Δεκάδες ενορίες και μοναστικές κοινότητες της Λιθουανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Πατριαρχείου Μόσχας δήλωσαν στη Βουλή ότι δεν θα υποστηρίξουν νομοσχέδια που θα αφαιρούν τις εκκλησίες τους και θα τις παραδίδουν στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.
Οι εκκλήσεις έρχονται μετά τη συνεδρίαση του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου τον περασμένο μήνα με σκοπό την διαμαρτυρία για τα νομοσχέδια. Τα χαρακτήρισε όχι απλώς ως άλλη μια επίθεση κατά της Εκκλησίας, αλλά ως μέρος μακροπρόθεσμων σχεδίων για την αφαίρεση των ιστορικών εκκλησιών της.
Μέχρι τις 10 Νοεμβρίου, τριάντα κοινότητες έχουν στείλει επιστολές στην ηγεσία και τους βουλευτές της Σέιμα, διατυπώνοντας αντιρρήσεις για προτάσεις που θα άλλαζαν το νομικό καθεστώς της Εκκλησίας, θα περιόριζαν τα δικαιώματά της και θα μετέφεραν ορισμένες ορθόδοξες εκκλησίες στην Κωνσταντινούπολη, αναφέρει η Λιθουανική Εκκλησία .
Η Κωνσταντινούπολη ίδρυσε μια αντίπαλη δικαιοδοσία στη Λιθουανία το 2023 , η οποία ξεκίνησε ως καταφύγιο για καθαιρεμένους και τιμωρημένους κληρικούς από την Εκκλησία της Λιθουανίας και γρήγορα βρήκε την εύνοια του κράτους.
Στις επιστολές τους, οι πιστοί τονίζουν ότι οι αποφάσεις σχετικά με τη δικαιοδοσία της Εκκλησίας, την εσωτερική ζωή των θρησκευτικών κοινοτήτων και την τύχη των εκκλησιών τους δεν μπορούν να ληφθούν χωρίς να ληφθεί υπόψη η βούληση των πιστών.
Οι ενορίτες της Εκκλησίας των Αγίων Κωνσταντίνου και Μιχαήλ στο Βίλνιους γράφουν: «Οι εκκλησιαστικοί και κανονικοί δεσμοί μας δεν μειώνουν με κανέναν τρόπο την πολιτική μας αφοσίωση στο λιθουανικό κράτος. Οι θρησκευτικοί και κανονικοί δεσμοί δεν θα πρέπει να θεωρούνται αυτόματα ως απόδειξη πολιτικής υποταγής ή απιστίας στο λιθουανικό κράτος».
Προσθέτουν ότι η ενορία τους ασχολείται εδώ και καιρό με κοινωνικό, φιλανθρωπικό, εκπαιδευτικό και πολιτιστικό έργο. «Η ενορία μας δεν αποτελεί πηγή κινδύνου για την κοινωνία. Είναι μέρος της κοινωνίας των πολιτών της Λιθουανίας», αναφέρει η επιστολή.
Οι πιστοί της Εκκλησίας του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στο Βίλνιους αντιτίθενται ιδιαίτερα στην κατοχύρωση στο νόμο του αποκλειστικού δικαιώματος του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως να εκπροσωπεί την ορθόδοξη κοινότητα της Λιθουανίας. «Δεν σκοπεύουμε να αλλάξουμε δικαιοδοσία ή να μετακομίσουμε σε άλλα Πατριαρχεία. Παραμένουμε πιστοί στην πνευματική μας παράδοση και στη Μητέρα Εκκλησία μας. Οι εξωτερικές πολιτικές πιέσεις δεν μπορούν να καθορίσουν τη θρησκευτική μας επιλογή», γράφουν. Ζητούν επίσης από το Σέιμας να αξιολογήσει εάν τα νομοσχέδια συμμορφώνονται με το Σύνταγμα της Λιθουανίας και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.
Πολλές από τις εκκλήσεις εκφράζουν πλήρη εμπιστοσύνη στον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Βίλνιους και Λιθουανίας Ιννοκέντιο και την επιθυμία να διατηρηθεί η ενότητα και η κανονική τάξη εντός της Λιθουανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας της οποίας ηγείται.
Οι ενορίτες της Εκκλησίας της Αναστάσεως στο Πανεβέζις καλούν τους βουλευτές να διασφαλίσουν την ελευθερία της θρησκείας και της συνείδησης και την ισότητα των θρησκευτικών κοινοτήτων. «Η νομοθετική διαδικασία δεν πρέπει να γίνει εργαλείο για την επίτευξη πολιτικών στόχων εις βάρος μιας θρησκευτικής κοινότητας», γράφουν.
Στη Βισαγίνας, οι πιστοί της Εκκλησίας της Εισοδίου και του Αγίου Παντελεήμονα απορρίπτουν τις κατηγορίες ότι η Λιθουανική Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι πιστή στο λιθουανικό κράτος. «Αρνούμαστε κατηγορηματικά να αλλάξουμε την κανονική μας υπαγωγή ή να μεταβούμε στη δικαιοδοσία άλλου πατριαρχείου», γράφουν.
Δύο μοναστικές κοινότητες υπέγραψαν επίσης: οι αδελφοί της Μονής του Αγίου Πνεύματος και οι αδελφές της Μονής της Αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής. Περισσότερες ενορίες σχεδιάζουν να στείλουν σύντομα εκκλήσεις.
Οι εφέσεις κατατίθενται καθώς το Seimas συνεχίζει να εξετάζει τα νομοσχέδια. Το Νομικό Τμήμα της Καγκελαρίας του Seimas έχει ήδη εκδώσει την αξιολόγησή του, διαπιστώνοντας ότι ορισμένες διατάξεις των νομοσχεδίων αντιβαίνουν στο Σύνταγμα της Λιθουανίας.