Share:

Ὀνομαστικὴ ἑορτὴ ἢ γενέθλια;

ΜΕΡΟΣ Β΄

«Ὁ Κύριος καθόρισε τὶς ἐποχὲς καὶ τὶς ἑορτὲς»
(Σοφία Σειρὰχ 33,8)

Γιὰ νὰ γίνει κατανοητὴ ἡ ἀπάντηση στὸ ἐρώτημα αὐτό, καλοί μου φίλοι, εἴπαμε προηγουμένως νὰ δοῦμε κάποια σημαντικὰ πράγματα ποὺ ἔχουν σχέση μὲ τὸ ὄνομά μας. Ἐν συνέχειᾳ τῶν ὅσων ἤδη ἀναπτύξαμε ἐπ’ αὐτοῦ στὸ προηγούμενο φύλλο, τώρα θὰ δοῦμε καὶ μὲ ἄλλα στοιχεῖα ὅτι ὑπάρχουν καὶ . . .

Οἱ πνευματικὲς διαστάσεις τοῦ ὀνόματός μας.

Ἀπ’ ὅλα ὅσα ἀναπτύξαμε ἔγινε φανερό, ὅτι τὸ ὄνομά μας δὲν δηλώνει μόνο τὴν προσωπικότητά μας, ἀλλὰ καὶ τὴν προσωπικότητα ἐκείνη στὴν ὁποία καλούμαστε νὰ φθάσουμε, δηλαδὴ στὸν ἴδιο τὸν Χριστό. Τί μεγαλεῖο! Ναί, αὐτὸ ἀκριβῶς εἶναι τὸ συγκεκριμένο Χριστιανικό μας ὄνομα.

Ἀλλ’ ἂς τὸ ἀναλύσουμε ἀκόμη περισσότερο αὐτό.

Μὲ τὴν ὀνοματοδοσία μας ἡ Ἐκκλησία καταδεικνύει τὸν τελικό μας σκοπό, ποὺ δὲν εἶναι ἁπλῶς νὰ ἔρθουμε σὲ τοῦτο τὸν κόσμο, ἀλλὰ νὰ ἀξιωθοῦμε τόσο πολὺ ὡς Χριστιανοί, ὥστε νὰ κερδίσουμε τὴ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν. Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ παροῦσα ζωή ἔχει τὴν μορφὴ τοῦ ἀγῶνα, τοῦ σταδίου καὶ τῆς παλαίστρας.
*   *   *
Ἀξίζει ὡστόσο νὰ τονιστεῖ τούτη ἡ λεπτομέρεια ποὺ συνδέεται καὶ μὲ τὸν λειτουργικὸ χρόνο τῆς Ἐκκλησίας μας.[1]

Κατὰ τὴν τάξη τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μας, τὸ ὄνομα δινόταν τὴν ὄγδοη ἡμέρα ἀπ’ τὴν γέννηση τοῦ παιδιοῦ. Ἆραγε γιατί τὴν ὄγδοη καὶ ὄχι τὴν πρώτη, τὴν δεύτερη ἢ τὴν ὁποιαδήποτε ἄλλη;

Στὴν βιβλικὴ ἀποκάλυψη ὁ ἀριθμὸς ἑπτὰ εἶναι τὸ σύμβολο τοῦ κόσμου τότε ποὺ δημιούργησε ὁ Θεὸς τὸν κόσμο «καλὸν λίαν», τοῦ κόσμου ἐκείνου ὅμως, ποὺ φθάρθηκε στὴ συνέχεια ἀπ’ τὴν ἁμαρτία καὶ παραδόθηκε στὸν θάνατο. Ὅποτε ἡ ἕβδομη ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποία ὁ Θεὸς ἀναπαύτηκε ἀπὸ τὰ ἔργα Του καὶ τὴν εὐλόγησε, εἶναι ἡ ἡμέρα ἐκείνη ποὺ ἐκφράζει τὴ χαρὰ καὶ τὴν εὐφροσύνη τοῦ ἀνθρώπου ἀπ’ τὴν κοινωνία του μὲ τὸν Δημιουργό.

Ὅμως ἡ ἡμέρα αὐτὴ εἶναι μία διακοπὴ ἐργασίας καὶ ταυτόχρονα ἡ ἡμέρα τῆς προσδοκίας, τῆς ἐλπίδας τοῦ κόσμου καὶ τοῦ ἀνθρώπου γιὰ λύτρωση, καὶ μάλιστα γιὰ τὴν ἡμέρα ποὺ εἶναι πέραν ἀπ’ τὴν ἑβδόμη.

