Τοῦ κ. Ἰωάννου Β. Κωστάκη
2ον- Τελευταῖον
Ἡ ὠφέλιμος μελέτη
Ἡ Ἁγία Γραφὴ ὡς Θεόπνευστο βιβλίο περιέχει τὴν σώζουσα ἀλήθεια. Ὁ ψαλμῳδὸς Δαβίδ, γιὰ τὸν μελετητὴ τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ, χρησιμοποιεῖ τὴν ὡραία εἰκόνα τοῦ δένδρου ποὺ ἔχει φυτευτεῖ ἐκεῖ ποὺ τρέχουν καὶ χύνονται ἄφθονα νερά, καὶ τὸ ὁποῖο θὰ δώσει τὸν καρπό του στὸν κατάλληλο καιρό, καὶ «τὸ φύλλον αὐτοῦ οὐκ ἀπορρυήσεται, καὶ πάντα ὅσα ἂν ποιῆ κατευοδωθήσεται..».(Ψαλμ 1,3). Χαρακτηριστικὴ εἶναι ἡ θετικὴ ἐπίδραση τῆς Βίβλου στοὺς ἀγρίους τῆς Παταγονίας. Κάποτε τοὺς ἐπισκέφτηκε ὁ περίφημος Δαρβῖνος. Ὅταν ἐπέστρεψε στὴν Εὐρώπη δήλωσε κατηγορηματικὰ ὅτι: «Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουν ἀποκτηνωθεῖ ἀνεπανόρθωτα». Λίγα χρόνια μετὰ ὁμάδα χριστιανῶν ἱεραποστόλων κήρυξαν καὶ μετέφρασαν στὴ γλῶσσα τῶν ἀγρίων τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ. Ἡ ἐπίδραση τοῦ Εὐαγγελικοῦ λόγου ὑπῆρξε καταλυτική. Ὅταν ὁ Δαρβῖνος, στὰ πλαίσια τῶν μελετῶν του τοὺς ἐπισκέφτηκε ξανά, διαπίστωσε τὸν θαυμαστὸ ἐκπολιτισμό τους, καὶ ὁμολόγησε τὴν ἐσφαλμένη ἀρχικὴ ἐκτίμησή του. Μάλιστα συνεισέφερε καὶ χρηματικὸ ποσὸ γιὰ ἐνίσχυση τοῦ ἔργου τῶν ἱεραποστόλων.
Ἀνωτέρα ἀπὸ σοφὰ βιβλία καὶ θεωρίαις
Δέκα τέσσερες αἰῶνες πρὸ Χριστοῦ γράφηκε ἡ «Γένεση», τὸ πρῶτο βιβλίο τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Μέσα στὸ πυκνότατο καὶ ἀδιαπέραστο σκοτάδι τῆς εἰδωλολατρίας ποὺ ἐπικρατοῦσε, ἡ Βίβλος μᾶς ἀποκαλύπτει μία ἀπ΄ τὶς ὑψηλότερες ἀλήθειες ὅτι ὁ ἄνθρωπος πλάστηκε «κατ’ εἰκόνα Θεοῦ», μὲ στόχο καὶ σκοπὸ «τὸ δυνατὸν ὁμοιοῦσθαι Θεῷ».
Ἐρευνῆστε ὅλες τὶς βιβλιοθῆκες τοῦ κόσμου. Μελετῆστε ὅλα τὰ φιλοσοφικὰ συστήματα. Ἀναδιφῆστε τὰ βιβλία ὅλων τῶν θρησκειῶν, Καὶ πάλι τὸ πνεῦμα θὰ παραμείνει ἀνήσυχο, ἀνικανοποίητο, ὅπως καὶ τοῦ Πασκάλ, ἂν ἡ καρδιὰ καὶ ὁ νοῦς δὲν καταυγασθεῖ ἀπ’ «τὸ φῶς τὸ ἀληθινό» τοῦ Εὐαγγελίου. Ὁ σπουδαῖος Γάλλος μαθηματικὸς Κουρσώ γράφει γιὰ τὴν ἀδυναμία τῆς ἐπιστήμης νὰ ἀπαντήσει στὰ μεγάλα ὑπαρξιακὰ ἐρωτήματα τοῦ ἀνθρώπου: «Ὁποιεσδήποτε κι΄ ἂν εἶναι στὸ μέλλον οἱ πρόοδοι τῆς Ἄλγεβρας καὶ τῆς Ἀνάλυσης, τὰ μεγάλα προβλήματα τῆς ὑπάρξεως καὶ ἀθανασίας τῆς ψυχῆς, θὰ ξεφεύγουν πάντοτε ἀπ’ τοὺς μαθηματικοὺς τύπους. Ὁ μεγαλύτερος μαθηματικός τοῦ κόσμου δὲν ξέρει γιὰ τὰ ζητήματα αὐτὰ περισσότερα ἀπὸ ἕνα μαθητὴ τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου». Ἕνα εἶναι τὸ μοναδικὸ κλειδὶ τῆς λύσης τῶν προβλημάτων τοῦ ἀνθρώπου: Ἡ Γραφή. Ὅλοι ἀπ’ τὸν πιὸ σοφὸ ὥς τὸν ἐντελῶς ἀγράμματο ἔχουν τὴν ἀνάγκη νὰ φοιτήσουν στὸ μεγάλο Σχολεῖο τῆς ἀληθινῆς καὶ οὐσιαστικῆς γνώσης: Τὸ Σχολεῖο τῆς Ἁγίας Γραφῆς.
