Τοῦ κ. Κωνσταντίνου Βαθιώτη,
τέως Ἀναπληρωτοῦ Καθηγητοῦ Νομικῆς Σχολῆς Δ.Π.Θ.
ΜΕΡΟΣ Ι΄
ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΑΛΛΑΞΟΠΙΣΤΙΑΝ
Κατ’ ἐφαρμογὴν τῆς «λύσης τῆς συναινέσεως», ὡς ἔμμεσος αὐτουργὸς φθορᾶς ξένης ἰδιοκτησίας καὶ ἀπόπειρας ἀνθρωποκτονίας μὲ δόλο θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε κριθεῖ ἀπὸ τὸ Τριμελὲς Πλημμελειοδικεῖο Ρεθύμνου ὁ δράστης ἐκεῖνος πού, ὡς μέλος τῆς «Ἐκκλησίας τῆς Πεντηκοστῆς», προσέγγισε τὸν παθόντα συγχωριανό του, νεότερό του κατὰ 16 χρόνια καί, ἐκμεταλλευόμενος τὴν φιλική τους σχέση, τὴν ἀπειρία του ὡς χωρικοῦ καὶ τὴν ὀφειλόμενη σὲ ψυχολογικὰ αἴτια εὐαισθησία τοῦ χαρακτήρα του καὶ τὴν ψυχοσυναισθηματική του ἀστάθεια, μὲ συνεχεῖς συναντήσεις, φορτικότητα καὶ συζητήσεις θρησκευτικοῦ περιεχομένου, τὸν μύησε στὴ δική του θρησκεία, καθοδηγώντας τον νὰ βαπτιστεῖ ἐκ νέου ἐντός τῆς θαλάσσης ἀπὸ τὸν «ποιμένα» τῶν Πεντηκοστιανῶν, σὲ περιοχὴ τοῦ Ἡρακλείου Κρήτης, παροτρύνοντάς τον νὰ κάψει τὰ εἰκονίσματα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας ποὺ εἶχε στὴν οἰκία του καὶ ἐξωθώντας τον ἐντέλει –ἀφοῦ πρῶτα τὸν περιήγαγε σὲ κατάσταση ψυχικῆς διαταραχῆς («ψυχωτικῆς διαταραχῆς» / «ψυχωσικῆς συνδρομῆς»)– σὲ ἀπόπειρα αὐτοκτονίας, μὲ χρήση δίκαννου κυνηγετικοῦ ὅπλου, ἡ ὁποία ἔλαβε χώρα στὶς 16.12.2006, στὸν ἀνωτέρω τόπο, ἤτοι αὐτοπυροβολήθηκε δύο φορὲς ἐξ ἐπαφῆς στοχεύοντας στὸ στῆθος του, πλὴν ὅμως διασώθηκε χάρη στὴν ἄμεση ἐπέμβαση τοῦ ἀδελφοῦ του.
Δεδομένου ὅτι τὸ δικαστήριο τῆς οὐσίας ποὺ ἔκρινε αὐτὴν τὴν ὑπόθεση δέχθηκε ὅτι ὑπῆρξε ἐξώθηση τοῦ παθόντος σὲ ἀπόπειρα αὐτοκτονίας, θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ εἶχε ἀρκεσθεῖ στὴν καταδίκη μόνο γιὰ τὴν παραβίαση τοῦ ἀρ. 4 ἅ.ν. 1363/1938 περὶ προσηλυτισμοῦ [1], ἀλλὰ νὰ καταλογίσει στὸν δράστη καὶ τὴν ἀπόπειρα αὐτοκτονίας ὡς ἀπόπειρα ἀνθρωποκτονίας ἐμμεσοαυτουργικὰ διαπραχθεῖσα, ἀφοῦ ὁ αὐτοπυροβολισμὸς τοῦ παθόντος στὴν οὐσία ἦταν ἔργο τοῦ κατηγορουμένου, ὁ ὁποῖος μὲ τὴν συμπεριφορά του ἀπέκτησε τὴν βουλητικὴ κυριαρχία ἐπὶ τοῦ θύματος, ἐργαλειοποιώντας το ὡς ὑποχείριο-ὄργανό του.
