ΚΥΡΙΑΚΗ Θ΄ ΛΟΥΚΑ
22 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2026
Ἀπόστολος: Ἐφ. δ΄ 1-7
Εὐαγγέλιον: Λκ. ιβ΄ 16-21
Ἦχος: πλ. δ΄ – Ἑωθινόν: Γ΄
ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
«Οὕτως ὁ θησαυρίζων ἑαυτῷ, καὶ μὴ εἰς Θεὸν πλουτῶν» (Λουκ. ΙΒ΄ 21)
Ἡ μεγάλη «παγίς»!
Ἀνόητος πλούσιος, ὁ ἀναφερθείς, ὑπὸ τοῦ Κυρίου κατὰ τὴν Εὐαγγελικὴν περικοπήν! Εἶναι ὁ χαρακτηρισμὸς, τὸν ὁποῖον προσῆψεν ὁ ἴδιος ὁ Κύριος εἰς τοῦτον! Ἴσως ἐρωτήσωσί τινες˙ διατί ἀνόητος; Πρὶν δώσωμεν τὴν αὐτονόητον, ἴσως, ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦτο, ἄς σπεύσωμεν ἵνα ἴδωμεν τὴν μεγάλην «παγίδα» περὶ ἧς ἀναφέρει ὁ τίτλος τῆς, ἐν προκειμένῳ, παραγράφου!
Παγὶς εἶναι ὁ ἀπατηλὸς ἐκεῖνος τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου ἐξαπατᾶται ὁ ἄνθρωπος καὶ ἀποπροσανατολίζεται ἐκ τοῦ ὀρθοῦ καὶ σωστοῦ! Τοιαῦται παγίδες, ἐφαρμόζονται κυρίως εἰς τὰ ἄλογα ζῶα, – ἀκόμη καὶ τὰ πλέον ἄγρια καὶ ἐπικίνδυνα, – ἅτινα δὲν δύνανται νά «κινοῦνται» μὲ τὴν ἀνθρωπίνην λογικὴν καὶ οὕτω πίπτουσιν θηράματα εἰς τὰς χεῖρας τῶν λογικῶν ἀνθρώπων!
Ἀντίστοιχοι, ὅμως, παγίδες, τίθενται ὑπὸ τοῦ δολίου διαβόλου καὶ εἰς τὸν ἄνθρωπον, ὅστις ἐξαπατᾶται καὶ πίπτει θήραμα καὶ οὗτος – ὡς μὴ ὤφειλε, – εἰς χεῖρας αὐτοῦ τούτου τοῦ πειρασμοῦ! Οὕτω, βλέπομεν, διὰ ποίων τοιούτων παγίδων, ὁ ἄνθρωπος ἠπατήθη καὶ ἤλλαξε τὴν «πορείαν» ἣν ὑπέδειξεν εἰς τοῦτον ὁ Δημιουργός του! Παγίς, ὁ ἀπηγορευμένος καρπός, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ διάβολος ἐδελέασε τὴν προμήτορα καὶ δι’ αὐτῆς τὸν Ἀδάμ! Παγίς, τὸ ἀρνητικὸν καὶ ἀντίθεον καὶ ἁμαρτωλόν, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ διαβολέως, ὡς γλυκὺς καὶ εὔγευστος καρπός, ὡς ἐκσυγχρονισμός, ὡς ὄμορφον καὶ «μοντέρνον», ὡς καλόν καὶ πρέπον! Παγίς, ὁ πλοῦτος, ὅστις δὲν μετρᾶται κατὰ τὴν ποσότητα καὶ τὸ πλῆθος τῶν χρημάτων, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐξάρτησιν ἥντινα ἀσκεῖ οὗτος, ἐπὶ τῶν ἐξηρτημένων ἐκ τούτου!
Ὁ Κύριος καὶ Διδάσκαλος, οὐδαμοῦ κατηγόρησε τὸν πλοῦτον καὶ τὰ χρήματα ὡς «ἁμαρτωλά» καὶ μιαρά! Κατηγόρησεν, ὅμως, τοὺς ἀνοήτους πλουσίους, οἵτινες ἐθεοποίησαν καὶ ἔτι θεοποιοῦσι καὶ λατρεύουσι ταῦτα! Ἅπαντες οἱ Ἅγιοι, διὰ τῶν χρημάτων διῆγον τὴν παροῦσαν ζωήν των! Ὄχι δὲ μόνον οὗτοι, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ οὗτοι οἱ μαθηταὶ τοῦ Κυρίου, εἶχον, ὡς γνωρίζομεν, τὸ «γλωσσόκομον» – ὅπερ διεχειρίζετο ὁ Ἰούδας, – διὰ τὰς καθημερινάς των βιοτικὰς ἀνάγκας˙ καὶ τοῦτο, ἐπιτρέποντος τοῦ Διδασκάλου, ὅστις καὶ θὰ ἠδύνατο νά συντηρῇ τούτους … θαυματουργικῶς! Ναί, διότι τὰ χρήματα χρειάζονται διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς καθημερινότητος! Ἡ ἀπόκτησις, ὅμως, καὶ ἡ ἀποθήκευσις τούτων, συνιστᾷ ἀπιστίαν κατὰ τοῦ Θεοῦ καὶ εἰδωλολατρίαν, ὡς τὴν ἀποκαλεῖ ὁ θεῖος Ἀπόστολος Παῦλος! «Νεκρώσατε οὖν τὰ μέλη ὑμῶν τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, … καὶ τὴν πλεονεξίαν, ἥτις ἐστὶν εἰδωλολατρία, δι’ ἃ ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας» (Κολοσ. Γ΄ 5-6)!