Αὐτὴ τὴ μεγάλη ἀλήθεια τονίζει ὁ μεγάλος Ἄγγλος διηγηματογράφος Κάρολος Ντίκενς, ὅταν τὸ 1868 γράφει στὸν νεώτερο γιὸ του Ἐδουάρδο τὰ ἑξῆς: «Βάζω μία Καινὴ Διαθήκη ἀνάμεσα στὰ βιβλία σου γιὰ τὸν ἴδιο λόγο καὶ μὲ τὶς ἴδιες ἐλπίδες, ποὺ μὲ ἔκαναν νὰ γράψω μία ἁπλὴ ἐξιστόρηση….Ἐπειδὴ εἶναι τὸ καλύτερο βιβλίο, ποὺ γνωρίστηκε ἢ ποὺ θὰ γνωριστεῖ στὸν κόσμο».
Αἱ συνεχεῖς κατακτήσεις
Οἱ αἰῶνες ἀσταμάτητα περνοῦν. Στὸν ἄνθρωπο διαρκῶς ἀποκαλύπτονται μυστικὰ ποὺ εἶναι, ἀπ’ ἀρχῆς, κρυμμένα στὸν κόσμο τῆς φύσης. Τὰ μυστικὰ ὅμως τοῦ πνευματικοῦ κόσμου θὰ παραμένουν ἀπρόσιτα στὸν ἄνθρωπο, ἂν δὲν ἀνοίξει τὴν ἐσωτερικὴ ἀκοή του στὰ μηνύματα τῆς ὑπέρτατης φιλοσοφίας ποὺ περικλείεται στὶς σελίδες τῆς Γραφῆς. Ὁ σοφὸς Νεύτων τονίζει πώς : «Τὴν Ἁγία Γραφὴ τὴ θεωροῦμε ὡς τὴν ὑπέρτατη φιλοσοφία». Ὁ δὲ μεγάλος Ἄγγλος ἠθικὸ-φιλόσοφος Καρλάϋλ γράφει πώς : «Ἡ Ἁγία Γραφή, εἶναι βιβλίο εὐγενές, γιὰ κάθε ἄνθρωπο». Ὁ δὲ περίφημος Γλάδστων σημειώνει : «Ἐάν μοῦ ἐζητεῖτο νὰ ὑποδείξω τὸ ἀσφαλὲς φάρμακο γιὰ θεραπεία τῶν βαθύτατων πόθων τῆς καρδιᾶς, θὰ ὑποδείκνυα ἀδίστακτα τὸ παλαιότατο ἐκεῖνο βιβλίο, τὴν Ἁγία Γραφή, ὅπου διακηρύσσεται τὸ παλαιότατο κήρυγμα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν ἄνθρωπο, τὸ μέγιστο καὶ κάλλιστο δῶρο, ποὺ δόθηκε ποτὲ στὴν ἀνθρωπότητα».
