Τοῦ κ. Β. Χαραλάμπους, θεολόγου
Σὲ κείμενο ποὺ δημοσιεύτηκε στὶς 10 Μαρτίου 2022, στὴν ἱστοσελίδα ekklisiaonline.gr, τὸ ὁποῖο τιτλοφορεῖτο “Ἡγούμενος Μονῆς Ἐσφιγμένου: Οὐκρανία γιὰ τοῦ Χριστοῦ τὴν Πίστη καὶ τὴν ἐλευθερία”, καὶ ποὺ στὸ τέλος φέρει τὴν ὑπογραφὴ “Ὁ Καθηγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἐσφιγμένου Ἀρχιμ. Βαρθολομαῖος, Ἅγιον Ὄρος”, ἀναφέρονται μεταξὺ ἄλλων τὰ ἑξῆς: «Τὸ ἐπιτιθέμενο, ἐπεκτατικὸ καὶ ἀδηφάγο κράτος δὲν μπορεῖ νὰ ἀνεχθεῖ τὴν ὕπαρξη ἀνεξάρτητης Ἐκκλησίας στὸ Κίεβο. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ διαταράσσει τὰ σχέδιά του γιὰ τὴ δημιουργία ἑνὸς κοινοῦ ὑπερκρατικοῦ χώρου, ποὺ θὰ συμπεριλαμβάνει τὰ ἅγια τῶν Ρῶς, μὲ δῆθεν κοινὸ πολιτισμὸ καὶ μία κοινὴ Ἐκκλησία ἐλεγχόμενη ἀπὸ τὸ ἰσχυρότερο κράτος”.
Δὲν θὰ σχολιάσουμε τὴν πολιτικὴ πτυχὴ τοῦ θέματος, ἂν καὶ τὸ συνδέει ὁ Πανοσιολογιώτατος μὲ τὸ Οὐκρανικὸ Ἐκκλησιαστικὸ ζήτημα. Αὐτὸ φυσικὰ δὲν ἀποτελεῖ ἄρνηση συμπάθειας πρὸς τὸν δοκιμαζόμενο Οὐκρανικὸ λαό, μίας συμπαράστασης ποὺ δὲν ἔχει ὅμως ὡς παρεπόμενο τὴν συμπαράσταση πρὸς τὴν κυβέρνηση Ζελένσκι.
Μπορεῖ νὰ συμφωνήσει κανεὶς μὲ αὐτὸ ποὺ ἀναφέρει ὁ Πανοσιολογιώτατος, μὲ τὸν “δῆθεν κοινὸ πολιτισμό’’. Σὲ ποιὰ ἱστορικότητα ἐρείδεται ἡ ἀμφισβήτησή του. Παρακάτω ὁ Πανοσιολογιώτατος σημειώνει τὰ ἑξῆς: “Tὸ Κίεβο εἶναι ἕνα «ἀπαραίτητο βῆμα» γιὰ τὴν περαιτέρω ἐκπλήρωση τῶν κατὰ φαντασίαν δικαιωμάτων τους περὶ «Τρίτης Ρώμης»”. Αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ ἀπαξιωτικὴ πολεμικὴ ἀπέναντι στὴν Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας καὶ μάλιστα σὲ μία περίοδο ποὺ ἡ Ἐκκλησία μας βιώνει ἕνα θλιβερὸ διχασμό; Αἴφνης οἱ διατρανούμενοι ἀπὸ ὅλους πνευματικοὶ δεσμοὶ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ρωσίας μὲ τὴν Ἐκκλησία τοῦ Κιέβου ἔχουν ἀλλάξει; Δὲν περιῆλθαν στὴ ἀντίληψη τοῦ Πανοσιολογιωτάτου οἱ φρικτὲς πρωτειακὲς παρερμηνεῖες ποὺ δὲν φείσθηκαν οὔτε ἀνυπόστατων ἁγιογραφικῶν παραπομπῶν, ἀλλ’ οὔτε καὶ δογματικῶν παρερμηνειῶν τοῦ Τριαδολογικοῦ δόγματος;
Καὶ ἀλλοῦ ὁ Πανοσιολογιώτατος σημειώνει τὸ ἑξῆς: “Διακυβεύεται τὸ δικαίωμα τοῦ Οὐκρανικοῦ λαοῦ νὰ ἐξασκήσει τὴν ὀρθόδοξη πίστη του, ὅπως αὐτὸς ἐπιθυμεῖ, δηλαδὴ μὲ ἐλευθερία, ἀγάπη, διάκριση καὶ καταλλαγή, ὅπως εἶναι ἡ ἀληθινὴ ὀρθόδοξη πίστη”.
