Τὰ τελευταῖα χρόνια, καλοί μου φίλοι, ὑπάρχει μία ἔντονη τάση γιὰ τὴν ὕπαιθρο, τὴν πεζοπορία, τὴν ὀρειβασία καὶ βέβαια γιὰ τὰ μονοπάτια. Εἴτε μόνοι, εἴτε μὲ παρέα καὶ μὲ φίλους, εἶναι ὅ,τι καλύτερο. Βλέπετε γιὰ τὸν σύγχρονο ἄνθρωπο, εἶναι μία μεγάλη ἀνάγκη. Μᾶς ἐπανασυνδέουν ὅλα αὐτὰ μὲ τὴν φύση καὶ μᾶς κάνουν νὰ ξεφεύγουμε ἀπὸ τὰ πιεστικὰ προβλήματα τῆς καθημερινότητας, τὸ ἄγχος, τὴν καθιστικὴ ζωὴ κ.λπ.
Ἔτσι ὅλο καὶ ἀνακαλύπτονται τὰ μονοπάτια, πού βρίσκονται παντοῦ, σὲ πόλεις καὶ σὲ χωριά. Εἶναι ἐκεῖνα διὰ μέσου τῶν ὁποίων πραγματοποιοῦνται ὅλα αὐτά. Μάλιστα ἡ Χώρα μας διαθέτει ἕνα ἐκτεταμένο καὶ πανέμορφο δίκτυο αὐτῶν, ἀπὸ ἱστορικὰ καλντερίμια, μέχρι ἀπαιτητικὲς ὀρεινὲς ἀναβάσεις. Ὁπότε εἴτε ψάχνει κανεὶς γιὰ μία βόλτα στὴ φύση, εἴτε γιὰ μία ἔντονη ὀρειβατικὴ ἐμπειρία, οἱ ἐπιλογὲς εἶναι ἀμέτρητες …
* * *
Βαδίζοντας κανεὶς σ’ ἕνα μονοπάτι νοιώθει ὅλα ν’ ἀλλάζουν. Τὸ σῶμα λειτουργεῖ διαφορετικά, τὸ μυαλὸ ἡσυχάζει, οἱ σκέψεις τακτοποιοῦνται, οἱ ἀποφάσεις διευκολύνονται, ἡ συζήτηση ἀναβαθμίζεται, ἀλλὰ καὶ ἡ σιωπὴ φέρνει τὰ δικά της εὐεργετικὰ ἀποτελέσματα.
Εἰδικὰ γιὰ τοὺς ὀρειβάτες εἶναι κάτι ξεχωριστό! Εἶναι τόποι καὶ τρόποι ἄσκησης καὶ προσωπικῆς ἐξερεύνησης. Προσφέρονται γιὰ συζήτηση, ἀλλὰ καὶ γιὰ σιωπή. Ὅπως καὶ γιὰ ἐνδυνάμωση τῶν σχέσεων καὶ γιὰ ἀναζήτηση ἐσωτερικῆς γαλήνης. Βαδίζοντας σ’ αὐτὰ ξεφεύγει κανεὶς ὁπωσδήποτε!
Μέσα ἀπὸ τὰ μονοπάτια ἐμπνεύστηκαν φιλόσοφοι, ποιητές, καλλιτέχνες καὶ συγγραφεῖς. Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν εἶπαν: «Βαδίζοντας στὰ μονοπάτια δὲν κατακτοῦμε τὸ βουνό, ἀλλὰ τοὺς ἴδιους μας τοὺς ἑαυτούς»! Ἢ «ἂν ψάχνεις γιὰ δημιουργικὲς ἰδέες, βγὲς ἔξω καὶ περπάτα σ’ ἕνα καλντερίμι, σ’ ἕνα μονοπάτι»!
Ὅπως καὶ νὰ τὸ κάνουμε τὰ μονοπάτια μᾶς ὠφελοῦν πολὺ ὄχι μόνο στὴ σωματική, ἀλλὰ καὶ στὴν ψυχική μας ὑγεία.
Ὅταν βαδίζει κανεὶς σ’ ἕνα μονοπάτι, ἐν τέλει περπατᾶ στὰ βήματα ποὺ ἔκαναν γιὰ αἰῶνες ἀγρότες, ἀγωγιάτες, ἀσκητές. Ἄνθρωποι τοῦ καθημερινοῦ μόχθου, ἀλλὰ καὶ τοῦ πνεύματος, ὅπως καὶ τῆς προσέγγισης τοῦ Θεοῦ!
