Στὴν πρόσφατη ἐτήσια γκαλὰ τῆς Ἀμερικανοτουρκικῆς Ἑταιρείας (ATS) στὴ Νέα Ὑόρκη, ἡ παρουσία μίας προσωπικότητας ξεχώρισε γιὰ τὴν καινοτομία καὶ τὴ σημασία της: τοῦ Ἀλέξανδρου Καρλούτσου. Σύμφωνα μὲ τὸν Τοῦρκο σχολιαστὴ Ἐρτουγροὺλ Ὀζκόκ, ὁ Καρλοῦτσος παρευρέθηκε στὴ γκαλὰ γιὰ πρώτη φορά, σηματοδοτώντας μία ἀπόκλιση ἀπὸ τὰ τρία προηγούμενα χρόνια, κατὰ τὰ ὁποῖα ἡ ἐκδήλωση ἀκολούθησε ἕνα γνώριμο μοτίβο χωρὶς τὴν παρουσία του.
Ἡ σημασία αὐτοῦ τοῦ ντεμπούτου
Στὸ σχόλιό του, ὁ Ozkok σημείωσε:
«Παρακολουθῶ αὐτὴ τὴν ἐκδήλωση ἐδῶ καὶ τρία χρόνια, ἀλλὰ ἦταν η πρώτη φορὰ που συνάντησα μία θρησκευτικὴ προσωπικότητα» – καὶ συγκεκριμένα τὸν Καρλοῦτσο»
Αὐτὴ ἡ στιγμὴ ἀξίζει νὰ ἀναλυθεῖ:
• Ἡ γκαλὰ τοῦ ATS, ἐξ ὁρισμοῦ, εἶναι μία τουρκοαμερικανικὴ πολιτιστικὴ καὶ φιλανθρωπικὴ ἐκδήλωση ποὺ ἐπικεντρώνεται στὶς ἐπιχειρήσεις, τὴ διπλωματία καὶ τὴν κοινότητα. Ἡ παρουσία τοῦ Καρλούτσου ὡς ὑψηλοῦ προφὶλ Ἑλληνορθόδοξου κληρικοῦ ὑποδηλώνει μία μετατόπιση τοῦ πεδίου ἐφαρμογῆς τῆς ἐκδήλωσης ἀπὸ τοὺς καθαρὰ τουρκοαμερικανικοὺς ἐμπορικοὺς καὶ πολιτιστικοὺς δεσμοὺς πρὸς μία εὐρύτερη διαθρησκευτικὴ καὶ διεθνῆ ἐμπλοκή.
• Γιὰ τὸν ἴδιο τὸν Καρλοῦτσο — ἕνα ἀνώτερο κληρικὸ καὶ μακροχρόνιο σύμβουλο ἐντός τῆς ἑλληνορθόδοξης διασπορᾶς, ἀλλὰ πάνω ἀπ’ ὅλα ἕνα ἐκπρόσωπο τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, αὐτὴ ἡ παρουσία μπορεῖ νὰ ἀντανακλᾶ μία συνειδητὴ ἐπιλογὴ νὰ τοποθετηθεῖ (καὶ κατ’ ἐπέκταση τοῦ θεσμοῦ ποὺ ἐκπροσωπεῖ) σὲ μία σφαῖρα ἐμπλοκῆς ΗΠΑ-Τουρκίας-Βατικανοῦ.
• Ἡ παρουσία του μπορεῖ νὰ προμηνύει τὴν ἐξέλιξη τῶν φημῶν ποὺ ἀναφέρθηκαν στὴν γκαλά: ὅτι θὰ συνοδεύσει τὸν Πάπα στὴν Τουρκία καὶ ὅτι ὁ Ἀντιπρόεδρος τῶν ΗΠΑ μπορεῖ νὰ συμμετάσχει. Μὲ ἄλλα λόγια, ἡ πρώτη του παρουσία στὴν γκαλὰ δὲν εἶναι ἁπλῶς τυχαία – μπορεῖ νὰ σηματοδοτεῖ τὴν ἐμπλοκή του σὲ μία σημαντικὴ διπλωματικὴ καὶ θρησκευτικὴ στιγμή.