AYTOKTONIA ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΨΕΥΔΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΙΝ
Σὲ ἄλλη ὑπόθεση ἀπὸ τὴν γερμανικὴ νομολογία [2], γιὰ ἀπόπειρα ἀνθρωποκτονίας κατ’ ἔμμεση αὐτουργία εἶχε κριθεῖ ἔνοχος ὁ σατανικὰ ἐνεργήσας κατηγορούμενος, ὁ ὁποῖος, προσποιούμενος σὲ μία εὐάλωτη καὶ ἔμπλεη συμπλεγμάτων γυναίκα ὅτι προέρχεται ἀπὸ τὸν ἀστέρα Σείριο, οἱ κάτοικοι τοῦ ὁποίου ἀποτελοῦν δῆθεν μία φυλὴ ἀνώτερου φιλοσοφικοῦ ἐπιπέδου ἔναντι τῶν λοιπῶν ἀνθρώπων, καὶ ὅτι στὴν Γῆ βρίσκεται, γιὰ νὰ φροντίσει, ὥστε κάποια σημαντικὰ πρόσωπα νὰ μπορέσουν νὰ ζήσουν στὸν ἀστέρα αὐτὸν ὡς ἀναβαθμισμένες ψυχὲς μετὰ τὴν πλήρη ἀποσύνθεση τοῦ σώματός τους, ἐπεχείρησε νὰ τὴν ἐξωθήσει σὲ αὐτοκτονία, ἐκμεταλλευόμενος τὴν τυφλὴ ἐμπιστοσύνη ποὺ τοῦ ἔδειχνε καὶ λέγοντάς της ὅτι στὴν λίμνη τῆς Γενεύης ὑπάρχει διαθέσιμο γιὰ λογαριασμό της ἕνα καινούργιο σῶμα, μέσα στὸ ὁποῖο θὰ ξαναγεννιόταν ὡς καλλιτέχνιδα, ἂν ἀποφάσιζε νὰ ἀποχωρισθεῖ τὸ ὑπάρχον σῶμα της!
Εἰδικότερα, τὴν 1η Ἰανουαρίου 1980, γιὰ νὰ ἐπιτύχει μεταθανάτια τὴν μετάβασή της στὸν Σείριο, ἡ παθοῦσα πῆγε στὴν ἐξοχική της κατοικία καί, καθ’ ὑπόδειξιν τοῦ κατηγορουμένου, βύθισε τὸ πιστολάκι τῶν μαλλιῶν (σεσουὰρ) μέσα στὴν μπανιέρα, ποὺ ἦταν γεμάτη μὲ νερό. Ἀντί, ὅμως, νὰ ἐπέλθει ὁ θάνατός της, ἔνιωσε ἁπλῶς ἕνα μούδιασμα, χωρὶς νὰ συμβεῖ κάτι περισσότερο. Ὅταν ὁ κατηγορούμενος τηλεφώνησε στὸ ἐξοχικό της, γιὰ νὰ ἐλέγξει ἂν τὸ σχέδιό του εἶχε ἀποδώσει, αἰφνιδιάσθηκε, καθὼς ἡ παθοῦσα ἀπάντησε στὴν κλήση του.
Ἐπὶ τρεῖς ὧρες ὁ κατηγορούμενος προσπαθοῦσε νὰ τὶς δώσει τὶς κατάλληλες ὁδηγίες, προκειμένου αὐτὴ νὰ καταφέρει νὰ θέσει τέρμα στὴν ζωή της μὲ τὴν βύθιση τοῦ σεσουὰρ μέσα στὴν μπανιέρα (τῆς τηλεφώνησε περίπου δέκα φορές!), πλὴν ὅμως ματαίως. Πάντως, ἡ παθοῦσα ἀκολούθησε μὲν πιστὰ τὶς ὁδηγίες τοῦ κατηγορουμένου, πλὴν ὅμως σκοπός της δὲν ἦταν νὰ πραγματοποιήσει μία γνήσια αὐτοκτονία, θέτοντας γιὰ πάντα τέρμα στὴν ζωή της, ἀλλὰ νὰ ξαναγεννηθεῖ ξυπνώντας μέσα σὲ ἕνα καινούργιο σῶμα.
Στὴν περίπτωση αὐτή, ἡ ἀπόπειρα ἀνθρωποκτονίας κατ’ ἔμμεση αὐτουργία στηρίζεται στὸ ἑξῆς σκεπτικό: Ἀποκρύπτοντας ὁ δράστης ἀπὸ τὴν παθοῦσα ὅτι ἡ ἐνέργειά της θὰ εἶχε ὡς ἀμετάκλητη συνέπεια τὸν θάνατό της ἐξαιτίας τῆς ἠλεκτροπληξίας ποὺ θὰ ὑφίστατο μετὰ τὴν βύθιση τοῦ σεσουὰρ μέσα στὴν γεμάτη μὲ νερὸ μπανιέρα, ἦταν ἐκεῖνος ποὺ εἶχε τὴν γνωστικὴ κυριαρχία ἐπὶ τῆς πράξεως, ἐκμεταλλευόμενος τὴν πλάνη τῆς ὀνειροπαρμένης παθούσας, ἡ ὁποία προκλήθηκε ἀπὸ τὴν «προπαγάνδα» τοῦ κατηγορουμένου περὶ τῆς ψυχικὰ ἀναβαθμισμένης ἀφυπνίσεως στὸν Σείριο [3] (κατὰ τὴν χαρακτηριστικὴ φράση τοῦ ἀείμνηστου Γερμανοῦ καθηγητῆ Ποινικοῦ Δικαίου τῆς Νομικῆς Σχολῆς τοῦ Ἀμβούργου Ἔμπερχαρντ Σμιντχόιζερ [Eberhard Schmidhauder] [4]: «ὅσο πεθαίνει ἡ νύμφη, ποὺ μεταμορφώνεται σὲ πεταλούδα, ἄλλο τόσο θὰ πέθαινε καὶ ἡ συγκεκριμένη γυναίκα»).
Σύμφωνα, ὅμως, μὲ ἄλλη ἄποψη, προστατευόμενος «“ἕτερος” τοῦ ἀρ. 299 ΠΚ δὲν εἶναι ἡ ψυχοπνευματικὴ προσωπικότητα ἤ, ἂν ἐπιτρέπεται μία τόσο τολμηρὴ μεταφορά, τὸ λογισμικὸ τῆς ὀντότητας “ἄνθρωπος”», ἀλλὰ «κατὰ κύριο λόγο προστατεύεται ἡ συγκεκριμένη σωματικὴ ὑπόσταση τοῦ ἀνθρώπου, χωρὶς νὰ ὑποχρεοῦται τὸ δίκαιο νὰ ὑπεισέρχεται σὲ θρησκευτικὰ καὶ μεταφυσικὰ ἐρωτήματα περὶ μετενσαρκώσεως κ.λπ.» [5]. Μὲ αὐτὸ τὸ σκεπτικό, ἄλλωστε, ἕνας δράστης ἀνθρωποκτονίας δὲν μπορεῖ νὰ ἰσχυρισθεῖ πρὸς ὄφελός του ὅτι τελοῦσε σὲ πραγματικὴ πλάνη ὡς πρὸς τὴν θανάσιμη συνέπεια τῆς ἀνθρωποκτόνου πράξης του, ἐπειδὴ πιστεύει στὴν μετενσάρκωση τοῦ θύματός του [6].
Ἀντιστοίχως, λοιπόν, στὴν ὑπόθεση τοῦ Σειρίου, τὸ παρ’ ὀλίγον θῦμα τοῦ σατανικοῦ δράστη δὲν τελοῦσε σὲ ποινικῶς σημαντικὴ πλάνη ὡς πρὸς τὴν θανατηφόρα, ἀλλὰ ὡς πρὸς τὴν μεταφυσικὴ συνέπεια τῆς βύθισης τοῦ σεσουὰρ μέσα στὴν γεμάτη νερὸ μπανιέρα. Ὑπὸ αὐτὸ τὸ πρῖσμα, ὁ δαιμόνιος κατηγορούμενος θὰ μποροῦσε νὰ φέρει εὐθύνη μόνο γιὰ τὸ ἔγκλημα τῆς συμμετοχῆς σὲ αὐτοκτονία, τὸ ὁποῖο, ὅμως, δὲν ἔχει τυποποιηθεῖ στὸν γερμανικὸ Ποινικὸ Κώδικα.
Ὡστόσο, ἡ γνωστικὴ κυριαρχία ἐπὶ τῆς πράξεως γίνεται ἀπὸ κάποιους δεκτὸ ὅτι δικαιολογεῖ τὴν αὐστηρὴ ἀξιολόγηση τοῦ δράστη ὡς ἔμμεσου αὐτουργοῦ ἀνθρωποκτονίας, ἀκόμη κι ὅταν ὁ αὐτόχειρ δὲν πλανᾶτο περὶ τῆς θανάσιμης συνέπειας τῆς πράξης του, ἀλλὰ ἀγνοοῦσε τὴν ἀλήθεια σχετικὰ μὲ τὰ γεγονότα ποὺ τὸν ὤθησαν νὰ λάβει καὶ νὰ ὑλοποιήσει τὴν ἀπόφαση τερματισμοῦ τῆς ζωῆς του (ἐδῶ πρόκειται γιὰ τὴν λεγόμενη πλάνη περὶ τὰ παραγωγικὰ αἴτια τῆς βουλήσεως ἢ περὶ τὰ κίνητρα):
Ὁ δράστης παρέστησε ψευδῶς στὸ θῦμα ὅτι αὐτὸ ἔπασχε ἀπὸ τὴν ἐπάρατο νόσο, ἡ ὁποία βρισκόταν δῆθεν σὲ πολὺ προχωρημένο στάδιο [7], ἢ ὅτι ἕνα πολυαγαπημένο του πρόσωπο (ἰδίως: γονέας, παιδί, σύζυγος) σκοτώθηκε τάχα σὲ αὐτοκινητικὸ δυστύχημα, μὲ ἀποτέλεσμα ὁ παραπλανηθεὶς ἀποδέκτης τῆς ψευδοῦς παραστάσεως νὰ αὐτοκτονήσει μέσα στὴν βαθιὰ ἀπελπισία του, ἐκτιμώντας ὅτι δὲν θὰ ἄντεχε νὰ βιώσει τὴν ψυχοσωματικὴ ταλαιπωρία τοῦ καλπάζοντος καρκίνου ἤ, ἀντιστοίχως, θεωρώντας ὅτι, μετὰ τὴν ἀπώλεια τοῦ λατρευτοῦ προσώπου του, ἡ ζωή του δὲν εἶχε πλέον κανένα νόημα [8].
Βεβαίως, σὲ τέτοιες περιπτώσεις ὁ ψεύτης ἀγγελιαφόρος τῆς συμφορᾶς, μέσῳ τῆς παραπλανητικῆς ἀναγγελίας, προκαλεῖ μείζονα ψυχικὴ πίεση στὸν συνάνθρωπό του, ὁ ὁποῖος, ἀνάλογα μὲ τὸν χαρακτήρα του, μπορεῖ νὰ χάσει τὴν ἱκανότητα νὰ διαχειρισθεῖ νηφάλια τὴν κακὴ εἴδηση καὶ νὰ προβεῖ στὸ ἀπονενοημένο διάβημα, χωρὶς προηγουμένως νὰ προσπαθήσει νὰ διασταυρώσει τὸ ἀληθὲς τοῦ ἐπίμαχου ἰσχυρισμοῦ. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοια, ὁ ψεύτης ἀγγελιαφόρος χειραγωγεῖ ὕπουλα τὸ θῦμα του, διατηρώντας κατὰ τοῦτο ὄχι μόνο τὴν γνωστικὴ ἀλλὰ καὶ τὴν βουλητικὴ κυριαρχία ἐπὶ τῆς πράξεως [9].
Τέλος, τὸ ἂν θὰ ἀξιολογηθεῖ ἕνας θάνατος ὡς προϊὸν ἐλεύθερης αὐτοκτόνου προθέσεως, μὲ ἄλλα λόγια, τὸ ἂν ὁ αὐτόχειρ εἶχε «δόλο» αὐτοκτονίας, εἶναι ζήτημα ποὺ μπορεῖ νὰ κριθεῖ μὲ τὴν βοήθεια τριῶν ἐνδεικτῶν σχετικῶν μέ: α) τὴν ἔκφραση τῆς ἐπιθυμίας τοῦ θύματος νὰ θέσει τέρμα στὴν ζωή του, β) τὴν ἀποφασιστικότητά του νὰ αὐτοκτονήσει· κρίσιμη παράμετρος ἐν προκειμένῳ εἶναι π.χ. ἂν ὁ αὐτόχειρας ἔχει φροντίσει νὰ ὑπάρχει ἢ ὄχι δυνατότητα σωτήριας ἐπέμβασης τοῦ προσώπου ποὺ θὰ τὸν βρεῖ ἀναίσθητο καὶ γ) τὴν μέθοδο αὐτοκτονίας ποὺ ἔχει ἐπιλέξει ὁ αὐτόχειρας, ἡ ὁποία ἄλλοτε συνδέεται μὲ ὑψηλὴ καὶ ἄλλοτε μὲ χαμηλὴ πιθανότητα νὰ ἐπιφέρει τὸν θάνατό του [10].
ΚΛΙΜΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ
Ὅπως γιὰ κάθε αὐτοκτονία σεναριογράφος καὶ ἄρα πρωταίτιος-φταίχτης εἶναι ὁ πατέρας τοῦ ἀνάποδου καὶ παράλογου κόσμου, δηλ. ὁ ὑποκρυπτόμενος Σατανᾶς [11], συνυπεύθυνοι πρέπει νὰ θεωροῦνται καὶ ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ὑφιστάμενοί του-ὑποτεταγμένοι τυφλὰ σὲ αὐτὸν ἀντίχριστοι, δηλ. οἱ τυραννικοὶ διαχειριστὲς τῆς ἑκάστοτε (συνήθως τεχνητῆς) «κρίσης», ποὺ φέρνουν τοὺς πολίτες στὰ ὅρια τῆς ἀντοχῆς τους, ἐξωθώντας τους στὸν τερματισμὸ τῆς ζωῆς τους.
Ἐδῶ θὰ μποροῦσε νὰ ἐνταχθεῖ ἡ ἀπόφαση τῶν διαχειριστῶν τῆς ὑγειονομικῆς κρίσης νὰ θέσουν ἀπὸ τὸν Ἰούλιο 2021 ὑπὸ ἐργασιακὴ ὁμηρεία τοὺς ἀνεμβολίαστους ὑγειονομικούς, καλλιεργώντας καθημερινὰ ἕνα ἀσύλληπτο κλῖμα κατατρομοκράτησής τους, συνεπικουρούμενοι πάντοτε ἀπὸ ὅλα τὰ ἐξίσου ἀντίχριστα βδελύγματα ποὺ ὑπηρετοῦν τὸν τηλεοπτικὸ μηχανισμὸ διάδοσης τοῦ κορωνοϊκοῦ τρόμου.
Ποιὸς μπορεῖ νὰ λησμονήσει τὴν συνέντευξη, ποὺ εἶχε παραχωρήσει στὶς 4 Ὀκτωβρίου 2022 ὁ καθηγητὴς Ἰατρικῆς Θεόδωρος Βασιλακόπουλος στὸν δημοσιογράφο τοῦ ραδιοφωνικοῦ σταθμοῦ Focus Fm Στέφανο Δαμιανίδη, ἐκφράζοντας τὴν ἀπορία του: «πῶς ἀντέχει 13 μῆνες ὁ μεροκαματιάρης ἀνεμβολίαστος ὑγειονομικὸς χωρὶς δουλειά;». Ἐκκωφαντικὴ ἀπάντηση στὴν ἐπονείδιστη αὐτὴ ἀπορία τοῦ καθηγητῆ Ἰατρικῆς, γνωστοῦ καὶ μὴ ἐξαιρετέου ἰδίως γιὰ τὸ bullying ποὺ ὑλοποιοῦσε συστηματικὰ κατὰ τῶν ἀνεμβολίαστων πολιτῶν, καὶ δὴ τῶν ὑγειονομικῶν, ἔδωσε ἡ ὀδοντίατρος Χρυσάνθη, ἡ ὁποία αὐτοκτόνησε στὶς 6 Ὀκτωβρίου 2022.