Ποιὸς καταπίεζε ποιόν, τόσο καιρὸ στὴν Οὐκρανία καὶ μάλιστα ἕως τὴν σήμερον; Λησμονεῖται ὅτι ὅλοι ἀνεξαιρέτως κατέγραφαν τὴν ἀντιεκκλησιαστικὴ στάση, τόσο τῶν οὐνιτῶν, ὅσο καὶ τῶν δύο σχισματικῶν μορφωμάτων; Ξαφνικὰ ἔγιναν οἱ καταπιεσμένοι ποὺ ζητοῦσαν ἐλευθερία; Ἐνθυμούμαστε τί δήλωνε ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κίτρους Γεώργιος, ὅταν ἐκπροσώπησε τὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδας στὶς ἐκδηλώσεις τῆς Αὐτόνομης Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας τὸ ἔτος 2017 στὸ Κίεβο, ὁ ὁποῖος τόνιζε τὴν ἀνάγκη ἐπιστροφῆς τῶν σχισματικῶν στὴν Κανονικὴ Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας καὶ τὴν ἀνάγκη ἐπιστροφῆς τῶν 40 καὶ πλέον Ἱερῶν Ναῶν ποὺ εἶχαν μὲ βία ἁρπαγεῖ. Αὐτὸ Πανορθοδόξως καταδικαζόταν, τώρα γιατί λησμονεῖται;
Εἶναι γνωστὴ ἡ ἔγγραφη ἔκκληση πρὸς τὸν τότε Πρόεδρο τῆς Οὐκρανίας τοῦ Πατριάρχη Βουλγαρίας Νεοφύτου καὶ τοῦ τότε Πατριάρχη Σερβίας Εἰρηναίου γιὰ τὶς παραβιάσεις τῶν δικαιωμάτων τῶν πιστῶν τῆς Κανονικῆς Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας καὶ τὴν ἀντιεκκλησιαστικὴ προσπάθεια ἀφαίρεσης τῆς Λαύρας Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου Ποτσάγιεφ καὶ τῆς Λαύρας τῶν Σπηλαίων τοῦ Κιέβου, ἀπὸ τοὺς σχισματικούς.
Οἱ ἀντιεκκλησιαστικὲς ἐπιθέσεις τὸ ἔτος 2019 ἐναντίον Ἱερῶν Ναῶν, ὅπως τῆς Ἁγίας Σκέπης τῆς Παναγίας στὸ χωριὸ Μπομπλὺ τῆς περιφέρειας Volyn, τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου στὸ χωριὸ Πτίτσα τῆς περιοχῆς Ρίβνε, τῆς Ἁγίας Ἄννης στὴν περιοχὴ Τσερνοπόλ, τοῦ Ἁγίου Νικολάου στὸ χωριὸ Ζινιτσίν, μὲ βανδαλισμοὺς καὶ βάναυσες κακοποιήσεις ἐκκλησιαζομένων, γιατί λησμονοῦνται;
Καὶ ὁ πόλεμος ἐνάντια στὴν Αὐτόνομη Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας δὲν τελείωσε. Ἔχουν ἁπλὰ ἀναστείλει γιὰ μετὰ τὸν πόλεμο στὴν Οὐκρανία τὴν κατάσχεση τῶν ἐκκλησιῶν της, ἂν καὶ συνεχίζονται οἱ ἐπιθέσεις καὶ οἱ ἀπειλὲς ἐναντίον της, μὲ ἀπρόβλεπτες συνέπειες αὐτῶν τῶν ἀντιεκκλησιαστικῶν ἐνεργειῶν. Αὐτοὶ εἶναι ποὺ ἀγωνίζονται γιὰ τοῦ Χριστοῦ τὴν Πίστη τὴν Ἁγία;
Αὐτὸ ποὺ σημειώνει ὁ Πανοσιολογιώτατος, “«γιὰ τοῦ Χριστοῦ τὴν πίστη τὴν Ἁγία καὶ τῆς πατρίδος τὴν ἐλευθερία» ἀγωνιστήκαμε ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες πρὶν 200 χρόνια! Γιὰ τοὺς ἴδιους σκοποὺς ἀγωνίζονται καὶ οἱ Οὐκρανοὶ σήμερα”. Ἡ ἐλευθερία ἐξυπονοεῖ δημοκρατία. Μήπως τὰ ἀζοφικὰ τάγματα γιὰ τὴ δημοκρατία πολεμοῦν;
Μπορεῖ νὰ συμφωνήσει κανείς, ὅτι πολεμοῦν γιὰ τοῦ Χριστοῦ τὴν Πίστη τὴν Ἁγία; Ὁ προεξάρχων πρόεδρος τῆς Οὐκρανίας εἶναι Χριστιανὸς Ὀρθόδοξος; Ποιὸς μπορεῖ νὰ ἰσχυριστεῖ ὅτι πολεμοῦν γιὰ τὴν Ἁγία Πίστη τοῦ Χριστοῦ; Θὰ μπορούσαμε νὰ ἀποδεχθοῦμε ὡς ὑποδείγματα ἀγωνιστῶν γιὰ τοῦ Χριστοῦ τὴν Πίστη τὴν Ἁγία, αὐτοὺς ποὺ ἐνῷ ἦταν καθηρημένοι ἢ ἀποτέλεσμα “χειροτονιῶν” καθηρημένων, προσποιοῦντο ὅτι “λειτουργοῦσαν”, ἐμπαίζοντας τὸ Ἅγιον Πνεῦμα;
Τονίζει ἐπίσης ὁ Πανοσιολογιώτατος τὰ ἑξῆς: “Ὁποιαδήποτε ἄλλη στάση, ποὺ δὲν ὑποστηρίζει τὸ δίκαιο, θὰ εἶναι μεγάλο κατάκριμα γιὰ τὸν λαό μας. Ἂν πράξουμε διαφορετικά, δὲν θὰ δικαιούμαστε νὰ ζητήσουμε τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ, ὅταν τυχὸν βρεθοῦμε σὲ παρόμοια θέση”.
