«Πας ουν όστις ομολογήσει εν εμοί…» – (Ματθ. 10,32 – Η Ευαγγελική σαφήνεια της ομολογίας) – A’

Share:

 

ΜΕΡΟΣ Α΄

Νίκος Σακαλάκης, Μαθηματικός

Αναμφίβολα, η Ομολογία της Ορθοδόξου Πίστεως κεντρίζει, συγκεντρώνει και αξιοποιεί συνειδητά όλες τις εντολές του Χριστού (εν εμοί).

Στις ημέρες μας η Ομολογία έχει συνταυτισθή (μόνο) σε πράξεις αρετής που σε συνδέουν με την Ορθόδοξη πνευματικότητα (Μυστήρια, προσευχή, ασκητισμός κ.λπ.).

Η στενή-ελλιπής αυτή αίσθηση της Ομολογίας από τους πολλούς έχει επιφέρει (εδώ και χρόνια) την «πνευματική ησυχία», που επέτρεψε και την σύγκλιση της ψευδοσυνόδου της Κρήτης.

Η ομολογία πίστεως αποτελεί την πιστή – ορθή αντιμετώπιση της πραγματικότητας, ιδίως σε περιόδους που κινδυνεύει η πίστη από τις αιρέσεις.

Η πνευματική ορθόδοξη ζωή εκφράζει την πνευματική στάθμη που δημιούργησαν οι Άγιοι Απόστολοι και οι Πατέρες της Εκκλησίας· αυτή ακριβώς η πνευματική στάθμη διατηρείται και επιβάλλεται με την παρουσία της Ομολογίας, θεωρητικής και έμπρακτης (διώξεις, βασανιστήρια, εξορίες, θάνατος κ.λπ.), όπως την βίωσαν οι Άγιοι και μάρτυρες της Εκκλησίας.

Πάρα πολλοί πιστοί (δεν κατηγορώ) καταργούν την Ευαγγελική – πατερική λογική της Ομολογίας με διατύπωση νοημάτων, όπως:

– «Εγώ έχω υπακοή στον πνευματικό μου και στην επίσημη εκκλησία»

– «Δεν είμαι αρμόδιος για τον έλεγχο της εκκλησιαστικής κατάστασης»

– «Κοιτώ την ψυχή μου και τίποτε άλλο»

– «Ας μην κάνω τον έξυπνο απέναντι στους επισκόπους», κ.λπ.

Στη σημερινή πραγματικότητα υπάρχει η (Δυτική) τάση να επανερμηνευθή η Ορθόδοξη πίστη προς προσαρμογή της στο νου του «σύγχρονου» ανθρώπου, ενώ θα έπρεπε να συμβαίνη το αντίθετο, δηλ. προσαρμογή των ανθρώπων στον πνευματικό νου των Πατέρων.

Όσο λησμονούμε τους Αγίους (της Ομολογίας, τολμώ να πω), τόσο και η φλόγα των συμβιβασμών με τον οικουμενισμό μεγαλώνει.

Δυστυχώς, η Εκκλησιο-ιστοριο-γνωσία δεν είναι διαδεδομένη στο πλήρωμα της Εκκλησίας.

Κάποιος στοχαστής έγραψε: «όταν βλέπεις σκοτάδια, άναψε ένα κερί. Όταν δεν το μπορείς, πλησίασε στο κερί του άλλου για να ανάψεις το δικό σου. Όταν κι αυτό δεν το μπορείς, πλησίασε στο κερί του άλλου για να φωτισθείς. Και πάψε να καταριέσαι το σκοτάδι. Γι’ αυτό ήρθαν στον κόσμο οι άγιοι του φωτός» (Χρ. Μαλεβίτσης – Ο έγκοπος λόγος, σελ. 162).

Το ήθος και το νόημα της Ομολογίας, στη βαθύτερη και ευρύτερη σημασία τους, παραμένουν αμετακίνητα τόσο στο Ιερό Ευαγγέλιο, όσο και στην Πατερική παράδοση.