Τὰ ὀλέθρια «λάθη» τοῦ ἄφρονος πλουσίου!
Φοβερὰ καὶ ὀλέθρια καὶ ἐγκληματικά, τὰ «λάθη» τοῦ πλουσίου τῆς ἐν λόγῳ παραβολῆς! Λάθη, ὅμως, ἅτινα καταδυναστεύουσι καὶ σήμερον, οὐχὶ μόνον τοὺς κοσμικοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ καὶ αὐτοὺς τούτους τοὺς χριστιανούς! Λάθη εἰς τὰ ὁποῖα ὀλισθαίνομεν σχεδὸν ἅπαντες καὶ περὶ τῶν ὁποίων ἔχει προείπει ὁ θεῖος καὶ ἀλάθητος Λόγος τοῦ Κυρίου! Ἅπαντα δὲ ταῦτα ἔχουσιν ἄμεσον σχέσιν μὲ τὴν προσκόλλησίν μας εἰς τὰ ὑλικὰ καὶ γήινα καὶ φθαρτά!
Ὁ ἄφρων πλούσιος, πρὸς τοῦτο καὶ ἐχαρακτηρίσθη … ἄφρων! Ἐξηρτᾶτο ἐκ τῶν ἀφθόνων ὑλικῶν ἀγαθῶν! Καὶ πρῶτον μέν, ἐθεώρει ταῦτα ὡς ἰδικά του! Ἐνόμιζεν ὅτι ταῦτα τὰ ἀγαθά του θὰ τὸν ἐστήριζον καὶ θὰ τὸν συνετήρουν εἰς τὴν ζωὴν ταύτην! Δὲν ἤθελεν οὔτε κἂν πρὸς στιγμήν, νά διανοηθῇ ὅτι ἡ πρόσκαιρος αὕτη ζωὴ καὶ τὰ ἔτη τοῦ βίου μας, ρυθμίζονται ἀπ’ Ἐκεῖνον ὅστις καὶ ἔδωκεν εἰς ἡμᾶς «πνοὴν ζωῆς»! Δεύτερον, ἐπίσης, ὀλέθριον λάθος, ὅπερ, ὡς εἴπομεν, προσβάλλει καὶ ἡμᾶς, εἶναι ἡ ἀπόλυτος προτεραιότης τῆς βιολογικῆς του ζωῆς! Τίποτε δὲν ἐθεώρει ὡς ὑπερέχον ταύτης! Τοῦτο καταδεικνύεται διὰ τῆς ἀλαζονικῆς φράσεως, «ψυχή, ἔχεις πολλὰ ἀγαθὰ κείμενα εἰς ἔτη πολλά˙ ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραίνου»! Οὔτε ὁ θάνατος, οὔτε ἡ ζωὴ τῶν ἄλλων καὶ κυρίως τῶν πτωχῶν καὶ ἀπόρων, οὔτε ἡ αἰώνιος μετὰ θάνατον ζωή, δὲν ἔχουσιν ἀξίαν πρὸ τῆς ἰδικῆς μας! Τρίτον, ἀκόμη ὀλεθριώτερον λάθος, ἢ μᾶλλον ἔγκλημα, … ἡ ἠλιθία ἐκείνη καὶ ἄλογος φράσις, «καθελῶ μου τὰς ἀποθήκας καὶ μείζονας οἰκοδομήσω, καὶ συνάξω ἐκεῖ πάντα τὰ γενήματά μου καὶ τὰ ἀγαθά μου», ἥντινα καὶ ἐπραγματοποίησεν, μὴ ἔχων ὑπ’ ὄψιν του τοὺς τόσους καὶ τόσους πτωχοὺς καὶ ἐνδεεῖς, καὶ προκειμένου νά ἐξασφαλίσῃ τὸ «αἰώνιον μέλλον» του!