Ποιὰ στάση τηρήθηκε γιὰ τὴν στρατιωτικὴ εἰσβολὴ τῆς Τουρκίας στὸ Ἀφρὶν τῆς Βόρειας Συρίας τὸ 2018; Καὶ νοσοκομεῖο βομβαρδίστηκε καὶ πλῆθος ἀμάχων βρῆκε τὸ θάνατο, ἀλλὰ καὶ πλῆθος προσφύγων ποὺ κατέφυγε στὴν πόλη αὐτὴ ἀπὸ τὸν γενικότερο πόλεμο στὴ Συρία βρῆκε φρικτὸ θάνατο, μὲ θλιβερὲς συνέπειες ἕως σήμερα. Μπορεῖ καὶ τώρα κανεὶς ἂν ἐπιθυμεῖ νὰ καταδικάσει τὴν ὅποιας μορφῆς συναίνεση στὴ εἰσβολὴ ἐκείνη καὶ αὐτὸ δὲν θὰ ἀποτελεῖ ἑτεροχρονισμό, ἀλλὰ συνέπεια δικαίου.
Ὅσον ἀφορᾶ τὸ “ἂν πράξουμε διαφορετικά, δὲν θὰ δικαιούμαστε νὰ ζητήσουμε τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ, ὅταν τυχὸν βρεθοῦμε σὲ παρόμοια θέση”, θὰ πρέπει νὰ θυμίσουμε ὅτι πρόσφατα ἔγινε διαδικτυακὴ ὁμιλία τοῦ κ. Ζελένσκι στὴν Κυπριακὴ Βουλὴ καὶ ἐκεῖ ποὺ ἡ πρόεδρος τῆς Κυπριακῆς Βουλῆς ἀναφέρθηκε στὸ πρόβλημα τῆς Τουρκικῆς εἰσβολῆς, “τεχνικὸ” πρόβλημα διέκοψε τὴν ἐμφάνιση τοῦ κ. Ζελένσκι. Ἐκεῖ ὅπου ἔπρεπε νὰ τοποθετηθεῖ στὸ θέμα τοῦτο, προέκυψε “τεχνικὸ” πρόβλημα. Στὴν “κατάλληλη” στιγμὴ δημιουργήθηκε “τεχνικὸ” πρόβλημα; Τώρα τὸ “τεχνικὸ’ πρόβλημα ἔχει ἀποκατασταθεῖ. Μπορεῖ καὶ τώρα ἂν θέλει ὁ κ. Ζελένσκι, νὰ τοποθετηθεῖ γιὰ τὸ θέμα τῆς Τουρκικῆς εἰσβολῆς καὶ συνεχιζόμενης κατοχῆς στὴν Κύπρο. Δὲν θὰ τὸ πράξει ὅμως.
Καταληκτικὰ δέεται ὁ Πανοσιολογιώτατος “Ὑπὲρ τοῦ Μητροπολίτου Κιέβου Ἐπιφανίου”, συμπληρώνοντας “καὶ πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς!”. Αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ τὸν ἀπόλυτο παραγκωνισμὸ τῆς Αὐτόνομης Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας, τῆς μόνης ἀναγνωρισμένης ἀπὸ τὴν πλειοψηφία τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, μὲ Προκαθήμενο τὸν Μητροπολίτη Ὀνούφριο, μίας Ἐκκλησίας ποὺ ἀριθμεῖ πέραν τῶν 12.000 ἐνοριῶν; Δυστυχῶς ἡ μεγάλη ἀνατροπὴ στὴ Οὐκρανία δὲν ἐπιτρέπει τέτοια εὐχὴ γιὰ τὴν μόνη ἀναγνωρισμένη Ἐκκλησία στὴν Οὐκρανία, ἀπὸ τὴν πλειοψηφία τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν.