5ον
ιδ΄. Ὁ σφοδρὸς ἄνεμος τῆς ἁμαρτίας
Μερικοὶ ἄνθρωποι ἐπηρεάζονται λιγότερο ἀπὸ τὰ πάθη τους καὶ φυσικὰ οἱ ἁμαρτίες τους εἶναι μικρὲς καὶ λίγες. Ὑπάρχει ὅμως πάντα ταραχὴ στὴν ψυχή τους, ποὺ μοιάζει μὲ ἁπαλὸ φύσημα ἀέρα ποὺ δίνει κίνηση στὰ φυτά. Ὅταν ὅμως εἶναι περισσότερες καὶ μεγαλύτερες οἱ ἁμαρτίες, ἡ ἐλαφριὰ αὔρα γίνεται σφοδρὸς ἄνεμος ποὺ ξεριζώνει τὸ φυτὸ καὶ προκαλεῖται μεγάλη ταραχὴ στὴν ψυχὴ τοῦ ἄνθρωπου ποὺ δύσκολα περιορίζεται καὶ ἀκόμα πιὸ δύσκολα ἀποφεύγονται ἀπαράδεκτες ἐκδηλώσεις ποὺ σκανδαλίζουν τοὺς ἀνθρώπους ποὺ δὲν βρίσκονται στὴν ἴδια κατάσταση14 παρατηρεῖ ὁ Μέγας Βασίλειος.
ιε΄. Πάθη καὶ ἐσωτερικὴ ταραχὴ
Τὰ πάθη, ἀφοῦ φωλιάζουν ἐσωτερικὰ στὸν ἄνθρωπο, τὸν συνοδεύουν παντοῦ. Ὅπου νὰ βρεθεῖ τὸν ἐνοχλοῦν καὶ θέλουν νὰ ἱκανοποιηθοῦν. Αὐτὸ ἐξηγεῖ τὴ συμπεριφορὰ πολλῶν ἀνθρώπων, ποὺ δὲν ταιριάζει σὲ συγκεκριμένους τόπους, ὅπου ἐπιβάλλεται προσεκτικὴ καὶ καθαρὴ συμπεριφορά. Δὲν σέβονται ἱεροὺς καὶ ἱστορικοὺς τόπους, ἀλλὰ καὶ πρόσωπα μὲ ἀρετές, προσόντα καὶ σπουδαῖο ἔργο.
Ὁ Μέγας Βασίλειος ἔγραφε στὸ φίλο του Γρηγόριο ὅτι τὰ πάθη τὸν συνόδευαν ἀκόμα καὶ στὴν ἔρημο. Εἶναι χαρακτηριστικὰ τὰ βιωματικά του λόγια: «Ἐγκατέλειψα μὲν τὴ ζωὴ τῆς πόλεως, ποὺ γίνεται ἀφορμὴ ἄπειρων κακῶν, δὲν μπόρεσα ὅμως νὰ ἐγκαταλείψω τὸν γεμᾶτο ἀδυναμίες ἑαυτό μου… Ἐπειδὴ σέρνουμε μαζί μας τὰ πάθη, ποὺ φωλιάζουν μέσα μας, βρισκόμαστε παντοῦ στὴν ἴδια μὲ τοὺς κατοίκους τῶν πόλεων σύγχυση καὶ ταραχή, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ μὴ ἔχουμε τίποτε τὸ σπουδαῖο ὠφεληθεῖ ἀπὸ αὐτὴ ἐδῶ τὴν ἐρημιά.15
ιστ΄. Ἐπικίνδυνος συνήθεια
Οἱ κακὲς καὶ ἀκάθαρτες ἐνέργειες, ποὺ κατευθύνονται ἀπὸ τὰ πάθη, πρέπει νὰ ἐλέγχονται προσεκτικὰ καὶ νὰ μὴν γίνονται συνήθεια, γιατί τότε δύσκολα ἀντιμετωπίζονται. Ὅταν πέσει ὁ ἄνθρωπος στὸν πειρασμό, πρέπει νὰ αἰσθανθεῖ τὴν ἀνάγκη τῆς ἀποφυγῆς καὶ νὰ ἀποφασίζει τὴ μὴ ἐπανάληψη τῆς ἁμαρτίας. Ἡ χρονοτριβὴ πάντα ὁδηγεῖ στὴν ἐπικίνδυνη συνήθεια, ἡ ὁποία, ἐὰν δὲν ἀνακοπεῖ, γίνεται δεύτερη φύση. Καὶ τότε κλείνει σχεδὸν ὁριστικὰ ἡ πύλη τῆς σωτηρίας.
Πρεσβ. Διονύσιος Τάτσης
Σημείωσις:
14. Βασιλείου Δ. Χαρώνη, Παιδαγωγικὴ ἀνθρωπολογία Μεγάλου Βασιλείου, τόμος Γ΄, Ἀθήνα 2004, σελ. 90-91. 15. Ὅπ. παρ., σελ. 91.