Ὑπό τοῦ Γέροντος Μαξίμου Ἰβηρίτου
«Γνώσεσθε τήν ἀλήθειαν, καί ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς» (Ἰωάν. η΄, 32).
Τήν 27ην Αὐγούστου 2026 ν.ἡ. κατέλιπε τά ἐγκόσμια εἰς τήν Χάγην τῆς Ὁλλανδίας ὁ γενναῖος Σερβοβόσνιος στρατηγός Ῥάτκο Μπλάντιτς, ἄγων ἡλικίαν 84 ἐτῶν· ἐκεῖ, ἐγκεκλεισμένος εἰς φυλακάς ὑψίστης ἀσφαλείας, ἐξέτιε ποινήν ἰσοβίου καθείρξεως μέ χαλκευθείσας κατ’ αὐτοῦ κατηγορίας.
Ὅμως, διά τούς Ὀρθοδόξους Σέρβους καί τούς ὁμογαλάκτους εἰς τό θρήσκευμα Ἕλληνας, ὁ Μλάντιτς ὑπῆρξε στρατηγός σύμβολον ἀντιστάσεως καί σπουδαῖος ἄνθρωπος, ὅστις συνεδέθη μέ τήν προσπάθειαν τῶν Σερβοβοσνίων νά ὑπερασπισθοῦν τήν ὕπαρξίν των καί τά συμφέροντά των εἰς τά σχέδια τῶν Δυτικῶν διά τήν διάλυσιν τῆς Γιουγκοσλαβίας.
Ὁ θάνατός του προεκάλεσεν ἀναστάτωσιν εἰς τήν χώραν του, καί σύσσωμος ἡ αὐτόνομος Σερβική Δημοκρατία τῆς Βοσνίας τόν ἐθρήνησε, θεωροῦσα τοῦτον ὡς «Ἐθνικόν Ἥρωα». Ὁμολογουμένως, ὅταν ὁ λαός ἔχει κρίσιν καί διατηρεῖ τήν μνήμην του, τότε ἐπηρεάζονται καί αἱ ἀποφάσεις τῶν ἡγετῶν.
Ὁ Σερβοβόσνιος Ῥάτκο Μλάντιτς, διετέλεσε Στρατιωτικός ἡγέτης, Διοικητής τοῦ Σερβοβοσνιακοῦ στρατοῦ κατά τήν διάρκειαν τῆς Βοσνιακῆς συγκρούσεως (1992-1995). Εἰς τήν θέσιν ταύτην προήχθη ἀπό τόν Ῥάντοβαν Κάρατζιτς, Πολιτικόν ἡγέτην καί Πρόεδρον τῶν Σερβοβοσνίων, καί ἀπό κοινοῦ συνειργάσθησαν στενῶς εἰς μίαν ἐκστρατείαν κατά τῶν ἐπιδόξων Κροατῶν Καθολικῶν καί Βοσνίων Μουσουλμάνων, οἵτινες ἐπεδίωκον τότε τήν κατακερμάτισιν τῆς χώρας μέ τήν ὑποστήριξιν τῶν Νατοϊκῶν Δυνάμεων.
Ὁ Ῥάντοβαν Κάρατζιτς, Σερβοβόσνιος καί οὗτος<πολιτικός, λοτέχνης καί διακεκριμένος ψυχίατρος, κατέστη εὐρέως γνωστός κατά τήν δεκαετίαν τοῦ 1990 ὡς Πρόεδρος τῆς Σερβικῆς Δημοκρατίας, ἑνός τῶν συστατικῶν τμημάτων τῆς Βοσνίας-Ἐρζεγοβίνης, ἥτις τῷ καιρῷ ἐκείνῳ εὑρίσκετο εἰς ἐμφύλιον πόλεμον. Σήμερον διατελεῖ ἔγκλειστος εἰς φυλακήν ὑψίστης ἀσφαλείας τῆς Μεγάλης Βρετανίας.
