Γράφει ὁ κ. Ἡρακλῆς Ρεράκης, Καθηγητὴς ΑΠΘ, Πρόεδρος τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Θεολόγων
Μὲ τὸν θάνατο τοῦ Πάπα Φραγκίσκου καὶ τὴν ἐκλογὴ νέου Πάπα, ἐπειδὴ πολλὰ μέλη τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μας, κυρίως πολιτικοὶ ἢ δημοσιογράφοι, δὲν γνωρίζουν καὶ δὲν συνειδητοποιοῦν τὶς τεράστιες θεολογικὲς διαφορὲς ποὺ ὑπάρχουν ἀνάμεσα στοὺς Ὀρθόδοξους καὶ στοὺς Ρωμαιοκαθολικούς, ἄρχισαν ξανὰ νὰ κάνουν λόγο γιὰ νέα δεδομένα, καθὼς θεωροῦν ὅτι ἐπίκειται ἡ Ἕνωση τῶν Ὀρθοδόξων μὲ τὸ Βατικανό.
Καλὸ εἶναι, ὅμως, νὰ προσγειωθοῦν ὅλοι στὴν πραγματικότητα. Ἀλλάζει ὁ Πάπας, ἀλλὰ δὲν ἀλλάζει τίποτα ἀπὸ τὰ δεδομένα τοῦ Παπικοῦ Κράτους. Τὰ δόγματα καὶ οἱ ἀρχὲς τοῦ Ρωμαιοκαθολικισμοῦ, ποὺ δημιούργησαν τὶς συνθῆκες γιὰ τὸ χωρισμὸ (τὸ Σχίσμα) Ὀρθοδόξων καὶ Ρωμαιοκαθολικῶν, ἀποτελοῦν τὸν ἄξονα τῆς διαποίμανσης τοῦ Βατικανοῦ.
Καμιὰ ἀλλαγή, καμιὰ μετάνοια, ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῶν Ρωμαιοκαθολικῶν. Καὶ ὅμως, μερικοὶ «ὀρθόδοξοι» ἰσχυρίζονται ὅτι τὴν εὐθύνη τοῦ Σχίσματος τὴν ἔχουν καὶ οἱ Ὀρθόδοξοι καὶ οἱ Παπικοί. Ἡ ἀλήθεια, ὅμως, εἶναι ὅτι οἱ παπικοὶ ἦταν ἐκεῖνοι ποὺ διαφοροποιήθηκαν καὶ ἔφυγαν ἀπὸ τὴν Μία Ἐκκλησία, παραβιάζοντας ἢ ἀλλοιώνοντας τὶς Ἀποφάσεις τῶν Ἁγίων Οἰκουμενικῶν Συνόδων.
Οἱ 4 Πατριάρχες, ἁπλῶς, ἐπιβεβαίωσαν τὴ διαφοροποίηση καὶ τὴν ἀποκοπή τους ἀπὸ τὸ κοινὸ σῶμα, ἐνῶ οἱ νεωτερισμοί, ποὺ εἰσήγαγαν στὴ δογματικὴ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας ἔφεραν τὴ διάσπαση καὶ τὸν χωρισμό.
Γιὰ παράδειγμα, ὡς πρὸς τὸ θέμα τοῦ Πρωτείου, ὁ Πάπας, ἐπηρεασμένος ἀπὸ τὴ φεουδαρχικὴ πρακτικὴ τῶν Φράγκων Βασιλέων τῆς Δύσεως, καθιέρωσε τὸ Πρωτεῖο, ἕνα ξένο γιὰ τὴν Ἐκκλησία στοιχεῖο, ἔναντι τῶν ἄλλων Πατριαρχῶν καὶ τῶν Ἐπισκόπων.
Ὅσο ὑπῆρχε ἡ Ἑνότητα Ἀνατολῆς – Δύσεως, ποτὲ δὲν ὑπῆρξε ἀπόφαση Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ποὺ νὰ συνδέει τὸ Πρωτεῖο μὲ τὸν Ἀπόστολο Πέτρο, ὡς Πρωτοκορυφαῖο Ἀπόστολο καὶ στὴ συνέχεια νὰ τὸ παραχωρεῖ στὸν Πάπα Ρώμης!
