ΛΟΓΟΣ ΑΠΟΛΟΓΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣ OΣΟΥΣ ΔΙΑΒΑΛΛΟΥΝ ΤΑΣ ΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΝΑΣ

Share:

ΛΟΓΟΣ ΑΠΟΛΟΓΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣ OΣΟΥΣ
ΔΙΑΒΑΛΛΟΥΝ ΤΑΣ ΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΝΑΣ
Ἁγίου Πατρὸς καὶ Διδασκάλου τῆς Ἐκκλησίας μας, Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ

13ον

  1. Ἀπὸ τὸν ἴδιο λόγο τοῦ Μεγάλου Βασιλείου στὸν μάρτυρα Γόρδιο.

«Ὥσπερ γὰρ τῷ πυρὶ αὐτομάτως ἕπεται τὸ φωτίζειν καὶ τῷ μύρῳ τὸ εὐωδεῖν, οὕτω καὶ ταῖς ἀγαθαῖς πράξεσιν ἀναγκαίως ἀκολουθεῖ τὸ ὠφέλιμον. Καίτοι οὐδὲ τοῦτο μικρόν, ἀκριβῶς τυχεῖν τῆς ἀληθείας τῶν τότε· ἀμυδρὰ γάρ τις μνήμη εἰς ἡμᾶς διεδόθη τὰς ἐπὶ τῶν ἀγώνων ἀνδραγαθίας τοῦ ἀνδρὸς διασῴζουσα. Καί πως δοκεῖ τὸ καθ’ ἡμᾶς τῷ τῶν ζωγράφων προσεοικέναι· καὶ γὰρ ἐκεῖνοι, ἐπειδὰν ἐξ εἰκόνων μεταγράφωσι τὰς εἰκόνας, πλεῖστον ὡς εἰκὸς τῶν ἀρχετύπων ἀπολιμπάνονται, καὶ ἡμᾶς αὐτῆς τῆς θέας τῶν πραγμάτων ἀπολειφθέντας κίνδυνος οὐ μικρὸς τὴν ἀλήθειαν ἐλαττῶσαι (: Ὅπως αὐτόματα τὴ φωτιὰ τὴν ἀκολουθεῖ ὁ φωτισμὸς καὶ τὸ μύρο ἡ μυρουδιά, ἔτσι καὶ τὶς ἀγαθὲς πράξεις κατ’ ἀνάγκη τὶς ἀκολουθεῖ τὸ ὠφέλιμο. Ἂν καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι μικρὸ πρᾶγμα, ἂς δοῦμε μὲ ἀκρίβεια τὴν ἀλήθεια αὐτῶν ποὺ ἔγιναν τότε· γιατί σὲ μᾶς διασώθηκε κάποια ἀμυδρὴ ἀνάμνηση ποὺ διασῴζει τὶς ἀνδραγαθίες τῶν ἀγώνων τοῦ μάρτυρα. Φαίνεται πὼς τὸ ἔργο μας μοιάζει κάπως μὲ ἐκεῖνο τῶν ζωγράφων, γιατί ἐκεῖνοι, ὅταν κάνουν τὶς εἰκόνες ἀντιγράφοντας ἄλλες εἰκόνες, εἶναι φυσικὸ νὰ ἀπομακρύνονται κατὰ πολὺ ἀπὸ τὰ πρωτότυπα. Καὶ ἐμεῖς ποὺ βρισκόμαστε μακριὰ ἀπὸ τοῦ νὰ ἔχουμε δεῖ τὰ πράγματα, δὲν εἶναι μικρὸς ὁ κίνδυνος νὰ μειώσουμε τὴν ἀλήθεια)».

  1. Καὶ στὸ τέλος τοῦ ἰδίου λόγου: «Ὡς γὰρ τὸν ἥλιον ἀεὶ καθορῶντες ἀεὶ θαυμάζομεν, οὕτω καὶ τοῦ ἀνδρὸς ἐκείνου ἀεὶ νεαρὰν τὴν μνήμην ἔχομεν (: Ὅπως βλέποντας διαρκῶς τὸν ἥλιο, πάντοτε τὸν θαυμάζουμε, ἔτσι καὶ τοῦ ἁγίου ἐκείνου διατηροῦμε πάντοτε ζωντανὴ τὴ μνήμη)».
  2. (Σχόλιο Ἱεροῦ Δαμασκηνοῦ:). Εἶναι φανερὸ ὅτι τὸν βλέπουμε διαρκῶς μὲ τὸν λόγο καὶ τὰ εἰκονίσματα.
  3. Καὶ στὸν λόγο τοῦ Μεγάλου Βασιλείου ὅμως γιὰ τοὺς ὑπέρτιμους Σαράντα μάρτυρες λέει τὰ ἑξῆς.

