2ον.-Τελευταῖον
Προσοχὴ στὶς ἁμαρτωλὲς ἐπιθυμίες τοῦ παρελθόντος, γιατὶ συχνὰ διαμορφώνουν τὴ ζωὴ τοῦ παρόντος. Πρόκειται γιὰ πνευματικὸ κίνδυνο. Οἱ ἐπιθυμίες τοῦ παρελθόντας, ὅταν δηλαδὴ ὁ ἄνθρωπος ζοῦσε μακριὰ ἀπὸ τὸν Θεόν, ἀναβιώνουν ἀπὸ διάφορα σύγχρονα ἐρεθίσματα καὶ ἀπὸ ποικίλους πειρασμούς. Δὲν πρέπει ὁ ἄνθρωπος νὰ θυμᾶται τὸ παρελθόν του μὲ νοσταλγία, ἀλλὰ νὰ ἐνοχλεῖται γιὰ τὶς πτώσεις του καὶ νὰ προσπαθεῖ νὰ τὸ λησμονήσει, ὅσο αὐτὸ εἶναι δυνατό, μὲ τὴν μετάνοια καὶ τὸν προσωπικό του ἀγώνα γιὰ τὴν ἀπόκτηση τῶν ἀρετῶν.
Ὁ προσεκτικὸς καὶ ἄγρυπνος ἐργάτης τῆς ἀρετῆς προσελκύει τὴν εὔνοια τοῦ Θεοῦ. Δὲν εἶναι μόνος καὶ δὲν ἀποκάμνει. Ἐργάζεται στὸν ἑαυτό του, χωρὶς νὰ λησμονεῖ τὸν πλησίον του. Ξεπερνάει ὅλα τὰ ἐμπόδια, δὲν ἐμποδίζεται ἀπὸ δυσκολίες καὶ ἀντιδράσεις καὶ συνεχίζει τὸν πνευματικό του ἀγώνα. Καταπολεμεῖ τὰ πάθη του καὶ κάνει εὐκολότερη καὶ τὴ θεραπεία τῆς ψυχῆς του.
Ἡ ἐγρήγορση βοηθάει οὐσιαστικὰ τὴν αὐτογνωσία καὶ τὴ συναίσθηση τῆς ἁμαρτωλότητας. Ὁ γρηγορῶν δὲν ἐπαίρεται, δὲν φιλοδοξεῖ κοσμικῶς καὶ δὲν συμβιβάζεται μὲ τὰ ὅσα ἀρνητικὰ συμβαίνουν γύρω του. Ἔχει τὴν αἴσθηση ὅτι ὁ διάβολος δὲν εἶναι μακριά του καὶ θυμᾶται πάντα τὶς προτροπὲς τοῦ ἀποστόλου Πέτρου: «Νὰ εἶστε νηφάλιοι καὶ ἄγρυπνοι. Ὁ ἀντίπαλός σας ὁ διάβολος περιφέρεται σὰν τὸ λιοντάρι ποὺ βρυχᾶται, ζητώντας καποιον νὰ καταβροχθίσει. Ἀντισταθεῖτε σ’ αὐτόν, μένοντας ἀκλόνητοι στὴν πίστη σας. Νὰ ξέρετε πὼς τὶς ἴδιες δοκιμασίες ὑπομένουν καὶ οἱ ἀδελφοί σας χριστιανοὶ σὲ ὁλόκληρο τὸν κόσμο. Ὁ Θεὸς ὅμως, ὁ ὁποῖος σᾶς μοιράζει τὰ κάθε λογῆς χαρίσματα καὶ σᾶς καλεῖ νὰ πάρετε μέρος στὴν παντοτινὴ δόξα του διὰ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, μετὰ τὴν παροδική σας δοκιμασία θὰ σᾶς ἀποκαταστήσει καὶ θὰ σᾶς δυναμώσει πνευματικά, θὰ σᾶς στηρίξει καὶ θὰ σᾶς στεριώσει πάνω σὲ σωστὴ βάση. Σ’ αὐτὸν ἀνήκει ἡ δόξα καὶ ἡ δύναμη παντοτινά»9.
Τὴν ἀνάγκη τῆς ἐγρήγορσης τόνιζε συχνὰ στοὺς μαθητές του ὁ Χριστός: «Νὰ εἶστε ἄγρυπνοι, γιατὶ δὲν ξέρετε πότε θὰ ἐπιστρέψει ὁ κύριος τοῦ σπιτιοῦ: τὸ βράδυ ἤ τὰ μεσάνυκτα ἤ κατὰ τὸ λάλημα τοῦ πετεινοῦ ἢ τὸ πρωί. Μήπως ἔλθει ξαφνικὰ καὶ σᾶς βρεῖ νὰ κοιμᾶστε. Αὐτὸ ποὺ σᾶς λέω τὸ λέω σὲ ὅλους: ἀγρυπνεῖτε»10. Ὁ Κύριος ἐννοοῦσε τὴ δεύτερη παρουσία του γιὰ τὴν κρίση τῶν ἀνθρώπων.
Ὁ ἀπόστολος Παῦλος, μιλώντας στοὺς πρεσβυτέρους τῆς Ἐφέσου, τόνισε τὴν ἀνάγκη νὰ εἶναι γρηγοροῦντες καὶ νὰ ἔχουν αὐξημένο ἐνδιαφέρον γιὰ τὸ ποίμνιό τους: «Προσέχετε τὸν ἑαυτό σας καὶ ὅλο τὸ ποίμνιο, στὸ ὁποῖο τὸ πνεῦμα τὸ Ἅγιο σᾶς ἔθεσε ἐπισκόπους (πρεσβυτέρους), γιὰ νὰ ποιμαίνετε τὴν Ἐκκλησία τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ, ποὺ τὴν ἔκανε δική του μὲ τὸ αἷμα του. Ἐγὼ τὸ ξέρω ὅτι μετὰ τὴν ἀναχώρησή μου θὰ εἰσβάλουν σ’ ἐσᾶς λύκοι ἄγριοι, ποὺ δὲν θὰ λυπηθοῦν τὸ ποίμνιο. Ἀκόμα καὶ ἀπὸ ἀνάμεσά σας θὰ βγοῦν πρόσωπα, ποὺ θὰ διδάσκουν πλάνες, γιὰ νὰ παρασύρουν τοὺς πιστοὺς μὲ τὸ μέρος τους. Γι’ αὐτὸ καὶ ἀγρυπνεῖτε, καὶ νὰ θυμᾶστε ὅτι τρία χρόνια συνέχεια δὲν ἔπαψα νύκτα καὶ μέρα νὰ νουθετῶ μὲ δάκρυα τὸν καθένα σας»11.
Κλείνοντας τοῦτο τὸ κείμενο, ἄς θυμηθοῦμε ξανὰ τὸ Μέγα Βασίλειο, ὁ ὁποῖος ἀπευθυνόμενος στὸν καθένα χριστιανό, τονίζει: «Νὰ εἶσαι ἄγρυπνος, ἀδελφέ μου. Ἐὰν θέλεις, ἔχεις βοηθοὺς· τὴν προσευχή, ποὺ σὲ φρουρεῖ τὴ νύκτα, τὴ νηστεία ποὺ σὲ βοηθάει (στὸν πνευματικό σου ἀγώνα) καὶ τὴν ψαλμωδία ποὺ διασκεδάζει τὴν ψυχὴ καὶ τὴν ἀσκεῖ στὸ ἀγαθό. Αὐτὲς νὰ πάρεις μαζί σου καὶ νὰ τὶς ἔχεις συντροφιά. Αὐτὲς νὰ ξενυκτοῦν μαζί σου στὴ φρούρηση τῶν πολύτιμων ἀγαθῶν (ποὺ χαρίζει τὸ βάπτισμα)»12.
Πρεσβ. Διονύσιος Τάτσης
Σημειώσεις:
- Α΄ Πέτρ. ε΄ 8-11. 10. Μᾶρκ. ιγ΄ 35-37. 11. Πράξ. κ΄ 28-31. 12. Βασιλείου Δ΄ Χαρώνη, Παιδαγωγικὴ ἀνθρωπολογία Μεγάλου Βασιλείου, τόμος Γ΄, Ἀθήνα 2004, σελ. 64.