Ὡς ἐκ τούτου, δὲν εἶναι ὀρθὸ νὰ ἰατρικοποιεῖται ἀλόγιστα ἡ πράξη τῆς αὐτοκτονίας. Ὁ πολίτης τοῦ 21ου αἰώνα δὲν θὰ ἦταν ὑπερβολὴ νὰ λέγαμε ὅτι, μὲ βάση τὴν ὀπτικὴ τῶν διαχειριστῶν τῶν ἑκάστοτε, ταυτόχρονων ἢ διαδοχικῶν, κρίσεων (τρομοκρατίας, οἰκονομικῆς-ἐνεργειακῆς κρίσης, πανδημιῶν, κλιματικῆς ἀλλαγῆς κ.λπ.), ποὺ ἡ Νέα Τάξη Πραγμάτων σκέφθηκε νὰ τὶς στεγάσει ἐννοιολογικὰ ὑπὸ τὸν ὅρο «πολυκρίση» (polycrisis), βαρύνεται μὲ τὸ ἀλλόκοτο χρέος νὰ πιστοποιεῖ συνεχῶς καὶ ἀδιαλείπτως τὴν ἀνθεκτικότητά του, ὡς ἐὰν ἦτο ὑπεράνθρωπος [12]. Μέσῳ, ὅμως, τῆς ἰατρικοποίησης τῆς αὐτοκτονίας, ἡ κρατικὴ ἐξουσία μοιάζει μὲ ἕνα ἀνάλγητο Λεβιάθαν, ὁ ὁποῖος στρέφει τοὺς ὀφθαλμούς του πάνω ἀπὸ τὴν σορὸ τοῦ αὐτόχειρα καὶ τοῦ ψιθυρίζει ἀπαξιωτικά: «Δὲν ἤσουν ἀνθεκτικός, ἂς πρόσεχες! Ἐγὼ πάντως δὲν φταίω ποὺ ἐσὺ δὲν μπόρεσες νὰ προσαρμοστεῖς καὶ ἔκανες τὸ ἀπονενοημένο διάβημα!» [13].
Συμπερασματικῶς, γιὰ κάθε τέτοια αὐτοκτονία θέτουν ὑποψηφιότητα νὰ κριθοῦν ὑπεύθυνοι (ὡς ὑποκρυπτόμενοι-ἔμμεσοι αὐτουργοὶ ἀνθρωποκτονίας) ὅλοι οἱ κυβερνητικοί, ἰατρικοὶ καὶ τηλεοπτικοὶ ὑπηρέτες τοῦ Σατανᾶ πού, ἐν εἴδει διαβολικῆς συμμορίας, καλλιεργοῦν τὸ κατάλληλο κλῖμα, γιὰ νὰ ἐπιχειρήσει ἕνας εὐάλωτος πολίτης τὸ salto mortale.
Σημειώσεις:
[1] Ἡ καταδίκη αὐτὴ ἐπικυρώθηκε ὡς ὀρθὴ καὶ αἰτιολογημένη ἀπὸ τὸν Ἄρειο Πάγο μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθμ. 1088/2013 ἀπόφασή του (Ποινικὰ Χρονικὰ 2015, σελ. 132, μὲ σχόλιο τοῦ γράφοντος). [2] Ἐπ’ αὐτῆς βλ. τελευταίως Heinrich, Strafrecht, Allgemeiner Teil, 8η ἔκδ., 2025, σελ. 577, ἀριθμ. περ. 1262. [3] Πρβλ. Συμεωνίδου-Καστανίδου, Ἐγκλήματα κατὰ τῆς ζωῆς, Ἄρθρα 299-307 ΠΚ, β΄ ἔκδ., 2001, σελ. 503. [4] Schmidhauser, Juristenzeitung 1984, σελ. 196. [5] Ἐπ’ αὐτῆς βλ. Ἀθ. Ἀναγνωστόπουλο, Ἡ ἔμμεση αὐτουργία, ἔκδ. Π.Ν. Σάκκουλα, Ἀθήνα 2007, σελ. 105, ὅπου περαιτέρω παραπομπές. Σημειωτέον ὅτι, στὶς 2 Νοεμβρίου 2024, ὁ ἐν λόγῳ συγγραφέας εἶχε ἐκφωνήσει ὁμιλία στὴν προαναφερθεῖσα ἡμερίδα μὲ θέμα «Ὑποβοηθούμενη Εὐθανασία: Ἕνα ἀνθρώπινο δικαίωμα στὸν ἀξιοπρεπῆ θάνατο», διατυπώνοντας, μεταξὺ ἄλλων, τὶς ἑξῆς θέσεις: α) ὁ ἄνθρωπος δὲν ἔχει νομικὴ ἢ ἠθικὴ ὑποχρέωση νὰ ζεῖ, β) ὁ ὅρκος τοῦ Ἱπποκράτη πρέπει νὰ προσαρμόζεται στὶς σύγχρονες ἀντιλήψεις (προφανῶς τίς… ἄθεες· πρβλ. Jager, Der Arzt im Fadenkreuz der juristischen Debatte um assistierten Suizid, Juristenzeitung 2015, σελ. 875 ἑπ.) καὶ γ) ἡ τελευταία σελίδα τοῦ βιβλίου τοῦ ἀσθενοῦς πρέπει νὰ γράφεται ἀπὸ τὸν ἴδιο. [6] Ἀναγνωστόπουλος, αὐτόθι. [7] Ἐπ’ αὐτοῦ βλ. τὴν διδακτορικὴ διατριβὴ τοῦ Alexander Lehmann, Mittelbare Taterschaft durch Versetzen in einen Motivirrtum, 2022, σελ. 301. [8] Ἀλλιῶς ἡ Συμεωνίδου-Καστανίδου, Ἐγκλήματα κατὰ τῆς ζωῆς, ὅ.π., σελ. 498, ἡ ὁποία σὲ μία τέτοια περίπτωση ἐξετάζει μόνο τὸ ἐνδεχόμενο νὰ εὐθύνεται ὁ ψεύτης ἀγγελιαφόρος γιὰ συμμετοχὴ σὲ αὐτοκτονία ὑπὸ τὴν μορφὴ τῆς καταπίεσης καί, σὲ αὐτὸ τὸ πλαίσιο, ἀξιώνει ὁπωσδήποτε γιὰ τὴν τιμώρηση τοῦ δράστη «ἄμεσα ἢ ἔμμεσα [νὰ] ὑποδεικνύει στὸ θῦμα ὅτι ἡ καλύτερη γι’ αὐτὸ λύση θὰ ἦταν νὰ αὐτοκτονήσει»· βλ. ἤδη Ἀνδρουλάκη, Ποινικὸν Δίκαιον, Εἰδικὸν Μέρος, 1974, σελ. 30, ὁ ὁποῖος ἑστίαζε στὸ «διανοητικὸν-πνευματικὸν συστατικὸν τῆς ἐξάρσεως τοῦ θανάτου ἐν ὄψει τῶν (πράγματι ἢ καθ’ ὑπόθεσιν ὑφισταμένων ἀντιξοοτήτων τοῦ βίου)»· ἐπίσης Φιλιππίδη, Μαθήματα Ποινικοῦ Δικαίου, Εἰδικὸν Μέρος, τεῦχος, α΄, 1979, σελ. 72. Αὐτή, ὅμως, ἡ προσέγγιση παραθεωρεῖ τὴν πολὺ σημαντικὴ παράμετρο ποὺ ἀναιρεῖ τὸ αὐτεξούσιο τοῦ αὐτόχειρος, δηλ. τὸ γεγονὸς ὅτι, μέσῳ τῆς ψευδοῦς παραστάσεως, ὁ δράστης χειραγωγεῖ τὸ θῦμα, ἐπιδρώντας καταλυτικὰ στὸ γνωστικὸ καὶ βουλητικὸ ὑπόβαθρο τῆς αὐτοκτόνου ἀποφάσεώς του. [9] Ἀλλιῶς ἡ Συμεωνίδου-Καστανίδου, Ἐγκλήματα κατὰ τῆς ζωῆς, ὅ.π., σελ. 507, ἡ ὁποία ὑποστηρίζει ὅτι «ἡ ἀπόφαση [τοῦ αὐτόχειρος] ἔχει ὁπωσδήποτε ληφθεῖ σὲ καθεστὼς ψυχικῆς πίεσης, ὄχι ὅμως τέτοιας ἔντασης ποὺ νὰ ἀναιρεῖ τὴν ἐλευθερία ἐπιλογῶν του». [10] Βλ. Bronisch, Der Suizid. Ursachen, Warnsignale, Pravention, 5η ἔκδ., 2007, σελ. 15. [11] Γιὰ τὴν ἑρμηνεία τῶν αὐτοκτονιῶν ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῆς πίστης ὅτι συνιστοῦν ἔργο τοῦ διαβόλου βλ. καὶ Λάγιου/Λέκκα, Περὶ αὐτοκτονίας. Τὸ «ἀπονενοημένο διάβημα» καὶ οἱ βιο-πολιτικὲς νοηματοδοτήσεις του, ἔκδ. futura, Ἀθήνα 2020, σελ. 42, οἱ ὁποῖοι σημειώνουν: «παραδόξως ἡ αὐτοκτονία, πράξη ἀποκλειστικὰ ἀνθρώπινη, ἐμφανίζεται τόσο ἀπάνθρωπη, ὥστε νὰ μὴ μπορεῖ νὰ ἐξηγηθεῖ παρὰ μόνο ὡς ἀποτέλεσμα τῆς ἄμεσης ἐπέμβασης τοῦ διαβόλου ἢ τῆς τρέλλας». [12] Γιὰ τὴν ἀντίθετη ἄποψη ποὺ ἐπικρατοῦσε στὰ μέσα τοῦ 20οῦ αἰῶνος, δηλ. ὅτι τόσο οἱ πόλεμοι ὅσο καὶ οἱ πολιτικὲς κρίσεις ὁδηγοῦν σὲ κάμψη τῶν αὐτοκτονιῶν, μὲ τὸ σκεπτικὸ ὅτι συσπειρώνουν τοὺς πολίτες γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση ἑνὸς κοινοῦ σκοποῦ, εὐνοώντας τὴν μείζονα συνοχὴ τῆς κοινωνίας («οἱ ἄνθρωποι, ἐξ ὁλοκλήρου αἰχμάλωτοι ἀπὸ τὸ ρεῦμα τοῦ ὁμαδικοῦ διαφέροντος, ἀποβαίνουσιν ἧττον εὐαίσθητοι ἔναντι τῶν ἰδίων αὐτῶν δεινῶν καὶ ἧττον ἐπιρρεπεῖς πρὸς τὴν ἀποθάρρυνσιν· ὁ ὁμαδικὸς βίος τοὺς ἐνδιαφέρει τὸ πλεῖστον») [13] Πρβλ. τὸ σύνθημα “adapt or die”, ποὺ υἱοθετήθηκε στὴν ἑλληνική του ἐκδοχὴ («ὅποιος δὲν προσαρμέζεται πεθαίνει») ἀπὸ τὸν ἀναπλ. Ὑπουργὸ Ἐσωτερικῶν Στυλιανὸ Πέτσα ἐπὶ πανδημίας τοῦ κορωνοϊοῦ (13.9.2022). Σχετικὰ μὲ τὴν θέση ὅτι «ἡ αὐτοκτονία ἑνὸς ἀτόμου εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ ἐπιπέδου καὶ τοῦ βαθμοῦ προσαρμογῆς καὶ ἐνσωμάτωσής του στὸ κοινωνικό του περιβάλλον» βλ. Hill, κατὰ παραπομπὴ Λάγιου/Λέκκα, ὅ.π., σελ. 76.