ΘΕΜΑ 4ον: «Περὶ Εὐχαριστίας ὡς θυσίας καὶ Ἱερωσύνης» Δ΄ Μέρος
13ον
Ὀρθόδοξος: Ἄς θέσωμεν τήν ἀλληγορικήν ταύτην ἔννοιαν εἰς τό χωρίον τοῦτο. Θά ἔχωμεν τό ἑξῆς ἀνακόλουθον: «Τοῦτο ἐστί τό σῶμα μου» ἤτοι τοῦτο εἶναι τό σύμβολον τοῦ σώματός μου «τό ὑπέρ ὑμῶν», τό ὁποῖον σύμβολον εἶναι δι’ ὑμᾶς. Ἑπομένως δέν ἐθυσιάσθη δι’ ἡμᾶς τό σῶμα τοῦ Κυρίου, ἀλλά τό σύμβολον τούτου! Προχωρῶ. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τρώγει τόν Ἄρτον καί πίνει τό ποτήριον ἀναξίως εἶναι ἔνοχος τοῦ συμβόλου τοῦ Σώματος καί τοῦ συμβόλου τοῦ Αἵματος τοῦ Κυρίου. Εἴμεθα ἔνοχοι οἱ ἀναξίως κοινωνοῦντες ὄχι εἰς τό σῶμα τοῦ Κυρίου, ἀλλά εἰς τό σύμβολον τοῦ σώματός του, ἄρα οὐδόλως ἔνοχοι!!
Βλέπετε ποῦ καταντῶμεν!
Ἄς συνεχίσωμεν. Κατωτέρω ὁ Κύριος λέγει: «Ὁ ἐσθίων τόν ἄρτον καί ὁ πίνων τό ποτήριον ἀνάξίως κρῖμα ἐσθίει καί πίνει μή διακρίνων τό Σῶμα τοῦ Κυρίου» . Ἀφοῦ ἀναξίως τρώγει καί πίνει τό σύμβολον τοῦ σώματος καί οὐχί τό ἴδιον Σῶμα τοῦ Κυρίου, πῶς κρῖμα ἐσθίει καί πίνει; καί πῶς «οὐ διακρίνει τό Σῶμα τοῦ Κυρίου», ἤτοι δέν ξεχωρίζει τά ἄλλα φαγητά ἀπό τήν Θείαν Εὐχαριστίαν, ἡ ὁποία εἶναι σῶμα τοῦ Κυρίου; Ἡ διάκρισις τῆς Θείας Εὐχαριστίας ἀπό τά ἄλλα φαγητά προϋποθέτει ὅτι ἡ θυσία αὕτη δέν εἶναι σύνηθες φαγητόν, ἀλλά Σῶμα τοῦ Κυρίου.
Εὐαγγελικός: Βεβαίως ἡ ἐφαρμογή τοῦ συμβολισμοῦ ἐπί τῶν χωρίων αὐτῶν ἔχει συνεπείας ἐξαρθώσεως τοῦ κειμένου.