Πρόκειται γιὰ τὴν καινούργια ἡμέρα, ἐκείνη τὴν ἡμέρα ποὺ ἐγκαινίασε ὁ Χριστὸς μὲ τὴν Ἀνάστασή Του. Ἀπὸ «τὴν μία τῶν Σαββάτων», ἄρχισε πλέον ὁ καινούργιος χρόνος, ὁ ὁποῖος ἂν καὶ ἐξωτερικὰ παραμένει μέσα στὸν παλαιὸ χρόνο αὐτοῦ του κόσμου καὶ μετριέται σὲ σχέση μὲ τὸν ἀριθμὸ «ἑπτά», ὁ πιστὸς νοιώθει τώρα πὼς εἶναι καινούργιος. Τὸ «ὀκτὼ» γίνεται πλέον τὸ σύμβολο τοῦ νέου αὐτοῦ χρόνου.

Ὅποτε ἡ Ἐκκλησία μᾶς τοποθετώντας τὴν ὀνοματοδοσία κατὰ τὴν ὄγδοη ἡμέρα θέλει νὰ καταστήσει τὸ νεογέννητο παιδὶ μέτοχο καὶ κοινωνὸ αὐτῆς τῆς νέας πραγματικότητας καὶ νὰ τοῦ ὑπενθυμίζει πλέον σὲ ὅλη του τὴ ζωή τὸν ὑπέρτατο προορισμό του, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἄλλος ἀπ’ τὴ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν. [2]

Ὄχι μόνο τὸ ἀναγνωρίζει ὡς πρόσωπο μοναδικὸ καὶ ἀνεπανάληπτο, ἀλλὰ θέλει καὶ μὲ τὸ ὄνομα ποὺ τοῦ δίνει, νὰ τὸ καταστήσει πολίτη τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ.

Ὑπόψη ὅτι οἱ Ἰουδαῖοι, κατόπιν ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ, ἔδιναν τὸ ὄνομα στὸ παιδὶ ταυτόχρονα μὲ τὴν περιτομή του, δηλαδὴ τὴν ὄγδοη ἡμέρα. Λέγεται δὲ ὅτι ἡ συνήθεια νὰ συνδυάζεται ἡ ὀνοματοδοσία μὲ τὴν περιτομὴ προῆλθε ἀπ’ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Ἄβραμ μετονομάστηκε σὲ Ἀβραὰμ ὅταν ἔλαβε τὴν περιτομή.

Ἀκόμη καὶ ὁ Χριστός, ὡς ἄνθρωπος, ἔλαβε τὸ ὄνομα Ἰησοῦς καὶ περιτμήθηκε κι Αὐτὸς τὴν ὄγδοη ἡμέρα. «Καὶ ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦς, τὸ κληθὲν ὑπὸ τοῦ ἀγγέλου πρὸ τοῦ συλληφθῆναι αὐτὸν ἐν τῇ κοιλίᾳ…» (Λουκᾶ β΄, 21)

Τὸ ἴδιο προηγουμένως συνέβη καὶ στὸν Ἅγιο Ἰωάννη τὸν Πρόδρομο τὸν ὁποῖο, τὴν ὄγδοη ἡμέρα, καὶ μάλιστα κατὰ τὴν περιτομή του, ὀνόμασαν Ἰωάννη κατὰ τὴν ὑπόδειξη τοῦ ἀρχαγγέλου Γαβριὴλ στὸν πατέρα τοῦ Ζαχαρία. (Βλ. Λούκ. α΄, 13 καὶ 59-63)

Ἀπ’ τοὺς ἀρχαίους χρόνους ἡ Ἐκκλησία μᾶς τήρησε αὐτὴ τὴν τάξη (ἡ ὁποία φαίνεται ὅτι σήμερα τείνει ν’ ἀτονήσει), δίνοντας στὸ παιδὶ τὸ ὄνομά του κατὰ τὴν ὄγδοη ἡμέρα προετοιμαζόμενο μάλιστα γιὰ τὴ νέα κατὰ Χριστὸν ζωή, στὴν ὁποία θὰ εἰσερχόταν διὰ τοῦ βαπτίσματος.

