Ὁ οίκουμενικός χαρακτήρ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης

Share:

Τοῦ κ. Ἀνδρέου Κεφαλληνιάδη, Δασκάλου

  Ὑπάρχουν στὴν πατρίδα μας ὁρισμένοι ἑλληνολάτρες, οἱ ὁποῖοι ἐπιχειροῦν μὲ κάθε τρόπο νὰ πλήξουν τὴν ἀξία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, παρουσιάζοντάς τη ὡς ἐθνικιστικὸ βιβλίο τῶν Ἑβραίων κι ἀγωνίζονται νὰ τὴν ἀποβάλουν ἀπὸ τὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας. Ἀλλὰ ἡ πραγματικότητα εἶναι ἐντελῶς διαφορετική. Ὁ Θεὸς ἤδη ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης φανέρωνε μὲ τὸν ἕνα καὶ μὲ τὸν ἄλλο τρόπο ὅτι εἶναι ὁ Θεὸς ὅλων τῶν ἐθνῶν, ὅλων τῶν ἀνθρώπων κι ὄχι μόνο τῶν Ἰουδαίων. Ὁ οἰκουμενικὸς χαρακτήρας τοῦ Θεοῦ προβάλλεται διάσπαρτα μέσα σὲ διάφορα βιβλία  τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Ἐδῶ θὰ ἀναφέρουμε μερικὰ ἀπὸ αὐτά, τὰ πιὸ ἐνδεικτικά:

α) Μετὰ τὸν κατακλυσμό, ὁ Νῶε δίνει εὐλογία μόνο στὸν Σὴμ καὶ τὸν Ἰάφεθ. Ἀπὸ τὸν Σὴμ προῆλθαν οἱ Σημίτες, δηλ. τὸ ἰουδαϊκὸ ἔθνος. Ἀπὸ τὸν Ἰάφεθ προῆλθαν τὰ ἔθνη ποὺ κατοίκησαν στὴν Εὐρώπη, στὴν Ἀμερικὴ  καὶ σὲ μέρος  τῆς Ἀσίας. Ἡ εὐλογία ὅμως ποὺ δίνει ὁ Νῶε στὸν Ἰάφεθ εἶναι πολὺ ἀνώτερη ἀπὸ αὐτὴ ποὺ δίνει στὸν Σήμ. Διότι εὔχεται οἱ ἀπόγονοι τοῦ Ἰάφεθ νὰ πληθύνουν περισσότερο ἀπὸ τοὺς ἄλλους  καὶ νὰ καταλάβουν τὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς γῆς. Κι ὄχι μονάχα αὐτό, ἀλλὰ  νὰ κατοικήσουν ἀκόμα καὶ στὶς περιοχὲς τῶν ἀπογόνων τοῦ Σήμ. Πράγματι, ἔγινε κι αὐτό. Διότι οἱ Ἕλληνες καὶ οἱ Ρωμαῖοι, ὡς ἀπόγονοι τοῦ Ἰάφεθ κατοίκησαν κάποτε στὴν περιοχὴ τῆς Παλαιστίνης ποὺ ἦταν ἡ γῆ τῶν Ἰουδαίων. Ποῦ βλέπουν σὲ ὅλα αὐτὰ τὸν ἑβραϊκὸ ἐθνικισμὸ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης οἱ Ἕλληνες ἀρχαιολάτρες;

β) Ὅταν ὁ Θεὸς καλεῖ τὸν Ἀβραὰμ νὰ ἐγκαταλείψει τὴν Οὒρ τῆς Χαλδαίας, γιὰ νὰ πάει στὴ γῆ ποὺ θὰ τοῦ ὑποδείξει, τοῦ ὑποσχέθηκε ὅτι μέσῳ αὐτοῦ, θὰ εὐλογηθοῦν ὅλες οἱ φυλὲς τῆς γῆς (Γέν. ιβ΄ 3 ). Ὁ Θεὸς ἐννοοῦσε τότε ὅτι ἀπὸ τὸν Χριστό, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι μακρινὸς ἀπόγονος τοῦ Ἀβραάμ, θὰ προέλθει ἡ σωτηρία γιὰ ὅλο τὸν κόσμο. Ἂν ὁ χαρακτήρας τῆς Π.Δ. ἦταν ἐθνικιστικός, τὸ κείμενο θὰ ἔλεγε ὅτι μόνο οἱ Ἑβραῖοι θὰ εὐλογηθοῦν, ὡς οἱ κατὰ σάρκα ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραάμ.  Ἀλλὰ τὸ κείμενο δὲν λέει ἔτσι. Λέει ὅτι μέσῳ τοῦ Ἀβραάμ, ἡ εὐλογία τοῦ Θεοῦ θὰ δοθεῖ σὲ ὅλες τὶς φυλὲς τῆς γῆς.

 γ) Στὸ ἱστορικὸ βιβλίο «Ρούθ». Ἡ Ροὺθ δὲν ἦταν Ἰουδαία ἀλλὰ Μωαβίτισσα. Παντρεύτηκε ἕνα Ἰσραηλίτη, ὁ ὁποῖος πέθανε. Ἡ Ροὺθ ὅμως ἂν καὶ θὰ μποροῦσε νὰ ἐγκαταλείψει τὴν πεθερά της δὲν τὸ ἔκανε. Ἔτσι προβάλλεται ὡς ὑπόδειγμα πίστεως, ὑπομονῆς κι ἀφοσίωσης. Ὁ Θεός, γιὰ νὰ ἀνταμείψει τὴν ἀρετὴ καὶ τὴν εὐσέβειά της, τὴν ἀξιώνει νὰ παντρευτεῖ ξανὰ κι ἀπὸ τὸ γάμο της αὐτὸ νὰ προέλθουν οἱ πρόγονοι τοῦ βασιλιᾶ Δαβίδ. Ἔτσι ἡ Ροὺθ συγκαταλέγεται μεταξὺ τῶν προγόνων καὶ τοῦ Ἰησοῦ. Ὁ εὐαγγελιστὴς Ματθαῖ­ος ἀναφέρει ἰδιαιτέρως τὸ ὄνομα τῆς Ροὺθ (Ματθ. α΄ 5), γιὰ νὰ δείξει ὅτι ὁ Κύριος δὲ θεώρησε ὑποτιμητικὸ νὰ ἔχει μεταξὺ τῶν προγόνων του καὶ μία εἰδωλολάτρισσα.

δ) Στὸ προφητικὸ καὶ ἱστορικὸ βιβλίο «Ἰωνᾶς», ὁ προφήτης Ἰωνᾶς ἐντέλλεται ἀπὸ τὸ Θεὸ νὰ πάει στὴν πόλη Νινευή, πρωτεύουσα τῆς Ἀσσυρίας,  καὶ νὰ κηρύξει μετάνοια στοὺς εἰδωλολάτρες κατοίκους της. Οἱ κάτοικοι μετανοοῦν καὶ ἡ πόλη σώζεται ἀπὸ τὴν καταστροφή. Ἡ προσπάθεια τοῦ προφήτη Ἰωνᾶ, νὰ ἀποφύγει νὰ κηρύξει μετάνοια στοὺς εἰδωλολάτρες κατοίκους τῆς Νινευῆ, τιμωρεῖται ἀπὸ τὸ Θεό, μὲ τὴν ρίψη του στὴ θάλασσα καὶ τὴν κατάποσή του ἀπὸ ἕνα θαλάσσιο κῆτος. Ἔτσι ὁ Ἰωνᾶς ὑποχρεώνεται νὰ κηρύξει παρὰ τὴ θέλησή του στοὺς Νινευΐτες. Μὲ αὐτὸ τὸ περιστατικὸ γίνεται ὁλοφάνερη ἡ ἀγάπη καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ Θεοῦ γιὰ σωτηρία ὄχι μονάχα τῶν Ἰουδαίων ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων ἐθνῶν.

ε) Ἀπὸ τὸ βιβλίο «Ἰώβ». Ὁ Ἰὼβ ἦταν πλούσιος κι εὐσεβὴς ἄνθρωπος. Ἦταν κάτοικος μίας χώρας ποὺ λεγόταν Αὐσίτιδα, ἦταν δηλαδὴ Ἀραμαῖ­ος. Ἕνα λοιπὸν μὴ Ἰουδαῖο ἐπιλέγει ὁ Θεός, γιὰ νὰ προβάλει μέσα ἀπὸ τὴ δοκιμασία του, τὴν ἀκράδαντη πίστη τοῦ ἀνθρώπου στὸ Θεό. Ἕνας ἀλλοεθνὴς γίνεται τύπος τοῦ Κυρίου, ὁ ὁποῖος ὑπομένει ἀδιαμαρτύρητα τὰ παθήματά του, καὶ προβάλλεται ὡς αἰώνιο παράδειγμα παροιμιώδους ὑπομονῆς γιὰ τοὺς πιστοὺς ὅλων τῶν αἰώνων.

στ) Στὸ βιβλίο «Βασιλειῶν Γ΄, κεφ. ιζ΄» διαβάζουμε ὅτι ὁ Θεὸς ἔστειλε τὸν προφήτη Ἠλία στὰ Σαρεπτὰ τῆς Σιδωνίας κατὰ τὴ διάρκεια τῆς ἀνομβρίας καὶ τῆς πείνας ποὺ ἔπεσε ὡς τιμωρία στοὺς ἀποστάτες Ἰουδαίους. Ἐκεῖ φιλοξενεῖται στὸ σπίτι μίας ἀλλοεθνοῦς χήρας, τῆς ὁποίας ἀνασταίνει τὸ γιό της καὶ  κάνει ἀτελείωτο τὸ ἀλεύρι καὶ τὸ λάδι τῆς οἰκογένειας. Μὲ ἄλλα λόγια, μία ξένη γυναίκα γίνεται ἀντικείμενο ἰδιαίτερης ἀγάπης κι εὔνοιας ἀπὸ ἕνα Ἰουδαῖο προφήτη μὲ τὴ δύναμη καὶ τὴν ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ.

ζ) Στὸ βιβλίο «Βασιλειῶν» Δ΄, κεφ. ε΄, διαβάζουμε ὅτι ὁ προφήτης Ἐλισαῖος θεράπευσε ἀπὸ τὴ λέπρα τὸν Ναιμάν, ἀρχιστράτηγο τοῦ στρατοῦ τῆς Συρίας, ἂν καὶ ἦταν εἰδωλολάτρης. Παράλληλα, ὁ Ἐλισαῖος,  τιμώρησε μὲ λέπρα τὸν Ἰουδαῖο δοῦλο του Γιεζί, ἐπειδὴ εἶπε ψέματα.

Ὁ Θεὸς λοιπὸν δὲν εἶναι προσωπολήπτης. Ἀκόμα καὶ κατὰ τὴν ἐποχὴ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἐπιτελεῖ θαύματα καὶ προβάλλει ὡς παράδειγμα τὴν πίστη ἀνθρώπων, ἔστω κι ἂν αὐτοὶ δὲν εἶναι Ἰουδαῖοι.

Τὸ ἴδιο βέβαια κάνει ὁ Κύριός μας καὶ στὴν ἐποχὴ τῆς Καινῆς Διαθήκης, ὅπου δὲν δίστασε νὰ ἔλθει σὲ εὐθεῖα σύγκρουση μὲ τὸν ἐθνικισμὸ τῶν Ἑβραίων, προβάλλοντας  τὴν πίστη ἀνθρώπων ποὺ δὲν ἀνῆκαν στὸ ἰσραηλιτικὸ ἔθνος καὶ  παρέχοντας παράλληλα τὴ θαυματουργὴ χάρη Του πρὸς αὐτούς. Ἔτσι λοιπόν, ὁ Χριστὸς θαυμάζει τὴν πίστη τοῦ Ρωμαίου ἑκατόνταρχου, τοῦ ὁποίου θεραπεύει τὸ δοῦλο (Ματθ. η΄ 5 – 13 ), καὶ τῆς  Χαναναίας ( Συροφοίνισσας), τῆς ὁποίας θεραπεύει τὴ θυγατέρα ( Ματθαίου ιε΄, 21 – 28 ), ἐπαινεῖ τὸν Σαμαρείτη λεπρό, ὁ ὁποῖος ἦταν ὁ μοναδικὸς ποὺ ἐπέστρεψε μετὰ τὴν ἴασή του, γιὰ νὰ εὐχαριστήσει τὸν Χριστό, (Λουκ. ιζ΄12 – 19 ), συν­ομιλεῖ μὲ τὴ Σαμαρείτιδα (Ἰωάν. δ΄ 5 – 42 ) καὶ διδάσκει τὴν παραβολὴ τοῦ καλοῦ Σαμαρείτη (Λουκ. ι΄ 25 – 37 ) καὶ τῶν κακῶν γεωργῶν (Ματθ. κα΄ 33 – 42). Ὡς ἐπισφράγιση ὅλων αὐτῶν εἶναι καὶ ἡ ἐντολὴ ποὺ δίνει ὁ Κύριος πρὸς τοὺς μαθητές Του: «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη» (Ματθ. κη΄ 19), προσδίδοντας στὴ χριστιανικὴ θρησκεία πανεθνικὸ – οἰκουμενικὸ χαρακτήρα.

Μὲ τὰ ἐνδεικτικὰ αὐτὰ παραδείγματα καταδεικνύεται ὁ ὑπερεθνικὸς χαρακτήρας ὄχι μόνο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ἀλλὰ κι ὁλόκληρης τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Ἑπομένως, ὅσοι ἐξακολουθοῦν νὰ κατηγοροῦν γιά… ἑβραϊκὸ ἐθνικισμὸ τήν Ἁγία Γραφή, προδίδουν ἄγνοια, ἐμπάθεια, προκατάληψη καὶ τὴ δική τους ἐθνικιστικὴ ἐμμονή, ποὺ στὴν περίπτωσή τους εἶναι δυστυχῶς ὑπαρκτή.

  Next Article

Εγκύκλιος του Σεβ. Μητροπολίτου Μάνης κ. Χρυσοστόμου Γ’ για την τιμή προς την Υπεραγία Θεοτόκο