Ἐπικίνδυνοι φωτοσβέσται
Στὸ σημεῖο αὐτὸ ἐντοπίζεται ἡ ἀκατανόητα ἀνόητη στάση κάποιων ἀρνητῶν τῆς Βίβλου, φιλόδοξων φωτοσβεστῶν. Ἐνῷ στὴ Βίβλο ὑπάρχει ἡ ὑπέρτατη, ἡ μοναδική, ἡ ἀληθινὴ «φιλοσοφία» κάποιοι θεληματικὰ κλείνουν τὰ μάτια τους ἀρνούμενοι νὰ ἀπολαύσουν τὴν αἰώνια ἀκτινοβολία της. Πολλοὶ προσπαθοῦν σήμερα νὰ ξεδιψάσουν τὴν ψυχή τους σὲ θολές, μολυσμένες πηγὲς ψεύτικων ἀνθρώπινων στοχασμῶν. Ἄλλοι μένουν παγιδευμένοι στὰ σκοτάδια ὑλιστικῶν φιλοσοφικῶν ἀντιλήψεων, διαδίδοντας βιβλία γεμάτα ἀπ’ τὸ δηλητήριο τῆς ἀθεΐας- ἀπιστίας, γιὰ νὰ πολεμήσουν τὴν ἀξία τῆς Βίβλου. Δὲν καταλαβαίνουν ὅτι «ἀέρα δέρνουν» καὶ ἁπλῶς ματαιοπονοῦν.
Ἕνας ἄπιστος ἔστειλε κάποτε σ’ ἕνα πιστὸ ἄνθρωπο ἕνα δέμα μὲ βιβλία ὑλιστικοῦ-ἀθεϊστικοῦ περιεχομένου. Ὁ πιστὸς ποὺ ἐντρυφοῦσε στὴν μελέτη τῆς Γραφῆς ἐπέστρεψε τὸ δέμα στὸν ἄπιστο ἀποστολέα, γράφοντάς του τὰ ἑξῆς: « Ἂν ἔχεις κάτι καλύτερο ἀπ’ τὴν «ἐπὶ τοῦ ὄρους ὁμιλία», ἂν ἔχεις κάτι ὡραιότερο ἂπ «τὴν παραβολὴ τοῦ Σαμαρείτου», ἂν ἔχεις κάποιον κώδικα ἀνώτερο ἀπ’ τὶς «10 ἐντολές» , καὶ κάτι πιὸ παρήγορο ἀπ’ τὸν 23ο ψαλμὸ τοῦ Δαβίδ, μὲ λίγα λόγια: ἂν ἔχεις νὰ μοῦ δείξεις πατέρα ἀγαθότερο καὶ ἁγιότερο ἀπ’ Αὐτόν, ποὺ ὑποδεικνύει ἡ Καινὴ Διαθήκη, στεῖλε μου. Διαφορετικὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψεις νὰ συνεχίσω νὰ μελετῶ τὴν Βίβλο μου».
Ἀπάντηση ἐμπνευσμένη, ἀποστομωτική, ποὺ κάθε πιστὸς καλεῖται νὰ δίνει στοὺς ἄπιστους ὑλιστές, ποὺ ἔντονα καὶ συστηματικὰ προπαγανδίζουν συχνὰ ἐπικίνδυνα σὲ περιεχόμενο βιβλία. Μία τέτοια ἀπάντηση πρέπει νὰ βγαίνει ἀπ’ τὰ στόματα τῶν Χριστιανῶν ποὺ κάθε μέρα ἀπολαμβάνουν τὴν πνευματικὴ πανδαισία τῆς Ἁγίας Γραφῆς.
Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος, αἰῶνες τώρα φωνάζει: «Ἀδύνατον σωθῆναι ἄνευ τῆς τῶν Γραφῶν ἀναγνώσεως» καὶ ὁ ἅγιος Ἰσίδωρος προσθέτει: «Τῶν θείων Γραφῶν ἡ ἀνάγνωσις, καὶ τοῖς ἑστῶσι καὶ τοῖς πεσοῦσι, καὶ πάσιν ἁπλῶς ἐστιν ὠφέλιμος».