«Μαρτύρων δὲ μνήμης τὶς ἂν γένοιτο κόρος τῷ φιλομάρτυρι; Διότι ἡ πρὸς τοὺς ἀγαθοὺς τῶν ὁμοδούλων τιμὴ ἀπόδειξιν ἔχει τῆς πρὸς τὸν κοινὸν δεσπότην εὐνοίας (:Πῶς θὰ ἦταν δυνατὸ νὰ ἐπέλθει κόρος τῆς μνήμης τῶν μαρτύρων στὸν φιλομάρτυρα;Γιατί ἡ τιμὴ ποὺ ἀποδίδουν οἱ ὁμόδουλοι πρὸς τοὺς ἀγαθούς, φανερώνει τὴν καλὴ διάθεση πρὸς τὸν κοινὸ Δεσπότη)».

Καὶ πάλι: «Μακάρισον γνησίως τὸν μαρτυρήσαντα, ἵνα γένη μάρτυς τῇ προαιρέσει καὶ ἐκβῆς χωρὶς διωγμοῦ, χωρὶς πυρός, χωρὶς μαστίγων τῶν αὐτῶν ἐκείνοις ἐπαίνων ἠξιωμένος (: Μακάρισε εἰλικρινὰ αὐτὸν ποὺ μαρτύρησε, γιὰ νὰ γίνεις καὶ ἐσὺ μάρτυρας ὡς πρὸς τὴν προαίρεση καὶ νὰ βρεθεῖς χωρὶς διωγμό, χωρὶς φωτιά, χωρὶς μαστίγια ἀξιωμένος μὲ τοὺς ἴδιους μὲ ἐκείνους ἐπαίνους)».

  1. (Σχόλιο Ἱεροῦ Δαμασκηνοῦ:). Πῶς λοιπὸν μὲ ἐμποδίζεις ἀπὸ τὴν τιμὴ τῶν ἁγίων καὶ μὲ φθονεῖς γιὰ τὴ σωτηρία;

Τὸ ὅτι πάλι ἀναγνωρίζει ὅτι εἶναι συνυφασμένη ἡ χρωματικὴ μορφὴ μὲ τὸν λόγο, ἄκου τὸν ἴδιο ἅγιο ποὺ λίγο πιὸ κάτω λέει:

  1. Τοῦ Μεγάλου Βασιλείου.

«Δεῦρο δὴ οὖν εἰς μέσον αὐτοὺς ἀγαγόντες διὰ τῆς ὑπομνήσεως κοινὴν τὴν ἀπ’ αὐτῶν ὠφέλειαν τοῖς παροῦσι καταστησώμεθα, προδείξαντες πᾶσιν ὥσπερ ἐν γραφῇ τὰς τῶν ἀνδρῶν ἀριστείας (:Ἐμπρὸς λοιπόν, ἀφοῦ τοὺς φέρουμε ἀνάμεσά μας, ἂς κάνουμε μὲ τὴν ὑπόμνησή μας κοινὴ στοὺς παρόντες τὴν ὠφέλεια ἀπὸ αὐτούς, δείχνοντας σὲ ὅλους σὰν σὲ ζωγραφιὰ τὰ κατορθώματα τῶν ἁγίων)».

  1. (Σχόλιο Ἱεροῦ Δαμασκηνοῦ:) Βλέπεις πὼς τὸ ἔργο τῆς εἰκόνας καὶ τοῦ λόγου εἶναι ἕνα; «Ὡς ἐν γραφῇ (:σὰν σὲ ζωγραφιά)», εἶπε, «προδείξωμεν τῷ λόγῳ (:νὰ τὰ παρουσιάσουμε μὲ τὸν λόγο)».

Ἐπιμέλεια κειμένου: Ἑλένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

Previous Article

ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΔΙΔΑΧΑΙ

Next Article

ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΕΚ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