Μάλιστα στὸ «Μέγα Εὐχολόγιο» ὑπάρχει σύντομη ἀκολουθία «Εἰς τὸ κατασφραγίσαι παιδίον λαμβάνον τὸ ὄνομα τὴ ὀγδόη ἡμέρα τῆς γεννήσεως αὐτοῦ». Σύμφωνα μὲ αὐτό, τὴν ὄγδοη ἡμέρα ἀπ’ τὸ γέννηση τοῦ παιδιοῦ, ἡ μαῖα τὸ πηγαίνει στὸ ναὸ προκειμένου νὰ σφραγισθεῖ ἀπ’ τὸν ἱερέα καὶ νὰ πάρει τὸ ὄνομα, τὸ ὁποῖο τοῦ δίνεται τότε γιὰ πρώτη φορά. [3]

Ὑπόψη ὅτι μὲ τὴν ἀκολουθία αὐτὴ ἡ Ἐκκλησία γιὰ πρώτη φορά προσφωνεῖ τὸ παιδὶ μὲ τὸ δικό του προσωπικὸ ὄνομα. Αὐτὸ συμβαίνει ὄχι ἐπειδὴ εἶναι ἡ πρώτη φορά ποὺ ἡ Ἐκκλησία τὸ εὐλογεῖ καὶ τοῦ εὔχεται- ἤδη κάτι τέτοιο συνέβη τὴν πρώτη ἡμέρα -, ἀλλ’ ἐπειδὴ οἱ εὐχὲς τῆς πρώτης ἡμέρας ἀπευθύνονται κυρίως στὴ μητέρα καὶ δευτερευόντως στὸ παιδί. Αὐτὸ τὸ ὄνομα θὰ φέρει σ’  ὅλη του τὴ ζωή καὶ μ’  αὐτὸ τὸ ὄνομα θὰ εἰσέλθει τελικὰ στὴν ἀναμενόμενη Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, προτύπωση τῆς ὁποίας εἶναι ἡ ἡμέρα αὐτὴ ποὺ λαμβάνει τὸ ὄνομα.
Καὶ τελικὰ ἐκεῖνο ποὺ κάνει ἡ εὐχὴ εἶναι νὰ καταδείξει τὸν σκοπὸ τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ εἶναι ἡ ἕνωσή του μὲ τὸ Θεό. Γι’  αὐτὸ καὶ δὲν παραλείπει νὰ ἐκφράσει τὸ αἴτημα τῆς συνάψεώς του στὴν Ἐκκλησία καὶ τῆς τελειώσεώς του μὲ τὰ ἅγια Μυστήρια τοῦ Χριστοῦ. Μόνο, ὡς μέλος τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ θὰ γίνει μὲ τὸ Βάπτισμα, τὸ παιδὶ θὰ ξεπεράσει τὴ διάσπαση τῆς ἁμαρτίας.
Ἔτσι γίνεται φανερὸ ὅτι ἡ εὐχὴ τῆς ὀνοματοδοσίας στοχεύει στὰ Μυστήρια τοῦ Βαπτίσματος καὶ τοῦ Χρίσματος καὶ τὴ συμμετοχὴ τοῦ ἀνθρώπου στὴ Θεία Εὐχαριστία.[4]
Ἂς προσέξουμε κι αὐτό:
«Μετὰ τὴν ἀνάγνωση τῆς εὐχῆς τῆς ὀνοματοδοσίας ὁ ἱερέας εὐλογεὶ  τὸ στόμα, τὸ μέτωπο καὶ τὴν καρδιὰ τοῦ παιδιοῦ. Αὐτὸ γίνεται ὄχι ἁπλὰ καὶ μόνο γιὰ νὰ εὐλογηθοῦν τὰ συγκεκριμένα μέρη τοῦ σώματος, ἀλλὰ κυρίως οἱ ἀντίστοιχες λειτουργίες τους: Ἡ λογικὴ (στόμα), ἡ νοητικὴ (μέτωπο) καὶ ἡ ζωοποιητικὴ (καρδιά). Ἔτσι τὸ παιδί, ὡς σύνολο ψυχοσωματικῆς ὀντότητας, παραδίδεται στὴν κυριολεξία στὸ Χριστό. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ποὺ στὴ συνέχεια ψάλλεται καὶ τὸ ἀπολυτίκιο τῆς ἑορτῆς τῆς Ὑπαπαντῆς «Χαῖρε Κεχαριτωμένη, Θεοτόκε Παρθένε…».[5]
Ἡ ὀνοματοδοσία ὁλοκληρώνεται βέβαια μὲ τὸ βάπτισμα. Τότε ποὺ πραγματικὰ γεννιόμαστε.
Ἀναφέρει ὁ Σέβ. Μητροπολίτης Ν. Σμύρνης κ. Συμεών:
«Ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστὸς βεβαιώνει ὅτι «ὅποιος δὲν γεννηθεῖ ἀπὸ τὸ νερὸ κι ἀπὸ τὸ Πνεῦμα, δὲν μπορεῖ νὰ μπεῖ στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ» (Ἰω. 3,5) γιατί «ὁ πιστεύσας καὶ βαπτισθεῖς σωθήσεται» (Μάρκ. 16,16). Τὸ Βάπτισμα δὲν εἶναι μιὰ συμβολικὴ τελετὴ ἀλλὰ ἕνα γεγονὸς μὲ ὑπαρξιακὲς διαστάσεις.