Τὸ μόνο ποὺ ὑπῆρχε ἦταν ἡ παραχώρηση στὸν Πάπα, ἐκ μέρους τῶν 4 Πατριαρχῶν, τῶν πρεσβείων τιμῆς, δηλαδή, τῆς τιμῆς νὰ προεδρεύει στὶς συνεδριάσεις, κατὰ τὴ διεξαγωγὴ τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων. Ἡ τιμὴ νὰ προεδρεύει, ὡστόσο, ὁ Πάπας στὶς συνοδικὲς συνάξεις δὲν ἦταν οὔτε μποροῦσε νὰ θεωρηθεῖ ὡς ἀποδοχὴ Πρωτείου ἐξουσίας, καθὼς ἦταν, ἁπλῶς, μία τιμητικὴ πράξη.
Ἄλλωστε ἡ Ἐκκλησία, στὸ σύνολό της, μαζὶ μὲ τοὺς Ρωμαιοκαθολικούς, ἕως καὶ τὸ Σχίσμα, θεωροῦσε ὡς ὑπέρτατη Ἀρχή της τὸν Χριστὸ καὶ τὶς Ἀποφάσεις τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων, ἐνῶ ὅλοι ἦταν ὑποχρεωμένοι, νὰ τὶς σέβονται καὶ νὰ τὶς ἐφαρμόζουν.
Ὡστόσο, στὴν πράξη, σὲ καμιὰ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο δὲν προσῆλθε ὁ ἴδιος ὁ Πάπας, ἀλλὰ ἔστελνε ἐκπροσώπους του. Πολλὲς συνοδικὲς ἀποφάσεις Οἰκουμενικῶν Συνόδων, μάλιστα, ἔχουν ληφθεῖ, χωρὶς τὴν παρουσία τοῦ Πάπα ἤ, ἀκόμα, ὅταν ἦταν ἀντίθετος σὲ αὐτές.
Ἑπομένως, ποτὲ ἡ ἑνωμένη Ἐκκλησία, δὲν ἀποδέχθηκε συνοδικῶς, οὔτε τὸ Πρωτεῖο ἐξουσίας οὔτε τὸ Ἀλάθητο, οὔτε ὅλες τὶς ἄλλες καινοτομίες, ποὺ υἱοθετήθηκαν ἀπὸ τὸ Βατικανὸ καὶ ἰσχύουν ἕως καὶ σήμερα.
Συνεπῶς, τὰ δόγματα τῶν Ρωμαιοκαθολικῶν δὲν εἶναι ἀποφάσεις τῆς Ἑνωμένης ἐν Χριστῷ Ἐκκλησίας, ἀλλὰ ἀποφάσεις τῶν Παπῶν, ποὺ ἔπασχαν ἢ πάσχουν ἀπὸ τὸ βαρύτατο πάθος τῆς Φιλοδοξίας.
Ἐκλέγεται λοιπὸν νέος Πάπας καὶ ὅλοι εὐχόμαστε στὸν νέο θρησκευτικὸ ἡγέτη τοῦ Ρωμαιοκαθολικοῦ ποιμνίου νὰ πετύχει στὴν ἀποστολή του. Ἡ ἀποστολή του, ὅμως, εἶναι συνυφασμένη μὲ τὴν ὑποχρέωσή του νὰ κρατήσει καὶ νὰ στηρίξει, ὡς κόρη ὀφθαλμοῦ, ὅλες τὶς δογματικὲς διαφοροποιήσεις ποὺ εἶχε πραγματοποιήσει ἡ παπικὴ διοίκηση τῆς Ρώμης, παραβιάζοντας ἢ ἀλλοιώνοντας τὴ χριστιανικὴ πίστη, διὰ μέσου τῶν αἰώνων, πρὶν καὶ μετὰ τὸ Σχίσμα.
Ὅσο ὑπάρχουν καὶ συνεχίζουν νὰ βρίσκονται σὲ ἰσχὺ αὐτὲς οἱ καινοτομίες στὸ Βατικανό, σὲ βάρος τῶν ἀληθειῶν τῆς χριστιανικῆς πίστεως καὶ ὅσο δὲν φαίνεται νὰ ὑπάρχει καμιὰ διάθεση μετάνοιας στοὺς καινοτομοῦντες, τὸ χάσμα θὰ ὑπάρχει καὶ θὰ εἶναι ἀγεφύρωτο ἀνάμεσα στὴν Ρώμη καὶ στὰ 4 Ὀρθόδοξα Πατριαρχεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν φαίνεται νὰ ἔχουν τὴν πρόθεση νὰ παραβιάσουν τὴν ὀρθόδοξη πίστη καὶ νὰ ἀποδεχθοῦν τοὺς παπικοὺς νεωτερισμούς.
