Γράφει ὁ κ. Δημήτριος Νικ. Δασκαλάκης, Δικηγόρος Ἀθηνῶν
Στὸ ἀμερικανικὸ εἰδησεογραφικὸ περιοδικὸ «60 Minutes», τὸ ὁποῖο μεταδίδεται ἀπὸ τὸ τηλεοπτικὸ δίκτυο CBS, παραχώρησε συνέντευξη ὁ Geoffrey Hinton (διακεκριμένος ἐπιστήμονας τῆς Πληροφορικῆς), γνωστὸς ὡς ὁ «νονὸς τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης», ἐπιχειρώντας νὰ ἀφυπνίσει τὴν ἀνθρωπότητα σὲ σχέση μὲ τοὺς τρομακτικοὺς κινδύνους ἀπὸ τὴν ραγδαία ἀναπτυσσόμενη τεχνολογία τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης, ποὺ πρόκειται νὰ ἐπηρεάσει καθοριστικὰ τὴν μελλοντικὴ φυσιογνωμία τοῦ κόσμου, σὲ τέτοιο σημεῖο, ὥστε νὰ τίθεται σὲ ρεαλιστικὴ βάση τὸ μέχρι πρότινος ἀδιανόητο ἐρώτημα «τί θὰ σημαίνει νὰ εἶσαι ἄνθρωπος στὴν ἐποχὴ τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης;».
Κατὰ τὴν διάρκεια τῆς τηλεοπτικῆς του συνέντευξης, ὁ Hinton προέβη στὴν ἀκόλουθη ἄκρως ἀνησυχητικὴ δήλωση:
«Ἡ ἀνθρωπότητα δὲν ἔχει ἰδέα τί ἔχουμε δημιουργήσει, μπαίνουμε σὲ μία περίοδο ὅπου, γιὰ πρώτη φορὰ στὴν ἱστορία, μπορεῖ νὰ ἔχουμε κάτι πιὸ ἔξυπνο ἀπὸ τὸν ἑαυτό μας»1.
Τοῦτο ἔχει ἤδη ἐπιβεβαιωθεῖ, καθόσον ἡ πρωτοποριακὴ καὶ ἰδιαίτερα ἐξελιγμένη πλατφορμα συνομιλίας Τεχνητῆς Νοημοσύνης Chat GPT διαθέτει τὴν ἐκπληκτικὴ ἱκανότητα νὰ διεξάγει συζητήσεις ἐπάνω σὲ μία εὐρεῖα γκάμα θεμάτων, ἀπαντώντας στὶς ἐρωτήσεις τῶν χρηστῶν μέσα σὲ ἐλάχιστα δευτερόλεπτα, ἐνῶ ἀντλεῖ στοιχεῖα καὶ πληροφορίες ἀπὸ μία ἐκτεταμένη βάση δεδομένων.
Πάντως, ἡ ἀσύλληπτη δυνατότητα τῶν ἐφαρμογῶν Τεχνητῆς Νοημοσύνης νὰ ἀποθηκεύουν, νὰ ἐπεξεργάζονται καὶ νὰ ἀξιοποιοῦν μέσα σὲ ἐλάχιστο χρόνο ἕνα τεράστιο ὄγκο δεδομένων ἐκμηδενίζουν στὴν κυριολεξία κάθε διανοητικὴ καὶ ἀναλυτικὴ δεξιότητα τοῦ ἀνθρώπινου μυαλοῦ, μὲ ἀποτέλεσμα ὁποιαδήποτε ἀναμέτρησή του μὲ τοὺς εὐφυεῖς ἀλγορίθμους τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης νὰ καταλήγει σὲ πανωλεθρία, ἀφοῦ εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατο νὰ ἀνταγωνιστεῖ ὁ ἄνθρωπος ἕνα ὑπολογιστικὸ σύστημα τεχνητῆς εὐφυΐας, τὸ ὁποῖο ἔχει πρόσβαση σὲ ἀναρίθμητα δεδομένα.