• Ἀπὸ ἑλληνορθόδοξη ὀπτικὴ γωνία, ἡ συμμετοχή του σὲ μία τουρκοαμερικανικὴ γκαλὰ ἐγείρει σοβαρὰ ἐρωτήματα σχετικὰ μὲ τὶς θρησκευτικές, ἐθνικὲς καὶ διπλωματικὲς εὐθυγραμμίσεις: τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο (μὲ ἕδρα τὴν Κωνσταντινούπολη) καὶ τὸ τουρκικὸ κράτος εἶχαν συχνὰ τεταμένες σχέσεις. Ἡ ἐμφάνιση ἑνὸς Ἑλληνοαμερικανοῦ κληρικοῦ σὲ μία τουρκοαμερικανικὴ ἐκδήλωση ὑποδηλώνει πιθανὴ ὑπέρβαση ἐμποδίων σὲ μία ἐποχὴ ποὺ ἡ Ἁγία Σοφία καὶ ἡ Μονὴ τῆς Χώρας μετατρέπονται σὲ τζαμιά, ἐνῶ ἡ Θεολογικὴ Σχολὴ τῆς Χάλκης παραμένει κλειστὴ ἀπὸ τὸ 1971!! Ἂν τὸ Ὑπουργεῖο Ἐξωτερικῶν δὲν μπορεῖ νὰ ἀναγκάσει τὴν Τουρκία νὰ ἀνοίξει τὴ Χάλκη, ποιὸς εἶναι ἀκριβῶς ὁ ρόλος τοῦ Καρλούτσου;
• Ἡ μόνη πρόοδος τῶν θρησκευτικῶν ἐλευθεριῶν τοῦ Πατριαρχείου ὀφείλεται στὸν Βλαντιμὶρ Πούτιν (καὶ τὸν φίλο του, τὸν Ἑλληνορῶσο ἐπιχειρηματία Ἰβὰν Σαββίδη), οἱ ὁποῖοι ἐγκαινίασαν τὴν ἱστορικὴ Μονὴ Παναγίας Σουμελᾶ τὸ 2010!! Ὁ Σαββίδης τιμήθηκε ὡς Μέγας Στρατάρχης στὴν Παρέλαση τῆς Ἑλληνικῆς Ἀνεξαρτησίας στὴ Νέα Ὑόρκη τὸ 2017!!
Ἔτσι, ἡ ἐτικέττα «πρώτη φορὰ» εἶναι ἀρκετὰ ἀποκαλυπτική: φαίνεται λιγότερο τυχαῖο καὶ περισσότερο ὡς ἔνδειξη.
Ὁ ρόλος τοῦ Καρλούτσου
καὶ διατί ἔχει σημασίαν
ὁ λανθασμένος τίτλος «κεφαλή»
Ὁ Καρλοῦτσος εἶναι ἐπίσημα (πρόσφατα «Μέγας») Πρωτοπρεσβύτερος στὴν Ἑλληνορθόδοξη Ἀρχιεπισκοπὴ Ἀμερικῆς (GOA) καὶ ἔχει διατελέσει Γενικὸς Βικάριος τῆς GOA καὶ Πνευματικὸς Σύμβουλος τῶν Ἀρχόντων τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου. Ἀλλά τὸ ἄρθρο τοῦ Özkök τὸν περιγράφει ὡς «τὴν κεφαλὴ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἑλληνορθόδοξης Ἐκκλησίας». Αὐτή ἡ περιγραφὴ εἶναι ἀνακριβὴς ἀπὸ κανονικῆς καὶ θεσμικῆς ἄποψης. Ἡ GOA διευθύνεται ἀπὸ ἕνα Ἀρχιεπίσκοπο (πρὸς τὸ παρὸν τὸν Ἐλπιδοφόρο Ἀμερικῆς), ὄχι τὸν Καρλοῦτσο.