Ποιὸς θὰ εἶναι, λοιπόν, ὁ ρόλος καὶ ἡ στάση τοῦ νέου Πάπα ἔναντι ὅλων ὅσων, ἐδῶ καὶ 11 περίπου αἰῶνες, κρατοῦν τοὺς Ρωμαιοκαθολικοὺς χωρισμένους ἀπὸ τοὺς Ὀρθοδόξους, ἐξ αἰτίας τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν ἴδιων τῶν Παπῶν ἀπὸ τὴν πνευματικὴ παρακαταθήκη καὶ τὴ δογματικὴ συνέχεια καὶ συνέπεια τῆς Ἑνωμένης Ἐκκλησίας;
Ὑπάρχει περίπτωση νὰ πλησιάσει πνευματικὰ στὴν Ὀρθοδοξία ὁ νέος Πάπας, ὅταν ἀποδέχεται νὰ εἶναι ἡγέτης σὲ ἕνα κοσμικὸ καὶ κρατικὸ σύστημα, ποὺ εἶναι δομημένο, ὄχι μὲ τὶς ἀρχὲς τῆς χριστιανικῆς πίστεως, ἀλλὰ μὲ τὶς ἀρχὲς τοῦ Παπικοῦ κράτους – ἐκκλησίας, μὲ δομές, δηλαδή, ἐξουσίας, ὅπως αὐτὲς τοῦ Πρωτείου καὶ τοῦ Ἀλαθήτου, οἱ ὁποῖες δὲν ἔχουν καμιὰ σχέση μὲ τὸ Πνεῦμα τῆς διδασκαλίας τοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων;
Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἐπιθυμεῖ διακαῶς τὴν Ἑνότητα ὅλων τῶν Χριστιανῶν καὶ εὔχεται καθημερινὰ ὑπὲρ τῆς Εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμου. Πῶς μπορεῖ, ὅμως, χωρὶς τὴν ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ, ποὺ ταυτίζεται μὲ τὸν ἴδιο τὸν Χριστό, νὰ ἑνωθεῖ σὲ ἕνα σῶμα μὲ τοὺς Ρωμαιοκαθολικούς, ὅταν ὁ ἑκάστοτε ἡγέτης τοῦ Βατικανοῦ ἀναλαμβάνει, τιμᾶ καὶ διακονεῖ ἐξουσίες μὲ κοσμικοὺς σκοπούς, ἐνῶ διατηρεῖ τεράστιου μεγέθους διαφοροποιήσεις, πρωτίστως, στὸ χριστιανικὸ δόγμα καί, ἔπειτα, στὴν ἴδια τὴ συνδεδεμένη μὲ τὸ δόγμα ζωή;
Θὰ ἀναφέρουμε, δειγματικά, μόνον ὁρισμένες ἀπὸ αὐτὲς τὶς ἀρχὲς καὶ τὶς ἀλήθειες, μὲ τὶς ὁποῖες εἶναι δομημένο τὸ Παπικὸ κράτος, γιὰ νὰ γνωρίζουν τὰ Ὀρθόδοξα μέλη τῆς Ἐκκλησίας, γιατί δὲν μποροῦμε, ὑπὸ αὐτὲς τὶς συνθῆκες, νὰ ὁμιλοῦμε γιὰ Ἕνωση μὲ τοὺς Ρωμαιοκαθολικούς:
Τὸ Πρωτεῖο ἐξουσίας, ἡ κρατικὴ δομὴ τοῦ Βατικανοῦ μὲ Ὑπουργεῖα, Ὑπουργοὺς καὶ Τράπεζες, τὸ Filioque (ἡ ἀλλοίωση τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως μὲ τὴ συμπλήρωση ὅτι ἡ ἐκπόρευση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος γίνεται «καὶ ἐκ τοῦ Υἱοῦ», καὶ ὄχι μόνον «ἐκ τοῦ Πατρός»), ἡ κτιστὴ Θεία Χάρις, ἡ ἄσκηση τῆς κοσμικῆς καὶ τῆς πνευματικῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὸν Πάπα, τὸ Ἀλάθητο, τὸ διὰ τοῦ ραντισμοῦ «βάπτισμα» καὶ ὁ διαχωρισμός του ἀπὸ τὸ Μυστήριο τοῦ Χρίσματος, τὰ Ἄζυμα (ὄστια), ἡ χωρὶς τὴν ἐπίκληση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μεταβολὴ τοῦ Ἄρτου καὶ τοῦ Οἴνου σὲ Σῶμα καὶ Αἷμα Χριστοῦ, ἡ διδασκαλία γιὰ τὸ καθαρτήριο πῦρ, ἡ χρήση τῶν ἀγαλμάτων ἀντὶ τῶν Ὀρθοδόξων Εἰκόνων, ἡ ὑποχρεωτικὴ ἀγαμία τοῦ κλήρου, ἡ ἀπόρριψη τῆς ἰσότητας τῶν Ἐπισκόπων, τὸ ἀπολυταρχικὸ διοικητικὸ σύστημα μὲ ἀπόλυτο μονάρχη τὸν πάπα, ἡ Οὐνία κ.ἄ.