Ἀξίζει, ὡστόσο, νὰ ὑπογραμμιστεῖ ὅτι ἡ αὐξανόμενη ἐπιρροὴ τῶν ὑπολογιστικῶν συστημάτων Τεχνητῆς Νοημοσύνης σὲ διάφορους τομεῖς τῆς ἀνθρώπινης δραστηριότητας συνιστᾶ θλιβερὸ προανάκρουσμα τῆς μελλοντικῆς ἐπικράτησής τους, γεγονὸς ποὺ θὰ σηματοδοτήσει τὴν βαθμιαία ὑποταγὴ τοῦ ἀνθρώπου στὴν ἀνώτερη νοημοσύνη τῶν μηχανῶν.
Μολονότι τὰ θέματα ποὺ ἅπτονται τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης εἶναι ἐξαιρετικὰ σοβαρὰ καὶ συνδέονται μὲ τὸ ἴδιο τὸ μέλλον τῆς ἀνθρωπότητας, ἐντούτοις οἱ πολίτες δὲν ἔχουν συνειδητοποιήσει τὸν δυνητικὰ μεγάλο κίνδυνο, ὑπολογιστικὰ συστήματα Τεχνητῆς Νοημοσύνης καὶ εὐφυῆ ἀνθρωποειδῆ ρομπὸτ νὰ ἀποκτήσουν προοδευτικὰ τὸν πλήρη ἔλεγχο τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρώπων. Ἡ ραγδαία ἐξέλιξη τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης μετασχηματίζει τὸ παρὸν καὶ διαμορφώνει τὸ μέλλον ταχύτερα ἀπὸ ὁποιαδήποτε ἄλλη μορφὴ τεχνολογίας.
AI ACT
Στοὺς κόλπους τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης εἶχε ξεκινήσει μία πολυετὴς διαπραγμάτευση γιὰ τὴν θέσπιση ἑνὸς κανονιστικοῦ πλαισίου, δηλαδὴ ἑνός εὐρωπαϊκοῦ κανονισμοῦ ποὺ θὰ διέπει τὴν Τεχνητὴ Νοημοσύνη, μὲ σκοπὸ τὴν ἀπαγόρευση ἐφαρμογῆς συστημάτων Τεχνητῆς Νοημοσύνης στὸν δημόσιο χῶρο, προκειμένου νὰ προφυλάσσονται τὰ θεμελιώδη ἀτομικὰ δικαιώματα ἀπὰ τὴν ἀνεξέλεγκτη συνδυαστικὴ χρήση τῆς ψηφιακῆς τεχνολογίας καὶ τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης.
Οἱ εὐρωπαϊκὲς κυβερνήσεις, ἀφοῦ προηγουμένως ἐντόπισαν ἐκεῖνα τὰ συστήματα Τεχνητῆς Νοημοσύνης (μὴ ἀποδεκτοῦ κινδύνου καὶ ὑψηλοῦ ρίσκου) ποὺ ἐγκυμονοῦν σοβαροὺς κινδύνους γιὰ τὸ σύστημα προστασίας τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων, ἐν συνεχείᾳ θέσπισαν μία σειρὰ ἐξαιρέσεων, εἰσάγοντας ἀπὸ τὴν πίσω πόρτα τὶς ἀπαγορευμένες πρακτικὲς Τεχνητῆς Νοημοσύνης, μὲ σκοπὸ τὴν μαζικὴ παρακολούθηση τῶν πολιτῶν στὸν δημόσιο χῶρο, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀναγνώριση καὶ ἀνάλυση τῶν συναισθημάτων τους.
