ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΟΥ ΙΩΗΛ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ (†)
52ον
Θέμα 14ον: Α΄ Ἡ ὀνομασία «Πάτερ»
Εὐαγγελικός: Ἐπιθυμῶ νά συνομιλήσωμεν καί περί ἄλλων διαφόρων θεμάτων ἐν ὀλίγοις ὅμως· ἤτοι περί τῆς ὀνομασίας Πατήρ, τήν ὁποίαν ἀπαγορεύει ἡ Γραφή, περί τῆς ὑποχρεωτικῆς ἀγαμίας τῶν Ἐπισκόπων, ἡ ὁποία ἀντίκειται κ’ αὕτη πρός τήν Ἁγ. Γραφήν, περί ὑποχρεωτικῆς νηστείας.
Ὀρθόδοξος: Εὐχαρίστως. Καί ἄς ἔλθωμεν πρῶτον εἰς τήν ὀνομασίαν «Πάτερ».
Α΄ Ἡ ὀνομασία «Πάτερ»
Εὐαγγελικός: Ὁ λόγος τοῦ Κυρίου Ματθ. 23, 1-12 λέγει ρητῶς: «σεῖς μή ὀνομασθῆτε Ραββί, διότι εἷς εἶναι ὁ διδάσκαλός σας ὁ Χριστός· καί Πατέρα μή καλέσητε ἐπί τῆς γῆς». Δέν νομίζετε ὅτι ὅταν καλῆσθε Πατέρες ἀντιβαίνετε εἰς τήν Ἁγ. Γραφήν;
Ὀρθόδοξος: Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος κ. Εὐαγγελικέ καλεῖ τόν ἑαυτό του Πατέρα, διότι ὀνομάζει τόν Τιμόθεον τέκνον γνήσιον «Τιμοθέῳ γνησίῳ τέκνῳ» Α΄ Τιμοθ. 1, 2 «Τιμοθέῳ ἀγαπητῷ τέκνῳ» Β΄ Τιμοθ. 1, 2. Ἐπίσης Α΄ Κορινθ. 4,15 «ὡς τέκνα ἀγαπητά νουθετῶ».
Ἐπίσης γράφων πρός Κορινθίους Α΄ Κορ. 4,15 λέγει «εἰ μυρίους Παιδαγωγούς ἔχητε, ἀλλ’ οὐ πολλούς Πατέρας, ἐγώ ὑμᾶς ἐγέννησα ἐν Χριστῷ». Πῶς λοιπόν αὐτοκαλεῖται Πατήρ ὁ Παῦλος; παρά τήν ἐντολή τοῦ Χριστοῦ;
Εὐαγγελικός: Κατά τόν Θεοφύλακτον ὀνομάζει ἑαυτόν Πατέρα ὁ Παῦλος «οὐ τό ἀξίωμα ἐμφαίνων, ἀλλά τῆς ἀγάπης τήν ὑπερβολήν». Ἔπειτα ὁ Παῦλος ὀνομάζεται Πατήρ μόνον εἰς ἐκείνους ὅπου ἐκήρυξε, ἐνῶ σεῖς ὀνομάζεσθε Πατέρες εἰς ἐκείνους, τούς ὁποίους δέν ἔχετε ἀναγεννήσει.
Ὀρθόδοξος: Πάντως παραβαίνει τήν ἐντολήν τοῦ Κυρίου, ἐάν ληφθῇ τόσον αὐστηρά ἡ ἐντολή ὡς λαμβάνετε ἐσεῖς ταύτην. Πλήν αὐτοῦ ὁ ἴδιος ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἐν Πράξεις 22,1 ἀρχίζει τήν ὁμιλίαν του «Πατέρες καί ἀδεφλοί».
Πῶς ὀνομάζει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος Πατέρες ἄλλους, τῶν ὁποίων ὄχι μόνον δέν εἶναι πνευματικόν τέκνον, ἀλλά ἀντίθετως αὐτῶν καθ’ ὅσον ἐκεῖνοι μέν ἦσαν ἄνθρωποι τοῦ Νόμου οὗτος δέ μακράν πάσης Νομικῆς διατάξεως;
Βλέπετε κ. Εὐαγγελικέ ὅτι ἡ προσωνυμία Πάτερ, τήν ὁποίαν ἀπαγορεύει ὁ Κύριος, δέχεται ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, διά τόν ἑαυτόν του, οὐχί ἅπαξ, ἀλλά πολλάκις ὀνομάζων ἑαυτόν Πατέρα, ὀνομάζων δέ καί ἄλλους Πατέρας.
Ἐξ αὐτοῦ δέν συμπεραίνεται ὅτι ἀπαγορεύει ὁ Κύριος τήν ὀνομασίαν Πατήρ καί Διδάσκαλος, ὅταν ταῦτα ἐκφέρωνται κατά τρόπον ἐγωϊστικόν ὡς ἔπραττον οἱ Φαρισαῖοι; Αὐτό συμβαίνει, διότι ὁ Κύριος εὐθύς μετά τήν ἀπαγόρευσιν τῆς προσωνυμίας Πάτερ λέγει: «ὁ ὑψῶν ἑαυτόν ταπεινωθήσεται».
Ἡ ἐντολή ἐπίσης ἀπαγορεύει νά ὀνομαζώμεθα καί Ραββί Διδάσκαλοι. Πῶς ὅμως ὁ Παῦλος ὀνομάζει ἑαυτόν διδάσκαλον τῶν Ἐθνῶν καί ἄλλους ὀνομάζει διδασκάλους. «Προφῆται καί διδάσκαλοι» Πράξ. 13,1 «Ἀποστόλους διδασκάλους» Ι Κορ. 12, 18 ἐν ΙΙ Τιμ. 1,11 διά τόν ἑαυτόν του λέγει: «διδάσκαλος τῶν ἐθνῶν» ὡς καί ἐν Ι Τιμ. 2,7 «διδασκάλους τῶν ἐθνῶν».
Δέν νομίζετε ὅτι ἐν ἀπολύτῳ ἐννοίᾳ Διδάσκαλος, Πατήρ, Καθηγητής εἶναι μόνος ὁ Χριστός, ἐν σχετικῇ δέ ἐννοίᾳ δύνανται νά εἶναι καὶ ἄλλοι Διδάσκαλοι, Πατέρες καί Καθηγηταί, ἀφοῦ ὁ ἴδιος ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ὀνομάζει τόν ἑαυτόν του «Πατέρα καί Διδάσκαλον»; ὀνομάζει δέ καί ἄλλους Πατέρας καί Διδασκάλους;
Εὐαγγελικός: Ναί. Ὀνομάζει ὁ Παῦλος τόν ἑαυτόν του Πατέρα καί διδάσκαλον. Ἐάν ὅμως ἄλλοι ὠνόμαζον αὐτόν «Πάτερ Παῦλε» θά ἔσχιζε τά ροῦχα του.
Ὀρθόδοξος: Εἰς ποίαν λογικήν στηρίζεται αὐτό; Νά ὀνομάζῃ ὁ Παῦλος τόν ἑαυτόν του καί ἄλλους πατέρας καί διδασκάλους νά σχίζῃ δέ τά ροῦχα του, ὅταν οἱ ἄλλοι ὀνομάσουν αὐτόν, ὅπως ὁ ἴδιος ὠνόμασε τόν ἑαυτόν του; Αὐτό λέγεται παραφροσύνη ὄχι τοῦ Παύλου, ἀλλά ἰδική σας.