Ἄλλο ἡ τιμή καί ἄλλο ἡ ἀξία. Ἡ τιμή δέν ἐπιμετρᾶται μέ 8.000 δολλάρια!
Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΔΩΡΟΦΟΡΟΥΜΕΝΟΣ ΑΠΟ ΟΣΦΥΟΚΑΜΠΤΑΣ ΚΟΛΑΚΑΣ
Ἀπό τά πολλά παινέματα τά πιό πολλά εἶναι ψέματα. Καθώς κατελύθη ἡ πίστις, ἡ κανονική τάξις, ἡ συνοδικότης καί ἡ ἑνότης τῆς Ἐκκλησίας ἀπό τόν Πατριάρχην Βαρθολομαῖον.
Τοῦ κ. Βασιλείου Κονδύλη, θεολόγου
Ἄλλο ἡ τιμή καί ἄλλο ἡ ἀξία. Ἡ τιμή δέν ἐπιμετρᾶται μέ 8.000 δολλάρια!Ἰδιαίτερο προβληματισμὸ προκαλεῖ στὴν ἑλληνοαμερικανικὴ Ὁμογένεια ἡ πρωτοβουλία τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀμερικῆς νὰ ζητήσει ἀπὸ τὶς ὀκτὼ Μητροπόλεις τῆς δικαιοδοσίας της νὰ συνεισφέρουν ἀπὸ 1.000 δολλάρια ἡ καθεμία, προκειμένου νὰ ἀγορασθεῖ ἐπετειακὸ δῶρο γιὰ τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη Βαρθολομαῖο, μὲ ἀφορμὴ τὴ συμπλήρωση 35 ἐτῶν πατριαρχικῆς διακονίας.
Σύμφωνα μὲ δημοσίευμα τοῦ «Alfavita», τὸ ὁποῖο ἐπικαλεῖται σχετικὲς πληροφορίες τοῦ «Ἐθνικοῦ Κήρυκα», ἡ πρωτοβουλία ἀνήκει στὸν Ἀρχιεπίσκοπο Ἀμερικῆς Ἐλπιδοφόρο, ἐνῶ ὁ Ἐπίσκοπος Διοκλείας Νεκτάριος ἀπευθύνθηκε σχετικά πρὸς τοὺς Μητροπολίτες. Ἡ ἐπιστολὴ χαρακτηρίζει τὴν 35η ἐπέτειο «σημαντικὴ πνευματικὴ ἐπέτειο» καὶ «ἱστορικὸ γεγονός», ἐνῶ ζητεῖται ἀπὸ κάθε Μητρόπολη συνεισφορὰ 1.000 δολλαρίων μὲ τὴ χαρακτηριστικὴ ἔνδειξη «Patriarch gift 35 years».
Ἂς κάνουμε τὸν ἁπλούστερο πολλαπλασιασμό: ὀκτὼ Μητροπόλεις ἐπὶ 1.000 δολλάρια σημαίνει 8.000 δολλάρια. Δὲν πρόκειται, λοιπόν, γιὰ κάποιο συμβολικὸ ἀναμνηστικὸ μικρῆς ἀξίας. Πρόκειται γιὰ συγκέντρωση ἑνὸς διόλου εὐκαταφρόνητου ποσοῦ, προκειμένου νὰ προσφερθεῖ ἕνα «δῶρο» στὸν Προκαθήμενο τῆς Κωνσταντινουπόλεως.
Καὶ ἐδῶ ἀκριβῶς ἀρχίζουν τὰ ἐρωτήματα.
Τί δῶρο χρειάζεται 8.000 δολλάρια; Γιατί δὲν ἀρκεῖ μία ἱερὰ εἰκόνα, ἕνα ἐκκλησιαστικὸ κειμήλιο, ἕνα χειρόγραφο, ἕνα βιβλίο ἢ μία τιμητικὴ πλακέτα; Πότε ἡ τιμὴ πρὸς ἕνα Ὀρθόδοξο Πατριάρχη ἄρχισε νὰ μετρεῖται μὲ χιλιάδες δολλάρια; Καὶ πότε οἱ ἐκκλησιαστικὲς ἐπαρχίες ἀπέκτησαν τὸν ρόλο ταμείου γιὰ τὴν ἀγορά ἀκριβῶν ἐπετειακῶν δώρων;
6.500 δολλάρια τὸ ταξίδι, 8.000 δολλάρια τὸ δῶρον
Τὸ γεγονός γίνεται ἀκόμη περισσότερο προκλητικὸ, ἐὰν συνυπολογισθεῖ τὸ κόστος τοῦ ταξιδιοῦ στὴν Κωνσταντινούπολη, τὸ ὁποῖο ἔχει προγραμματισθεῖ γιὰ τὶς 19–25 Ὀκτωβρίου 2026. Σύμφωνα πάντοτε μὲ τὰ δημοσιευμένα στοιχεῖα, τὸ κόστος συμμετοχῆς ἀνέρχεται σὲ 6.500 δολλάρια κατὰ ἄτομο γιὰ διαμονὴ σὲ δίκλινο δωμάτιο καὶ σὲ 7.600 δολλάρια γιὰ μονόκλινο.
Ἔχουμε, λοιπόν, ἕνα πολυδάπανο ταξίδι καὶ παραλλήλως μία πρόσθετη συγκέντρωση 8.000 δολλαρίων γιὰ ἐπετειακὸ δῶρο. Καὶ ὅλα αὐτὰ παρουσιάζονται στὸ πλαίσιο μιᾶς «πνευματικῆς ἐπετείου».
Ἀλλὰ ἀκριβῶς ἐδῶ πρέπει νὰ τεθεῖ τὸ ἐρώτημα ποὺ φαίνεται ὅτι κανείς δὲν θέλει νὰ θέσει: τί ἀκριβῶς ἑορτάζουμε; Ποιὰ 35ετία ἑορτάζουμε;
Τριάντα πέντε χρόνια πατριαρχικῆς διακονίας, θὰ ἀπαντήσει κανείς. Ὅμως ἡ πατριαρχικὴ διακονία δὲν ἀποτιμᾶται μὲ τὸ ἡμερολόγιο. Δὲν εἶναι κοσμικὸ ἀξίωμα, στὸ ὁποῖο ἡ μακροημέρευση τοῦ κατόχου του ἀποτελεῖ αὐτομάτως λόγο πανηγυρισμοῦ. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ διακονία κρίνεται ἀπὸ τὴ διαφύλαξη τῆς πίστεως, τῆς κανονικῆς τάξεως, τῆς συνοδικῆς λειτουργίας καὶ τῆς ἑνότητας τῆς Ἐκκλησίας.
Καὶ ἐὰν πρόκειται νὰ γίνει σοβαρὴ ἀποτίμηση τῆς τελευταίας 35ετίας, τότε ἀπὸ αὐτὴν δὲν μπορεῖ νὰ ἀπουσιάσει τὸ Οὐκρανικό.
Τὸν Ἰανουάριο τοῦ 2019 ὑπεγράφη ὁ Τόμος Αὐτοκεφαλίας τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας, ὕστερα ἀπὸ μία διαδικασία ποὺ ὄξυνε δραματικὰ τὶς σχέσεις Κωνσταντινουπόλεως καὶ Μόσχας. Ἤδη στὶς 15 Ὀκτωβρίου 2018 ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας εἶχε ἀποφασίσει τὴ διακοπὴ τῆς εὐχαριστιακῆς κοινωνίας μὲ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο. Ἡ κρίση ποὺ ἀκολούθησε δὲν ὑπῆρξε μία ἀσήμαντη διοικητικὴ διαφωνία. Ὑπῆρξε καὶ παραμένει ἕνα βαθὺ τραῦμα στὸ σῶμα τῆς Ὀρθοδοξίας.
Ἐδῶ, λοιπόν, ἡ εἰκόνα γίνεται σχεδὸν σουρεαλιστική. Ἡ Ὀρθοδοξία ἔχει μπροστά της μία ἀπὸ τὶς σοβαρότερες διορθόδοξες κρίσεις τῶν τελευταίων δεκαετιῶν καὶ ἐμεῖς συζητοῦμε γιὰ ἐπετειακὰ δῶρα χιλιάδων δολλαρίων.
Γιὰ ποιὸ ἀκριβῶς ἐπίτευγμα; Γιὰ τὴ διακοπὴ τῆς κοινωνίας Κωνσταντινουπόλεως καὶ Μόσχας; Γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ κατά τόπους Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες ἐξακολουθοῦν νὰ μὴ ἔχουν κοινὴ στάση στὸ Οὐκρανικό; Γιὰ τὴν ὄξυνση τῶν συζητήσεων περὶ πρωτείου, ἐκκλήτου καὶ δικαιοδοσίας; Γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ πανορθόδοξη ἑνότητα παραμένει βαθειὰ τραυματισμένη;
Ἂν αὐτὰ ἀποτελοῦν λόγους πανηγυρισμοῦ, τότε πράγματι ἔχουμε διαφορετικὴ ἀντίληψη περὶ ἐκκλησιαστικῆς ἐπιτυχίας.
Ἡ Ἐκκλησία δὲν εἶναι αὐλή
Ὑπάρχει ὅμως καὶ μία βαθύτερη πλευρὰ τοῦ ζητήματος. Ἡ πρωτοβουλία αὐτὴ φανερώνει μία νοοτροπία, ἡ ὁποία δύσκολα συμβιβάζεται μὲ τὸ ὀρθόδοξο ἐπισκοπικὸ ἦθος. Ἡ Ἐκκλησία δὲν εἶναι βασιλικὴ αὐλή.
Ὁ Πατριάρχης δὲν εἶναι μονάρχης. Οἱ Μητροπολίτες δὲν εἶναι αὐλικοί. Οἱ ἐκκλησιαστικὲς ἐπαρχίες δὲν εἶναι ὑποτελεῖς διοικητικὲς περιφέρειες, οἱ ὁποῖες στὸ πατριαρχικὸ ἰωβηλαῖο ὀφείλουν νὰ καταβάλουν τὸν ὀβολό τους γιὰ τὸ δῶρο τοῦ ἄρχοντος.
Αὐτὴ ἡ εἰκόνα παραπέμπει περισσότερο σὲ αὐλική ἐθιμοτυπία παλαιοτέρων μοναρχιῶν παρὰ στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία.
Ὁ Ἐπίσκοπος χειροτονεῖται, γιὰ νὰ διακονεῖ καὶ ὄχι γιὰ νὰ δημιουργεῖ γύρω του μηχανισμὸ τιμῶν. Ὁ Πατριάρχης μεταξύ τῶν Ἐπισκόπων παραμένει Ἐπίσκοπος καὶ δὲν μεταβάλλεται σὲ ὑπερεπίσκοπο. Ἡ τιμὴ ποὺ τοῦ ἀπονέμεται μέσα στὴν κανονικὴ τάξη τῆς Ἐκκλησίας δὲν εἶναι κοσμικὴ ἐξουσία οὔτε ἀφορμὴ γιὰ καλλιέργεια προσωποκεντρικῆς αὐλῆς.
Ἀκριβῶς γι’ αὐτὸ τέτοιες κινήσεις εἶναι ἐκκλησιολογικῶς ἐπικίνδυνες: συνηθίζουν τὸν πιστὸ σὲ μία εἰκόνα Ἐκκλησίας, ὅπου τὸ κέντρο μετατοπίζεται ἀπὸ τὸ συνοδικὸ ἦθος στὸ πρόσωπο τοῦ ἑνὸς.
Ποῦ θὰ ἦτο δυνατόν νὰ δοθοῦν τὰ 8.000 δολλάρια;
Ὑπάρχει, τέλος, καὶ τὸ στοιχειῶδες χριστιανικὸ ἐρώτημα: ἀπὸ ποῦ προέρχονται τὰ χρήματα;
Οἱ Μητροπόλεις δὲν παράγουν χρήματα. Τὰ ἔσοδά τους προέρχονται, ἀμέσως ἢ ἐμμέσως, ἀπὸ τὶς κοινότητες, τὶς δωρεές, τὶς προσφορὲς καὶ τοὺς πιστούς. Ἑπομένως, ὅταν ζητοῦνται 1.000 δολλάρια ἀπὸ κάθε Μητρόπολη γιὰ πατριαρχικὸ δῶρο, κάθε πιστὸς δικαιοῦται νὰ ρωτήσει: εἶναι αὐτὴ πράγματι ἡ καλύτερη δυνατὴ χρήση τῶν χρημάτων;
Μὲ 8.000 δολλάρια μπορεῖ νὰ πληρωθεῖ μέρος τῶν διδάκτρων ἑνὸς νέου ποὺ δυσκολεύεται νὰ σπουδάσει. Μπορεῖ νὰ βοηθηθεῖ μία πολύτεκνη οἰκογένεια. Μπορεῖ νὰ πληρωθεῖ ἕνα ἐνοίκιο. Μπορεῖ νὰ ἐνισχυθεῖ ἕνας ἀσθενὴς ποὺ δυσκολεύεται νὰ καλύψει ἰατρικὰ ἔξοδα. Μπορεῖ νὰ στηριχθεῖ μία πτωχὴ ἐνορία. Μπορεῖ νὰ χρηματοδοτηθεῖ ἱεραποστολικὸ ἢ φιλανθρωπικὸ ἔργο.
Ἂς προσέφεραν, λοιπόν, τὰ 8.000 δολλάρια στοὺς πτωχοὺς στὸ ὄνομα τοῦ Πατριάρχη Βαρθολομαίου. Αὐτὸ θὰ ἦταν δῶρο ἀντάξιο Ἐπισκόπου. Αὐτὸ θὰ ἦταν ἐπέτειος μὲ χριστιανικὸ περιεχόμενο. Αὐτὸ θὰ ἦταν μία πράξη ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ συγκινήσει τὸν πιστὸ λαό.
Διότι τὸ Εὐαγγέλιο δὲν μᾶς δίδαξε νὰ τιμοῦμε τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς ἄρχοντες μὲ πολυδάπανα δῶρα. Μᾶς δίδαξε νὰ βλέπουμε στὸ πρόσωπο τοῦ πεινασμένου, τοῦ ξένου, τοῦ γυμνοῦ καὶ τοῦ ἀσθενοῦς τὸν ἴδιο τὸν Χριστό.
Τὸ πραγματικὸν δῶρον δὲν κοστίζει 8.000 δολλάρια
Ἡ Ὀρθοδοξία σήμερα δὲν χρειάζεται ἄλλους ἐπετειακοὺς πανηγυρισμούς. Δὲν χρειάζεται αὐλὲς καὶ ἰωβηλαῖα. Δὲν χρειάζεται νὰ καλλιεργεῖται ἡ εἰκόνα ἐκκλησιαστικῶν ἡγετῶν, γύρω ἀπὸ τοὺς ὁποίους περιστρέφονται δῶρα, τιμητικὲς ἐκδηλώσεις καὶ πολυδάπανες ἀποστολές.
Χρειάζεται μετάνοια, εἰρήνη, ἀποκατάσταση τῆς κοινωνίας, πραγματικὴ συνοδικότητα καὶ θεραπεία τῶν πληγῶν ποὺ ἔχουν ἀνοίξει στὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας.
Ἂν, λοιπόν, θέλουν πραγματικὰ νὰ προσφέρουν στὸν Πατριάρχη Βαρθολομαῖο ἕνα δῶρο ἀντάξιο 35 ἐτῶν πατριαρχικῆς διακονίας, ὑπάρχει κάτι ἀσυγκρίτως πολυτιμότερο ἀπὸ ὁποιοδήποτε ἀντικείμενο τῶν 8.000 δολλαρίων:
ἡ θεραπεία τοῦ διορθοδόξου ρήγματος.
Ἂς γίνει προσπάθεια νὰ ἀποκατασταθεῖ ἡ κοινωνία. Ἂς συγκληθοῦν οἱ Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες. Ἂς ἀκουστοῦν οἱ ἐνστάσεις τους. Ἂς ἐπανέλθει ἡ συνοδικὴ συζήτηση, ἐκεῖ ὅπου ἐπικράτησαν μονομερεῖς ἐνέργειες καὶ ἀλληλοκατηγορίες. Ἂς γίνει ἡ 35η ἐπέτειος ἀφορμὴ καταλλαγῆς καὶ ὄχι αὐτοεορτασμοῦ.
Αὐτὸ θὰ ἦταν πράγματι ἱστορικό.
Διότι τὸ μεγαλύτερο δῶρο ποὺ μπορεῖ νὰ λάβει ἕνας Ὀρθόδοξος Πατριάρχης δὲν εἶναι ἕνα ἀκριβὸ ἀντικείμενο. Εἶναι νὰ παραδώσει κάποτε τὴν Ἐκκλησία περισσότερο ἑνωμένη ἀπ’ ὅσο τὴν παρέλαβε.
Καὶ σήμερα, δυστυχῶς, δύσκολα μπορεῖ νὰ ὑποστηριχθεῖ ὅτι αὐτὸ ἔχει συμβεῖ.
Πηγή εἰδήσεως: Alfavita, «“Ἔρανος” 1.000 δολαρίων ἀπὸ κάθε Μητρόπολη γιὰ τὸ δῶρο στὸν Πατριάρχη Βαρθολομαῖο», 30 Σεπτεμβρίου 2026.