ΚΥΡΙΑΚΗ Θ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ
2 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026
Ἀπόστολος: Α΄ Κορ. γ΄ 9 – 17
Εὐαγγέλιον: Ματθ. ιδ΄ 22 – 34
Ἦχος: πλ. δ΄.- Ἑωθινόν: Θ΄
ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
«Εὐθέως ἠνάγκασεν ὁ Ἰησοῦς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον» (Ματθ. ΙΔ΄ 22).
Ἡ «καταναγκαστική» κίνησις τοῦ Χριστοῦ!
Τὸ περιστατικὸν τὸ ὁποῖον ἠκούσθη ἐκ τοῦ Εὐαγγελικοῦ ἀναγνώσματος, ἀδελφοί μου, συνέβη χρονικῶς, ἀμέσως μετὰ τὸ θαῦμα τοῦ, ἐκ πέντε ἄρτων καὶ δύο ἰχθύων, χορτασμοῦ τῶν πεντακισχιλίων ἀνδρῶν, – χωρὶς γυναικῶν καὶ παιδίων, – εἰς τὴν Καπερναούμ! Ὁ κόσμος εἶναι ἐνθουσιασμένος καὶ σπεύδει πρὸς τὸν Κύριον διὰ νὰ Τὸν εὐχαριστήσῃ, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ τὸν ἀνακηρύξῃ βασιλέα καὶ ἄρχοντα, ὡς ὑπογραμμίζει ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης εἰς τὴν ἀναφοράν του εἰς τὸ συγκεκριμένον θαῦμα (Ἰωάν. ΣΤ΄ 14-15)! Ὁ Κύριος, ὅμως, δὲν «ἐνθουσιάζεται» καὶ οὔτε «κολακεύεται» ἐκ τῶν τοιούτων ἐκδηλώσεων! Εἶναι ὁ Ἴδιος ὁ Θεὸς καὶ γνωρίζει ὅτι οἱ τοιοῦτοι «ἐνθουσιασμοί», εἶναι ἐπιπόλαιοι καὶ ὡς τάχιστα … ξεχνοῦνται! «Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ζητεῖτέ με, οὐχ ὅτι εἴδετε σημεῖα, ἀλλ’ ὅτι ἐφάγετε ἐκ τῶν ἄρτων καὶ ἐχορτάσθητε», τοὺς εἶπεν, ὅταν Τὸν εὗρον «τῇ ἐπαύριον… πέραν τῆς θαλάσσης» (Ἰωάν. ΣΤ΄ 22-26)!
Ὑπάρχει, ὅμως, ὁ κίνδυνος τοῦ ἐνθουσιασμοῦ, διὰ τούς… μαθητάς! Καὶ ὁ κίνδυνος οὗτος εἶναι τόσον ἄμεσος καὶ ἐπικίνδυνος, ὥστε ὁ Διδάσκαλος σπεύδει ἵνα προλάβῃ τό … κακόν! Ἐνῶ Αὐτὸς ὁ Κύριος, δὲν «παρασύρεται» ἐκ τῶν κολακειῶν τοῦ πλήθους, οἱ μαθηταί Του, ὅμως, ὡς ἄνθρωποι, καὶ ἐνθουσιάζονται, ἀλλὰ καὶ «γλυκαίνονται» ἀπὸ τὰ λόγια καὶ τὴν συμπεριφορὰν τοῦ κόσμου! Δὲν διαθέτουσιν οὗτοι, οὔτε τὴν Θείαν δύναμιν τοῦ Διδασκάλου των, διὰ νὰ ἀντισταθῶσιν εἰς τὸν κίνδυνον τοῦ ἐγωισμοῦ καὶ τῆς δαιμονικῆς ἀπάτης, ἀλλ’ οὔτε ἔχουσι καὶ τὴν πνευματικὴν ἐκείνην πεῖραν, προκειμένου νὰ διαβλέψωσι τὴν «παγίδα» ἥντινα ἔχει στήσει ὁ διάβολος, προκειμένου νὰ παγιδεύσῃ τοὺς ἀθώους! «Ἠνάγκασεν ὁ Ἰησοῦς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον» καὶ ἀναχωρήσωσιν ἐκ τοῦ τόπου τούτου! Γνωρίζει ὁ Θεός, πόσον μεγάλο εἶναι τὸ ἁμάρτημα τοῦ ἐγωισμοῦ, τὸ ὁποῖον, – ἐν ταὐτῷ, – εἶναι καὶ τὸ ἀποτελεσματικώτερον ὅπλον τοῦ ἀρχαικάκου! Διὰ τούτου τοῦ «ὅπλου» ἔρριψε τοὺς προπάτοράς μας πρωτοπλάστους, ἀλλὰ καὶ διὰ τούτου ἐπεχείρησεν ἵνα ρίψῃ καὶ Αὐτὸν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, ἐκεῖ εἰς τὸ Σαραντάριον ὄρος τῆς Ἱεριχοῦς, πλὴν ὅμως… ἀπέτυχεν!
