Τοῦ κ. Κωνσταντίνου Βαθιώτη,
τέως Ἀναπληρωτοῦ Καθηγητοῦ Νομικῆς Σχολῆς Δ.Π.Θ.
Στὸ τεῦχος ὑπ’ ἀριθμ. 336 τοῦ Δεκεμβρίου 1999 τοῦ περιοδικοῦ «Εὐθύνη», τὸ ὁποῖο ἦταν ἀφιερωμένο στὴν θεματικὴ «Ἡ παγκοσμιοποίηση καὶ ἡ μοῖρα τῶν Ἑλλήνων», εἶχε δημοσιευθεῖ ἕνα μικρὸ ἄρθρο τοῦ ἀειμνήστου Σαράντου Καργάκου μὲ τίτλο «Παγκοσμιοποίηση ἢ Ἀμερικανοποίηση;» (σελ. 603-604).
ΜΑΡΚΟ ΡΟΥΜΠΙΟ
Οἱ ἐπισημάνσεις τοῦ ὀξυδερκοῦς Ἕλληνος ἱστορικοῦ καὶ φιλολόγου καθίστανται ἄκρως ἐπίκαιρες ἐνόψει τῆς πρόσφατης ἐπίσκεψης τοῦ Μάρκο Ρούμπιο, Ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν τῶν ΗΠΑ στὴν Ἑλλάδα καὶ τῆς ὁμιλίας ποὺ ἐκφώνησε στὴν Πνύκα. Μὲ φόντο τὴν Ἀκρόπολη, ὁ Ρούμπιο κατάφερε νὰ ἐξασφαλίσει τὸ ὡραιότερο συμβολικὸ ντεκὸρ ποὺ χρειάζεται μία αὐτοκρατορία, γιὰ νὰ σαγηνεύει τοὺς βρεφοποιημένους λαοὺς στὴν παγκόσμια κοινωνία τοῦ θεάματος (καθόλου τυχαῖα, ὁ Ρούμπιο εἶπε ὅτι «ἡ Ἀκρόπολη ἐξακολουθεῖ ἐδῶ καὶ χιλιάδες χρόνια νὰ ἀσκεῖ μοναδικὴ ἐπιρροὴ στὴ φαντασία τοῦ δυτικοῦ κόσμου»). Μιλώντας τὴν ἀνάποδη γλώσσα, ὁ Ρούμπιο ἀποκάλεσε τὴν Ἑλλάδα «σύμμαχο-ὑπόδειγμα» ποὺ ἐλπίζει ὅτι ἡ Εὐρώπη θὰ ἀκολουθήσει ὡς παράδειγμα. Δὲν πρόκειται, ὅμως, γιὰ σύμμαχο, ἀλλὰ γιὰ κατακτημένο ραγιὰ ποὺ τελεῖ ὑπὸ ἀμερικανικὴ κηδεμονία ἀπὸ τὸ 1947, ὅταν ἡ Μ. Βρετανία παρέδωσε τὴν σκυτάλη τῆς ἐποπτείας στὶς Η.Π.Α.
ΠΩΛ ΠΟΡΤΕΡ
Εἶναι εὐρέως γνωστὸ ὅτι ἐκείνη τὴν χρονιὰ ὁ Ἀμερικανὸς πρέσβης Πὼλ Πόρτερ, ὁ ὁποῖος εἶχε ἀφιχθεῖ στὴν Ἑλλάδα στὶς 18 Ἰανουαρίου 1947 ὡς ἐπικεφαλῆς τῆς εἰδικῆς ἐπιτροπῆς Ἀμερικανῶν ἐμπειρογνωμόνων «πάνω σ’ ἕνα καυγά του μὲ τὸν ὑπουργὸ Συντονισμοῦ [ἔνν. τὸν Στέφανο Στεφανόπουλο] γιὰ θέματα φορολογίας, σήκωσε τὸ χέρι καὶ ἄστραψε ἕνα ἠχηρὸ χαστούκι στὸ καλοξυρισμένο μάγουλο τοῦ ὑπουργοῦ, ποὺ ταράχτηκε τόσο, ὥστε ἔβαλε τὰ κλάματα». Μετὰ ἀπὸ λίγες ἡμέρες, σὲ ἕνα ρεσιτὰλ ὀσφυοκαμψίας καὶ ἐμετικῆς δουλοπρέπειας, ὁ Στεφανόπουλος, «γιὰ νὰ ἐξευμενίσει τὸν “προστάτη” χάρισε στὴ σύζυγό του ἕνα διαμαντένιο περιδέραιο…» (Σπ. Κ. Θεοδωρόπουλου, Ἀπ’ τὸ “δόγμα Τρούμαν” στὸ “δόγμα Χούντα” [Ἀπὸ τὸν Τρούμαν στὸν Κίσσινγκερ. Ἡ “Πὰξ Ἀμερικάνα” στραγγαλίζει τὴν Ἑλλάδα], ἔκδ. Παπαζήση, Ἀθῆναι 1976, σελ. 56). Ἔκτοτε συνεχίζεται ἀμείωτος ὁ ραγιαδισμὸς τῶν Ἑλλήνων πολιτικῶν ἔναντι τῶν Ἀμερικανῶν προστατῶν του. Ἀνάλογα μὲ τὴν ἀτζέντα ποὺ προωθεῖ ὁ ἑκάστοτε Πρόεδρος τῶν ΗΠΑ, ὅποιος βρίσκεται στὸν ἑλληνικὸ πρωθυπουργικὸ θῶκο συντονίζεται στὸ ἴδιο μῆκος κύματος, προκειμένου νὰ ἀπολαμβάνει τὴν εὔνοια τῆς ἀμερικανικῆς αὐτοκρατορίας.