Ἄλλοις λόγοις, ἐπιβεβαιώνει οὗτος ὁ ταλαίπωρος, ὅτι οὐδὲν ἕτερον ἐμπιστεύεται, παρὰ τὸν πλοῦτον καὶ τὴν ἄνεσιν! Ἐμπιστεύεται ἐκεῖνα περὶ τῶν ὁποίων διεβεβαίωσεν ὁ Διδάσκαλος, ὅτι «σὴς καὶ βρῶσις ἀφανίζει, καὶ … κλέπται διορύσσουσι καὶ κλέπτουσι» (Ματθ. ΣΤ΄ 19)! Δὲν πιστεύει εἰς οὐδὲν ἕτερον πλὴν τῶν φθαρτῶν καὶ προσκαίρων τούτων ἀγαθῶν! Δὲν εἶναι δέ, ἀδελφοί μου, τοῦτο περίεργον, ἐφ’ ὅσον ὁ νοῦς πλέον ἀδυνατεῖ νά ἀνέλθῃ εἰς τὰ αἰώνια καὶ ἄφθαρτα!
Τὸ ἀπόλυτον … «σόκ»!
Ἡ φωνὴ τοῦ Θεοῦ, ἐν τῷ μέσῳ τῆς νυκτός, ἦτο ἐκείνη ἥτις, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἔφερε τοῦτον καὶ τὸν «προσεγείωσεν» εἰς τὴν πραγματικότητα, ἀλλὰ καὶ ἀφ’ ἑτέρου τοῦ διεμήνυσεν ὅτι ἡ ἐπίγειος ζωὴ τούτου … ἐτελείωσεν! Τὸ «ἀπόλυτον σόκ», θὰ ἐλέγομεν, δι’ ἐκεῖνον ὅστις ὠνειρεύετο τὴν ἀτελείωτον ἐκείνην βιολογικὴν ζωήν … τὴν πλήρη εὐφροσύνης καὶ πλούτου καὶ ἄλλων ὑλικῶν ἀπολαύσεων καὶ ἡδονῶν! «Σόκ», τὸ ὁποῖον ἴσως, – κατὰ τὴν γνώμην τινῶν ἑρμηνευτῶν, – ἐπέφερε καὶ τὸν θάνατον τούτου! «Ποῦ ἐστὶν ἡ τοῦ κόσμου προσπάθεια; Ποῦ ἐστὶν ἡ τῶν προσκαίρων φαντασία; Ποῦ ἐστὶν ὁ χρυσὸς καὶ ὁ ἄργυρος; Ποῦ ἐστὶ τῶν οἰκετῶν ἡ πλημμύρα καὶ ὁ θόρυβος; Πάντα κόνις˙ πάντα τέφρα˙ πάντα σκιά»! Ἴσως ὁ ὕμνος οὗτος τῆς «ἐξοδίου» ἀκολουθίας, εἶναι ὅ,τι καλύτερον ἰσχύει καὶ «ταιριάζει» ὡς ἀπάντησις εἰς τὸν ἄφρονα τοῦτον πλούσιον τῆς παραβολῆς! Βεβαίως, ὁ Κύριος, ἀπήντησεν εἰς τοῦτον, πολὺ συνοπτικώτερον καὶ πολὺ σαφέστερον! «Ἄφρον, ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπὸ σοῦ· ἃ δὲ ἡτοίμασας τίνι ἔσται;»!
Ταύτην τὴν Κυριακὴν φράσιν, ἀγαπητοί μου ἀδελφοὶ καὶ ἀδελφαί, ἂς ἔχωμεν πάντοτε ὡς «γνώμονα τῆς ζωῆς μας! Διαβάται καὶ ὁδοιπόροι εἴμεθα, καὶ διαβαίνομεν, ἀντιστοίχως, διὰ ταύτης τῆς προσκαίρου ζωῆς! Ὁδεύομεν πρὸς τὴν αἰωνίαν καὶ ἀτελεύτητον, καί … ἀληθέστερον τούτου δὲν ὑπάρχει!!! Ἂς μὴ ἐπαναπαυώμεθα ὅτι ἀκόμη καὶ τὸ ἑπόμενον λεπτὸν ἢ καὶ δευτερόλεπτον … μᾶς ἀνήκει καὶ δυνάμεθα νά τὸ θεωρῶμεν διαχειρίσιμον! Ἂς μεριμνῶμεν, – προτιμώτερον, – δι’ ἐκεῖνα τὰ αἰώνια καὶ ἄφθαρτα καὶ αἰώνια ἀγαθά, «ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδε καὶ οὖς οὐκ ἤκουσε καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη, ἃ ἡτοίμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν», (Α΄ Κορ. Β΄ 9)! Ταῦτα ἅπερ εἶδεν ὁ θεῖος Ἀπόστολος Παῦλος, καὶ ἅτινα ἤδη ἀπολαμβάνουσιν ἅπαντες οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας, καὶ τὰ ὁποῖα προορίζονται καὶ δι’ ἡμᾶς, (εἴθε!), ἐφ’ ὅσον ἐννοήσωμεν τὴν ματαιότητα τούτων τῶν κοσμικῶν καὶ ὑλικῶν καὶ φθαρτῶν! Ἀμήν!
Ἀρχιμ. Τιμόθεος Γ. Παπασταύρου, Ἱεροκῆρυξ Ἱ. Μ. Πατρῶν