Ἐπίλογος
Ὡς καταλληλότερο ἐπίλογο ὅσων ἀναφέρθηκαν προηγουμένως, καταγράφω τὸ περιστατικὸ ποὺ ἀκολουθεῖ: Ἡ ἱστορία ἀρχίζει στὴν Τουλώνα τῆς Γαλλίας. Ἐκεῖ στὰ δύσκολα χρόνια τοῦ πολέμου εἶχαν στρατοπεδεύσει μερικὰ συντάγματα τοῦ Γαλλικοῦ στρατοῦ, περιμένοντας διαταγές, γιὰ νὰ κατευθυνθοῦν στὸ μέτωπο τῆς Κριμαίας. Ἕνας θερμὸς χριστιανὸς ἀποφάσισε νὰ μοιράσει σὲ ὅσους στρατιῶτες δὲν εἶχαν, ἀπὸ ἕνα ἀντίτυπο τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Κάποιος ἀπ’ αὐτοὺς τὸ πῆρε ἐντελῶς ψυχρὰ καὶ ἀδιάφορα. Γυρίζοντας σ’ αὐτὸν ποὺ τοῦ τὸ ἔδωσε τοῦ εἶπε εἰρωνικά: «Ὢ μὲ αὐτὸ θὰ καθαρίζω ὡραία τὴν πίπα μου». Ὕστερα ἀπὸ ἑνάμισι χρόνο, ὁ ἄνθρωπος ποὺ εἶχε δώσει τὰ Εὐαγγέλια στοὺς στρατιῶτες, ἕνα βράδυ νύκτωσε σὲ μία κωμόπολη τῆς Νότιας Γαλλίας. Πῆγε σ’ ἕνα μικρὸ ξενοδοχεῖο καὶ ζήτησε δωμάτιο νὰ διανυκτερεύσει. Σὲ κάποια στιγμὴ παρατήρησε ὅτι τὰ μάτια τοῦ ἰδιοκτήτη ἦταν κατακόκκινα ἀπ’ τὰ κλάματα. Ἤρεμα τὸν ρώτησε τί τοῦ συμβαίνει. Κι’ ἐκεῖνος τοῦ ἀπάντησε πὼς μόλις χθὲς εἶχε κηδεύσει τὸ παιδί του, καὶ προσέθεσε: «Εἶμαι ὅμως εἰρηνικὸς γιατί ὁ θάνατος τοῦ παιδιοῦ μου ἦταν θάνατος ἀληθινοῦ χριστιανοῦ». Ὁ ξένος ζήτησε περισσότερες λεπτομέρειες, ὁπότε ἐπενέβη ἡ μητέρα καὶ εἶπε: « Θὰ πάω νὰ σᾶς φέρω αὐτὸ ποὺ ὑπῆρξε ἡ αἰτία τῆς μεταστροφῆς του. Τὸ ἔχω ἐπάνω».
Ὅταν ὁ ξένος πῆρε στὰ χέρια του τὸ μικρὸ βιβλίο, ποὺ ἔφερε ἡ οἰκοδέσποινα, ἔνοιωσε δάκρυα νὰ ἀνεβαίνουν στὰ μάτια του. Ἦταν τὸ εὐαγγέλιο ποὺ εἶχε δώσει στὸν στρατιώτη στὴν Τουλώνα. Ἀλλὰ μὲ ἀκόμη μεγαλύτερη ἔκπληξη εἶδε ὅτι ἔλειπαν μερικὰ φύλλα στὴν ἀρχὴ τοῦ βιβλίου. Ἡ ἔλλειψη αὐτὴ φανέρωνε πὼς ὁ στρατιώτης εἶχε ἀρχίσει νὰ πραγματοποιεῖ τὴν ἀπειλή του, καὶ νὰ μεταχειρίζεται τὰ φύλλα τοῦ Εὐαγγελίου γιὰ τὸ καθάρισμα τῆς πίπας του. Στὸ τέλος τοῦ βιβλίου ἦταν γραμμένες οἱ λέξεις: «Μοῦ δόθηκε στὴν Τουλώνα, ἡμέρα Πέμπτη. Στὴν ἀρχὴ τὸ περιφρόνησα. Ἔπειτα διάβασα. Στὸ τέλος τὸ μακάρισα, γιατί ἔσωσε τὴν ψυχή μου».
Συμπέρασμα
Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος παρατηρεῖ: «Ἡ τῶν ἱερῶν βίβλων κτῆσις φάρμακόν ἐστι τῆς ψυχῆς. Ἂν λύπη συμβῆ, ὥσπερ εἰς ἀποθήκην ἔγκυψον, λαβὲ παραμύθιον ἐκεῖθεν τοῦ δεινοῦ….Προσέχωμεν τοίνυν τῇ ἀναγνώσει τῶν Γραφῶν. Ἐὰν τὴ Γραφὴ προσέχης, ἐκβάλλει σου τὴν ἀθυμίαν, φυτεύει σου τὴν ἡδονήν, ἀναιρεῖ τὴν κακίαν, ριζοῖ τὴν ἀρετὴν , οὐκ ἀφίησιν ἐν θορύβῳ πραγμάτων τὰ τῶν κλυδωνιζομένων πάσχειν. Ἡ θάλασσα μαίνεται, σὺ δὲ μετὰ γαλήνης πλέεις. Ἔχεις γὰρ κυβερνήτην τῶν γραφῶν τὴν ἀνάγνωσιν».