Τὸ ἀκόμη μεγαλύτερο κακὸ εἶναι ὅτι ὅσα εἶχε καταγράψει ὁ διοπτροφόρος δικηγόρος στὴν περίφημη ἔκθεσή του γιὰ τὴν κατάσταση ποὺ ἐπικρατοῦσε στὴν Ἑλλάδα ἰσχύουν μέχρι σήμερα ἴδια κι ἀπαράλλακτα (Θεοδωρόπουλος, ὅ.π., σελ. 64/65):
«Ἀπ’ ὅ,τι μπόρεσα νὰ διαπιστώσω, ἡ κυβέρνηση δὲν ἔχει καμιὰν ἄλλη πολιτικὴ πρακτικὴ ἀπὸ τὸ νὰ ζητάει συνέχεια ξένη βοήθεια, γιὰ νὰ διατηρεῖ τὴν ἐξουσία της καὶ νὰ διασώζει συνέχεια τὰ προνόμια μίας μικρῆς κλίκας ἐμπόρων καὶ τραπεζιτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὴν ἀόρατη ἐξουσία στὴν Ἑλλάδα. Ἡ κλίκα αὐτὴ εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ὑπερασπίσει μὲ κάθε μέσο τὰ οἰκονομικά της συμφέροντα καὶ δὲν ἐνδιαφέρεται καθόλου γιὰ τὸ τί μπορεῖ νὰ στοιχίσει αὐτὸ στὴν οἰκονομία τῆς χώρας. Τὰ μέλη αὐτῆς τῆς κλίκας ἐπιθυμοῦν νὰ διατηρήσουν ἄθικτο ἕνα φορολογικὸ σύστημα ποὺ τοὺς εὐνοεῖ μὲ ἀληθινὰ σκανδαλώδη τρόπο. Ἀντιτίθενται στὸν ἔλεγχο συναλλάγματος, γιατί αὐτὸ θὰ τοὺς ἐμποδίσει νὰ ἐξάγουν τὰ κέρδη τους στὶς τράπεζες τοῦ Καΐρου καὶ τῆς Ἀργεντινῆς. Δὲν διανοήθηκαν ποτὲ νὰ ἐπενδύσουν τὰ κέρδη τους στὴ δική τους χώρα, γιὰ νὰ βοηθήσουν στὴν ἀναστύλωση τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας.
Τὰ συμφέροντα τῶν ἐφοπλιστῶν προστατεύονται ἐπίσης μὲ σκανδαλώδη τρόπο. Ἡ ἑλληνικὴ ἐμπορικὴ ναυτιλία ἀνθεῖ στὴν ἐποχή μας καὶ οἱ ἐφοπλιστὲς κερδίζουν τεράστια ποσά, ἀλλὰ τὸ χρεωκοπημένο ἑλληνικὸ κράτος δὲν ἀποκομίζει κανένα ὄφελος ἀπὸ αὐτό. Οἱ μισθοὶ τῶν ναυτικῶν γυρίζουν στὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ οἱ ἐφοπλιστὲς ἀσφαλίζουν τὸ μεγαλύτερο μέρος τῶν κερδῶν τους στὶς ξένες χῶρες. […]
Οἱ περισσότεροι ἀπὸ [τοὺς ἐφοπλιστὲς] εἶναι ἄνθρωποι πολὺ εὐχαριστημένοι, ποὺ μιλᾶνε πολὺ καλὰ τὰ ἀγγλικά. Εἶναι πάντοτε πρόθυμοι, ὅταν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσουν τὴν ἀμερικανικὴ ἀποστολὴ γιὰ τὰ δικά τους συμφέροντα. Θυμᾶμαι ἀκόμα ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ ἐπίσημα γεύματα ἑνὸς ἀπὸ τοὺς σημαντικότερους τραπεζίτες, ποὺ μὲ εἶχε καλέσει στὴ βίλλα του τῶν Ἀθηνῶν. Εἶχε τρεῖς σερβιτόρους μὲ λιβρέα, μία ποικιλία ἀπὸ τὰ πιὸ φίνα κρασιὰ καὶ φαγητὰ διάφορα, περίφημα γαρνιρισμένα. Κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ γεύματος, ἕνας ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς κλίκας ποὺ ἀνέφερα, ἄρχισε νὰ ἐξυμνεῖ τὶς ὀμορφιὲς τῆς ζωῆς κοντὰ στὴ θάλασσα, καθὼς καὶ τὶς χαρὲς τῶν ἀριστοκρατικῶν σπόρ.
Ἡ ἀντίθεση ἀνάμεσα στὸ γεῦμα αὐτὸ καὶ στὰ παιδιὰ ποὺ πεθαίνουν ἀπὸ τὴν πεῖνα στοὺς δρόμους τῆς Ἀθήνας εἶναι πραγματικὰ τρομερή…»
ΑΝΑΠΟΔΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
Στὸ ἄρθρο αὐτό, ὁ χαρισματικὸς χειριστὴς τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας γνωστὸς γιὰ τὴν ἔφεσή του στὰ λογοπαίγνια, κάνει μία βαρυσήμαντη διάγνωση γιὰ τὸν ὅρο «παγκοσμιοποίηση»: Ὁ ὅρος αὐτὸς εἶναι ψευδεπίγραφος! Ἂν ἐφαρμόσουμε τὴν λογική τοῦ ἀνάποδου κόσμου, τὸν ὁποῖο εἶχε περιγράψει περίφημα ὁ μονάκριβος αὐτὸς συγγραφέας καὶ ἱστορικός μας σὲ παλαιότερο κείμενό του, δημοσιευμένο κι ἐκεῖνο στὸ περιοδικὸ «Εὐθύνη» (Ἰούνιος 1991, τεῦχ. 234, σελ. 334) ὑπὸ τὸν τίτλο «Ἀσχημονοῦμεν μετ’ εὐτελείας (Νεοελληνικὸς Ἐπιτάφιος)», θὰ προκύψει ὅτι ἡ παγκοσμιοποίηση δὲν σημαίνει παρὰ τὸ ἀκριβῶς ἀντίθετό της: συνένωση ὅλων τῶν ἐθνῶν-κρατῶν τῆς γῆς κάτω ἀπὸ τὴν ὀμπρέλλα ἑνὸς καὶ μόνο κράτους: τοῦ ἀμερικανικοῦ. Γι’ αὐτό, ἄλλωστε, ὁ Καργάκος ἐπέλεξε στὸν τίτλο τοῦ ἄρθρου του τὸ δίπολο «Παγκοσμιοποίηση ἢ Ἀμερικανοποίηση;», βάζοντας ἔτσι δίπλα-δίπλα δύο ἀντίθετους ὅρους ποὺ συνυποδηλώνουν τὴν ἀνάποδη σχέση σημαίνοντος («Παγκοσμιοποίηση») καὶ σημαινομένου («Ἀμερικανοποίηση»).
