Τοῦ κ. Δημητρίου Λογοθέτη, θεολόγου
Ἡ Πολιτικὴ Διακήρυξη γιὰ τὸ HIV/AIDS (Ψήφισμα Γενικῆς Συνέλευσης A/RES/75/284) τοῦ ΟΗΕ, ἡ Παγκόσμια Στρατηγικὴ τοῦ UNAIDS (2021–2026), ἢ οἱ πρόσφατες «Ἀρχὲς τῆς 8ης Μαρτίου» γιὰ τὸ Ποινικό Δίκαιο, δημιουργοῦν τὴν αἴσθηση ὅτι ὁ διεθνὴς αὐτὸς ὀργανισμὸς ἔχει τὶς βάσεις του στὴν συμπόνια, τὸν δικαιωματισμὸ καὶ τὴν μέριμνα γιὰ τοὺς εὐάλωτους. Γίνεται λόγος γιὰ «μείωση τοῦ στίγματος», «ἄρση τῶν ἀνισοτήτων», «προστασία τῶν βασικῶν πληθυσμῶν» καὶ «διασφάλιση τῆς δημόσιας ὑγείας».
Πίσω ἀπὸ τὴν τεχνοκρατικὴ καὶ ἐπιστημονικοφανῆ γλῶσσα αὐτῶν τῶν κειμένων κρύβεται μιὰ βαθύτατη ἀνθρωπολογικὴ πλάνη. Πρόκειται γιὰ μιὰ συστηματικὴ προσπάθεια νὰ ἀντιμετωπιστοῦν τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀνθρώπινης πτώσης, ἐνῷ ταυτόχρονα νομιμοποιεῖται, προστατεύεται καὶ ἀποθεώνεται ἡ ἴδια ἡ αἰτία τῆς πτώσης. Ὁ ΟΗΕ, προκρίνοντας τὴν λογικὴ τῆς «μείωσης τῆς βλάβης» καὶ τῆς «σεξουαλικῆς αὐτονομίας», στρέφεται εὐθέως ἐναντίον τῆς μόνης πραγματικῆς, ριζικῆς καὶ σωτήριας λύσης τῶν σύγχρονων κοινωνικῶν καὶ ὑγειονομικῶν κρίσεων: τῆς ἀρετῆς τῆς ἐγκρατείας.
Ἡ Παγκόσμια Στρατηγικὴ τοῦ UNAIDS βασίζεται σὲ μιὰ καθαρὰ ὑλιστικὴ λογικὴ (evidence-based policy). Σύμφωνα μὲ τὰ στατιστικά τους στοιχεῖα, οἱ χῶρες ποὺ ποινικοποιοῦν τὴ σεξουαλικὴ συμπεριφορά, τὴν πορνεία ἢ τὴν χρήση οὐσιῶν παρουσιάζουν ὑψηλότερα ποσοστά μετάδοσης τοῦ HIV, ἐπειδὴ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ «κρύβονται» ἀπὸ τὸ σύστημα ὑγείας. Ἡ λύση ποὺ προτείνει ὁ ΟΗΕ εἶναι ἡ ἀποποινικοποίηση αὐτῶν τῶν συμπεριφορῶν καὶ ἡ νομική τους θωράκιση, ὥστε νὰ ὑπάρχει ἐλεύθερη πρόσβαση σὲ προφυλακτικά, καθαρὲς σύριγγες καὶ ἰατρικὴ περίθαλψη.
Ἐδῶ ἀκριβῶς ἐντοπίζεται ἡ πνευματικὴ ἐκτροπή. Ἀντὶ ὁ ἄνθρωπος νὰ καλεῖται σὲ μετάνοια, ἀλλαγὴ τρόπου ζωῆς καὶ πνευματικὴ ἐξυγίανση, ὁ νόμος καλεῖται νὰ προσαρμοστεῖ στὴν ἀδυναμία του. Tὸ πάθος δὲν θεραπεύεται· ἀντίθετα, θεσμοθετεῖται. Ὀργανώνεται μιὰ κοινωνία, ἡ ὁποία δὲν στοχεύει στὴν ὑπέρβαση τῆς ἁμαρτίας, ἀλλὰ στὴν ἀσφαλῆ διεξαγωγή της.
Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, διαθέτοντας βαθύτατη γνώση τῆς ἀνθρώπινης ψυχολογίας, μᾶς διδάσκουν ὅτι ἡ διευκόλυνση τοῦ πάθους ποτὲ δὲν φέρνει τὴν ἐλευθερία, ἀλλὰ τὴν χειρότερη μορφὴ δουλείας. Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος σημειώνει χαρακτηριστικά:
«Οὐδὲν οὕτω δοῦλον ἐργάζεται τὴν ψυχήν, ὡς ἡ τῶν παθῶν τυραννίς… Ὅταν γάρ τις ἑαυτὸν ἐκδῷ τῇ πονηρίᾳ, οὐκέτι κρατεῖ τῶν λογισμῶν, ἀλλ᾿ ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίας ἐλαύνεται».
Ὅταν, λοιπόν, οἱ διεθνεῖς ὀργανισμοὶ ἀφαιροῦν τὸν ἠθικὸ καὶ πνευματικὸ ἔλεγχο ἀπὸ τὶς ἀνθρώπινες πράξεις, μετατρέπουν τὸν ἄνθρωπο σὲ δέσμιο τῶν ἐνστίκτων του, μὲ τὴν ψευδαίσθηση ὅτι εἶναι «ἐλεύθερος», ἐπειδὴ δὲν διώκεται ἀπὸ τὸ νόμο.
Γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη Θεολογία, ἡ ἀσθένεια — εἴτε σωματικὴ εἴτε ψυχικὴ — εἶναι ἄρρηκτα συνδεδεμένη μὲ τὴν διατάραξη τῆς σχέσεως τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν Θεὸ καὶ τὸν ἑαυτό του. Ἡ ἐγκράτεια δὲν εἶναι μιὰ στείρα ἀπαγόρευση, ἕνας καταναγκασμὸς ἢ μιὰ μεσαιωνικὴ ὀπισθοδρόμηση. Εἶναι ἡ συνειδητή, ἐλεύθερη καὶ ἀγαπητικὴ ὑποταγὴ τῶν κατώτερων ἐνστίκτων στὴν ἀνώτερη πνευματικὴ φύση τοῦ ἀνθρώπου.
Ὁ Μέγας Βασίλειος, στὸν λόγο του περὶ νηστείας καὶ ἐγκρατείας, τονίζει:
«Οὐκ ἔστιν ἀρετὴ ἄνευ ἐγκρατείας· ἡ γὰρ ἐγκράτεια φύλαξ ἐστὶ τῆς ἁγνείας καὶ τῆς σωφροσύνης».
Ἄν ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος διδασκόταν τὴν ἐγκράτεια, ἂν μάθαινε νὰ κυβερνᾶ τὸ σῶμά του καὶ ὄχι νὰ κυβερνᾶται ἀπὸ αὐτό, τότε προβλήματα ὅπως τὰ σεξουαλικῶς μεταδιδόμενα νοσήματα, ἡ μάστιγα τῶν ναρκωτικῶν καὶ ἡ ἐκμετάλλευση τῆς πορνείας θὰ συρρικνώνονταν δραματικὰ ἀπὸ μόνα τους.
Ὁ ΟΗΕ, ὅμως, ἀρνεῖται πεισματικὰ νὰ συμπεριλάβει τὴν πνευματικὴ διάσταση καὶ τὴν ἠθικὴ εὐθύνη στὰ προγράμματά του. Προτιμᾶ νὰ μοιράζει προφυλακτικὰ παρὰ ἀξίες. Προτιμᾶ νὰ ἐκπαιδεύει τὸν ἄνθρωπο στὸ νὰ εἶναι μιὰ «ἀσφαλὴς καταναλωτικὴ μονάδα ἡδονῆς», παρὰ ἕνα ἐλεύθερο, κατ᾿ εἰκόνα Θεοῦ δημιούργημα. Ἔτσι, οἱ διακηρύξεις του στρέφονται ἐναντίον τῆς πραγματικῆς λύσης, διότι ὑποσκάπτουν τὰ θεμέλια τῆς ἐγκρατείας, παρουσιάζοντάς την ὡς κάτι ξεπερασμένο, ἀνέφικτο ἢ ἀκόμα καὶ ἐπικίνδυνο γιὰ τὰ «ἀνθρώπινα δικαιώματα».
Ἆν ἡ πολιτικὴ τοῦ ΟΗΕ γιὰ τοὺς ἐνήλικες εἶναι μιὰ φορὰ ἐσφαλμένη, ἡ πολιτική του γιὰ τοὺς ἐφήβους καὶ τὰ παιδιὰ εἶναι διπλὰ ἐπικίνδυνη καὶ πνευματικὰ ἐγκληματική. Στὸ ὄνομα τῆς «ὁλοκληρωμένης σεξουαλικῆς διαπαιδαγώγησης» (Comprehensive Sexuality Education) καὶ ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς «σεξουαλικῆς αὐτονομίας» — ὅρος ποὺ ἀναλύεται ἐκτενῶς σὲ κείμενα, ὅπως οἱ «Ἀρχὲς τῆς 8ης Μαρτίου» — ἐπιχειρεῖται μιὰ προοδευτικὴ καὶ στοχευμένη μετατροπὴ τῶν παιδιῶν σὲ σεξουαλικὲς μηχανές.
Τὰ παιδιά, ἀπὸ τὴν τρυφερὴ ἡλικία τῆς προεφηβείας, βομβαρδίζονται ἀπὸ προγράμματα ποὺ τὰ ἐξοικειώνουν πρόωρα μὲ τὴν σεξουαλικὴ πράξη, τὶς διάφορες μορφὲς προσανατολισμοῦ, τὴν χρήση ἀντισυλληπτικῶν καὶ τὴν ἀποσύνδεση τοῦ ἔρωτα ἀπὸ τὴν ἀγάπη, τὴν οἰκογένεια καὶ τὴν ἱερότητα. Ἡ σεξουαλικότητα ἀπογυμνώνεται ἀπὸ κάθε πνευματικό, συναισθηματικὸ καὶ μεταφυσικὸ βάθος.
Αὐτὴ ἡ μεθοδευμένη στρατηγικὴ δὲν στοχεύει στὴν προστασία τῶν παιδιῶν, ἀλλὰ στὴν πρόωρη ἀφύπνιση τῶν παθῶν τους. Ὅταν ἕνα παιδὶ μαθαίνει νὰ βλέπει τὸν ἑαυτό του καὶ τοὺς συμμαθητές του ὡς ἐν δυνάμει σεξουαλικοὺς συντρόφους ἢ ὡς «σώματα πρὸς ἐξερεύνηση», καταστρέφεται ἡ παιδικὴ ἀθωότητα. Ἡ ψυχὴ τοῦ παιδιοῦ σκληραίνει, ὑλικοποιεῖται καὶ χάνει τὴν ἱκανότητα νὰ βιώσει τὸν ἀληθινό, θυσιαστικὸ ἔρωτα στὴν ἐνήλικη ζωή του.
Ὑπάρχει ἕνας φυσικὸς χρόνος ὡρίμανσης. Ἡ παιδικὴ ἡλικία καὶ ἡ πρώιμη ἐφηβεία εἶναι περίοδοι ποὺ ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου πρέπει νὰ τραφεῖ μὲ τὴν γνώση, τὴν τέχνη, τὸ παιχνίδι, τὴν φιλία, τὴν πνευματικότητα καὶ τὴν συγκρότηση τοῦ χαρακτήρα. Ἡ φύση προστατεύει τὸ παιδὶ μέσῳ τῆς φυσικῆς συστολῆς καὶ τῆς ντροπῆς (τῆς αἰδοῦς), ἡ ὁποία λειτουργεῖ ὡς ἀσπίδα προστασίας τῆς ἀθωότητος.
Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, ἀναφερόμενος στὴν τάξη καὶ τὴν σοφία τῆς δημιουργίας, τονίζει ὅτι τὰ πάντα πρέπει νὰ γίνονται στὸν κατάλληλο καιρό:
«Καιρὸς παντὶ πράγματι… καὶ καλὸν ἕκαστον ἐν τῷ ἰδίῳ καιρῷ».
Ἡ βίαιη, τεχνητὴ καὶ πρόωρη εἰσβολὴ τῆς σεξουαλικῆς πληροφόρησης στὰ σχολεῖα παραβιάζει αὐτὴ τὴν θεία καὶ φυσικὴ τάξη. Σπάει τοὺς φραγμοὺς τῆς αἰδοῦς, ὄχι γιὰ νὰ ἐλευθερώσει τὸ παιδί, ἀλλὰ γιὰ νὰ τὸ παραδώσει ἀνυπεράσπιστο στὰ νύχια τῆς βιομηχανίας τῆς ἡδονῆς. Εἶναι μιὰ μορφὴ πνευματικοῦ βιασμοῦ τῆς παιδικῆς ἡλικίας.
Tὸ κείμενο τοῦ ΟΗΕ καὶ κυρίως τὸ κείμενο τοῦ Ἄρθρου 34 τῆς Σύμβασης γιὰ τὰ Δικαιώματα τοῦ Παιδιοῦ (UNCRC), τὸ ὁποῖο ὑποχρεώνει τὰ κράτη νὰ προστατεύουν τὰ παιδιὰ ἀπὸ κάθε μορφὴ σεξουαλικῆς ἐκμετάλλευσης καὶ κακοποίησης, φαίνεται σὰν νὰ προσεγγίζει τὸ ζήτημα «αὐστηρὰ ἰατρικά, νομικὰ καὶ ἀνθρωπιστικὰ» σὰν νὰ μὴ ὑπάρχει καμία πρόθεση καταστροφῆς τῆς οἰκογένειας.
Ὅμως, ἡ μεγαλύτερη πλάνη τοῦ διαβόλου εἶναι νὰ παρουσιάζει τὸ κακὸ ντυμένο μὲ τὸ ἔνδυμα τοῦ καλοῦ. Ἡ πραγματικὴ κακοποίηση τῶν παιδιῶν δὲν εἶναι μόνο ἡ σωματικὴ βία, ἡ ὁποία προφανῶς καὶ εἶναι ἀπόλυτα καταδικαστέα. Ὑπάρχει καὶ ἡ πνευματικὴ κακοποίηση. Ὅταν στερεῖς ἀπὸ ἕνα παιδὶ τὸ δικαίωμα νὰ μεγαλώσει μὲ ἁγνότητα, ὅταν τοῦ διαστρέφεις τὴν ἔννοια τοῦ σώματος καὶ τοῦ ἔρωτα, ὅταν τοῦ ἀφαιρεῖς τὰ πνευματικὰ ἀντισώματα ἀπέναντι στὰ πάθη, τότε τὸ κακοποιεῖς ψυχικά. Tὸ προετοιμάζεις νὰ γίνει ἕνας ἐνήλικας ψυχικὰ ἀκρωτηριασμένος, ἀνίκανος γιὰ βαθειὰ πνευματικὴ σχέση, ἐθισμένος στὴν ἐφήμερη ἀπόλαυση.
Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, στὸν λόγο του «Περὶ κενοδοξίας καὶ ὅπως δεῖ τοὺς γονέας ἀνατρέφειν τὰ τέκνα», παρομοιάζει τὴν ψυχὴ τοῦ παιδιοῦ μὲ μια πόλη ποὺ πρέπει νὰ περιφρουρηθεῖ:
«Καθάπερ γάρ τινι πόλει… οὕτω καὶ τῆς παιδικῆς ψυχῆς οἱ πυλῶνές εἰσιν αἱ αἰσθήσεις. Ἀσφαλισώμεθα τοίνυν τοὺς πυλῶνας τούτους, καὶ μάλιστα τὴν ὅρασιν καὶ τὴν ἀκοήν, ἵνα μὴ εἰσέλθωσιν οἱ λησταὶ τῶν παθῶν».
Ἡ κοινωνία δὲν ὑποφέρει ἀπὸ ἔλλειψη ἐνημέρωσης, νόμων ἢ προφυλακτικῶν. Ὑποφέρει ἀπὸ ἔλλειψη νοήματος. Ἡ ἔξαρση τῶν σεξουαλικῶς μεταδιδομένων νοσημάτων, ἡ ἐξάπλωση τῶν ναρκωτικῶν, ἡ βία καὶ ἡ κατάθλιψη τῶν νέων εἶναι τὰ συμπτώματα ἑνὸς βαθύτερου ὑπαρξιακοῦ κενοῦ. Ὁ ἄνθρωπος, ἀποκομμένος ἀπὸ τὸν Θεό, προσπαθεῖ νὰ γεμίσει τὸ κενὸ τῆς ψυχῆς του μὲ τὶς ὑλικὲς καὶ σαρκικὲς ἀπολαύσεις.
Οἱ πολιτικὲς τοῦ ΟΗΕ, ἐθελοτυφλώντας μπροστά σὲ αὐτὴ τὴν πνευματικὴ ἀλήθεια, προσφέρουν ἀσπιρίνες γιὰ τὴν θεραπεία τοῦ καρκίνου. Νομίζουν ὅτι μὲ τὸ νὰ κάνουν τὴν ἁμαρτία «ἀσφαλῆ» καὶ «νόμιμη», θὰ λύσουν τὸ πρόβλημα. Ὅμως, ἡ ἱστορία καὶ ἡ ἴδια ἡ ζωὴ τοὺς διαψεύδουν. Ὅσο περισσότερο ἀπελευθερώνονται τὰ ἤθη, τόσο περισσότερο αὐξάνονται ἡ ἐσωτερικὴ μοναξιά, ἡ διάλυση τῶν οἰκογενειῶν καὶ ἡ ψυχικὴ δυστυχία.
Ὁ Ἅγιος Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος ἀναφέρει χαρακτηριστικὰ γιὰ τὴν ψυχὴ ποὺ ἀναζητᾶ τὴν πλήρωση στὰ ὑλικὰ πράγματα:
«Ὥσπερ γὰρ τὸ σῶμα ἄνευ τῆς ψυχῆς νεκρόν ἐστι… οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ ἄνευ τῆς θείας χάριτος νεκρά ἐστι καὶ ἀνενέργητος πρὸς τὴν ἀληθινὴν ζωήν».
Οἱ διακηρύξεις τοῦ ΟΗΕ, οἱ παγκόσμιες στρατηγικὲς καὶ οἱ νομικοὶ ὁδηγοὶ εἶναι ἐφήμερα δημιουργήματα τῆς ἀνθρώπινης διανοίας, σημαδεμένα ἀπὸ τὸ πνεῦμα τοῦ ὑλισμοῦ καὶ τῆς ἐκκοσμίκευσης. Θὰ περάσουν, θὰ ξεχαστοῦν καὶ θὰ ἀντικατασταθοῦν ἀπὸ ἄλλες, ἀκόμη πιὸ «προοδευτικὲς» θεωρίες, καθὼς ὁ κόσμος θὰ βυθίζεται ὅλο καὶ περισσότερο στὴ σύγχυση.
Ἡ ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ καὶ ἡ διδασκαλία τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, ὅμως, παραμένουν αἰώνιες, ἀναλλοίωτες καὶ διαχρονικὰ ἐπίκαιρες. Ἡ θεραπεία τοῦ ἀνθρώπου δὲν θὰ ἔλθει ἀπὸ τὰ ἕδρανα τῆς Γενικῆς Συνέλευσης τοῦ ΟΗΕ στὴ Νέα Ὑόρκη, οὔτε ἀπὸ τὶς ἐκθέσεις τῶν τεχνοκρατῶν στὴ Γενεύη. Ἡ θεραπεία βρίσκεται στὸ Μυστήριο τῆς Μετανοίας, στὴν ἄσκηση, στὴν ἐγκράτεια καὶ στὴν καλλιέργεια τῶν ἀρετῶν.
Τὰ λόγια τοῦ Μεγάλου Ἀντωνίου, ὁ ὁποῖος μᾶς προειδοποιεῖ γιὰ τοὺς ἔσχατους καιρούς, περιγράφουν μὲ ἀκρίβεια τὴν ἐποχή μας:
«Ἔρχεται καιρὸς ἵνα οἱ ἄνθρωποι μανῶσιν, καὶ ἐπἄν ἴδωσί τινα μὴ μαινόμενον, ἐπαναστήσονται αὐτῷ λέγοντες, ὅτι σὺ μαίνῃ, διὰ τὸ μὴ εἶναι ὅμοιον αὐτοῖς».