Γιατί εἶναι αὐτὸ σημαντικό; Στὴν ὀρθόδοξη ἐκκλησιολογία, οἱ τίτλοι ὑποδηλώνουν πραγματικὴ ἐξουσία, ἑπομένως ἡ ἀναφορὰ στὸν Καρλοῦτσο ὡς «κεφαλὴ» τῆς Ἀμερικανικῆς Ἑλληνορθόδοξης Ἐκκλησίας εἶναι ἀνακριβὴς καὶ ἐνδεχομένως παραπλανητική. Ἡ ἐτικέττα ὑπερεκτιμᾶ τὸν ἐπίσημο ρόλο του, ἂν καὶ μπορεῖ νὰ ἀντικατοπτρίζει τὴν πάντα παροῦσα ἄτυπη ἐπιρροή του στοὺς ἐκκλησιαστικοὺς καὶ διπλωματικοὺς κύκλους. Ἡ παρουσία του στὴν τελετὴ καὶ οἱ δεσμοί του τόσο μὲ τὸ Βατικανὸ ὅσο καὶ μὲ τὴν Ἄγκυρα ὑπογραμμίζουν αὐτὴ τὴν ἐπιρροή. Ἐν ὀλίγοις, ὁ Καρλοῦτσος δὲν εἶναι ὁ ἐπίσημος ἐπικεφαλῆς, ἀλλὰ ἡ ὁρατότητά του πλέον ἀνταγωνίζεται ἐκείνους ποὺ εἶναι.
Σύνδεσις τοῦ ντεμπούτου
μὲ τὴν παπικὴν ἐπίσκεψιν καὶ τὴν τουρκικὴν ἐμπλοκὴν
Ἡ παρουσία τοῦ Καρλούτσου στὴν γκαλὰ συμφωνεῖ μὲ ἀρκετὲς ἄλλες ἀναφορὲς ἀπὸ τὴν ἴδια ἐκδήλωση:
• Ἡ ἐπίσκεψη τοῦ Πάπα στὴν Τουρκία τὸν Νοέμβριο —γιὰ τὴν 1700ή ἐπέτειο τῆς Συνόδου τῆς Νίκαιας— βρίσκεται ψηλὰ στὴν ἀτζέντα.
• Ἡ πιθανότητα ὁ ἀντιπρόεδρος τῶν ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βὰνς νὰ συνοδεύσει τὸν Πάπα στὴν Ἄγκυρα καὶ τὴν Κωνσταντινούπολη.
• Ἡ παράλειψη, στὰ δημοσιευμένα δρομολόγια τοῦ Βατικανοῦ, μίας προγραμματισμένης στάσης στὴν Ἁγία Σοφία — παρὰ τὸ ἱστορικό της προηγούμενο καὶ τὴ σημασία της.
Τί νὰ παρακολουθήσετε
• Θὰ συνοδεύσει ὁ Καρλοῦτσος τὸν Πάπα στὴν Τουρκία; Ἡ πρώτη του παρουσία στὴν ἐπίσημη τελετὴ ὑποδηλώνει ὅτι μπορεῖ πλέον νὰ ἀποτελεῖ μέρος τοῦ στενοῦ κύκλου ποὺ ὀργανώνει τὴν ἐπίσκεψη.
• Θὰ συμμετάσχει ὄντως ὁ Ἀντιπρόεδρος τῶν ΗΠΑ στὸ ταξίδι; Ἐὰν ναί, τὸ ζήτημα τίθεται ἀπὸ θρησκευτικὸ σύμβολο σὲ διπλωματία ὑψηλοῦ ἐπιπέδου.
• Θὰ συμπεριληφθεῖ ἡ Ἁγία Σοφία στὸ πρόγραμμα; Ἡ παράλειψή της -ἢ ἡ συμπερίληψή της- θὰ στείλει μηνύματα σχετικὰ μὲ τὴν τουρκικὴ πολιτικὴ ἀπέναντι στὴ χριστιανικὴ κληρονομιά της, τὴ θέση τοῦ Πατριαρχείου καὶ τὴν ἀλληλεπίδραση ἐκκλησίας-κράτους.
