Τοῦ κ. Β. Χαραλάμπους, θεολόγου
Ὁ π. Ἰωάννης Ρωμανίδης ἀναφέρει τὸ ἀκόλουθο, ἀναφορικὰ μὲ τὸ δικαίωμα σύγκλησης Οἰκουμενικῆς Συνόδου: “Ἔχει δικαίωμα ὁ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως νὰ συγκαλέσει Οἰκουμενικὴ Σύνοδο μὲ τὴ συναίνεση ὅλων τῶν ἄλλων Ἐκκλησιῶν. Καλὰ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ὑπάρχει τέτοιο δικαίωμα, διότι ἐὰν οἱ Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες θέλουν νὰ συμβουλευθοῦν καὶ νὰ συνέλθουν σὲ μία Σύνοδο, αὐτὸ εἶναι δικαίωμά τους δηλαδή”*.
Δὲν ἀναφέρει ὁ π. Ἰωάννης Ρωμανίδης, οὔτε ἐὰν ἡ σύγκληση τῆς Οἰκουμενικῆς Συνόδου, εἶναι ἀπόφαση τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη, οὔτε καὶ σὲ αὐτὸ ποὺ πιστεύουν κάποιοι, πὼς ἐὰν δὲν ἀποφασίσει ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης, δὲν συγκαλεῖται Οἰκουμενικὴ ἢ Πανορθόδοξη Σύνοδος.
Ἄλλο εἶναι τὸ δικαίωμα τοὺ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη νὰ συγκαλέσει Οἰκουμενικὴ Σύνοδο μὲ τὴ συναίνεση (τονίζεται ἡ συναίνεση) ὅλων τῶν ἄλλων Ἐκκλησιῶν καὶ ἄλλο τὸ “ἐὰν ἀποφασίσει”, τὸ ὁποῖο μονομερῶς προβάλλουν μερικοί. Ἡ “συναίνεση ὅλων τῶν ἄλλων Ἐκκλησιῶν”, τὴν ὁποία τονίζει π. Ἰωάννης Ρωμανίδης, μεθερμηνεύει ὅτι ἡ Ἐκκλησία ἀποφασίζει γιὰ τὴν ἀνάγκη σύγκλησης Οἰκουμενικῆς Συνόδου.
Ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης τελικὰ συγκαλεῖ (σὺν – καλεῖ) τὴν Οἰκουμενικὴ Σύνοδο καὶ ὄχι ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς μονομεροῦς ἀπόφασης ἢ μή, γιὰ σύγκλησή της. Ἄλλο εἶναι τὸ “ὁμόθυμο” καὶ ἄλλο τὸ “ἔργο ἑνὸς Πατριάρχου”.
Μὲ βεβαιότητα ὁ π. Ἰωάννης Ρωμανίδης σημειώνει ἢ μᾶλλον τονίζει καὶ τὴν προϋπόθεση ὅτι “δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία γιὰ κάτι τέτοιο”. “Ἐὰν οἱ Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες”, τονίζει π. Ἰωάννης Ρωμανίδης, “θέλουν νὰ συμβουλευθοῦν καὶ νὰ συνέλθουν σὲ μία Σύνοδο, αὐτὸ εἶναι δικαίωμά τους δηλαδή”. Τὸ ὅτι εἶναι ἀπόφαση ἢ ὄχι τοῦ “ἑνὸς Πατριάρχου”, ποῦ τὸ ἔχουν δεῖ; Εἶναι “δικαίωμά τους”, ἀναφέρει. Αὐτὸ γιατί δὲν λαμβάνεται ὑπόψη;
Γιατί διαγράφουν τόσο τὸ δικαίωμα τῆς συναίνεσης τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, ὅσο καὶ τὸ σημαντικὸ ἐπίσης δικαίωμα νὰ “νὰ συνέλθουν σὲ μία Σύνοδο”, “ἐὰν θέλουν”; “Αὐτὸ εἶναι δικαίωμά τους δηλαδή”, τονίζει μὲ ἔμφαση ὁ π. Ἰωάννης Ρωμανίδης.