Ἂν ἐπεκτείνουμε τὴν διάγνωση τοῦ Καργάκου, θὰ μπορούσαμε εὐλόγως νὰ ἰσχυριστοῦμε ὅτι, ἐφόσον τελικῶς παγκοσμιοποίηση σημαίνει ἀμερικανοποίηση, τότε καὶ ἡ συνένωση ὅλων τῶν ἐθνῶν-κρατῶν κάτω ἀπὸ τὴν ὀμπρέλλα τῆς Ἀμερικῆς σημαίνει, κατὰ λογικὴ ἀκολουθία, τὴν παράδοσή τους σὲ μία παγκόσμια δικτατορία, ἡ ὁποία προϋποθέτει τὴν ἀναγνώριση καὶ λειτουργία μίας Παγκόσμιας Κυβέρνησης! Μολονότι ὁ Καργάκος δὲν τὸ λέει αὐτὸ ρητῶς σὲ κανένα σημεῖο τοῦ ἄρθρου του, κάνει ὡστόσο ἕνα παραλληλισμὸ ποὺ δύναται εὐχερῶς νὰ στηρίξει τὴν συγκεκριμένη ἑρμηνεία.
Εἰδικότερα, ὁ Καργάκος παρομοιάζει τὸν Λευκὸ Οἶκο, τὸ Καπιτώλιο καὶ τὴν Γουὼλ Στρὴτ μὲ τὴν ἐπίγεια Ἁγία Τριάδα, τὸν δὲ «πλανητάρχη» μὲ τὸν «πάπα τῆς νέας παγκόσμιας θρησκείας», τοὺς δὲ διπλωμάτες καὶ τοὺς στρατηγοὺς τους παραλληλίζει μὲ τὸ «ἱερατεῖο» του. Δεδομένου ὅτι μία Παγκόσμια Κυβέρνηση, ἐκτὸς ἀπὸ παγκόσμιο νόμισμα, χρειάζεται ὁπωσδήποτε καὶ μία παγκόσμια θρησκεία, ὁ καργάκειος θρησκευτικὸς συμβολισμὸς μπορεῖ περίφημα νὰ τροφοδοτήσει τὴν ὑπόνοια ὅτι ἡ ἀμερικανικὴ κυβέρνηση διαθέτει ὅλα τὰ ἀναγκαῖα συστατικὰ στοιχεῖα, γιὰ νὰ θεωρηθεῖ ὅτι ἤδη λειτουργεῖ ὡς («παπικὴ») ἕδρα τῆς παγκόσμιας κυβέρνησης. Συμπληρωματικὰ μπορεῖ νὰ λειτουργήσει καὶ ἡ σκέψη τοῦ Καργάκου ὅτι «οἱ λαοὶ πρέπει νὰ χάσουν κάθε δικό τους θρησκευτικό, ἐθνικὸ ἀλλὰ καὶ ἠθικὸ προσανατολισμό», ὁπότε ἡ ὑποταγή τους στὰ κελεύσματα τῆς παγκόσμιας κυβέρνησης θὰ εἶναι μονόδρομος.
Ὡστόσο, κατὰ τὴν ἐπικρατέστερη καὶ πειστικότερη ἐκδοχή, αὐτὴ ἡ Παγκόσμια Κυβέρνηση θὰ μεταφερθεῖ στὸν ναὸ τοῦ Σολομῶντος, ὅταν θὰ γίνει ἡ ἐπίσημη στέψη τοῦ παγκόσμιου δικτάτορα. Μόλις ποὺ χρειάζεται νὰ ἀναφερθεῖ ὅτι τὸ προσωνύμιο «πλανητάρχης» ἀρκεῖ ἀπὸ μόνο του, γιὰ νὰ προκαλέσει συνειρμὸ παγκόσμιου δικτάτορα.
Καθὼς ὁ ἀναγνώστης πού, ἔχοντας κατὰ νοῦν τὴν ὑποκρυπτόμενη ἐξίσωση «παγκοσμιοποίηση» = «ἀμερικανοποίηση» = «Παγκόσμια Κυβέρνηση/Δικτατορία», θὰ πλησιάζει πρὸς τὴν ὁλοκλήρωση τῆς ἀνάγνωσης τοῦ καργάκειου κειμένου, θὰ ἀντιληφθεῖ ὅτι μέσα σὲ αὐτὸ εἶναι κρυμμένη μία ἀκόμη μεγάλη ἀλήθεια, ποὺ λειτουργεῖ ὡς προϋπόθεση τῆς ἐγκαθίδρυσης αὐτῆς τῆς Παγκόσμιας Κυβέρνησης/Δικτατορίας: Γιὰ νὰ στεφθεῖ ὁ μελλοντικὸς πλανητάρχης ὡς παγκόσμιος κυβερνήτης/δικτάτωρ, θὰ πρέπει ὁ ἑλληνικὸς πολιτισμὸς νὰ ἀπονεκρωθεῖ.
ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΑΝΙΤΑΚΗΣ
Μὲ τὶς ἐπισημάνσεις τοῦ Καργάκου περὶ ἀμερικανοποίησης τοῦ σύμπαντος κόσμου μποροῦν νὰ συσχετισθοῦν οἱ διαπιστώσεις ποὺ εἶχε κάνει ὁ μακαρίτης Ἀντώνης Μανιτάκης, καθηγητὴς Συνταγματικοῦ Δικαίου στὴν Νομικὴ Σχολὴ Α.Π.Θ., στὸ βιβλίο του «Τί εἶναι Κράτος» (ἔκδ. Σαββάλας, Ἀθήνα 2007, σελ. 135):
«Σὲ συνθῆκες ἄγριου καὶ ἀνεξέλεγκτου παγκόσμιου καπιταλιστικοῦ ἀνταγωνισμοῦ –μὲ τοὺς νόμους τῆς ἀγορᾶς νὰ ἐπικρατοῦν παντοῦ καὶ τὸ χωρὶς πατρίδα χρηματοπιστωτικὸ κεφάλαιο νὰ κινεῖται πλανητικὰ χωρὶς νὰ ὑπόκειται σὲ νόμους ἢ σὲ διεθνεῖς καὶ κρατικοὺς κανόνες, μὲ τὶς πολυεθνικὲς ἑταιρεῖες νὰ ἐπιβάλουν τὴ θέλησή τους καὶ νὰ ἐπιδιώκουν τὸ κέρδος πάσῃ θυσίᾳ ἀδιαφορώντας γιὰ τὶς κοινωνικὲς συνέπειες τῶν ἐνεργειῶν καὶ τῶν ἀποφάσεών τους–, ὁ παραμερισμὸς ἢ ἡ περιφρόνηση τῶν κρατικῶν ὀντοτήτων καὶ ἡ οὐσιαστικὴ κατάργηση τῆς κρατικῆς κυριαρχίας τῶν περισσότερων κρατῶν ἰσοδυναμοῦν στὴν παροῦσα ἱστορικὴ φάση μὲ τὴν πλήρη ἐπικράτηση τῆς βαρβαρότητας καὶ τῆς ἀνισότητας σὲ ἐθνικὸ καὶ παγκόσμιο ἐπίπεδο. Ἡ σημερινὴ προσπάθεια κατάργησης τῆς μεσολάβησης τοῦ κράτους καὶ τῶν διακρατικῶν ἢ περιφερειακῶν ὀργανώσεων ἢ ὀργανισμῶν χωρὶς τὴν ταυτόχρονη οἰκοδόμηση σταδιακὰ μίας διεθνοῦς κοινωνίας ὀργανωμένης δημοκρατικά, μὲ βάση τῆς ἀρχὴ τῆς ἰσότητας τῶν κρατῶν καὶ τῶν θεμελιωδῶν ἀρχῶν τοῦ ΟΗΕ, ὁδηγεῖ ἀναπόφευκτα στὴν οὐσιαστικὴ ἐξαφάνιση τῆς ἰδιότητας τοῦ πολίτη καὶ τῆς δημοκρατίας γιὰ ὅλες τὶς χῶρες, ἰδίως τῆς Ἀφρικῆς, τῆς Λατινικῆς Ἀμερικῆς καὶ τῆς Ἀσίας, καὶ στὴν ἐπικράτηση μίας μόνο δύναμης, τῶν ΗΠΑ, ἡ ὁποία μπορεῖ καὶ ἡγεμονεύει σὲ ὅλα τὰ ἀνεπτυγμένα κράτη σχηματίζοντας μαζί τους μία ἰσχυρὴ στρατιωτικὴ καὶ πολιτικὴ συμμαχία, ποὺ διαθέτει μέσα ὑλικοῦ, στρατιωτικοῦ καὶ συμβολικοῦ κρατικοῦ καταναγκασμοῦ ἀκαταγώνιστα».
Ὁ Μανιτάκης (ὅ.π., σελ. 132) προσδιορίζει –χωρίς, ὡστόσο, νὰ τὸ ἀντιλαμβάνεται ὡς τέτοιο– καὶ τὸ ὑπερόπλο ποὺ ἔχει στὴν διάθεσή του ὁ μηχανισμὸς ἐπιβολῆς τῆς Παγκόσμιας Κυβέρνησης/Δικτατορίας: «Θὰ πρέπει πάντως προκαταβολικὰ νὰ τονιστεῖ ὅτι καταλύτης γιὰ τὶς πρωτοφανεῖς ἐξελίξεις ποὺ γνωρίζουμε καὶ ποὺ συντελοῦν στὴν ἀπαγκίστρωση τῆς κρατικῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὴ χωρικὴ ἢ ἐδαφικὴ ἀναφορὰ της στάθηκε ἡ τεχνολογικὴ ἐπανάσταση. Οἱ κοινωνίες τῆς πληροφορίας καὶ τῆς ἐπικοινωνίας δὲν μποροῦν νὰ ὑπάρξουν περιχαρακωμένες στὰ ἐδαφικὰ σύνορα τοῦ κράτους».
ΤΖΩΡΤΖ ΟΡΓΟΥΕΛ
Τέλος, δὲν πρέπει νὰ περάσει ἀπαρατήρητη ἡ προφητεία τοῦ Καργάκου ὅτι ἡ ἱστορία «πιὰ δὲν θὰ γράφεται, θὰ κατασκευάζεται βάσει “σεναρίων”, ποὺ θὰ γράφονται ἀπὸ τοὺς ἱστορικοὺς ἀλχημιστὲς τῶν ἀμερικανικῶν ἐπιστημονικῶν ἰνστιτούτων». Ὅποιος ἔχει διαβάσει Τζὼρτζ Ὄργουελ, ὄχι μόνο τὸ «1984» ἀλλὰ καὶ τὸ προσφάτως μεταφρασθὲν στὰ ἑλληνικὰ «Μέσα στὴ φάλαινα» (Inside the Whale, 1940· μτφ.: Κ. Βαρνάβας, ἔκδ. Ἐλεύθερος Τύπος, Ἀθήνα 2026) γνωρίζει ἄριστα ὅτι τὸ πιὸ στυγνὸ ὁλοκληρωτικὸ καθεστὼς δὲν παραποιεῖ μόνο τὴν σημασία τῶν λέξεων («ἀμερικανοποίηση» = «παγκοσμιοποίηση») ἀλλὰ καὶ τὴν ἱστορία.
Γράφει ὁ Ὄργουελ, κτυπώντας μας ἕνα ἀκόμη ἀφυπνιστικὸ καμπανάκι (Μέσα στὴ φάλαινα, ὅ.π., σελ. 88): «Ἕνα ὁλοκληρωτικὸ κράτος εἶναι στὴν πραγματικότητα μία θεοκρατία, καὶ ἡ κυρίαρχη κάστα του, προκειμένου νὰ διατηρήσει τὴ θέση της, πρέπει νὰ θεωρεῖται ἀλάθητη. Ἐπειδή, ὅμως, στὴν πράξη, κανεὶς δὲν εἶναι ἀλάθητος, εἶναι συχνὰ ἀπαραίτητο νὰ ἀναδιατάσσονται τὰ παρελθόντα γεγονότα, προκειμένου νὰ δειχθεῖ ὅτι αὐτὸ ἢ ἐκεῖνο τὸ λάθος δὲν ἔγινε, ἢ ὅτι αὐτὸς ἢ ἐκεῖνος ὁ φανταστικὸς θρίαμβος πραγματικὰ συνέβη. […] Ὁ ὁλοκληρωτισμὸς ἀπαιτεῖ, στὴν πραγματικότητα, τὴ συνεχῆ ἀλλοίωση τοῦ παρελθόντος, καὶ μακροπρόθεσμα ἀπαιτεῖ πιθανῶς τὴ δυσπιστία στὴν ἴδια τὴν ὕπαρξη τῆς ἀντικειμενικῆς ἀλήθειας. […] Ὑπάρχουν ἤδη ἀμέτρητοι ἄνθρωποι ποὺ θὰ θεωροῦσαν σκανδαλώδη τὴν παραποίηση ἑνὸς ἐπιστημονικοῦ ἐγχειριδίου, ἀλλὰ δὲν θὰ ἔβλεπαν τίποτα κακὸ στὴν παραποίηση ἑνὸς ἱστορικοῦ γεγονότος».