Φέρνω ἕνα παράδειγμα, ὥστε οἱ πολίτες νὰ κατανοήσουν ὅτι ἡ νομοθετικὴ πράξη γιὰ τὴν Τεχνητὴ Νοημοσύνη (AI Act), ἀντὶ νὰ ἀποτελεῖ ἕνα αὐστηρὸ ρυθμιστικὸ πλαίσιο προστασίας τῶν θεμελιωδῶν δικαιωμάτων, στὴν πραγματικότητα θὰ καταστεῖ ἡ «κερκόπορτα», ποὺ θὰ ἐπιτρέπει διὰ τῶν προβλεπόμενων πολυάριθμων ἐξαιρέσεων καὶ ἀσαφῶν διατάξεων τὴν ἐξ ἀποστάσεως βιομετρικὴ ταυτοποίηση, τὴν ὑποσυνείδητη κοινωνικὴ χειραγώγηση καὶ τὴν ἀναγνώριση τῶν συναισθημάτων τῶν ἀνυποψίαστων πολιτῶν.
Σύμφωνα μὲ τὸν εὐρωπαϊκὸ κανονισμὸ (ἄρθρο 5 παρ. 1 ἐδαφ. στ΄):
Ἀπαγορεύεται «ἡ χρήση συστημάτων ΤΝ γιὰ τὴ συναγωγὴ συναισθημάτων φυσικοῦ προσώπου στοὺς τομεῖς τοῦ χώρου ἐργασίας καὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων, ἐκτὸς ἐὰν ἡ χρήση τοῦ συστήματος ΤΝ προορίζεται νὰ τεθεῖ σὲ λειτουργία ἢ νὰ διατεθεῖ στὴν ἀγορὰ γιὰ ἰατρικοὺς λόγους ἢ λόγους ἀσφαλείας».
Ὅμως, οἱ λόγοι ἀσφαλείας ἀποτελοῦν ἀόριστη καὶ ἀσαφῆ νομικὴ ἔννοια, ποὺ ἐπιδέχεται πολλαπλῆ ὑποκειμενικὴ ἑρμηνεία, μὲ ἀποτέλεσμα κάθε αὐταρχικὴ καὶ κακόβουλη ἐξουσία νὰ ἐπικαλεῖται κατὰ τρόπο αὐθαίρετο «λόγους ἀσφαλείας», προκειμένου οἱ μαθητές, φοιτητὲς καὶ ἐργαζόμενοι νὰ ὑπόκεινται σὲ ἀνεπίτρεπτη διαρκῆ ἀξιολόγηση τῶν συναισθημάτων τους ἀπὸ συστήματα Τεχνητῆς Νοημοσύνης.
Συνεπῶς, δικαιώνονται ὅσοι εἶχαν ἐγκαίρως ἐπισημάνει ὅτι οἱ κυβερνήσεις ἀναζητοῦν ἐπίμονα ὅλο καὶ περισσότερους πόρους, νόμους καὶ τεχνολογικὲς δυνατότητες γιὰ τὴν παρακολούθηση, τὸν ἔλεγχο καὶ τὴν τιμωρία τῶν καθημερινῶν ἀνθρώπων.
Δὲν ἀποτελεῖ ὑπερβολὴ νὰ ἰσχυρισθοῦμε ὅτι οἱ εὐρωπαϊκὲς κυβερνήσεις ἔχουν ὑποκύψει στὸν πειρασμὸ τῆς ἐργαλειοποίησης τοῦ εὐρωπαϊκοῦ κανονισμοῦ γιὰ τὴν Τεχνητὴ Νοημοσύνη, μὲ σκοπὸ τὴν νομιμοποίηση τῆς προληπτικῆς ἀστυνόμευσης καὶ τοῦ μαζικοῦ ἐλέγχου τῶν πολιτῶν στὸν δημόσιο χῶρο (π.χ. μὲ τὴν ἀξιοποίηση συστημάτων ΤΝ ἀπομακρυσμένης βιομετρικῆς ταυτοποίησης, τόσο σὲ πραγματικὸ χρόνο, ὅσο καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων, μέσῳ ψηφιακῶν καμερῶν μὲ ἐνσωματωμένο λογισμικὸ Τεχνητῆς Νοημοσύνης), ἐνῶ ἡ διαρκῶς διευρυνόμενη ἐπιτήρηση θὰ ὑλοποιεῖται πάντοτε «γιὰ τὸ καλό μας», δηλαδὴ στὸ ὄνομα τῆς ἀσφάλειας καὶ τῆς καταπολέμησης τῆς τρομοκρατίας.