• Θὰ ἀναγνωρίσει δημόσια ἡ Τουρκία τὴν ἐπίσκεψη τοῦ Καρλούτσου (ἂν συμβεῖ); Δεδομένου ὅτι ἡ ἐκδήλωση σηματοδοτεῖ τὴν πρώτη δημόσια συμμετοχή του σὲ τουρκοαμερικανικὴ ἐκδήλωση, τυχὸν ἑπόμενα βήματα θὰ ἀποκαλύψουν πῶς βλέπει ἡ Ἄγκυρα τὸν ρόλο του καί, κατ’ ἐπέκταση, τὴν ἐμπλοκὴ τοῦ Πατριαρχείου. Σημειώνουμε ὅτι ἀπὸ τὸ 2016, ὅταν ὁ Καρλοῦτσος θεωρήθηκε ὕποπτος γιὰ συμμετοχὴ στὸ πραξικόπημα ποὺ σχεδίασε ἡ CIA κατὰ τοῦ Ἐρντογὰν μαζὶ μὲ τὸν Φετουλὰχ Γκιουλέν, ἡ Τουρκία δὲν ἐπέτρεψε στὸν Καρλοῦτσο νὰ πατήσει στὸ ἔδαφός της. Δὲν τοῦ ἐπετράπη κἄν νὰ εἰσέλθει στὴν τουρκικὴ πρεσβεία κατὰ τὴν ἐπίσκεψη τοῦ Βαρθολομαίου τὸν περασμένο Σεπτέμβριο!!
Συμπερασματικά, τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Καρλοῦτσος παρακολούθησε τὴν γκαλὰ τῆς Ἀμερικανοτουρκικῆς Ἑταιρείας γιὰ πρώτη φορὰ δὲν πρέπει νὰ θεωρηθεῖ ὡς ἁπλὴ κοινωνικὴ καινοτομία. Ἀντίθετα, φαίνεται ὡς μία μικρὴ ἀλλὰ οὐσιαστικὴ κίνηση σὲ ἕνα μεγαλύτερο παιχνίδι θρησκευτικοῦ-διπλωματικοῦ σκακιοῦ – ἕνα παιχνίδι ποὺ περιλαμβάνει τὸ Βατικανό, τὴν Τουρκία καὶ τὶς ΗΠΑ – καὶ πίσω ἀπὸ ὅλα αὐτὰ βρίσκεται ἡ Παγκοσμιοποιημένη Ἀτζέντα γιὰ τὴν ἐγκαθίδρυση μίας Πανθρησκείας. Γιὰ τὸν ἑλληνικὸ κόσμο, αὐτὴ ἡ στιγμὴ προσκαλεῖ σὲ προσεκτικὴ παρατήρηση: πῶς τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο, ὁ ἀνώτερος κλῆρος του καὶ τὰ δίκτυα τῆς διασπορᾶς του εὐθυγραμμίζονται (ἢ ἐπανατοποθετοῦνται) ἐν μέσῳ μεταβαλλόμενων γεωγραφικῶν περιοχῶν πίστης καὶ κράτους. Καὶ πῶς πιθανότατα θὰ εἶναι, ὄντας «Φαναριῶτες», γιὰ ἄλλη μία φορὰ οἱ “προδότες” τῶν ἑλληνικῶν ἰδανικῶν.
Τέλος, φαίνεται ὅτι οἱ χίλιοι Ἑλληνοαμερικανοὶ ποὺ ἔψαλλαν τὸν Ἐθνικὸ Ὕμνο στὴν Ἀστόρια καὶ φώναζαν «Βγάλτε τοὺς Τούρκους ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία μας» πρὶν ἀπὸ τρεῖς ἑβδομάδες, ἀποτύπωσαν μὲ ἐνστικτώδη τρόπο τὸ κεντρικὸ ζήτημα τῆς ἐποχῆς μας: «ΕΞΩ ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ!».
30 Ὀκτωβρίου 2025, n.stamatakis@aol.com www.helleniscope.com