Εἰς μίαν ἐκδήλωσιν τόν Ἰούνιον τοῦ 1993 εἰς τό ἐν Ἀθήναις Στάδιον Εἰρήνης καί Φιλίας, πρός τιμήν τοῦ Κάρατζιτς, διοργανωθεῖσαν ὑπό τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἐπί Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ καί ἄλλων φορέων, ὁ Σερβοβόσνιος ἡγέτης εἶπε τά ἑξῆς συγκλονιστικά: «Ὅλοι μᾶς λένε νά καταθέσουμε τά ὅπλα, γιατί εἴμαστε μόνοι. Ἐμεῖς λέμε: Ὄχι, δέν εἴμαστε μόνοι. Ἔχουμε μαζί μας τό Θεό καί τούς Ἕλληνες!».
Μετά τό πέρας τοῦ πολέμου, ἀμφότεροι οἱ πολέμαρχοι Κάρατζιτς καί Μπλάντιτς κατεδιώχθησαν ἀπηνῶς. Ὁ πρῶτος συνελήφθη εἰς τό Βελιγράδιον τήν 21ην Ἰουλίου 2008, ἀπό τάς ἐλεγχομένας Σερβικάς ἀρχάς ἀσφαλείας, καί ὁ δεύτερος τήν 26ην Μαΐου 2011 εἰς τό χωρίον Λαζάρεβον τῆς Βορείου Σερβίας. Οἱ Σερβοβόσνιοι ἀντέδρασαν σθεναρῶς διά τήν σύλληψιν τοῦ Κάρατζιτς, καί προέβησαν εἰς πορείας καί διαμαρτυρίας, λέγοντες: «εἴμαστε μαζί σου». Τό ἴδιον ἔπραξαν καί διά τήν μετέπειτα σύλληψιν τοῦ Μλάντιτς.
Ἡ παράδοσις τοῦ πρῴην Πολιτικοῦ ἡγέτου τῶν Σερβοβοσνίων Ῥάντοβαν Κάρατζιτς καί τοῦ Στρατιωτικοῦ διοικητοῦ Ῥάτκο Μπλάντιτς εἰς τό Διεθνές Ποινικόν Δικαστήριον Χάγης διά τήν πρῴην Γιογκοσλαβίαν, ἐδικαιολογήθη ἐκ μέρους τῶν τότε Σερβικῶν ἀρχῶν ὡς ἀναγκαία πρᾶξις, εἰς τά πλαίσια τῆς προσπαθείας τῆς Σερβίας ὅπως ἐξομαλύνῃ τάς διεθνεῖς αὐτῆς σχέσεις καί νά προχωρήσῃ εἰς τήν ἐνταξιακήν της πορείαν εἰς τήν Εὐρωπαϊκήν Ἕνωσιν. Ἦτο ὅμως ἀπό ἠθικῆς πλευρᾶς ἐνέργεια ὅλως δι’ ὅλου ἀπαράδεκτος, θυμίζουσα τήν σύλληψιν καί φυλάκισιν τοῦ ἡμετέρου Γέρου τοῦ Μωριᾶ Θεοδώρου Κολοκοτρώνη καί ἄλλων Ἡρώων τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 1821.
Ἀκολούθως, οἱ δύο ἡγέται ὡδηγήθησαν εἰς δίκην καί κατεδικάσθησαν εἰς ἰσόβιον κάθειρξιν, μέ τήν κατηγορίαν τῆς πολιορκίας τοῦ Σαραγέβου ἐπί 43 μῆνας καί κυρίως τῆς σφαγῆς ἑπτά καί πλέον χιλιάδων Μουσουλμάνων ἀνδρῶν εἰς τήν Σρεμπένιτσαν τόν Ἰούλιον τοῦ 1995. Καθώς ὅμως ἐκ τῶν ὑστέρων διεπιστώθη, ἡ ὅλη ὑπόθεσις τῆς Σρεμπένιτσας ἦτο προβοκάτσια τῶν Νατοϊκῶν<Δυτικῶν, διά νά στοχοποιηθῇ Διεθνῶς ἡ Σερβία καί νά κινηθοῦν ἅπαντες ἐναντίον της.