Ὑπόψη ὅτι αὐτὰ ποὺ βρίσκονται εἰδικὰ στὰ ὀρεινὰ μέρη, εὔκολα ἐξαφανίζονται. Εἴτε ἀπὸ τὴ βλάστηση, εἴτε ἀπὸ τὶς βροχές, τὰ χιόνια καὶ τὶς ἐν γένει καιρικὲς συνθῆκες. Γι’ αὐτὸ καὶ θέλουν φροντίδα καὶ παρακολούθηση.
* * *
Ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ τὰ πνευματικὰ μονοπάτια. Ἐκεῖνα ποὺ καλούμαστε νὰ περπατήσουμε ἀκόμη περισσότερο στὴ ζωή μας. Εἶναι οἱ προσωπικὲς διαδρομὲς ποὺ ἐπιλέγει ὁ καθένας μας, γιὰ νὰ ξεφύγει ἀπὸ τὴ χαμοζωή, γιὰ νὰ συνδεθεῖ μὲ κάτι μεγαλύτερο ἀπ’ τὸν ἑαυτό του, γιὰ νὰ φθάσει στὸ ἀνώτερο, τὸ μεγάλο, τὸ ἰδανικό.
Ἕνα καλὸ βιβλίο, ἕνας πνευματικός, ἕνας ἐμπνευσμένος δάσκαλος, ἕνας καλὸς φίλος, ἕνας εὐλογημένος ἄνθρωπος, ναὶ ὅλα αὐτά, εἶναι μονοπάτια καὶ μάλιστα πνευματικά. Χωρὶς αὐτὰ δὲν πάει κανεὶς σὲ κάτι σημαντικό. Οὔτε καὶ πρόκειται νὰ βρεῖ κάτι ὑψηλό, ἐνάρετο, ἁγιασμένο.
Σὲ ἀντίθεση μὲ τὶς καλοστρωμένες, τὶς χωρὶς ἐμπόδια, καὶ τὶς «ἄνετες» λεωφόρους ποὺ τὶς ἀκολουθοῦν οἱ πολλοί, ἔρχεται τὸ μονοπάτι, ἐκεῖνο τὸ στενό, τὸ δυσδιάκριτο καὶ τὸ κρυμμένο, ἀλλὰ καὶ τὸ ἕτοιμο νὰ χαθεῖ!
Τὸ μονοπάτι σαφῶς ἔχει καὶ τὸν συμβολισμό του. Ναί, συμβολίζει τὴν ἀτομικὴ πορεία ποὺ ἐπιλέγει νὰ χαράξει κανείς, μακριὰ ἀπὸ τὴ μᾶζα καὶ τὶς ἀνέσεις. Γι’ αὐτὸ καὶ ἀξίζει καὶ μάλιστα πολύ. Πάρα πολύ!
Ὅλα τους εἶναι γεμᾶτα μὲ ἀνηφόρες, ὅπως καὶ μὲ πέτρες καὶ κακοτοπιές. Πρόκειται γιὰ ὅλες τὶς δυσκολίες καὶ τὶς δοκιμασίες ποὺ συναντᾶ κανεὶς στὴν πορεία του πρὸς τὰ ἄνω. Δὲν εἶναι τυχαῖο ποὺ τὰ βάδισαν ἄνθρωποι ποὺ ξεχώρισαν, οἱ ἥρωες καὶ οἱ ἅγιοι! Ἐκεῖνοι ποὺ μὲ τὸν ἀγώνα τους, καὶ μάλιστα τὸν συνεχῆ, τὰ ξεπέρασαν σιγὰ – σιγὰ ὅλα καὶ ἔφθασαν στὴν κορυφή!
Ἔπειτα τὸ μονοπάτι μᾶς ἀναγκάζει νὰ τὸ βαδίζουμε ἕνας – ἕνας. Σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς δρόμους, καὶ περισσότερο τὶς λεωφόρους, ὅπου ὅλοι πᾶνε μαζί. Γι’ αὐτὸ καὶ δίνει κανεὶς πολὺ σημασία στὸν συναγωνιστή του κι εἶναι ἕτοιμος νὰ τὸν βοηθήσει καὶ νὰ τοῦ συμπαρασταθεῖ στὴν κοινή τους πορεία. Στὸ μονοπάτι ἔχει ἀνάγκη πιὸ πολὺ ὁ ἕνας τὸν ἄλλο. Κι αὐτὸ σαφῶς ἑνώνει! Δὲν εἶναι τυχαῖο ποὺ στοὺς μεγάλους δρόμους ὑπάρχει τόση ἀδιαφορία!