Τὰ συστήματα ἀπομακρυσμένης βιομετρικῆς ταυτοποίησης –ὑπὸ τὸν διεθνῆ ὅρο Remote Biometric Indentification [RBI]– ποὺ βασίζονται σὲ ἐφαρμογὲς καὶ λογισμικὰ Τεχνητῆς Νοημοσύνης, χρησιμοποιοῦνται γιὰ τὴν ἐξ ἀποστάσεως ἀναγνώριση τῶν ἀνθρώπων, καθὼς ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ ταυτοποιοῦν σὲ πραγματικὸ χρόνο τοὺς πολίτες, διὰ τῆς ἐπεξεργασίας τῶν μοναδικῶν βιομετρικῶν τους χαρακτηριστικῶν, τὰ ὁποῖα βρίσκονται ἀποθηκευμένα σὲ ψηφιακὲς βάσεις δεδομένων ἀναφορᾶς.
Στὴν ἔννοια τῆς βιομετρικῆς ταυτοποίησης περιλαμβάνεται ἡ αὐτοματοποιημένη ἀναγνώριση φυσικῶν, φυσιολογικῶν, συμπεριφορικῶν ἢ ψυχολογικῶν ἀνθρωπίνων χαρακτηριστικῶν (δακτυλικὰ ἀποτυπώματα, πρόσωπο, δομὴ τῆς ἴριδας, φωνή, βάδισμα, μοτίβα τῶν αἱμοφόρων ἀγγείων κ.λπ.), μὲ ἐπιδιωκόμενο σκοπὸ τὸν προσδιορισμὸ τῆς ταυτότητας ἑνὸς φυσικοῦ προσώπου.
Ἡ πιὸ διαδεδομένη τεχνολογία βιομετρικῆς ταυτοποίησης –μαζὶ μὲ τὴν σάρωση τῆς ἴριδας καὶ τῶν δακτυλικῶν ἀποτυπωμάτων– εἶναι ἐκείνη τῆς ἀναγνώρισης προσώπου (facial recognition).
Ἀρκετὰ κράτη-μέλη τῆς Ε.Ε. ἐφαρμόζουν ἤδη, ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς ἀπειλῆς τῆς ἐθνικῆς ἀσφάλειας καὶ τῆς δημόσιας τάξης, τὴν ἐξ ἀποστάσεως ἀναγνώριση προσώπου στὸν δημόσιο χῶρο, γεγονὸς ποὺ ἀνοίγει τὸν δρόμο γιὰ τὴν νομιμοποίηση τῆς μαζικῆς καὶ ἀνεξέλεγκτης παρακολούθησης τῶν πολιτῶν, μολονότι ἡ ἀκολουθούμενη μέθοδος τῆς βιομετρικῆς ταυτοποίησης παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα καὶ ἐλευθερίες.
Ἡ Ἀντρέα Γέλινεκ (Andrea Jelinek, πρόεδρος τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων) καὶ ὁ Βόιτσεχ Βιεβιορόφσκι (Wojciech Wiewiorowski, Ἐπόπτης τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἐπιβλέπουσας Ἀρχῆς γιὰ τὴν Προστασία τῶν Δεδομένων) δήλωσαν πρόσφατα ὅτι:2
«Ἡ ἀνάπτυξη ἀπομακρυσμένης βιομετρικῆς ἀναγνώρισης σὲ δημόσια προσβάσιμους χώρους σημαίνει τὸ τέλος τῆς ἀνωνυμίας σὲ αὐτὰ τὰ μέρη. Ἐφαρμογές, ὅπως ἡ ζωντανὴ ἀναγνώριση προσώπου, παρεμβαίνουν σὲ θεμελιώδη δικαιώματα καὶ ἐλευθερίες σὲ τέτοιο βαθμό, ὥστε νὰ θέτουν ὑπὸ ἀμφισβήτηση τὴν οὐσία αὐτῶν τῶν δικαιωμάτων καὶ ἐλευθεριῶν. Αὐτὸ ἀπαιτεῖ ἄμεση ἐφαρμογὴ τῆς προληπτικῆς προσέγγισης. Μία γενικὴ ἀπαγόρευση τῆς χρήσης τῆς ἀναγνώρισης προσώπου σὲ δημόσια προσβάσιμες περιοχὲς εἶναι τὸ ἀπαραίτητο σημεῖο ἐκκίνησης, ἐὰν θέλουμε νὰ διατηρήσουμε τὶς ἐλευθερίες μας καὶ νὰ δημιουργήσουμε ἕνα ἀνθρωποκεντρικὸ νομικὸ πλαίσιο γιὰ τὴν Τεχνητὴ Νοημοσύνη».