Ὡς γνωστόν, ἡ Σρεμπένιτσα εἶχε κηρυχθῆ ἀσφαλής περιοχή ἀπό τά στρατεύματα τοῦ Ο.Η.Ε. δύο χρόνια ἐνωρίτερον, καί ἐφυλάττετο ὑπό Ὁλλανδῶν στρατιωτῶν. Παρ’ ὅλα ταῦτα ὑπῆρχον ἔσωθεν στρατεύματα Μουσουλμάνων, τά ὁποῖα κατά καιρούς ἐπραγματοποίουν αἰφνιδιαστικάς ἐπιθέσεις εἰς τά Ὀρθόδοξα Σερβικά χωρία τῆς εὐρυτέρας περιοχῆς καί τά ἐπυρπόλουν, φονεύοντες τούς κατοίκους των ὑπό τά ὄμματα τῶν δῆθεν εἰρηνευτικῶν Νατοϊκῶν Δυνάμεων, μέ ἀποκόρυφον τήν σφαγήν πολλῶν Ὀρθοδόξων Σέρβων ἀμάχων εἰς τήν Κράβιτσαν, καί δή ἐν καιρῷ, ὅτε τά Σερβικά στρατεύματα ἀπουσίαζον ἐκ τῆς περιοχῆς καί ἔδιδον μάχας εἰς ἄλλα μέρη.
Κἄτι τι τι ἀνάλογον συνέβη καί ἐπί αὐτοκράτορος Βασιλείου Β΄<Βουλγαροκτόνου, ὅτε ὁ τσάρος τῶν Βουλγάρων Σαμουήλ ἐξαπέλυσεν λῃστρικήν ἐπίθεσιν ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος, φθάσας καί μέχρι τῆς Πελοποννήσου, καθ’ ἥν ἐποχήν τά Βυζαντινά στρατεύματα εἶχον ἀποσπασθῆ εἰς ἄλλα μέτωπα· μέ ἀποτέλεσμα νά πληρώσῃ ὁ ἀγνώμων τσάρος καί οἱ 15.000 αὐτοῦ στρατιῶται σκληρόν τίμημα εἰς τήν μάχην παρά τήν Κλεισοῦραν τοῦ Κλειδίου τῆς Μακεδονίας.
Τό ἴδιον συνέβη καί μέ τήν σφηκοφωλεάν τῶν Τουρκαλβανῶν τοῦ Λάλα Ἠλείας τό 1821, ὅτε τά Ἑλληνικά στρατεύματα κατεκυρίευσαν τάς περιοχάς των (Πούσιον καί Λάλα), μετά τήν ἀπελευθέρωσιν τῶν Καλαβρύτων, καθότι αὐτοί καί οἱ ὅμοιοί των Βαρδουνοχωρῖται τοῦ Ταϋγέτου εἶχον ἀποβῆ ἡ μάστιγξ τῶν γηγενῶν κατοίκων τοῦ Μωρέως κατά τήν Ὀθωμανικήν κυριαρχίαν.
Ὁμολογουμένως, τά εἰρημένα ἀποτρόπαια γεγονότα ἔλαβον χώραν ὑπό τήν ἰδίαν κάλυψιν τῶν Νατοϊκῶν Δυνάμεων, κατά τήν διάρκειαν τοῦ Πολέμου τῆς Βοσνίας. Τότε, λοιπόν, αἱ Δυνάμεις τῶν Βοσνίων Μουσουλμάνων <Βοσνιάκων, μέ ἕδραν τόν θύλακα τῆς Σρεμπένιτσας καί ὑπό τήν ἡγεσίαν τοῦ ἀθωοθέντος εἰς τήν συνέχειαν Διοικητοῦ αὐτῶν Νάσερ Ὄριτς, ἐπραγματοποίουν ἀπό τοῦ 1992 μέχρι τάς ἀρχάς τοῦ 1993 μίαν σειράν φονικῶν ἐπιθέσεων καί ἐπιδρομῶν ἐναντίων Σερβικῶν χωρίων καί οἰκισμῶν εἰς τά περίχωρα τῆς Σρεμπένιτσας καί τοῦ γειτονικοῦ Δήμου Μπράτουνατς.
Τότε, δεκάδες χιλιάδες Σέρβοι στρατιῶται καί ἄμαχοι ἐφονεύθησαν, καθώς ἐλέχθη, εἰς τό χωρίον Κράβιτσα καί ἀλλαχοῦ. Τά γεγονότα ταῦτα ἐξώργησαν τόν ἐπανακάμψαντα Σερβικόν στρατόν, ὅστις προέβη εἰς ἀντίποινα, πρᾶγμα τό ὁποῖον ἐπεδίωκον οἱ Νατοϊκοί, ὥστε νά ἐπέμβουν ἀκολούθως διά «πυρός καί σιδήρου» κατά τῆς Σερβίας.
Δυστυχῶς, ὁ στρατηγός Ῥάτκο Μπλάντιτς ἐτελεύτησεν ὑπό κράτησιν εἰς τόν Διεθνῆ Μηχανισμόν Ὑπολειμματικῶν Ποινικῶν Δικαστηρίων εἰς τήν Χάγην. Ἡ οἰκογένειά του καί οἱ δικηγόροι του, καθώς καί Ῥεπούπλικα Σέρπσκα, εἶχον ὑποβάλει προηγουμένως αἰτήματα διά τήν προσωρινήν ἀπελευθέρωσίν του πρός θεραπείαν εἰς τήν Σερβίαν, ἀλλά τά αἰτήματα ταῦτα ἀπεῤῥίφθησαν.
Ὁ ἡλικιωμένος στρατηγός εἶχεν ὑποστῆ ἐν τῷ μεταξύ πολλαπλᾶ ἐγκεφαλικά ἐπεισόδια εἰς τήν φυλακήν προτοῦ ἀποθάνῃ, καί ἐνοσηλεύετο διά πλεῖστα προβλήματα ὑγιείας. Ὅτε ἐγνώσθη ὁ θάνατός του, ἡ Σερβική Κυβέρνησις, ἀπέστειλε πρός τιμήν της ἀεροσκάφος εἰς τήν Χάγην καί τόν μετέφερεν εἰς τό Βελιγράδιον.
Παρά τάς διεθνεῖς ἀντιδράσεις, ὁ Ὀρθόδοξος Σερβικός λαός ἐτίμησεν ἐπισήμως καί μεγαλοπρεπῶς τήν μνήμην τοῦ θρυλικοῦ στρατηγοῦ κατά τήν ἐξόδιον Ἀκολουθίαν του, ἡ ὁποία ἐτελέσθη τήν Δευτέραν, 7ην Σεπτεμβρίου 2026 ν.ἡ. εἰς τόν Ἱερόν Ναόν τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου καί Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ εἰς τήν συνοικίαν Βιντίκοβατς τοῦ Κοσούντιακ Βελιγραδίου, προεξάρχοντος τοῦ ἰδίου Μακαριωτάτου Πατριάρχου Σερβίας κ. Πορφυρίου.
Καθώς παρετηρήθη, ἐπάνω εἰς τό φέρετρον αὐτοῦ εἶχον τοποθετηθῆ τό πηλήκιον αὐτοῦ καί τό ξίφος του, ἐνῷ πέριξ αὐτοῦ παρέστεκον ἐναλλασσόμενοι ἕξ παλαίμαχοι ἄνδρες (Σέρβοι καί Βόσνιο<Σέρβοι), μέ στρατιωτικάς στολάς παραλλαγῆς.
Ὁ Σεπτός Πατριάρχης τῶν Σέρβων κ. Πορφύριος ἀνέφερεν εἰς τόν ἐκφωνηθέντα ἐπικήδειον λόγον του, ὅτι «τό ὄνομα τοῦ στρατηγοῦ Μλάντιτς θά παραμείνῃ βαθειά χαραγμένο στή μνήμη καί τίς προσευχές τῆς πλειοψηφίας τοῦ Ὀρθοδόξου Σερβικοῦ Λαοῦ, ὁ ὁποῖος αἰσθάνεται καί τρέφει βαθιά εὐγνωμοσύνη ἀπέναντί του, ἐπειδή τόν βλέπει ὡς στρατιώτη καί διοικητή, πού, σέ μία δύσκολη καί τραγική στιγμή, στάθηκε ἐπικεφαλῆς τοῦ στρατοῦ τῶν Σέρβων, ἔφερε μεγάλη εὐθύνη καί βάρος, ἔκανε θυσία καί ἔδωσε τή ζωή του γιά τήν ἐλευθερία, τήν ἄμυνα καί τήν ἐπιβίωση τοῦ λαοῦ του».
Ἀπεκάλυψεν ἐπίσης, ὅτι συμφώνως μέ μαρτυρίας ἱερέων, «κατά τά τελευταῖα ἔτη τῆς ζωῆς του ὁ στρατηγός ἐξομολογεῖτο τακτικῶς καί ἐκοινώνει τῶν Ἁγίων Ἀχράντων Μυστηρίων· ὅτε δέ ἐκοιμήθη, ἐκράτει εἰς τό στῆθός του τόν Τίμιον Σταυρόν».
Παρ’ ὅτι ἐν ἀρχῇ εἶχεν ἀνακοινωθῆ, ὅτι δέν θά ὑπάρξουν ἐπίσημοι Κρατικαί τιμαί, ἕνεκα τῶν ἐντόνων πιέσεων ἀπό τήν Εὐρωπαϊκήν Ἕνωσιν, εἰς τήν κηδείαν του προσῆλθον δεκαέξ (16) χιλιάδες περίπου πολῖται, ὑπουργοί τῆς Σερβικῆς Κυβερνήσεως, ἡ Πολιτική ἡγεσία τῆς Σερβικῆς Δημοκρατίας τῆς Βοσνίας, ὁ Ῥῶσος Πρέσβυς καί ὁ Πρωτότοκος υἱός τοῦ Σέρβου Προέδρου Ἀλεξάνταρ Βούτσιτς Νατανίλο.
Ὁ Μπλάντιτς ἐτάφη ἀκολούθως ἐν μέσῳ ὠξυμμένων πολιτικῶν ἀντιδράσεων καί διπλωματικῶν κραδασμῶν μέ τήν Εὐρωπαϊκήν Ἕνωσιν. Ἐτάφη μάλιστα μέ Κρατικάς καί Στρατιωτικάς τιμάς εἰς τό ἐγγύς Κοιμητήριον Τοπτσίντερ Βελιγραδίου, πλησίον τοῦ τάφου τῆς θυγατρός του Ἄννης. Εἰς τόν τάφον του συῤῥέουν καθημερινῶς χιλιάδες Σέρβοι, πρός ἀπόδοσιν τιμῆς εἰς τόν Στρατιωτικόν αὐτῶν ἡγέτην, γεγονός τό ὁποῖον ἔχει θορυβήσει τούς ὑπαιτίους τοῦ ὁλοκαυτώματος τῆς Σερβίας.
Πράγματι, ὁ θάνατός του ἀναζωπύρωσε τά ἔντονα συναισθήματα, τά ὁποῖα συνδέονται μέ τήν διάλυσιν τῆς Γιουγκοσλαβίας καί τάς μετέπειτα Ἐθνοτικάς συγκρούσης εἰς τά Βαλκάνια. Εἰς τό κάδρον τῶν ἐξελίξεων παραμένει καί ὁ ἐπιζῶν Ῥάντοβαν Κάρατζιτς, ὅστις ἔχει ὑπομονήν ἐκεῖ ὁποῦ εὑρίσκεται: «ὁ δέ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται» (Ματθ. κδ΄, 13) Ἀμφοτέρους τούς Σερβοβοσνίους ἥρωας ἡγέτας, Κάρατζιτς καί Μπλάντιτς, εἶχον τήν τιμήν νά γνωρίσω προσωπικῶς, ὅτε μεθ’ ἄλλων παρ’ ἡμῖν πατέρων ἐπεσκέφθημεν τήν πολυτάραχον Νέαν Γιογκοσλαβίαν καί συγκεκριμένως τήν αἱματοβεβαμμένην Βοσνίαν- Ἐρζεγοβίνην τόν Νοέμβριον τοῦ 1994, ὅτε ἡ χώρα ἀποκεκομμένη ἀπό τήν μητέρα Σερβίαν διά λόγους πολιτικούς, συνέχιζε τόν ἀγῶνα, συνεσπειρωμένη γύρω ἀπό τήν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν καί μέ μόνους συμπαραστάτας τούς ἁπλοῦς Ἕλληνας.
