Ο κανονικός Μητροπολίτης Πάφου Τυχικός και η αυστηρή προειδοποίηση του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου για τον «μοιχό του πνεύματος».
Η δέκατη εντολή του Θεού είναι σαφής:
«Οὐκ ἐπιθυμήσεις τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον σου· οὐκ ἐπιθυμήσεις τὴν οἰκίαν τοῦ πλησίον σου […] οὔτε ὅσα τῷ πλησίον σου ἐστίν». (Έξοδος 20:17, Ο΄)
Η εντολή απαγορεύει την επιθυμία για ό,τι ανήκει στον πλησίον. Και όταν η συζήτηση αφορά έναν επισκοπικό θρόνο, το ουσιαστικό ερώτημα είναι αν επιχειρείται η απόκτηση μιας θέσης που, σύμφωνα με την κανονική τάξη, εξακολουθεί να ανήκει σε άλλον.
Ο Μητροπολίτης Πάφου Τυχικός βρίσκεται στο επίκεντρο μιας σοβαρής εκκλησιαστικής διαμάχης, με ενστάσεις για τη διαδικασία απομάκρυνσής του και για την κανονική πλήρωση της έδρας. Η κανονικότητα της διαδικασίας και τα δικαιώματα κάθε πλευράς πρέπει να εξεταστούν με βάση τους ιερούς κανόνες και τις αρμόδιες κρίσεις.
Τι έγραψε ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος;
Στην επιστολή του προς τον επίσκοπο Κυριακό, ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος αναφέρθηκε στον Αρσάκιο, ο οποίος τοποθετήθηκε στον θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως μετά την απομάκρυνσή του, με ιδιαίτερα αυστηρά λόγια:
«Ὁ γὰρ προβατόσχημος ἐκεῖνος λύκος, ὁ σχῆμα μὲν ἔχων ἐπισκόπου, μοιχὸς δὲ ὑπάρχων […] οὕτω καὶ οὗτος μοιχός ἐστιν, οὐ σαρκὸς, ἀλλὰ πνεύματος· ζῶντος γὰρ ἐμοῦ ἥρπασέ μου τὸν θρόνον τῆς Ἐκκλησίας».
Δηλαδή, ο Χρυσόστομος τον αποκάλεσε «μοιχό του πνεύματος», επειδή θεωρούσε ότι άρπαξε τον εκκλησιαστικό του θρόνο ενώ ο ίδιος ζούσε.
Και το ερώτημα παραμένει: εάν ένας θρόνος δεν έχει κενωθεί κανονικά, με ποιο δικαίωμα μπορεί κάποιος να τον διεκδικεί; Μπορεί η προσωπική φιλοδοξία να προηγείται των ιερών κανόνων; Και ποια πνευματική αξιοπιστία έχει ένα κήρυγμα περί δικαιοσύνης, ταπείνωσης και υπακοής, όταν οι ίδιες αρχές αμφισβητείται αν τηρούνται στην πράξη;
Δεν είναι η επιθυμία που θεμελιώνει δικαίωμα. Είναι η κανονική τάξη που πρέπει να αποδεικνύει ποιος δικαιούται να κατέχει έναν εκκλησιαστικό θρόνο.
«Οὐκ ἐπιθυμήσεις». Ο θρόνος της Εκκλησίας δεν είναι λάφυρο. Η διακονία απαιτεί ταπείνωση, η δικαιοσύνη απαιτεί ακρόαση και η κανονικότητα απαιτεί σεβασμό στους ιερούς κανόνες.
Οὐ κλέψεις» — Ο μοιχεπιβάτης και ο θρόνος της Μητρόπολης Πάφου
Πώς στέκεσαι στην Αγία Τράπεζα, πώς ανεβαίνεις στον άμβωνα και πώς κηρύττεις τον λόγο του Θεού, όταν αμφισβητείται η κανονικότητα του θρόνου που κατέχεις;
Η εντολή του Θεού «Οὐ κλέψεις» δεν αφορά μόνο τα υλικά αγαθά, αλλά θέτει ένα αυστηρό ηθικό όριο απέναντι σε κάθε άδικη αφαίρεση όσων ανήκουν στον πλησίον.
Η υπόθεση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την κανονικότητα της απομάκρυνσής του και την πλήρωση της έδρας. Εάν ένας επισκοπικός θρόνος δεν έχει κενωθεί κανονικά, η διεκδίκησή του απαιτεί αυστηρό έλεγχο βάσει των ιερών κανόνων.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, αναφερόμενος σε εκείνον που θεωρούσε ότι άρπαξε τον θρόνο του, χρησιμοποίησε τον βαρύ χαρακτηρισμό «μοιχὸς […] οὐ σαρκὸς, ἀλλὰ πνεύματος». Η ιστορική αυτή αναφορά υπενθυμίζει τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπιζόταν ο σφετερισμός επισκοπικού θρόνου.
Πώς θα πείσεις τους πιστούς για τη δικαιοσύνη, όταν οι ίδιοι αμφισβητούν αν τηρείς την κανονική τάξη; Ο άμβωνας δεν απαλλάσσει κανέναν από την ευθύνη των πράξεών του. Η Αγία Τράπεζα απαιτεί συνείδηση, η διακονία ταπείνωση και η Εκκλησία σεβασμό στους ιερούς κανόνες.
«Οὐ κλέψεις». Ο θρόνος της Εκκλησίας δεν είναι λάφυρο και η εξουσία δεν υπερισχύει της δικαιοσύνης.
Ομάδα Ιερέων και Θεολόγων Κύπρου
10/10/2026