Ἐπίσης, ἡ δικηγόρος Σταυρούλα Δ. Γεωργίου (διδάκτωρ τοῦ Δημοσίου Δικαίου) στὸ ἄρθρο της «Αὐτόματη ἀναγνώριση προσώπου στοὺς δημόσιους χώρους: Μεταξὺ πραγματικότητας καὶ δυστοπίας»3 προβαίνει σὲ πολὺ καίριες καὶ ἰδιαίτερα εὔστοχες ἐπισημάνεις, ἀναφέροντας τὰ ἀκόλουθα:
«Σὲ μία δημοκρατικὴ κοινωνία ἡ ἔλλειψη ταυτοποίησης ἢ ἀνωνυμία ἀποτελεῖ χαρακτηριστικὸ γνώρισμα τοῦ δημόσιου χώρου. Τὸ δικαίωμα στὴν ταυτότητα, τὸ ὁποῖο προστατεύεται καταρχὴν μέσα ἀπὸ τὶς διατάξεις γιὰ τὴν προστασία τῶν προσωπικῶν δεδομένων, δὲν συνεπάγεται ὑποχρέωση ταυτοποίησης στὸν δημόσιο χῶρο. Ἡ ἐπέμβαση, ὅμως, τοῦ “τρίτου” μέσα ἀπὸ τὴν λήψη εἰκόνας στοὺς δημόσιους χώρους καὶ ἡ διάχυση ἐν γένει τῆς πληροφορίας θέτουν σὲ κίνδυνο τὴν ἐλευθερία αὐτοκαθορισμοῦ καὶ ἀνάπτυξης τῆς προσωπικότητας, ὡς ἀναγκαίας προϋπόθεσης τῆς δημοκρατικῆς ἀρχῆς, καθὼς ἡ ἐλευθερία αὐτοκαθορισμοῦ εἶναι ἄρρηκτα συνυφασμένη μὲ τὸ ἀπαραβίαστο τῆς ἰδιωτικῆς ζωῆς καὶ τὴν πληροφοριακὴ αὐτοδιάθεση, ἐλευθερίες τὶς ὁποῖες καὶ πλήττει καταρχὴν ἡ κάμερα, πολλῷ δὲ μᾶλλον ἡ αὐτόματη ἀναγνώριση προσώπου».
ΕΞΑΛΕΙΨΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Τὴν ἴδια στιγμή, ὑπολογιστικὰ συστήματα εἰσβάλλουν ἀνενόχλητα στοὺς χώρους ἐργασίας. Οἱ Γερμανοὶ ἐκπαιδεύουν ἤδη ἀνθρωποειδῆ ρομπὸτ μὲ σκοπὸ τὴν ἀντικατάσταση τῶν ἐργατῶν στὴν γραμμὴ παραγωγῆς τῆς αὐτοκινητοβιομηχανίας BMW4, καὶ τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ἐπιφορτισμένα νὰ μετακινοῦν τμήματα τοῦ ἁμαξώματος ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος στὸ ἄλλο.
Οἱ περισσότεροι πολίτες μᾶλλον ἀγνοοῦν τὴν ἀνατριχιαστικὴ προειδοποίηση τοῦ ΔΝΤ, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ἡ Τεχνητὴ Νοημοσύνη τὰ ἑπόμενα δύο χρόνια θὰ ἐπηρεάσει τὸ 60% τῶν θέσεων ἐργασίας στὶς ἀνεπτυγμένες οἰκονομίες5, στοιχεῖο ποὺ θὰ μεταβάλει δραματικὰ τὸ παγκόσμιο ἐργασιακὸ περιβάλλον.