Ὁ Ὄργουελ προχωρεῖ καὶ σὲ μία σκέψη ποὺ ἀκτινογραφεῖ μὲ τὴν γνωστὴ μαεστρία του τὸ DNA τοῦ ὁλοκληρωτισμοῦ:
«Ὁ ὁλοκληρωτισμός, ὡστόσο, δὲν ὑπόσχεται τόσο μία ἐποχὴ πίστης ὅσο μία ἐποχὴ σχιζοφρένειας. Μία κοινωνία γίνεται ὁλοκληρωτική, ὅταν οἱ δομὲς της γίνονται ἀπροκάλυπτα τεχνητές: δηλαδή, ὅταν ἡ κυρίαρχη τάξη της ἔχει χάσει τὴ λειτουργία της, ἀλλὰ καταφέρνει νὰ γαντζωθεῖ στὴν ἐξουσία μὲ τὴ βία ἢ τὴν ἀπάτη. Μία τέτοια κοινωνία, ὅσο κι ἂν ἐπιβιώσει, δὲν μπορεῖ ποτὲ νὰ ἀντέξει νὰ γίνει οὔτε ἀνεκτικὴ οὔτε πνευματικὰ σταθερή. Δὲν μπορεῖ ποτὲ νὰ ἐπιτρέψει οὔτε τὴν εἰλικρινῆ καταγραφὴ τῶν γεγονότων οὔτε τὴ συναισθηματικὴ ἐντιμότητα ποὺ ἀπαιτεῖ ἡ λογοτεχνικὴ δημιουργία. Ἀλλὰ γιὰ νὰ διαφθαρεῖ κανεὶς ἀπὸ τὸν ὁλοκληρωτισμό, δὲν χρειάζεται νὰ ζεῖ σὲ μία ὁλοκληρωτικὴ χώρα. Ἡ ἁπλὴ ἐπικράτηση ὁρισμένων ἰδεῶν μπορεῖ νὰ ἐξαπλώσει ἕνα εἶδος δηλητηρίου ποὺ καθιστᾶ τὸ ἕνα θέμα μετὰ τὸ ἄλλο ἀδύνατο νὰ χρησιμοποιηθεῖ γιὰ λογοτεχνικοὺς σκοπούς. Ὁπουδήποτε ὑπάρχει μία ἐπιβεβλημένη ὀρθοδοξία –ἢ ἀκόμα καὶ δύο ὀρθοδοξίες, ὅπως συμβαίνει συχνὰ– ἡ καλὴ γραφὴ σταματᾶ».
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΙΣ Ἤ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΙΣ;
Καὶ τώρα ἂς ἀπολαύσουμε τὴν καργάκεια σκέψη, ὅπως ἀποτυπώθηκε πρὶν ἀπὸ 27 χρόνια στὸ ἄρθρο του «Παγκομιοποίηση ἢ Ἀμερικανοποίηση;»:
Εἰλικρινὰ ἀρχίζω νὰ φοβᾶμαι πὼς καβαφικώτατα «ἀνεπαισθήτως» μένω ἔξω ἀπὸ τὸ παιχνίδι τῶν καιρῶν, πὼς ζῶ μέσα σὲ καταστάσεις ποὺ ὄχι ἁπλῶς δὲν ἐλέγχω, ἀλλὰ ποὺ ἐντελῶς δὲν μὲ λαμβάνουν καθόλου ὑπ’ ὄψει. Ὄχι ἁπλῶς μὲ ἀγνοοῦν, ἀπεναντίας μὲ καταπατοῦν καὶ μὲ κάνουν ἕνα διασπασμένο ἄτομο, μία τμητὴ καὶ θρυμματισμένη ὀντότητα. Ὑποχρεώθηκα –δὲν τὸ θέλησα οὔτε τὸ ἐπιδίωξα– ἀπὸ πολίτης μίας πόλεως νὰ γίνω πολίτης μίας μεγαλουπόλεως σὲ μία ἐποχὴ ποὺ ἡ μεγαλούπολη αὐτὴ εἶχε ἀνθρώπινα μέτρα καὶ ἀνθρώπινο αἴσθημα. Καὶ προτοῦ ἀφομοιώσω τὴν ἰδιότητα αὐτή, ὑποχρεώθηκα –χωρὶς πάλι νὰ τὸ θέλω– νὰ ἀποδεχθῶ τὴν ἰδέα τοῦ εὐρωπαϊκοῦ ὁράματος (λὲς καὶ τὸ ἑλληνικὸ ὅραμά μοῦ ἔπεφτε λίγο!), νὰ θεωρῶ τὸν ἑαυτό μου πολίτη τῆς Εὐρώπης καὶ ἐντελῶς πρόσφατα, μετὰ τὸ 1995, νὰ πρέπει νὰ γίνω πολίτης τοῦ κόσμου. Δηλαδὴ κοσμοπολίτης. Παρ’ ὅλο ποὺ συνεχῶς ἐξίσταμαι καὶ ἐνίσταμαι.
Ἡ ἔνστασή μου δὲν ἀφορᾶ στὸν ὅρο «κοσμοπολίτης», ὅπου τὰ δύο συνθετικὰ ἀλληλογρονθοκοποῦνται νοηματικά, ὅπως ὁ Ἰακὼβ καὶ ὁ Ἠσαῦ στὴν κοιλιὰ τῆς Ρεβέκκας. Διότι ὁ πολίτης μόνο πόλεως μπορεῖ νὰ εἶναι κάτοικος. Ὁ κάτοικος τοῦ κόσμου εἶναι κόσμιος ἢ κοσμικός. Ὅμως ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ εἶναι κοσμικὸς ἀλλ’ ἐλάχιστα κόσμιος. Ἄλλωστε, οὔτε ὁ κόσμος εἶναι κόσμος, δηλαδὴ κόσμημα, στολίδι, ὀμορφιά. Ἀντιστρέφοντας μάλιστα τὸν γνωστὸ λόγο τοῦ Λάιμπνιτς, τολμῶ νὰ ὑποστηρίξω ὅτι δημιουργοῦμε τὸν χειρότερο τῶν κόσμων ἐξ ὅσων εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν. Οὔτε πάλι ἡ ἔνστασή μου ἀφορᾶ στὴν ἔννοια ποὺ δίνουν οἱ σημερινοὶ «κοσμοπολίτες» στὴν ἰδιότητά τους. Οἱ ἀρχαῖοι, ὅταν ὀνόμαζαν κάποιους ἐπιφανεῖς «κοσμοπολίτες», ἐννοοῦσαν δύο πράγματα: πρῶτον, ὅτι οἱ πολίτες αὐτοὶ ἦσαν κόσμημα τῆς πόλης τους καὶ δεύτερον ὅτι ἔκαναν ἔργο ζωῆς τὸ νὰ χαρίσουν «κόσμον», δηλαδὴ ἁρμονία καὶ τάξη στὴν πόλη τους.
Τί ἀπ’ ὅλα αὐτὰ δημιουργοῦμε στὸ σύγχρονο κόσμο; Εἶναι κόσμος αὐτός, ὅπου κυριαρχοῦσα θεωρία εἶναι ἡ «Θεωρία τοῦ χάους»; Εἶναι κόσμος αὐτός, ὅταν κυριαρχεῖ ἡ ἀκοσμία καὶ ἡ κακοσμία;
Εἰλικρινά, δὲν θὰ μ’ ἐνοχλοῦσε τὸ νέο προβαλλόμενο ὅραμα τῆς «παγκοσμιοποίησης», ἂν ὄντως περιεῖχε κάτι ἀπὸ ποίηση, ἂν ἦταν ὄντως κάτι παγκόσμιον καὶ κυρίως… κόσμιον. Φοβᾶμαι ὅμως ὅτι τὸ ὅραμα αὐτὸ θὰ γίνει ἐφιάλτης. Ἡ λεγόμενη παγκοσμιοποίηση δὲν ἔχει οὔτε κοσμιότητα οὔτε παγκοσμιότητα. Ποιὰ συμμετοχὴ ἔχει στὸ σχηματισμό της ἡ Ἀσία (μ’ ἐξαίρεση τὴν Ἰαπωνία, τὴν Ταϊβάν, τὴ Ν. Κορέα, τὴ Σιγκαπούρη καὶ τὸ Χὸνγκ Κὸνγκ) καὶ ἡ Μαύρη Ἀφρική; Ποιὰ ἡ συμβολὴ τῆς ἄλλοτε κομμουνιστικῆς Ἀνατολῆς; Τὸ ὅτι μποροῦν σήμερα τὰ δίκτυα καὶ τὰ διαδίκτυα νὰ δικτυώνουν τὸν κόσμο, αὐτὸ δὲν προσφέρει αἴσθημα οἰκουμενικότητας, ἀλλὰ ἕνα αἴσθημα αἰχμαλωσίας σὰν αὐτὸ ποὺ νοιώθει τὸ ψάρι μέσα στὰ δίκτυα.
Ἡ σοβαρότερη ἔνστασή μου στὴ λεγόμενη παγκοσμιοποίηση ἀφορμᾶται ἀπὸ τὴν ἀπροκάλυπτη παραποίηση. Ἐμφανίζεται ὡς παγκοσμιοποίηση ποὺ εἶναι στὴν οὐσία σκέτη ἀμερικανοποίηση. Ἐπιβολὴ ἑνὸς συστήματος πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς κυριαρχίας ἑνὸς ἄκοσμου κόσμου, ποὺ δὲν ἔχει παράδοση, ἀλλ’ ἐπιφάνεια πολιτισμοῦ. Καὶ δὲν εἶναι ἡ ἀμερικανικὴ πολιτικὴ αὐτὴ ποὺ μ’ ἐνοχλεῖ (στὸ κάτω-κάτω ὑπῆρξαν ἄλλες χειρότερες), ἀλλὰ ὁ παντοῦ ἐπιβαλλόμενος ἀμερικανικὸς τρόπος ζωῆς, ποὺ γίνεται παγκόσμιος συρμὸς καὶ διασυρμός. Αὐτὸς ὁ ἐξαμερικανισμὸς καλύπτει ὅλο τὸ φάσμα τῆς ζωῆς μας, ἀπὸ τὶς καλλιτεχνικές, τὶς ἀναγνωστικές, μέχρι τὶς γευστικὲς καὶ ἐνδυματολογικὲς μας προτιμήσεις. Τί τὸ παγκόσμιον ὑπάρχει, πέρα ἀπὸ τὴν σὲ παγκόσμια κλίμακα κυριαρχία τοῦ ἀμερικανικοῦ «ντάπα ντούπα» στὸν μουσικὸ κόσμο τοῦ σήμερα; Ὅσο γιὰ τὴν πνευματικὴ καὶ αἰσθηματικὴ τροφὴ ποὺ προσφέρει ἡ Κίρκη τῆς τηλοψίας εἶναι σὲ ποσοστὸ ποὺ ὑπερβαίνει τὸ 80% made in USA. Ἀλλὰ καὶ τὰ περισσότερα «ἐθνικὰ» προϊόντα δημιουργοῦνται πάντα μὲ βάση τὰ ἀμερικανικὰ πρότυπα.
Ὅσο κι ἂν ἡ Ἀμερικὴ (κι ἐννοῶ τὶς ΗΠΑ) προωθεῖ πρὸς τὰ ἔξω τὸ μοντέλλο τοῦ πολυεθνικοῦ καὶ πολυφωνικοῦ καὶ πολυθρησκευτικοῦ κράτους, στὸ ἐσωτερικό της ὡστόσο ὅλο καὶ περισσότερο γίνεται μία μονολιθικὴ αὐτοκρατορία ποὺ καλλιεργεῖ ἕνα πρωτοφανῆ ἐθνικισμὸ μὲ ἄξονα ὁδηγητικὸ τὰ περίφημα «ἀμερικανικὰ ἰδεώδη». Πού δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο ἀπὸ μία τάση γιὰ συνεχῆ ἐπέκταση, γιὰ συνεχῆ κυριαρχία. «Ἡ Ἀμερικὴ ὑπεράνω ὅλων». Ὁ Λευκὸς Οἶκος, τὸ Καπιτώλιο καὶ ἡ Γουὼλ Στρὴτ συνθέτουν τὴν Ἁγία Τριάδα τῆς γῆς, ἀπὸ τὴν ὁποία ἐκπορεύεται ὄχι ἐν εἴδει περιστερᾶς, ἀλλ’ ἐν εἴδει ἱέρακος τὸ ἀμερικανικὸ πνεῦμα. Ὁ πλανητάρχης εἶναι ὁ πάπας τῆς νέας παγκόσμιας θρησκείας, οἱ διπλωμάτες καὶ οἱ στρατηγοὶ εἶναι τὸ ἱερατεῖο του. Ποτὲ ἡγεμόνας, οὔτε τῆς Δύσεως οὔτε τῆς Ἀνατολῆς, δὲν περιστοιχίσθηκε ἀπὸ τόσες στρατιὲς ἀκολούθων, ἀπὸ τόσους ἄνδρες ἀσφαλείας ἀπὸ αὐτὲς ποὺ διατέθηκαν γιὰ τὸν Ἀκατονόμαστο Κλίντον, ὅταν ἦλθε τὸν περασμένο μήνα στὴν Ἀθήνα.
Μέσα σ’ αὐτὸν τὸν ἀλλοπρόσαλλο ἀμερικανικὸ πολιτισμὸ «ἀχταρμά», τί ρόλο καλεῖται νὰ παίξει ὁ Ἑλληνισμός; Ἀπὸ πολιτικὴ ἄποψη ἡ Ἑλλὰς θὰ παίξει τὸ ρόλο δορυφόρου. Ὅσο γιὰ τὰ ἑλληνικὰ γράμματα, αὐτὰ θὰ προάγονται, ἀλλὰ μόνο στὶς ΗΠΑ, γιὰ νὰ προσδίδουν αἴγλη ἀπὸ τὴν αἴγλη τους σ’ αὐτά. Ὅμως ὁ ἑλληνικὸς πολιτισμός, ἀρχαῖος καὶ μεσαιωνικός, θὰ ἀποσυνδεθεῖ μεθοδικὰ ἀπὸ τοὺς σημερινοὺς Ἕλληνες, ἀκόμη καὶ ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες (ὁ ἰωνικὸς πολιτισμὸς θὰ ἀναφέρεται ὡς πολιτισμὸς τῆς ἀρχαίας Τουρκίας), καὶ θὰ σπουδάζεται ὡς τμῆμα μίας νεκρῆς παραδόσεως, ὅπως ὁ αἰγυπτιακὸς καὶ ὁ σουμεριακὸς πολιτισμός, χωρὶς καμμιὰ σύνδεση μὲ τὸν σύγχρονο ἑλληνικὸ πολιτισμό. Ὅσο γιὰ τὴν ἱστορία, αὐτὴ πιὰ δὲν θὰ γράφεται, θὰ κατασκευάζεται βάσει «σεναρίων», ποὺ θὰ γράφονται ἀπὸ τοὺς ἱστορικοὺς ἀλχημιστὲς τῶν ἀμερικανικῶν ἐπιστημονικῶν ἰνστιτούτων.
Σ’ αὐτό, λοιπόν, τὸ παγκόσμιο σύστημα ἀμερικανικῆς κυριαρχίας ὁ πολιτισμὸς θὰ εἶναι, «κλαουζεβικώτατα», μία συνέχεια τῆς πολιτικῆς μὲ ἄλλα μέσα καὶ κυρίως μὲ ὅλα τὰ μέσα. Οἱ λαοὶ πρέπει νὰ χάσουν κάθε δικό τους θρησκευτικό, ἐθνικὸ ἀλλὰ καὶ ἠθικὸ προσανατολισμό. Ὅσο λιγώτερο εἶναι ὁ ἑαυτός τους καὶ ὅσο περισσότερο γίνονται κακέκτυπα τοῦ ἀμερικανικοῦ λαοῦ, τόσο περισσότερο ἀνοίγονται γι’ αὐτοὺς οἱ πύλες τοῦ ἐγκόσμιου παραδείσου. Γιὰ παράδειγμα, ὅσοι Ἕλληνες ἀρνοῦνται τὴν ἑλληνικὴ ἰδέα, θὰ φεύγουν «ὁδοιπόροι γιὰ τὰ Σοῦσα», ὅπου ἐκεῖ, λέγοντας τὴ μαγικὴ φράση «Σουσάμι ἄνοιξε», θὰ τοὺς περιμένει ὁ κόσμος τῆς Χαλιμᾶς, μαζὶ καὶ ὁ Ἀλὴ Μπαμπὰς καὶ οἱ Σαράντα Κλέφτες του.
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΣ
Δύο χρόνια μετὰ τὴν δημοσίευση τοῦ προεκτεθέντος ἄρθρου τοῦ Καργάκου στὴν «Εὐθύνη», ἐξεδόθη ἕνα συναφὲς μελέτημά του μὲ τίτλο «Παγκοσιοποίηση» καὶ ὑπότιτλο «Πρὸς ἕνα παγκόσμιο ὁλοκληρωτικὸ σύστημα ἐξουσίας» (ἔκδ. Κάκτος, Ἀθήνα 2001). Στὸ βιβλιαράκι του αὐτό, ὁ Καργάκος ἐπιτίθεται σφοδρὰ ἐναντίον τῶν ΗΠΑ, θέτοντας τὸ ἑξῆς φλέγον ἐρώτημα: «Ποιοὶ εἶναι οἱ ἀόρατοι ἄρχοντες, οἱ “πρίγκιπες τοῦ σκότους”, πού κυβερνοῦν τὶς ΗΠΑ;» (σελ. 25). Στὸ ἴδιο βιβλιαράκι συμπεριέλαβε κάποιες ζοφερὲς διαπιστώσεις καὶ προφητεῖες ποὺ δυστυχῶς ἐπαληθεύονται ἡ μία μετὰ τὴν ἄλλη. Στὴν συνέχεια παρατίθενται οἱ πιὸ χαρακτηριστικές:
– Στὸ μέλλον ὁ ἄνθρωπος θὰ ζήσει μὲ λιγότερη δημοκρατία καὶ περισσότερη τρομοκρατία (σελ. 11).
– Εἴμαστε στὸ κατώφλι μίας νέας ἐποχῆς, περισσότερο ἠλεκτρονικῆς καί… ἠλεκτρισμένης (σελ. 13).
– Τὸ νέο σύστημα ἐξουσίας, παρὰ πᾶσαν ἐπίφαση δημοκρατίας, εἶναι ἕνα σύστημα τρομοκρατίας, διότι στηρίζεται ἔμμεσα καὶ πλαγιομετωπικὰ στὸν φόβο. Κι ὁ φόβος εἶναι φασισμὸς (σελ. 24/25).
– Φοβᾶμαι […] πὼς αὐτὴ ἡ ἐξαγγελλόμενη παγκοσμιοποίηση ἐγκαινιάζει στὴν ἱστορία τὸ παγκόσμιο ὁλοκληρωτικὸ κράτος. Ὁ ὁρισμὸς γιὰ τὸ κράτος αὐτὸ εἶναι ἁπλός: […] βαρβαρότητα μέσα στὸν πολιτισμὸ (σελ. 28).
– Νομίζω ὅτι ὁ κόσμος ποὺ μᾶς περιέγραψε ὁ Χάξλεϋ μὲ τὸ ὁμώνυμο βιβλίο του, ἀλλὰ καὶ ὁ Ὄργουελ μὲ τὸ προφητικό, ὅπως ἀποδείχθηκε, 1984, ποὺ γράφτηκε τὸ 1948, δὲν εἶναι παρελθόν, εἶναι προοπτική. Βλέπω μία νέα φεουδαρχία πρὸ τῶν πυλῶν (σελ. 31).
– Ἡ λέξη «ἔθνος» πρέπει νὰ σβηστεῖ. Αὐτὸ ἀπαιτεῖ ἡ λεγόμενη παγκοσμιοποίηση. Ὅ,τι εἶναι ἔθνος ἀποτελεῖ ἐμπόδιο στὴν παγκόσμια κυριαρχία καὶ κυκλοφορία τοῦ κεφαλαίου. Τὸ ἴδιο καὶ ἡ θρησκεία. Γι’ αὐτὸ πρέπει –γιὰ τὰ συμφέροντα τῆς Νέας Τάξης– ἡ θρησκεία νὰ χρεοκοπήσει στὴ συνείδηση τῶν λαῶν (σελ. 41).
– Αὐτὸ ποὺ μελλοντικὰ θὰ δοῦμε στὸν χῶρο τῆς Εὐρώπης καὶ τῆς Ἀμερικῆς τὸ ἔχουμε δεῖ στὰ “προσεχῶς”. Ἄλλωστε, ἔχει περιγραφεῖ μὲ γλαφυρότητα ἀπὸ τὸν Στάινμπεκ. Ὄχι ἄνθρωποι καὶ ποντίκια, ἀλλὰ ἄνθρωποι σὰν ποντίκια θὰ περιφέρονται πρὸς ἀναζήτηση ἐργασίας γιὰ ἕνα πιάτο φαγητό. Κάποια στιγμὴ ἡ ἔκρηξη θὰ ἔλθει (σελ. 49).
– Ὁ αὐριανὸς κόσμος θὰ εἶναι ἕνας κόσμος χωρὶς Χριστὸ (σελ. 50).
– Ὅπως ἀπὸ τὴν παλιὰ φεουδαρχία περάσαμε στὴν ἀπόλυτη μοναρχία, περίπου ὅμοια ἀπὸ τὸν νεοφεουδαρχισμὸ θὰ περάσουμε στὸν νεοδεσποτισμό, ὅπου ὅμως τὸν ρόλο τοῦ ἡγεμόνα δὲν θὰ παίζει ἕνα πρόσωπο, ἀλλὰ ἕνας λαός. Καὶ ὄχι ὅλος ὁ λαός, ἀλλὰ ἕνα ἡγετικὸ πέτρωμα ποὺ διαρκῶς θὰ ἀνανεώνεται. Οἱ Ἀμερικανοὶ εἶναι ἡ Φυλὴ τῶν Κυρίων (σελ. 54).
– ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες δὲν χρειαζόμαστε σὰν Καινὴ Διαθήκη καμιὰ νέα παγκοσμιοποίηση. Ἡ ἔννοια τῆς οἰκουμενικότητας εἶναι σύμφυτη μὲ τὴν ἑλληνικότητα: “Ἓν τὸ πᾶν”. Οἱ πρόγονοί μας ἐκεῖ ψηλὰ στὸν Ἕβρο εἶχαν κτίσει τὴν ἐκκλησία τῆς Κοσμοσώτειρας. Ἂν αὐτὴ ἡ παγκοσμοποίηση, ποὺ “μαγειρεύεται” σήμερα, δὲν εἶναι γιὰ τὴν σωτηρία τοῦ κόσμου, δὲν ἔχει νόημα. Καὶ δυστυχῶς δὲν εἶναι. Γι’ αὐτὸ γίνονται ὅλα αὐτὰ τὰ ἀκατανόητα (σελ. 61).
Τί κρῖμα στὴν Πνύκα νὰ μὴ μποροῦμε νὰ ἀκούσουμε τέτοιες μεγάλες ἀλήθειες ἀπὸ τὸν Σαράντο Καργάκο καὶ ἀντ’ αὐτοῦ νὰ εἴμαστε ὑποχρεωμένοι νὰ ἀκοῦμε τὸν Ρούμπιο νὰ μιλᾶ τὴν ἀνάποδη γλώσσα τῆς ἀμερικανικῆς αὐτοκρατορίας. Μπροστὰ στὸ καργάκειο ρουμπίνι ὁ Ρούμπιο δὲν πιάνει μία.