Ὁ πολιὸς Ἱεράρχης κυρὸς Ἀμφιλόχιος ἐκοιμήθη τὴν 30ὴν Ὀκτωβρίου 2020 ἀπὸ ἀνακοπὴν καρδίας καὶ ὄχι ἀπὸ κορωνοϊόν, ὡς μεταδίδουν διάφοροι. Πολλὰ διακυβεύονται τώρα ποὺ ἐκλείπει ἡ σθεναρὰ ἀντίδρασίς του. Παραθέτομεν ἀποσπάσματα ἀπὸ δημοσίευμα τοῦ δημοσιογράφου κ. Theodor Petrov εἰς τὴν ἱστοσελίδα «tribune.gr» τῆς 29ης Ὀκτωβρίου 2020:
«Τελικὰ τί συνέβη στὶς ἐκλογὲς τῆς 30ῆς Αὐγούστου στὸ Μαυροβούνιο;… ἡ ἧττα τοῦ κυβερνῶντος κόμματος τοῦ Milo Dukanovic, ἐπηρεάστηκε σὲ μεγάλο βαθμὸ καὶ ἀπὸ τὶς διαμαρτυρίες ποὺ διοργάνωσε στὸ Μαυροβούνιο τὸ Πατριαρχεῖο Σερβίας μετὰ τὴν ψήφιση τοῦ νόμου περὶ θρησκευτικῆς ἐλευθερίας.
Στὰ πλαίσια αὐτοῦ τοῦ νόμου ἡ Μητρόπολη Μαυροβουνίου καὶ Παραθαλασσίας κινδύνευε νὰ ἀπωλέσει ὅλα τὰ περιουσιακά της στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀπέκτησε «αὐτόματα» τὸ 1918, ὅταν τὸ Μαυροβούνιο ἐντάχθηκε στὸ βασίλειο τῶν Σέρβων, Κροατῶν καὶ Σλοβένων καὶ καταργήθηκε ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία Μαυροβουνίου… ἡ Ἐκκλησία Σερβίας φοβόταν ὅτι ἡ πιθανὴ ἀπώλεια τῆς περιουσίας θὰ ἀποτελοῦσε τὸ πρῶτο βῆμα γιὰ τὴν ἵδρυση μιᾶς παράλληλης ἐκκλησιαστικῆς δομῆς ἀνεξάρτητης ἀπὸ τὸ Βελιγράδι, ὅπως συνέβη στὴν Οὐκρανία, ἂν καὶ ἐκεῖ οἱ συνθῆκες ἦταν τελείως διαφορετικὲς ἀπὸ ὅτι στὸ Μαυροβούνιο…
Σχετικὰ μὲ τὸ παραπάνω εἶναι ἄκρως ἀποκαλυπτικὸ τὸ ἄρθρο τῆς Lidia Kurasinska στὸ περιοδικὸ Forbes, στὸ ὁποῖο μεταξὺ ἄλλων ἀναφέρει ὅτι, ὅπως δήλωσε ὁ πρόεδρος τοῦ Μαυροβουνίου Milo Dukanovic, «ἦταν πρόδηλη ἡ προσπάθεια τῆς Ἐκκλησίας Σερβίας μὲ τὴν ὑποστήριξη καὶ τῆς Ρωσίας νὰ ἀλλοιώσει τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν, ἐλπίζοντας ὅτι ἡ νέα πολιτικὴ ἡγεσία θὰ «ἀνακρούσει πρύμναν» σὲ ὅ,τι ἀφορᾶ τὴν ἔνταξη τῆς χώρας στὸ ΝΑΤΟ καὶ στὴν ΕΕ».
…τὸ ΥΠΕΞ τῆς Ρωσίας ἐξέφρασε «τὴν σοβαρή του ἀνησυχία γιὰ τὴν ἔξαρση τῆς ἐντάσεως στὸ Μαυροβουνίου, ἡ ὁποία συνοδεύεται ἀπὸ τὶς ἀπροκάλυπτες βίαιες ἐνέργειες τῶν ἀρχῶν ἐναντίον τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας Σερβίας καὶ τῶν μελῶν της» καὶ προειδοποίησε ὅτι «ἡ Οὐάσιγκτον προσεγγίζει τὰ ἐκκλησιαστικὰ ζητήματα καθαρὰ μέσα ἀπὸ τὸ πρῖσμα τῆς γεωπολιτικῆς. Ἔτσι βλέπουμε τὴν ἀπροκάλυπτη ἐπιδίωξη τῶν ΗΠΑ νὰ δημιουργήσουν σχίσματα στὸν ὀρθόδοξο κόσμο, νὰ καταστρέψουν τὴν ἀκεραιότητα τοῦ πνευματικοῦ χώρου στὰ Βαλκάνια».
…Ὅμως ὁ νικητὴς τῶν ἐκλογῶν δὲν εἶναι ἕνα κόμμα, ἀλλὰ μία συμμαχία κομμάτων, τὸ κάθε ἕνα ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἔχει τὶς δικές του ἀπόψεις σχετικὰ μὲ τὸ ποιὲς πρέπει νὰ εἶναι οἱ ἄμεσες μετεκλογικὲς προτεραιότητες.
Ὁ Zdravko Krivokapic, ὁ πρόεδρος τοῦ συνασπισμοῦ «Γιὰ τὸ μέλλον τοῦ Μαυροβουνίου» (Za buducnost Crne Gore) ὁμολόγησε ὅτι ἀσχολήθηκε μὲ τὴν πολιτικὴ μετὰ τὴν ψήφιση τοῦ νόμου γιὰ τὴ θρησκευτικὴ ἐλευθερία καὶ ὅτι τὴν ἑπομένη τῶν ἐκλογῶν συναντήθηκε μὲ τὸν Μητροπολίτη Μαυροβουνίου καὶ Παραθαλασσίας Ἀμφιλόχιο, γιὰ νὰ τὸν διαβεβαιώσει ὅτι τὸ ζήτημα τῆς μεταρρύθμισης τοῦ συγκεκριμένου νόμου δὲν προκαλεῖ κάποιες ἀρνητικὲς ἀντιδράσεις ἐκ μέρους τῶν μελῶν τοῦ συνασπισμοῦ καὶ θὰ ἀλλάξει μέσα ἀπὸ τὸν διάλογο ὅλων τῶν θρησκευτικῶν κοινοτήτων. Ὅμως στὸ κείμενο τῆς συμφωνίας τῶν κομμάτων δὲν γίνεται ἀναφορὰ στὴν Ἐκκλησία.
Ἕνα ἄλλο ζήτημα ποὺ δὲν πρόκειται νὰ εὐχαριστήσει τὸ Πατριαρχεῖο Σερβίας εἶναι ἡ ἀναγνώριση τοῦ Κοσσυφοπέδιου, τὴν ὁποία ὁ συνασπισμὸς δὲν προτίθεται νὰ ἀκυρώσει.
Ὁ ἀλβανικῆς καταγωγῆς ἡγέτης τοῦ μπλὸκ «Crno na Bijelo» (Μαῦρο – Ἄσπρο) Dritan Abazovic δήλωσε ὅτι σὲ περίπτωση ἀναθεωρήσεως τοῦ συγκεκριμένου ὅρου τῆς συμφωνίας θὰ ἄρει τὴν ὑποστήριξή του πρὸς τὸν συνασπισμό.
Δεδομένης τῆς εὐαισθησίας ποὺ ἐπιδεικνύει τὸ Πατριαρχεῖο Σερβίας στὸ θέμα τοῦ Κοσσυφοπέδιου, τὰ διάφορα φιλοσερβικὰ ΜΜΕ ἔσπευσαν νὰ κατηγορήσουν τὸν Krivokapic καὶ τὸν μητροπολίτη Ἀμφιλόχιο ὅτι λησμόνησαν τὸ Κόσσοβο.
Ὅμως γιὰ νὰ εἴμαστε δίκαιοι, ὁ Ἀμφιλόχιος ἔπρεπε νὰ ἐπιλέξει ἀνάμεσα σὲ μία φιλικὰ προσκείμενη πρὸς τὴν Μητρόπολή του κυβέρνηση καὶ τὴν προοπτικὴ ἀλλαγῆς τοῦ περιβόητου νόμου καὶ τὸ Κοσσυφοπέδιο, ἐπιλέγοντας τελικὰ τὸ πρῶτο, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Ἀμφιλόχιος εἶχε εὐθέως κατηγορήσει τὸν πρόεδρο τῆς Σερβίας Aleksandar Vucic γιὰ ἐνδοτισμὸ στὸ ζήτημα τοῦ Κοσσόβου…
Ὅμως δὲν εἶναι σίγουρο ὅτι ἡ ἀκύρωση ἢ ἀλλαγὴ τοῦ περιβόητου νόμου περὶ θρησκευτικῆς ἐλευθερίας θὰ ἀποφέρει κάποια σημαντικὰ ὀφέλη στὴ Μητρόπολη Μαυροβουνίου, ἐφόσον εἶναι πιθανὸν ὁ Krivokapic νὰ προτείνει γιὰ τὶς σχέσεις κράτους καὶ θρησκευτικῶν ὀργανώσεων τὸ γερμανικὸ μοντέλο «Korperschaft des offentlichen Rechts», δηλαδὴ μιᾶς ἑταιρεικῆς σχέσεως δημοσίου δικαίου.
Στὰ πλαίσια αὐτοῦ τοῦ μοντέλου ναὶ μὲν τὸ κράτος θὰ φορολογεῖ τὶς θρησκευτικὲς ὀργανώσεις, ὅμως, ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρά, ὑπὸ αὐτὸ τὸ καθεστὼς οἱ ὀργανώσεις θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνουν κρατικὲς ἐπιχορηγήσεις, φορολογικὲς καὶ οἰκονομικὲς διευκολύνσεις, βεβαίως μὲ τὴν προϋπόθεση ὅτι ἡ θρησκευτικὴ ὀργάνωση θὰ καταχωρηθεῖ ὡς νομικὸ πρόσωπο.
Ἐντούτοις, ἡ Μητρόπολη Μαυροβουνίου καὶ Παραθαλασσίας, ἀρνεῖται ἐπιμόνως νὰ ρυθμίσει τὸ νομικό της καθεστώς, προβάλλοντας ὡς δικαιολογία τὸ γεγονὸς ὅτι εὑρίσκεται στὴ χώρα πρὶν ἀκόμα τὴν ἵδρυση τοῦ κράτους τοῦ Montenegro.
Ἡ ἐμμονὴ τοῦ Ἀμφιλόχιου ὡς ἕνα σημεῖο εἶναι δικαιολογημένη, ἐφόσον οἱ πολιτικὲς συμμαχίες εὔκολα διαλύονται καὶ τὸ κενὸ ἐξουσίας ποὺ συνήθως δημιουργεῖται μετὰ τὴ διάλυσή τους μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει στὴν ἀπώλεια μεγάλου μέρους τῆς περιουσίας.
Βλέπουμε λοιπὸν ὅτι, παρ’ ὅλο τὸν πολιτικὸ ρεαλισμὸ τοῦ Μητροπολίτου Ἀμφιλόχιου, τὸ Πατριαρχεῖο Σερβίας κάθε ἄλλο παρὰ μπορεῖ νὰ ἐλπίζει σὲ μία γρήγορη ἐπίλυση τῶν προβλημάτων του σὲ αὐτὴ τὴ χώρα…».