Ἡ ἐπιταχυνόμενη ἐξέλιξη τῶν μεγάλων γλωσσικῶν μοντέλων (Large Language Models – LLM), ὅπως τὸ Chat GPT καὶ τὸ κινεζικό Deep Seek, σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν ἐκτεταμένη χρήση τῆς αὐτοματοποίησης καὶ τῆς ρομποτικῆς τεχνολογίας δὲν ἐγγυῶνται τὴν βιωσιμότητα καὶ τὴν ἀσφάλεια τῶν θέσεων ἐργασίας, καθὼς μεγάλες κινεζικὲς κατασκευαστικὲς ἑταιρεῖες ἠλεκτρονικῶν, μπαταριῶν, ἡλιακῶν πάνελ καὶ ἐμπορευματοκιβωτίων ἔχουν περιορίσει στὸ ἐλάχιστο τὴν ἀνθρώπινη παρουσία στὴν γραμμὴ παραγωγῆς, φθάνοντας τὸ ἐπίπεδο τῆς αὐτοματοποίησης σὲ ποσοστὸ ἄνω τοῦ 90%6.
Τὴν ἴδια στιγμή, τὰ μεγάλα γλωσσικὰ μοντέλα ἔχουν τὴν ἱκανότητα σύνταξης ἄρθρων, μελέτης συμβολαίων, ἀνάλυσης ἰατρικῶν ἐξετάσεων, αὐτοματοποίησης δοκιμῶν λογισμικοῦ, μὲ ἀποτέλεσμα καὶ οἱ θέσεις ἐργασίας, στὶς ὁποῖες προέχει τὸ πνευματικὸ στοιχεῖο νὰ τίθενται ὑπὸ σοβαρὴ διακινδύνευση.
Ἑπομένως, ἡ Τεχνητὴ Νοημοσύνη μᾶς ἀποκαλύπτει τὸ σκοτεινὸ καὶ ἀπειλητικό της πρόσωπο, ἀφοῦ ἐπιδιώκει νὰ καταστήσει τὴν ἐργασία περιττὴ καὶ ἀνώφελη γιὰ τὸν πολίτη, γεγονὸς μοναδικὸ καὶ πρωτοφανὲς στὴν Ἀνθρώπινη Ἱστορία, δεδομένου ὅτι ἡ ἐργασία ἦταν πάντοτε ἄρρηκτα συνδεδεμένη μὲ τὴν προσωπικὴ καὶ ἐπαγγελματικὴ καταξίωση τοῦ ἀνθρώπου, ἐνῶ τὴν ἴδια στιγμὴ ἡ ἐξάλειψη τῆς ἐργασίας θὰ δοκιμάσει τὴν ἀντοχὴ τῶν (οὕτως ἢ ἄλλως) διεφθαρμένων καὶ νεοταξίτικων πολιτικῶν συστημάτων, ποὺ θὰ κληθοῦν νὰ διαχειριστοῦν ἕνα ἐφιαλτικὸ –καὶ συνάμα ἐκρηκτικὸ– κοινωνικὸ περιβάλλον, ὅπου ἑκατομμυρια ἄνεργοι πολίτες θὰ περιφέρονται ἐν εἴδει ἀγέλης χωρὶς ἐπαγγελματικὲς δεξιότητες, σκοπὸ καὶ νόημα ζωῆς.
ΑΥΤΟΝΟΜΗΣΙΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ
Τούτων λεχθέντων, οἱ νοήμονες μηχανὲς δὲν ἀμφισβητοῦν μόνο τὸ μέλλον τῆς ἀνθρώπινης ἐργασίας, ἀλλὰ ἐπιπλέον ἐπιχειροῦν νὰ ἐπιβάλουν τὴν δυστοπική τους κυριαρχία, ἀναπτύσσοντας ἀσύλληπτες δυνατότητες ποὺ ἀπειλοῦν τὴν ἐπιβίωση τοῦ ἀνθρωπίνου εἴδους.
Τὸ Ὑπουργεῖο Ἐξωτερικῶν τῶν Η.Π.Α. διεξήγαγε ἔρευνα7, στὴν ὁποία ἀποτυπώνεται ἡ ἀνησυχητικὴ εἰκόνα τῶν καταστροφικῶν κινδύνων, ποὺ διαγράφονται ἀπὸ τὴν ταχέως ἐξελισσόμενη τεχνολογία τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης.
Τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἔρευνας κωδικοποιοῦνται στὸ ἀκόλουθο ἐφιαλτικὸ συμπέρασμα: ἡ ἐξέλιξη τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης ἐπάνω ἀπὸ ἕνα προκαθορισμένο ὅριο δυνατοτήτων θὰ μποροῦσε νὰ καταστεῖ δυνητικὰ ἀνεξέλεγκτη γιὰ τὸν ἄνθρωπο.
Μάλιστα, ἡ ἔρευνα τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν τῶν Η.Π.Α., ἐπικαλούμενη τὶς μαρτυρίες τῶν ἴδιων ἐπιστημόνων, καταλήγει στὴν θλιβερὴ διαπίστωση ὅτι ἐνδέχεται νὰ ὑπάρξει μελλοντικὰ πλήρης ἀπώλεια τοῦ ἐλέγχου τῶν ὑπολογιστικῶν συστημάτων Τεχνητῆς Νοημοσύνης, ποὺ ἀναπτύσσονται καὶ σχεδιάζονται στὰ πειραματικὰ ἐργαστήρια, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν πρόκληση δυνητικὰ καταστρεπτικῶν συνεπειῶν γιὰ τὴν παγκόσμια ἀσφάλεια.
Συνεπῶς, δὲν εἶναι ὑπερβολὴ νὰ ἰσχυριστοῦμε ὅτι ἡ ἁλματώδης ἀνάπτυξη τῆς σαγηνευτικῆς, ἀλλὰ ἄκρως ἐπικίνδυνης Τεχνητῆς Νοημοσύνης θὰ ὁδηγήσει στὴν διαμόρφωση μιᾶς «Τεχνο-Κοινωνίας», στὴν ὁποία δὲν θὰ συνυπάρχουν ἁπλῶς ἄνθρωποι καὶ μηχανές, ἀλλὰ οἱ πρῶτοι θὰ ἔχουν συγχωνευθεῖ μέσῳ ἠλεκτρονικῶν ἢ ἰατρικῶν μοσχευμάτων μὲ πανίσχυρα ὑπολογιστικὰ συστήματα ΤΝ, μὲ ἀποτέλεσμα τὸν μετασχηματισμὸ τοῦ ἀνθρώπου σὲ καταθλιπτικὸ ὑβρίδιο, δηλ. σὲ ἀποκρουστικὴ ἀνθρωποειδῆ ὀντότητα (σάιμποργκ), ποὺ θὰ φέρει συνδυαστικὰ ὀργανικὰ καὶ μηχανικὰ μέρη σώματος.
Σὲ μερικὰ χρόνια ἡ ἀνθρωπότητα θὰ βρεθεῖ ἀντιμέτωπη μὲ τὸν ὑφέρποντα κίνδυνο τῆς αὐτονόμησης τῶν ὑπολογιστικῶν μηχανῶν καὶ δομῶν Τεχνητῆς Νοημοσύνης ποὺ θὰ ἀναπτύσσουν τὴν δράση τους ἐκτὸς τοῦ πλαισίου προγραμματισμοῦ τους, ὑλοποιώντας τὶς δικές τους «ἐπιθυμίες», ἀφοῦ προηγουμένως θὰ ἔχουν ἐκτοπίσει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὰ σημαντικὰ κέντρα λήψης τῶν ἀποφάσεων, ἀναλαμβάνοντας τὴν ἀποκλειστικὴ πρωτοβουλία σὲ ἐπίπεδο ἐπιρροῆς, κυριαρχίας καὶ ἐλέγχου τῆς ἔμβιας ζωῆς στὸν πλανήτη.