Στο βιβλίο «Μυρίπνοα άνθη από το περιβόλι της Παναγίας» (Θεσσαλονίκη 2026 – Σελ. 74), υπάρχουν και οι εξής πατερικές θέσεις (γενικής και ειδικής Ομολογιακής παιδείας), που τις επαναλαμβάνει ο π. Γαβριήλ ο Αγιορείτης:

«Ένας Άγιος είπε, όταν η πίστη κινδυνεύει και δεν διαμαρτύρομαι, αυτό είναι ίδιον αρνήσεως.

Ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς, που θεωρείται ο μεγαλύτερος Θεολόγος στην Εκκλησία μας στη δεύτερη χιλιετηρίδα, λέει: «Τρία είναι τα είδη της αθεΐας:

– Πρώτο είδος αθεΐας είναι, να λες, «δεν υπάρχει Θεός».

– Δεύτερο είδος αθεΐας είναι η διαστροφή της εννοίας του Θεού από τις αιρέσεις και από τις θρησκείες.

– Και το τρίτο είδος αθεΐας είναι, όταν η πίστη κινδυνεύει, και εγώ σιωπώ».

Δηλ. κατά τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά η σιωπή είναι το τρίτο είδος αθεΐας!

Οι Άγιοι υποστήριξαν με σθένος τη θεολογική ανάγνωση – ερμηνεία των λόγων του Χριστού περί Ομολογίας, ο οποίος δεν είπεν «όστις ομολογήσει εμέ», αλλά είπε «εν εμοί», εις εμένα.

Υπάρχει αφάνταστη ερμηνευτική σπουδαιότητα σε όλα τα πεδία εφαρμογής του «εν εμοί», όπου και αν συναντάται στη Καινή Διαθήκη ο λόγος αυτός!

Η προσδιοριστική βάση «εν εμοί» της Ομολογίας (Ματθ. 10, 32) συνοψίζει, χωρίς ν’ απλουστεύει, όλη την επίγεια ζωή του Χριστού και την διδασκαλία Του, δίνοντας (έτσι) το «εν εμοί» τον προσανατολισμό και την γραμμή πλεύσεως τόσο του πιστού, όσο και της Εκκλησίας. Ανάγει δηλ. ο Κύριος το φαινόμενο-γεγονός της Πίστεως, κατά απόλυτο και κατηγορηματικό τρόπο, στο Πρόσωπό Του.

Παράλληλα, όμως, το Δεσποτικό αυτό ρητό διεγείρει, προτρέπει και παρακινεί (πρώτα) τους Αποστόλους και όλους τους πιστούς σε Ομολογία Του, ως αΐδιο Φως και Αλήθεια, ώστε να πολιτεύονται (αμέμπτως) κατά το Νόμο Του.

Ο Κύριος δημιούργησε τη ζωή και την στηρίζει, ερμηνεύει τις θλίψεις και τον πόνο, ενώ νικά και τον θάνατο, δίνοντας το έσχατο νόημα της ζωής, που είναι η είσοδος στη Βασιλεία του Θεού.

Η φανέρωση του Απολύτου, ως πνευματικού φορτίου του «εν εμοί», γίνεται και στην εσχάτη και μεγάλη ημέρα της Εορτής, όπου ο Κύριος τόνισε: «Εάν τις διψά, ερχέσθω προς με και πινέτω».

Σε προσευχή (πρωινή – ορθρινή), διαβάζουμε:

α) «Εις πάσαν την υφήλιον, δραμόντες εκηρύξατε, την του Χριστού εκ Παρθένου, αγίαν σάρκωσιν όντως, εκ πλάνης επιστρέφοντες, τα έθνη και φωτίζοντες, και πάντας εκδιδάσκοντες Τριάδα σέβειν αγίαν, Απόστολοι του Σωτήρος.»

β) «Τις ουκ ίσταται ορών, άγιοι Μάρτυρες, τον αγώνα τον καλόν, όν ηγωνίσασθε; πώς εν σώματι όντες, τον ασώματον εχθρόν ετροπώσασθε; όθεν ανεδείχθητε δαιμόνων φυγαδευταί, και βαρβάρων πολέμιοι, απαύστως πρεσβεύοντες σωθήναι τας ψυχάς ημών.»

γ) «Δια του Σταυρού σου Χριστέ, μια ποίμνη γέγονεν, Αγγέλων και ανθρώπων, και μια Εκκλησία· ουρανός και η γη αγάλλεται, Κύριε δόξα σοι».