Ἐγωισμός!
Εἶναι, ὡς εἴπομεν, ἡ πρώτη πτῶσις τῶν πρωτοπλάστων! Καὶ ἡ δευτέρα, ὅμως ἥτις ἐπηκολούθησε, …ἐγωισμὸς ἦτο καὶ αὕτη! Εἰς τὴν πρώτην ἔπεσον ἐκ τῆς φαντασίας ὅτι θὰ ἐγίνοντο Θεοί, κατὰ τὴν διαβολικὴν ἐξαπάτησιν! Εἰς τὴν δευτέραν δέ, ἀρνοῦνται ἐνώπιον τοῦ Κυρίου τὰς εὐθύνας των διὰ τὴν πτῶσιν των, καὶ ἀθωώνουσιν ἑαυτούς, καὶ ἐπιρρίπτουσιν τὴν ἐνοχὴν ὁ εἷς ἐπὶ τοῦ ἄλλου! Βεβαίως, τοῦτο συμβαίνει καὶ εἰς πᾶσαν ἐποχήν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ πλεῖστον τῶν ἀνθρώπων! Εἶναι ἡ συνήθης συμπεριφορά, ἥτις δὲν ἐλλείπει ἀκόμη καὶ ἀπ’ ἐκείνους οἵτινες κατατάσσουσιν ἑαυτούς, μετὰ τῶν «υἱῶν τῆς Βασιλείας»! Σπανιώτατα δὲ βλέπομεν κάποιους εὐλαβεῖς καὶ ὄντως ἁγίους καὶ θαυμασίους, ἐκείνους, οἵτινες εὐκόλως καὶ ἀμέσως καὶ εἰλικρινῶς, ἀναλαμβάνουσι τὰς εὐθύνας, οὐχὶ μόνον τῶν ἰδίων ἁμαρτιῶν καὶ πτώσεων, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων! Δὲν εἶναι ἐκεῖνοι οἱ … ταπεινολογοῦντες καὶ κινούμενοι ὑποκριτικῶς, ἀλλὰ οἱ ἔχοντες ἐντὸς αὐτῶν τὴν Θείαν Χάριν!
Ἅπαντα τὰ ἁμαρτήματα ἐκ ταύτης τῆς κατηραμένης ρίζης (τοῦ ἐγωϊσμοῦ) τροφοδοτοῦνται! Τοῦτο διαπιστοῦμεν ἐντρυφῶντες εἰς τὰς σελίδας τῆς Ἁγίας Γραφῆς, ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἐπιβεβαιοῦται εἰς τὴν καθημερινότητα ἡμῶν! Ἐκεῖνο δὲ ὅπερ συναντῶμεν εἰς τὴν Καθολικὴν ἐπιστολὴν τοῦ Ἰακώβου, – «ὁ Θεὸς ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν» (Ἰακ. Δ΄ 6), – εἶναι, θὰ ἐλέγομεν, τὸ κατ’ οὐσίαν ἀπόσταγμα, τῆς Ἁγίας Γραφῆς! Δὲν εἶναι δὲ τυχαῖον τὸ γεγονός, ὅτι τὰ τοιαῦτα, κυρίως, ἁμαρτήματα τοῦ ἐγωϊσμοῦ, ἦσαν ἐκεῖνα ἅτινα καὶ παρώργισαν τὸ Θεόν, περισσότερον ὅλων τῶν ἄλλων!
Ἅπαντες ἐνθυμούμεθα τὰς βαρυτάτας πτώσεις τοῦ βασιλέως Δαυΐδ! Δὲν ἦσαν μόνον αἱ δύο ἐκεῖναι, – ἡ μοιχεία καὶ ὁ φόνος, – ἀλλὰ κυρίως καὶ μία τρίτη, καθ’ ἣν ἐκαυχήθη διὰ τὰ στρατεύματά του καὶ τὰς στατιωτικάς του ἐπιτυχίας! Τότε τὸ κόστος ἦτο τρομακτικόν, ἀφοῦ χιλιάδες ἐκ τοῦ πλήθους τῶν Ἑβραίων, ἐπλήρωσαν μὲ τὴν ἰδίαν ζωήν των τὸ κρῖμα τοῦτο τοῦ Δαυΐδ! Τὸ ἴδιον βλέπομεν καὶ εἰς τὸν εὐλαβέστατον βασιλέα Ἐζεκίαν, ὅστις ἐκαυχήθη διὰ τὰ πλούτη του! Καὶ ἐν προκειμένῳ, ὁ Κύριος ὑπεσχέθη καὶ εἰς τοῦτον βαρυτάτην τιμωρίαν! Ἀρκοῦσιν, ὅμως, τὰ δύο ταῦτα ἐκ τῶν πολλῶν ἄλλων, ἅτινα καὶ ἐπιβεβαιώνουσι, τοῦτο ὅπερ καὶ προεγράψαμεν… «ὁ Θεὸς ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν»!
«Ταπεινώθητε οὖν ὑπὸ τὴν κραταιὰν χεῖρα τοῦ Θεοῦ, ἵνα ὑμᾶς ὑψώσῃ ἐν καιρῷ»
Δύο λογισμοί, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, εἶναι ἀρκετοὶ προκειμένου νὰ διατηρῶμεν ἐντὸς ἡμῶν τὴν εὐλογημένην καὶ Ἁγίαν ταπείνωσιν! Ὁ πρῶτος ἐκ τούτων εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις «διαμαρτύρεται» εἰς τὰς ἐγωϊστικάς μας συμπεριφοράς, καὶ μᾶς θυμίζει ἐκεῖνο τὸ τοῦ ψαλμωδοῦ, «τί ἐστιν ἄνθρωπος, ὅτι μιμνῄσκῃ αὐτοῦ; ἢ υἱὸς ἀνθρώπου, ὅτι ἐπισκέπτῃ αὐτόν;» (Ψαλμ. Η΄ 5)! Δηλαδή, «ποῖον εἶναι τὸ μέγεθος τοῦ ἀνθρώπου τὸν ὁποῖον ἔχεις εἰς τὸν νοῦν Σου Κύριε;»! Ἐλαχιστότερον καὶ τοῦ … ἐλαχίστου! Βεβαίως, εἰς τὴν συνέχειαν ὁ ἴδιος ὁ ψαλμωδός, ἀναλογιζόμενος τὰς δωρεὰς τοῦ Θεοῦ εἰς αὐτὸν καὶ τὸ πνευματικὸν ὕψος καὶ μέγεθος, διὰ τῶν ὁποίων καὶ ἐμεγάλυνε τοῦτον, προσθέτει καὶ λέγει˙ «ἠλάττωσας αὐτὸν βραχύ τι παρ᾿ ἀγγέλους, δόξῃ καὶ τιμῇ ἐστεφάνωσας αὐτόν, καὶ κατέστησας αὐτὸν ἐπὶ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν σου» (αὐτόθι Η΄ 6-7)! Ὁ δεύτερος δὲ λογισμός, εἶναι ἐκεῖνος ὅστις καὶ μᾶς … προσγειώνει εἰς τὴν πραγματικότητα! Καὶ τοῦτος εἶναι … τὸ πόσον, ὁ ἐλάχιστος ἄνθρωπος δύναται νὰ ἐγγίσῃ τὴν ἀπειρότητα καὶ τὸ μέγεθος τοῦ Ἀπείρου Θεοῦ, ὅσον μέγας καὶ τεράστιος καὶ ἐὰν αἰσθάνεται! Ἐν προκειμένῳ, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐνθυμηθῶμεν ἐκεῖνον τὸν λόγον τοῦ Ἀντιόχου τοῦ Ἐπιφανοῦς, ὅστις, νομίζων ὁ ἀνόητος ὅτι ἐκράτει τῆς … οἰκουμένης ἁπάσης καὶ ἔσπευδεν ἵνα ἐξαφανίσῃ τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ, ἐδέχθη τὴν … ὀργὴν Αὐτοῦ καὶ πνέων τὰ λοίσθια ἠναγκάσθη καὶ ὡμολόγησε: «δίκαιον ὑποτάσσεσθαι τῷ Θεῷ καὶ μὴ θνητὸν ὄντα ἰσόθεα φρονεῖν ὑπερηφάνως» (Β΄ Μακ. Θ΄ 12)!
Συνεπῶς, «ταπεινωθῶμεν ἐναντίον τοῦ Θεοῦ τελωνικῶς», κατὰ τὸν ὕμνον τοῦτο τοῦ Τριωδίου, καὶ ἂς ἔχωμεν πάντοτε τὴν αἴσθησιν τῆς μηδαμινότητός μας, ἵνα κατὰ τὴν Αὐτοῦ ὑπόσχεσιν, ὑψωθῶμεν κατὰ τὴν ἔνδοξον Βασιλείαν Αὐτοῦ!
Ἀρχιμ. Τιμόθεος Γ. Παπασταύρου
Ἱεροκήρυξ Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πατρῶν