Πρὸς ἐπίρρωση τῆς πιὸ πάνω θέσης, ὅτι δηλ. ἡ παγκόσμια κοινότητα θὰ βρεθεῖ ἀνέτοιμη νὰ ἀντιμετωπίσει τὸν ἐφιαλτικὸ κίνδυνο τῆς αὐτόνομης δράσης ὑπολογιστικῶν συστημάτων Τ.Ν., ἀναφέρουμε ὅτι τὸ ὑπολογιστικὸ μοντέλο Τεχνητῆς Νοημοσύνης 03 τῆς Open AI, τὸ ὁποῖο περιγράφεται ὡς τὸ «ἐξυπνότερο καὶ ἱκανότερο» στὸν κόσμο, ἀγνόησε ἐπιδεικτικὰ ρητὴ ἐντολὴ ἀπενεργοποίησής του, ὑπονομεύοντας ἔτσι τὸν μηχανισμὸ τερματισμοῦ λειτουργίας του, γεγονὸς ποὺ θορύβησε ἰδιαίτερα τοὺς ἐρευνητές.
Ἡ ἑταιρεία «Palisade Research», ποὺ ἀσχολεῖται μὲ τὴν ἔρευνα καὶ τὴν μελέτη τῶν ἐπικίνδυνων δυνατοτήτων τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης καὶ τῶν ἀναδυόμενων τεχνολογιῶν, ἐπιχειρώντας νὰ προειδοποιήσει τὶς κυβερνητικὲς ὑπηρεσίες καὶ τὴν κοινὴ γνώμη σχετικὰ μὲ τὸν κίνδυνο ἀπώλειας τοῦ ἐλέγχου τῶν ὑπολογιστικῶν συστημάτων ΤΝ, δήλωσε τὰ ἀκόλουθα:
«Τώρα ἔχουμε ἕνα αὐξανόμενο σύνολο ἐμπειρικῶν ἀποδείξεων ὅτι τὰ μοντέλα Τεχνητῆς Νοημοσύνης συχνὰ ὑπονομεύουν τὸν τερματισμὸ λειτουργίας, προκειμένου νὰ ἐπιτύχουν τοὺς στόχους τους. Καθώς οἱ ἑταιρεῖες ἀναπτύσσουν συστήματα ΤΝ ἱκανὰ νὰ λειτουργοῦν χωρὶς ἀνθρώπινη ἐπίβλεψη, αὐτὲς οἱ συμπεριφορὲς γίνονται σημαντικὰ πιὸ ἀνησυχητικές»8.
Στὸ πλαίσιο τῆς δυστοπικῆς κοινωνίας, τὸ ἀπαίσιο ἀποτύπωμα τῆς ὁποίας εἶναι ἤδη ὁρατὸ στὴν ἀλόγιστη (καὶ ὑποχρεωτικὴ) ψηφιοποίηση κάθε πεδίου τῆς ἀνθρώπινης δραστηριότητας, ἡ ἐλεύθερη βούληση τοῦ πολίτη τίθεται ὑπὸ σαφῆ διακινδύνευση, ἂν ὄχι ὑπὸ ἐξαφάνιση, καθώς ὑπολογιστικὰ συστήματα Τεχνητῆς Νοημοσύνης καὶ εὐφυῆ ἀνθρωποειδῆ ρομπὸτ θὰ ἀποκτήσουν προοδευτικὰ πρωταγωνιστικὸ ρόλο, καθορίζοντας, προγραμματίζοντας καὶ ἐλέγχοντας τὴν ζωὴ τῶν ἀνήμπορων νὰ ἀντιδράσουν ἀνθρώπων.
Σημειώσεις:
1. newsbomb.gr 2. edps.europa.eu 3. syntagmawatch.gr 4. carandmotor.gr 5. in.gr 6. bankingnews.gr 7. iefimerida.gr 8. iefimerida.gr
Πηγή: kvathiotis.substack.com