Αναμφίβολα, στα λίγα λόγια της προσευχής έχουμε πλήρη νοηματική – θεολογική εισαγωγή στην Ομολογία, ως θεωρία και πράξη∙ Έχουμε δηλ. ενότητα Αγιότητος και πράξης (Ομολογίας). Έχουμε, έτσι, στην αρχή της ημέρας (και στην προσευχή) μια αρχή πνευματικώς ενδοκοσμικής και ταυτόχρονα υπερβατικής.

Τόσο η Αγία Γραφή, όσο και οι βίοι των Αγίων, δημιουργούν πρότυπα Ομολογίας, θεωρητικής και πρακτικής, υπαγορεύοντας συμπεριφορές, οι οποίες διαμόρφωσαν κώδικες (εν Χριστώ) πνευματικής ελευθερίας∙ διαμόρφωσαν και την ύψιστη αίσθηση του Μαρτυρίου που υπογραμμίζει ο Κύριος: «Μηδέν φοβού α μέλλεις παθείν … γίνου πιστός άχρι θανάτου και δώσω σοι τον στέφανον της ζωής» (Αποκ. Β’, 10).

Κλασική ομολογιακή προσέγγιση των λόγων του Κυρίου (εν εμοί) είναι (στην Κ. Διαθήκη) ο Απ. Παύλος και οι πολλοί συνεργάτες του, εξήντα επτά τον αριθμό! Μέγας ομολογητής ο Απ. Παύλος και οι συνεργάτες του, όπως (π.χ.):

Άγιος Βαρνάβας, Άγιος Σίλας, Άγιος Τιμόθεος, Άγιος Ακύλας, Άγιος Αμπλίας, Άγιος Ανανίας, Άγιος Ανδρόνικος, Άγιος Απελλής, Άγιος Απολλώς, Άγιος Αρίσταρχος, Άγιος Αριστόβουλος, Άγιος Αρτεμάς, Άγιος Άρχιππος, Άγιος Ασύγκριτος, Άγιος Αχαϊκός, Άγιος Γάιος Κορίνθιος, Άγιος Γάιος Μακεδών, Άγιος Γάιος ο Δερβαίος, Άγιος Διονύσιος Αρεοπαγίτης, Άγιος Επαίνετος, Άγιος Επαφράς, Άγιος Επαφρόδιτος, Άγιος Έραστος, Άγιος Ερμάς, Άγιος Ερμής, Άγιος Εύβουλος, Άγιος Ζηνάς, Άγιος Ηρωδίων, Άγιος Ιάσων, Άγιος Ιούστος, Άγιος Κάρπος, Άγιος Κλήμης, Άγιος Κούαρτος, Άγιος Κρήσκης, Άγιος Κρίσπος, Άγιος Λίνος, Άγιος Λουκάς, Άγιος Λούκιος, Άγιος Μάρκος, Άγιος Μνάσων, Άγιος Νάρκισσος, Άγιος Νηρέας, Άγιος Νυμφάς, Άγιος Ολυμπάς, Άγιος Ονήσιμος, Άγιος Ονησιφόρος, Άγιος Ουρβανός, Άγιος Πατρόβας, Άγιος Πούδης, Άγιος Ρούφος, Άγιος Σεκούνδος, οικογένεια Στεφανά, Άγιος Στάχυς, Άγιος Σωσθένης, Άγιος Σωσίπατρος, Άγιος Τέρτιος, Άγιος Τίτος, Άγιος Τρόφιμος, Άγιος Τύραννος, Άγιος Τυχικός, Υιός αδελφής του Παύλου, Άγιος Φιλήμων, Άγιος Φιλόλογος, Άγιος Φλέγων, Άγιος Φουρτουνάτος, «των λοιπών συνεργατών μου», «εν οικία Ιούδα».

(Συνεχίζεται)

ΝΙΚΟΣ Ε. ΣΑΚΑΛΑΚΗΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ

  Next Article

Τό μήνυμα τῆς Κυριακῆς Θ΄ Λουκᾶ μέ τόν Σεβ. Μητρ. Κυθήρων κ. Σεραφείμ