Στὴ βάπτιση θὰ γεννηθεῖ πραγματικὰ τὸ παιδί σας! Ἐκεῖ, στὴν κολυμβήθρα, τὴν πνευματικὴ μήτρα τῆς Ἐκκλησίας, ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος τῆς φθορᾶς θὰ πεθάνει καὶ θὰ ἀπορριφθεῖ, γιὰ νὰ ἀναγεννηθεῖ ὁ νέος της ἀφθαρσίας ὅπως πέθανε καὶ ἀναστήθηκε α Χριστός. Ἐκεῖ τὸ παιδί σας θὰ ἐνσωματωθεῖ στὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ ποὺ εἶναι ἡ Ἐκκλησία, ὅπως ἕνα κλαδὶ μπολιάζεται στὸν κορμὸ τοῦ δένδρου. Θὰ γίνει ναὸς τοῦ Θεοῦ γιατί τὸ Ἅγιο Πνεῦμα μὲ τὰ χαρίσματά Του θὰ κατοικήσει πλέον μέσα του. Ἀπὸ Ἐκείνη τὴν ἡμέρα τὸ ὄνομά του θὰ γραφτεῖ στὸ βιβλίο τῆς ζωῆς, προορισμένο γιὰ τὴν αἰωνιότητα! Ἕνας ἄγγελος θὰ τὸ συνοδεύει πλέον σὲ ὅλη του τὴ ζωή ἀχώριστος σύντροφός του σὲ κάθε στιγμὴ καὶ καμμιὰ δαιμονικὴ ἐνέργεια δὲν θὰ εἶναι σὲ θέση νὰ τὸ βλάψει. Ὁ Θεὸς θὰ ἀκούει προσεκτικὰ τὶς προσευχές του καὶ τὸ βλέμμα του θὰ εἶναι διαρκῶς στραμμένο πάνω του μὲ ἰδιαίτερη φροντίδα.

Στὰ χέρια σας, πλέον, δὲν θὰ κρατᾶτε ἁπλὰ τὸ παιδί σας, ποὺ ἀναμφίβολα εἶναι ἕνα ἀνεκτίμητο δῶρο τοῦ Θεοῦ σὲ σᾶς, ἀλλὰ μιὰ ζωντανὴ εἰκόνα τοῦ Θεοῦ. Ἕνα μελλοντικὸ πολίτη τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν».

[Στὸ ἑπόμενο φύλλο θὰ ὁλοκληρώσουμε τὴν πρώτη ἑνότητα, μὲ τὴν ἀπάντησή μας στὸ ἐρώτημα: Γιατί παίρνουμε τὰ ὀνόματα τῶν Ἁγίων; ]

Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλος
[1] Γιὰ τὸ τί ἀκριβῶς εἶναι ὁ «λειτουργικὸς χρόνος» τῆς Ἐκκλησίας βλέπετε τὸ βιβλίο μᾶς «ΤΙ ΕΟΡΤΑΖΟΥΜΕ ΣΜΕΡΑ;»
[2] Βλ. «ΟΝΟΜΑΤΟΔΟΣΙΑ ΚΑΙ ΓΙΟΡΤΕΣ»  http://www.apostoliki-diakonia.gr/eortologio/onoma.htm
[3] Σὲ πολλὰ μέρη ἡ ἀκολουθία τῆς ὀνοματοθεσίας , ἀντὶ τῆς ὄγδοης ἡμέρας, τελεῖται πρὸς εὐκολία στὸ σπίτι κατὰ τὴν ἡμέρα τῆς γεννήσεως τοῦ παιδιοῦ ἢ καὶ στὸν ναὸ κατὰ τὴν 40η ἡμέρα μαζὶ μὲ τὴν ἀκολουθία τοῦ σαραντισμοῦ ἢ καὶ πρὶν ἀπ’ τὴν τέλεση τοῦ βαπτίσματος μαζὶ μὲ τὴν ἀκολουθία τῆς Κατηχήσεως.
[4] Βλ. «ΟΝΟΜΑΤΟΔΟΣΙΑ ΚΑΙ ΓΙΟΡΤΕΣ» http://www.apostoliki-diakonia.gr/eortologio/onoma.htm
[5] Βλ. «ΟΝΟΜΑΤΟΔΟΣΙΑ ΚΑΙ ΓΙΟΡΤΕΣ»  http://www.apostoliki-diakonia.gr/eortologio/onoma.htm

Previous Article

Παραλήρημα συκοφαντιών

Next Article

Αι δοκιμασίαι λευκαίνουν την ψυχήν

Διαβάστε ακόμα