Ὅλα εἶναι “ἔργον ἑνὸς Πατριάρχου”; Ἡ ἐξουδετέρωση τοῦ δικαιώματος ἐκζήτησης σύγκλησης Οἰκουμενικῆς ἢ Πανορθόδοξης Συνόδου ἀπὸ τὶς Τοπικὲς Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες, εἶναι πρωτάκουστο εἰς τὴν Ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας. Ἐὰν προκύψει ἕνα ἀκόμη πιὸ σοβαρὸ ζήτημα καὶ ἰσχύει ἀκόμη ἡ διαγραφὴ τοῦ δικαιώματος νὰ ζητηθεῖ σύγκληση Πανορθόδοξης Συνόδου, τί “μέλλει γενέσθαι”; Θὰ τοὺς ἀρκέσει ἡ ἐπανάπαυση στὸ πρωτάκουστο “ἔθος”; Αὐτὰ γνωρίζει ἡ Ἐκκλησία μας;
Ὅταν ἡ πλειοψηφία τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, ζητᾶ Συνοδικὴ ἐπίλυση τοῦ προβλήματος καὶ δὲν εἰσακούεται, πῶς μπορεῖ νὰ καυχώμεθα γιὰ τὸ συνοδικὸ κάλλος τῆς Ἐκκλησίας μας; Ποῦ ἔχουμε φθάσει! Ἀπὸ τὸ ὁμόθυμο, στὸ “ἔργον ἑνὸς Πατριάρχου”.
“Ἐκκλησία συστήματος καὶ συνόδου ἐστὶν ὄνομα”, λέγει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος (PG 55,493). Τί ἐκκλησιολογία εἶναι αὐτὴ ποὺ προβάλλουν; Ἄτυπο συμβουλευτικὸ “κονκλάβιο” εἶναι οἱ ὑπόλοιπες Τοπικὲς Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες; Εἶναι χρεία λοιπόν, οἱ Τοπικὲς Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες τῆς Μίας Ἁγίας Ἐκκλησίας νὰ συναχθοῦν “ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Χριστοῦ”, γιὰ νὰ ἐπιλυθεῖ τὸ πολὺ σοβαρὸ αὐτὸ πρόβλημα.
Αὐτοὶ ὁμιλοῦν ὡσὰν οἱ Τοπικὲς Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες τῆς Μίας Ἁγίας Ἐκκλησίας, θὰ συναχθοῦν “ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Οἰκουμενικοῦ μας Πατριάρχου”. Ἂν δεῖ κανεὶς σὲ βάθος, τὸ πῶς προβάλλουν κάποιοι τὶς πρωτόγνωρες πρωτειακὲς στρεβλώσεις των, θὰ ἀντιληφθεῖ ὅτι ἡ παρατήρηση αὐτή, δὲν εἶναι ἐκτὸς πραγματικότητας.
Μὲ τέτοια “ἐκκλησιολογία” τὸ πρόβλημα τοῦ κλονισμοῦ τῆς Ἐκκλησιαστικῆς ἑνότητας δὲν ἐπιλύεται. Μὲ αὐτὸ τὸ προβαλλόμενο “ἔθος”, θὰ ἑορτάσουμε γιὰ μία ἀκόμη χρονιὰ τὴν Ἑορτὴ τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως μὲ κλονισμένη τὴν Ἐκκλησιαστικὴ ἑνότητα. Συνοδικῶς θὰ ἐπανέλθει ἡ χαρμονὴ τῆς ἑνότητας.
* «Ἐμπειρικὴ Δογματικὴ τῆς Ὀρθοδόξου Καθολικῆς Ἐκκλησίας – κατὰ τὶς προφορικὲς παραδόσεις τοῦ π. Ἰωάννη Ρωμανίδη, Τόμος Β΄, Μητροπολίτου Ναυπάκτου καὶ Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου, Ἱερὰ Μονὴ Γενεθλίου τῆς Θεοτόκου (Πελαγίας), Ἐκδόσεις Γραφικὲς Τέχνες ΕΠΕ, 2011».