Ὀρθόδοξος: Ἄς ἔλθωμεν τώρα καί εἰς ἄλλο χωρίον τοῦ Ἀποστόλου Παύλου Α΄ Κοριν. 10,15-21. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος θέλων νά ἀποδείξῃ εἰς τούς Κορινθίους, ὅτι ἡ συμμετοχή τῶν χριστιανῶν εἰς τάς εἰδωλολατρικά συμπόσια εἶναι σκάνδαλον, διότι εἶναι παράνομος καὶ ἐπικίνδυνος, λέγει τά ἑξῆς ἀπευθυνόμενος πρός τήν συνείδησίν των: «Ὡς φρονίμοις λέγω κρίνατε ὑμεῖς ὅ φημι· τό ποτήριον τῆς εὐλογίας ὅ εὐλογοῦμεν οὐχί κονωνία τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ ἐστι, τόν ἄρτον ὅν κλῶμεν οὐχὶ κοινωνία τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ ἐστι;». Ἐνταῦθα βλέπομεν ὅτι εἶναι σαφής ἡ δήλωσις τοῦ Κυρίου, ὅτι τό ποτήριον τῆς Θείας Εὐχαριστίας εἶναι κοινωνία, μετοχή, τοῦ Αἵματος τοῦ Κυρίου, ὁ δέ Ἄρτος εἶναι κοινωνία τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ. Καί συνεχίζει: «Οὐ θέλω δέ ὑμᾶς κοινωνούς τῶν δαιμονίων γίνεσθε. Οὐ δύνασθε ποτήριον Κυρίου πίνειν καί ποτήριον δαιμόνων. Οὐ δύνασθε τραπέζης Κυρίου μετέχειν καί τραπέζης δαιμονίων». Ἐπειδή συγκρίνει ἐνταῦθα ὁ Ἀπόστολος Παῦλος τήν τράπεζαν τῶν δαιμονίων, ἤτοι τά εἰδωλόθυτα τῶν εἰδωλολατρῶν μέ τήν τράπεζαν τοῦ Κυρίου, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νά δεχθῶμεν ὅτι ὅπως ἡ τράπεζα τῶν δαιμονίων ἦτο πραγματική θυσία, οὕτω καί ἡ τράπεζα τοῦ Κυρίου, ἡ Θεία Εὐχαριστία, πρέπει νά εἶναι θυσία.
Εὐαγγελικός: Δέν ἔχομεν χωρίον τῆς Ἁγίας Γραφῆς τό ὁποῖον νά ὁμιλῇ τέλος πάντων ῥητῶς περί θυσίας καί θυσιαστηρίου τῶν Χριστιανῶν;
Ὀρθόδοξος: Βεβαίως. Εἰς τήν πρός Ἑβραίους ἐπιστολὴν 13,10 ὁ Ἀπόστολος Παῦλος λέγει ῥητῶς: «Ἔχομεν θυσιαστήριον ἐξ οὗ φαγεῖν ἐξουσίαν οὐκ ἔχουσι οἱ τῇ σκηνῇ λατρεύοντες». Ἀφοῦ ἔχομεν θυσιαστήριον πρέπει νά ὑπάρχῃ καί Ἱερατεῖον καί θυσία.
Εὐαγγελικός: Θυσιαστήριον ἐνταῦθα δέν εἶναι ἡ Ἁγία Τράπεζα, ὅπως νομιζετε σεῖς, ἀλλά ὁ Γολγοθᾶς.
Ὀρθόδοξος: Λέγει ὅμως «ἐξ οὗ φαγεῖν» Τρώγεται ὁ Γολγοθᾶς;
Εὐαγγελικός: Τό τρώγω ἀλληγορικῶς σημαίνει πιστεύω.