Ὁ ἑκάστοτε Πάπας, ἐπίσης, δέχεται καὶ ἀναλαμβάνει, ἀνάμεσα σὲ ἄλλες καὶ τὶς παρακάτω ἐξουσίες: Νὰ εἶναι Ἄκρος Ἀρχιερέας, Διάδοχος τὸ Μακαρίου Πέτρου πάνω σὲ ὅλη τὴν Ἐκκλησία, Ἀντιπρόσωπος τοῦ Χριστοῦ, Ἀνώτατος Τοποτηρητής, Ἀνώτατος Ποιμένας ὁλόκληρης τῆς ἐπὶ γῆς Ἐκκλησίας, Κορυφὴ τῆς Ἐκκλησίας, Αἰώνια, Διαρκὴς καὶ Ὁρατὴ ἀρχή, Πρῶτος Ποιμένας καὶ Διδάσκαλος ὅλων τῶν πιστῶν, Ὑπέρτατος Δικαστὴς τῶν πιστῶν, Ὑπέρτατη διδακτικὴ Αὐθεντία, Ὑπέρτατη καὶ Παγκόσμια Ἐξουσία τῆς Ἐκκλησίας, Κεφαλὴ καὶ Ἀρχηγὸς τοῦ Συλλόγου τῶν Ἐπισκόπων.
Ὁ κόσμος βλέπει ἕνα χριστιανὸ ἡγέτη παγκόσμιας ἐμβέλειας, ὅπως εἶναι ὁ Πάπας, νὰ ἀναλαμβάνει τὴν πνευματικὴ ἡγεσία τῶν Ρωμαιοκαθολικῶν πιστῶν, ἀλλὰ γνωρίζει ὅτι ὁ ἴδιος ἀσκεῖ καὶ κοσμικὴ ἐξουσία.
Ὡστόσο, πολλοὶ πιστεύουν ὅτι μέσα στὴν πνευματικὴ περιδίνηση τοῦ σημερινοῦ κόσμου, μὲ τὰ τύμπανα τοῦ πολέμου νὰ πολλαπλασιάζονται, μὲ τὴ ἀθεΐα καὶ τὴν ἁμαρτία νὰ θεριεύουν, ἕνας ἀκόμη ἐκκοσμικευμένος χριστιανὸς ἡγέτης, ἀποσυνδεδεμένος ἀπὸ τὴν ὀρθὴ πίστη καὶ τὸ ἁγιοπνευματικὸ κῦρος τῶν θείων ἀρετῶν, τῆς ταπείνωσης, τῆς ἐσωτερικῆς Εἰρήνης, τῆς Δικαιοσύνης, τῆς Ἀγάπης, δὲν μπορεῖ νὰ ἐμπνεύσει τὸν ἀποπροσανατολισμένο στὴν ἐποχή μας ἄνθρωπο.
Ὅσο γιὰ τὸ ὀρθόδοξο πλήρωμα, ἂν καὶ ἡ διάκριση, ὡς ἀρετή, ἔχει φθαρεῖ, κυρίως μέσῳ τῆς συνεχιζόμενης πτώσεως στὰ πάθη, οἱ προσδοκίες τῶν πλείστων Ὀρθοδόξων γιὰ ἕνα Χριστιανὸ Ἡγέτη, εἶναι νὰ εἶναι νέος, «καινὸς» ἐν Χριστῷ καὶ νὰ λειτουργεῖ μέσα σὲ «νέους ἀσκούς», ἐκείνους τοὺς ἀσκοὺς τοῦ νέου Πνεύματος ποὺ ἔφερε ὁ Χριστὸς στὸν κόσμο, τοῦ Πνεύματος τῆς Εὐαγγελικῆς Ἀλήθειας καὶ τῆς Ἀγάπης, γιὰ νὰ μπορεῖ καὶ αὐτὸς καὶ τὸ ποίμνιό του νὰ ἐλπίζουν στὴ ἐν Χριστῷ ἐλευθερία, ποὺ εἶναι ἡ μόνη ποὺ μπορεῖ νὰ ἐλευθερώνει τὶς ψυχὲς καὶ νὰ τὶς ὁδηγεῖ στὴν ἀθάνατη καὶ αἰώνια Ζωή.