Ἡ ἐπίσκεψίς μας ἐπραγματοποιήθη ἀρχάς Νοεμβρίου 1994 π.ἡ., ὅτε κατά θείαν οἰκονομίαν εὑρέθη εἰς τήν Ἑλλάδα ὁ μαρτυρικός Ἐπίσκοπος Ἐρζεγοβίνης Ἀθανάσιος Γιέφτιτς, μεθ’ οὗ συνεπορεύθημεν κατά τήν ἐπιστροφήν του, καί ἀπό κοινοῦ, διερχόμενοι μέσῳ ἀτελευτήτων τελωνείων, ἐπραγματοποιήσαμεν μέ ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην ἱστορικάς ἐπισκέψεις εἰς διάφορα κυβερνητικά κτήρια, στρατόπεδα καί ἐμπολέμους περιοχάς, δονουμένας ὑπό ἐκκωφαντικῶν κρότων πολυβόλων ὅπλων.
Μετά τοῦ ἰδίου ἀειμνήστου καί λίαν δυναμικοῦ Ἐπισκόπου Ἀθανασίου ἐφιλοξενήθημεν εἰς τήν οἰκίαν τοῦ Πολιτικοῦ ἡγέτου τῶν Σέρβων τῆς Βοσνίας Ῥάντοβαν Κάρατζιτς εἰς τήν πόλιν Πάλε, ὅστις ἑορτάζων (8 Νοεμβρίου) ἀνήμερον τῶν Ἀρχαγγέλων, τούς ὁποίους ἐτίμα ὡς προστάτας τῆς οἰκογενείας του, μᾶς ὑπεδέχθη καί μᾶς ἐδεξιώθη μετ’ ἐγκαρδιότητος εἰς τήν σπιτικήν του τράπεζαν, προσφέρων αὐτοπροσώπως τά παρατιθέμενα κατά τήν Σερβικήν συνήθειαν.
Ὁ ἴδιος μάλιστα ἐθεώρησε τήν ἐπίσκεψίν μας «ὡς μεγάλην εὐλογίαν διά τόν οἶκόν του», καί δέν ἔπαυε νά μᾶς ἐρωτᾷ καί νά δέχηται συμβουλάς διά τά τεκταινόμενα εἰς τήν χώραν του. Ἀπ’ ὅ,τι παρετηρήσαμεν, ἡ οἰκία του ἦτο ἁπλῆ καί ὑπῆρχον εἰς τούς τοίχους πολλαί φορηταί Εἰκόνες, γεγονός τό ὁποῖον ἐδείκνυε τήν εὐλάβειαν τοῦ ἰδίου καί τῆς οἰκογενείας του. Κατά τήν ἐκεῖ δοχήν μας ἐπί μίαν καί ἡμίσειαν ὥραν, μᾶς εἶπε τό ἑξῆς χαρακτηριστικόν: «Εἴμεθα δεμένοι μέ τήν Ἐκκλησίαν καί δέν κάμνομεν τίποτε δίχως αὐτήν».
Πρός τό τέλος τῆς ἱστορικῆς ἐκείνης ἐπισκέψεως, κατέφθασε μέ ἁπλῆν στρατιωτικήν στολήν καί μέ ὀλίγην καθυστέρησιν, ἕνεκα τοῦ προηγηθέντος βομβαρδισμοῦ τοῦ ἀεροδρομίου τῆς Κράϊνας ὑπό τῶν Νατοϊκῶν, ὁ ἀρχηγός τοῦ Στρατοῦ, στρατηγός Ῥάτκο Μπλάντιτς, ὁμοῦ μετά τῆς μαυροφορούσης συζύγου του, ἕνεκα τῆς πρό μηνῶν θανούσης θυγατρός της Ἄννης, καθώς καί ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς Μοϊντζιλο.
Δυστυχῶς, ἡ νεαρά θυγάτηρ αὐτῶν Ἄννα εἶχεν ἀτυχῆ κατάληξιν ὀλίγους μῆνας ἐνωρίτερον, συγκεκριμένως τήν 24ην Μαρτίου τοῦ 1994, γεγονός τό ὁποῖον ἐλύπησε βαθύτατα τόν ἴδιον καί τήν οἰκογένειάν του. Διά τόν θάνατον αὐτῆς ἐγράφησαν πολλά. Ὁ ἴδιος ὅμως ὁ Μπλάντιτς εἶχε δηλώσει, ὅτι «ἐδολοφονήθη… καί ἀπέθανε στά χέρια Σέρβων»· καί κατέληξε, λέγων: «ἄς προστεθῇ καί αὐτή στά θύματα τοῦ πολέμου».
Βλ. ἐκτενέστερον: Μοναχοῦ Μαξίμου Ἰβηρίτου Ν., «Βαλκάνια 1994-1995. Ὁδοιπορικόν εἰς τήν πολυτάραχον Νέαν Γιουγκοσλαβίαν. Σημειώματα ἀπό τά Μέτωπα τοῦ πολέμου εἰς Βοσνίαν -Ἐρζεγοβίνην», ἐκδότης Ἑλληνογιουγκοσλαβικός Σύνδεσμος Ὀρθοδόξων «Ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν Παῦλος», Ἅγιον Ὄρος-Ἀθήνα 1996. Τό πόνημα τοῦτο ἐκυκλοφορήθη εἰς πολλάς χιλιάδας ἀντίτυπα, καί τό συγκεντρωθέν ποσόν προσεφέρθη εἰς τότε δοκιμαζόμενον Ὀρθόδον Σερβικόν λαόν.
[Σημ.: Αἱ ἀναδημοσιευθεῖσαι δύο ἀναμνηστικαί φωτογραφίαι μετά τοῦ δραστηρίου Ἐπισκόπου Ζαχουμίου καί Ἐρζεγοβίνης Ἀθανασίου Γέφτιτς, τοῦ τολμηροῦ πολιτικοῦ ἡγέτου τῶν Βοσνιο-Σέρβων Ῥάντοβαν Κάρατζιτς, τοῦ περιφήμου Στρατηγοῦ Ῥάτκο Μπλάντιτς καί τῆς συζύγου του κ.ἄ., ἐλήφθησαν τήν 8ην Νοεμβρίου 1994 ν.ἡ. ἔμπροσθεν τῆς οἰκίας τοῦ Κάρατζιτς, εἰς τό Πάλε τῆς Σερβίας. Πρῶτος ἐξ ἀριστερῶν διακρίνεται ὁ ὑποφαινόμενος].
Ἐν κατακλεῖδι: Εὖγε εἰς τούς ἥρωας τούτους!, οἵτινες δέν ἔκλινον γόνυ εἰς ὅλους ἐκείνους τούς θεωρουμένους ὡς «δυνατούς τῆς γῆς», τούς θέλοντας νά καθυποτάξουν τάς ψυχάς καί τά σώματα τῶν ἀνθρώπων.
Τά εὔσημα ἀνήκουν καί εἰς τήν σημερικήν Κρατικήν καί Ἐκκλησιαστικήν ἡγεσίαν τῆς Σερβίας, ἥτις ἀποπλύνουσα προγενέστερον πολιτικόν ἀτόπημα, ἠψήφησε τά ἀπειλάς τῶν Βρυξελλῶν καί «ἀπέδωκε τήν δέουσαν τιμήν πρός τόν ἥρωα τῆς χώρας». Καί τοῦτο, πρός ὑπόμνησιν, ὅτι «ἁπάντων τιμιώτερόν ἐστιν Πατρίς» (Πλάτωνος-Κρίτων (51a- 51b).
Ἄς ἐνστερνισθοῦν τήν πρᾶξιν ταύτην καί οἱ ἡμέτεροι κυβερνῶντες, οἱ ὁποῖοι τόν Ἰανουάριον τοῦ 2023 ἐκήδευσαν ὡς ἁπλοῦν ἰδιώτην τόν «διά μύρου κεχρισμένον» τελευταῖον Βασιλέα τῆς Ἑλλάδος Κωνσταντῖνον τόν Β΄.
[Σεπτ. 2026]