Ὀρθόδοξος: Προηγουμένως σᾶς ἀνέπτυξα ὅτι τρώγων ἐν ἀλληγορικῇ ἐννοίᾳ δέν ἔχει φιλικήν διάθεσιν, πίστιν, ἀλλά ἐχθρικήν. Ἄς ἐφαρμόσωμεν ὅμως ἔστω, τήν ἀλληγορικήν ταύτην ἔννοιαν ἐνταῦθα. Θυσιαστήριον εἴπατε σημαίνει ὁ Γολγοθᾶς. Τρώγω σημαίνει πιστεύω. Οἱ τῇ σκηνῇ λατρεύοντες εἶναι οἱ Ἰσραηλῖται. Ἑπομένως τό «Ἔχουν θυσιαστήριον ἐξ οὗ φαγεῖν ἐξουσίαν οὐκ ἔχουσιν οἱ τῇ σκηνῇ λατρεύοντες» σημαίνει ἔχομεν τόν Γολγοθᾶν, εἰς τόν ὁποῖον δέν ἔχουν δικαίωμα νά πιστεύσωσι οἱ Ἰσραηλῖται!! Δέν δέχεται ὁ Χριστός τούς Ἰσραηλίτας εἰς πίστιν; Ὁ ἴδιος ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, ὁ ὁποῖος γράφει ταῦτα, ἦτο Ἰσραηλίτης φανατικός καί ἔγινε ὄχι μόνο χριστιανός, ἀλλά σκεῦος ἐκλογῆς. Βλέπετε ποῦ καταντῶμεν;
Εὐαγγελικός: Πῶς ὅμως ὁ ἴδιος ὁ Ἀπόστολος Παῦλος λέγει εἰς τήν πρός Ἑβραίους ἐπιστολήν του «μίαν ὑπέρ ἁμαρτιῶν προσενέγκας θυσίαν εἰς τό διηνεκές… μιᾷ γάρ προσφορᾷ τετελείωκεν εἰς τό διηνεκές τούς ἁγιαζομένους» Ἑβρ. 10,12-14. Μία λοιπόν θυσία ἐν Γολγοθᾷ καί ὄχι δύο: ἐν Γολγοθᾷ καί ἐπί τῆς Ἁγίας Τράπεζης.
Ὀρθόδοξος: Ἡ θυσία τοῦ Γολγοθᾶ καί ἡ ἐπί τῆς Ἁγίας Τραπέζης εἶναι ἡ αὐτή. Ἤρχισεν ἐν Γολγοθᾷ καί συνεχίζεται ἐν Ἁγίᾳ Τραπέζῃ. Ἐάν συγκρίνωμεν τήν θυσίαν τοῦ Γολγοθᾶ πρός τήν θυσίαν τῆς Θείας Εὐχαριστίας, θά ἴδωμεν βάσει τῶν λεχθέντων ὅτι καί αἱ δύο θυσίαι εἶναι μία, διότι εἶναι αἱ αὐταί κατά τήν φύσιν, διαφέρουσι ὅμως κατά τόν τρόπον καί τόν σκοπόν τῆς προσφορᾶς. Εἶναι μέν αἱ αὐταί κατά τήν φύσιν, διότι εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, ὁ ὁποῖος θυσιάζεται εἰς τόν Γολγοθᾶν καί ἐπί τῆς Ἁγίας Τραπέζης. Διαφέρουσι ὅμως κατά τόν τρόπον, διότι ἐπί τοῦ Γολγοθᾶ ἡ μορφή τῆς θυσίας εἶναι αἱματηρά, ἐπί τῆς Ἁγίας Τραπέζης ὅμως ἡ μορφή εἶναι ἀναίμακτος, διότι προσφέρεται οὐχί ὑπό μορφήν σαρκός καί αἵματος, ἀλλά ἄρτου καί οἴνου ἤτοι ἀναιμάκτως. Διαφέρουν δέ καί κατά τόν σκοπόν, διότι ἡ ἐπί τοῦ Γολγοθᾶ εἶναι ἀντικειμενική, γενική διά ὅλους τούς ἀνθρώπους. Ἡ ἐπί τῆς Ἀγίας ὅμως Τραπέζης εἶναι ὑποκειμενική ἤτοι διά τούς ἐπιθυμοῦντας μόνον. Πλήν αὐτοῦ ἡ ἐπί τῆς Ἁγίας Τραπέζης εἶναι σχετική, διότι ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς τοῦ Γολγοθᾶ. Καί ἡ ἐνέργεια ταύτης ὡς ἐξαρτωμένης ἐκ τῆς προετοιμασίας τοῦ μεταλαμβάνοντος εἶναι πάλιν σχετική.
Εὐαγγελικός: Δέν δύναμαι νά ἐννοήσω τό πρᾶγμα. Νομίζω ὅτι εἶναι δύο καί ὄχι μία.
Ὀρθόδοξος: Πρός περισσοτέραν κατανόησιν τοῦ Γολγοθᾶ καί τῆς Ἁγίας Τραπέζης ἄς φέρωμεν μίαν παρομοίωσιν. Ἡ ὕδρευσις μιᾶς πόλεως ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς δεξαμενῆς, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐπί λοφίσκου τινὸς πλησίον τῆς πόλεως καί ἀπό τὶς βρύσες, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τά ὁδούς τῆς πόλεως. Ὅπως δηλαδη ἡ δεξαμενή ἔχει νερό δι’ ὅλους τούς ἀνθρώπους, οἱ δέ βρύσες προορίζονται δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νά λάβουν ὕδωρ, οὕτω καί ἡ θυσία τοῦ Γολγοθᾶ εἶνα μεγάλη δεξαμενή γενική δι’ ὅλους, ἐνῶ αἱ ἐπί τῆς Ἁγίας Τραπέζης τῶν ναῶν, ἐντός τῆς πόλεως εἶναι αἱ πηγαί, οἱ βρύσες δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νά πίωσι τό ὕδωρ τό ζῶν τό αἷμα τοῦ Κυρίου. Ὅπως ὅμως τό νερό τῆς δεξαμενῆς καί ἐκεῖνο πού εὑρίσκεται εἰς τίς βρύσες εἶναι τό ἴδιον, κατά παρόμοιον τρόπον ἴδιος εἶναι καί ὁ θυσιαζόμενος Ἰησοῦς ἐπί τοῦ Γολγοθᾶ καί τῆς Ἁγίας Τραπέζης. Ὅπως ὅμως διαφέρει ἡ μορφή τῆς δεξαμενῆς ἀπό τίς βρύσεις, ἐνῶ ἔχουσι τό ἴδιον νερό, ἔτσι διαφέρει ὁ τρόπος τῆς προσφορᾶς τῆς θυσίας τοῦ Χριστοῦ εἰς τόν Γολγοθᾶν, ὅπου εἶναι αἱματηρός ἀπό τής θυσίαν τῆς Ἁγίας Τραπέζης, ὅπου εἶναι ἀναίμακτος. Ὅπως ἡ δεξαμενή εἶναι γενική δι’ ὅλους οἱ δέ βρύσες διά τούς ἐπιθυμοῦντας οὕτω καί ἡ θυσία τοῦ Γολγοθᾶ εἶναι γενική, ἀντικειμενική, ἡ δέ τῆς Ἁγίας Τραπέζης ὑποκειμενική.
Ἔχοντες ταῦτα ὑπ’ ὄψιν μας δυνάμεθα νά εἴπωμεν ὅτι ἡ θεία εὐχαριστία εἶναι θυσία συνεχίζουσα καί ἐπαναλαμβάνουσα τήν θυσίαν τοῦ Γολγοθᾶ. Συνεχίζει μέν, διότι εἶναι ἡ αὐτή κατά τήν φύσιν πρό τοῦ Γολγοθᾶ, ἐπαναλαμβάνει δέ διότι ὁ σκοπός της εἶναι ὑποκειμενικός ὡς εἴπωμεν, εἶναι ἀναίμακτος. Ἡ θυσία τῆς Ἁγίας Τραπέζης εἶναι σύμβολον καί πραγματικότης τῆς θυσίας τοῦ Γογλοθᾶ. Εἶναι σύμβολον, διότι ὁ ἀναίμακτος τρόπος τῆς προσφορᾶς ἄρτου καί οἴνου συμβολίζει τήν θυσίαν τοῦ Γολγοθᾶ. Εἶναι δέ πραγματικότης, διότι ὁ συμβολισμός οὗτος δέν εἶναι φανταστικός, ἀλλά πραγματικός αὐτός ὁ θυσιαζόμενος ἐπί τοῦ Γολγοθᾶ Ἰησοῦς Χριστός.
Ἀφοῦ ἡ Θεία Εὐχαριστία εἶναι θυσία πρέπει νά ὑπάρχωσι καί ἱερεῖς.