Ὁ Χριστὸς εἶναι τὸ ἴδιο τὸ μονοπάτι, γιὰ νὰ φθάσουμε στὰ ὑψηλά, τὰ ἀνώτερα καὶ τὰ μεγάλα. Στὸν ἴδιο τὸν Θεὸ καὶ τὴν οὐράνια βασιλεία Του. Νὰ τί μᾶς τονίζει: «Ἐγὼ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή. Οὐδεὶς ἔρχεται πρὸς τὸν Πατέρα εἰ μὴ δι’ ἐμοῦ» (Ἰω.14,6)
Γι’ αὐτὸ καὶ μᾶς ζήτησε νὰ μποῦμε ἀπὸ τὴ στενὴ πύλη. Καὶ τοῦτο «γιατί εἶναι πλατιὰ ἡ πύλη καὶ εὐρύχωρη ἡ ὁδὸς ποὺ ὁδηγεῖ στὴν ἀπώλεια καὶ πολλοὶ μπαίνουν σ’ αὐτήν. Ἀντίθετα εἶναι στενὴ ἡ πύλη καὶ γεμάτη δυσκολίες ἡ ὁδὸς ποὺ ὁδηγεῖ στὴ ζωή, καὶ λίγοι εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ τὴν βαδίζουν» (Ματθ.7,13-14)
Ἀξίζει νὰ σημειωθεῖ ὅτι οἱ πρῶτοι Χριστιανοὶ ἀποκαλοῦνταν «οἱ τῆς Ὁδοῦ», δηλαδὴ οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι ποὺ ἀκολουθοῦσαν αὐτὸ τὸ συγκεκριμένο Μονοπάτι.
* * *
Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ «δύσβατο μονοπάτι», αὐτὴ ἡ «τεθλιμμένη ὁδός», οὐσιαστικὰ εἶναι στάση ζωῆς. Εἶναι ἡ ὑπέρβαση τῆς εὐκολίας, ἡ ἀπόφαση γιὰ ἀγῶνες καὶ στερήσεις, ἡ ἀντοχὴ στὶς κακουχίες, ἡ ἐπιστράτευση τῆς ὑπομονῆς μας.
Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ θέλει «ἐλαφρὺ σακκίδιο», διαφορετικὰ δὲν θὰ βαδίσει καὶ πολὺ κανείς, πέραν τοῦ ὅτι κινδυνεύει πολὺ εὔκολα νὰ πέσει! Δηλαδὴ δὲν θέλει περιττὰ βάρη, ὅπως εἶναι τὰ πάθη καὶ οἱ κακίες μας.
Ἐκεῖνο δὲ τὸ «λίγοι εἶναι ἐκεῖνοι πού τὴν βαδίζουν», τί ἄλλο σημαίνει παρὰ τὴν μοναχικότητα; Γιατί ὅταν ἐπιλέγει κανεὶς νὰ ζεῖ μὲ ἀρχὲς καὶ μὲ ἀξίες καὶ νὰ εἶναι πιστὸς στὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ, ἀμέσως πηγαίνει κόντρα στὸ ρεῦμα τῆς ἐποχῆς του. Ὡστόσο ἔχει πάντα δίπλα του ἐκείνους ποὺ ἔκαναν τὴν ἴδια μὲ αὐτὸν ἐπιλογή.
Ὅμως ἀξίζει, ὅπως εἴπαμε, καὶ μάλιστα πολύ. Καὶ τοῦτο γιατί «ἡ στενότητα εἶναι προσωρινή, ἡ γλυκύτητα αἰώνια», ὅπως τονίζει ὁ ἱ. Χρυσόστομος. Καὶ συνεχίζει μὲ τὰ ἑξῆς ὑπέροχα: «Μὴ κοιτᾶς ποὺ τὸ μονοπάτι εἶναι στενό, ἀλλὰ κοίτα ποῦ ὁδηγεῖ. Μὴν κοιτᾶς ποὺ ὁ ἄλλος δρόμος εἶναι φαρδύς, ἀλλὰ ἀναλογίσου ποῦ καταλήγει»!
* * *
Τὸ φυσικὸ μονοπάτι δὲν φέρνει κακουχία στὴ ζωή μας, ἀλλ’ ὅλες ἐκεῖνες τὶς ὠφέλειες ποὺ εἴπαμε. Τὸ πνευματικὸ μονοπάτι μὲ τίποτα δὲν τὴν στενεύει, ἀλλὰ τὴν πλαταίνει ἐσωτερικά. Πόσο μᾶλλον τὸ μονοπάτι ποὺ λέγεται Χριστὸς ποὺ μᾶς ἀπελευθερώνει ἀπ’ ὅλα τὰ δεσμὰ καὶ μᾶς κάνει ἀπὸ τώρα νὰ γευόμαστε τῆς γλύκες τοῦ Παραδείσου.
Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλος