ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΟΥ ΙΩΗΛ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ (†)
ΘΕΜΑ 3ον: «Τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος» Γ΄ Μέρος
8ον
2ον Νηπιοβαπτισμός
Ὀρθόδοξος: Ἄς ἔλθωμεν εἰς τὸ δεύτερον θέμα περί νηπιοβαπτισμοῦ. Εἰς ποῖον μέρος, κ. Εὐαγγελικέ, ἡ Ἁγία Γραφή ἀντιτίθεται πρός τόν νηπιοβαπτισμόν;
Εὐαγγελικός: Ὁ Κύριος δέν εἶπεν «ὁ πιστεύσας καί βαπτισθείς σωθήσεται;». Τὸ νήπιον, ἀφοῦ δέν δύναται νά πιστεύσῃ, δέν δύναται καί νά βαπτισθῇ.
Ὀρθόδοξος: Ταῦτα λέγων ὁ Κύριος ἀπευθύνεται πρός τά νήπια ἤ πρὸς τοὺς ὡρίμους ἄνδρας;
Εὐαγγελικός: Πρὸς ὅλους.
Ὀρθόδοξος: Ἐγώ νομίζω ὅτι τό «ὁ πιστεύσας καί βαπτισθεὶς» ἀπευθύνεται πρός τούς ὡρίμους ἄνδρας, διότι αὐτοί εἶναι εἰς θέσιν νά πιστεύσωσι πρίν βαπτισθῶσι.
Εὐαγγελικός: Καί πῶς αὐτό θά μοῦ τό ἀποδείξετε, ἀφοῦ ἐν τῇ Ἁγίᾳ Γραφῇ δέν ὑπάρχουσι παραδείγματα βαπτίσεως νηπίων;
Ὀρθόδοξος: Βεβαίως ῥητήν ὁμολογίαν βαπτίσεως νηπίων ἐν τῇ Ἁγίᾳ Γραφῇ δέν ἔχομεν. Ἡ ἔλλειψις ὅμως αὕτη δέν ὀφείλεται εἰς τήν ἄρνησιν τοῦ νηπιοβαπτισμοῦ, ἀλλά εἰς τό ὅτι «ἔστι καί ἄλλα πολλά, ἅ ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς, ἅ οὐκ ἔστι γεγραμμένα ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ» Ἰωάν. 21,25 καί 20,30. Ἀλλά ὅπως πολλά ἔργα τοῦ Κυρίου δέν ἔχουν γραφῆ εἰς τήν Καινήν Διαθήκην, κατά παρόμοιον τρόπον δυνάμεθα νά παραδεχθῶμεν ὅτι καί πολλά ἔργα τῶν Ἀποστόλων δέν ἐγράφησαν εἰς τά Πράξεις καί τάς Ἐπιστολάς. Ἕν ἐξ αὐτῶν εἶναι ἡ βάπτισις νηπίων.
Εὐαγγελικός: Πῶς ὅμως θά πεισθῶ ὅτι ὁ νηπιοβαπτισμός εἶναι ἕν ἐξ αὐτῶν, τά ὁποῖα ἔγιναν, ἀλλά δέν ἐγράφησαν;
Ὀρθόδοξος: Ἐκ σχετικῶν πράξεων καί ἐντολῶν τοῦ Κυρίου ὡς καί τῶν Ἀποστόλων ἀφ’ ἑνός καί ἐκ τῆς Παραδόσεως τῶν τεσσάρων πρώτων αἰώνων ἀφ’ ἑτέρου.
Εὐαγγελικός: Ἄς ἔλθωμεν πρῶτον εἰς τὴν Ἁγίαν Γραφήν, ὅπου εἶναι ὁ Κύριος καί οἱ Ἀπόστολοι. Τήν Ἱεράν Παράδοσιν ἄς τὴν ἀφίσωμεν νά τήν ἐξετάσωμεν ἰδιαιτέρως.
Ὀρθόδοξος: Συμφωνῶ.
Εὐαγγελικός: Ἀκούω νά μοῦ εἴπητε πράξεις, λόγους τοῦ Κυρίου καί τῶν Ἀποστόλων, αἱ ὁποῖαι ἀμέσως ἤ ἐμμέσως συνιστοῦν τόν νηπιοβαπτισμόν.
Ὀρθόδοξος: Τά βρέφη δύνανται νά λάβωσιν εὐλογίαν ὡς ἔδειξεν ὁ Κύριος διά τοῦ παραδεί-γματός Του. Ὁ Κύριος δηλαδή ἐδέχετο τά παιδία, ἐπετίθει ἐπ’ αὐτῶν τάς χεῖρας ὄχι βεβαίως παίζων, ἀλλά εὐλογῶν αὐτά καί οὕτω μεταδιδούς τήν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἐκ τούτου εἶναι φανερόν, ὅτι ὁ Κύριος ἐδήλωσεν ὅτι ὀφείλομεν νά γινώμεθα μέτοχοι τῆς θείας χάριτος ἐκ παίδων. Διατί λοιπόν ἡ Ἐκκλησία νά στερῇ αὐτά τῆς χάριτος τοῦ βαπτίσματος, δι’ οὗ ἐπέρχεται ἡ ἄφεσις τοῦ προπατορικοῦ ἁμαρτήματός των, ἀφοῦ εἶναι τόσον σαφής ἡ ἀγάπη τοῦ Κυρίου πρός τά παιδία;
Εὐαγγελικός: Βεβαίως τό παράδειγμα τοῦ Κυρίου μαρτυρεῖ τό δυνατόν, τό πιθανόν τοῦ νηπιοβαπτισμοῦ ὄχι ὅμως τό βέβαιον. Διά τό βέβαιον πρέπει νά ἔχωμεν ῥητήν ἐντολήν του.
Ὀρθόδοξος: Ἔχομεν ῥητήν ἐντολήν.
Εὐαγγελικός: Ποία εἶναι αὕτη;
Ὀθρόδοξος: Ὁ Κύριος ἐδήλωσεν εἰς τὸν Νικόδημον ῥητῶς ὅτι: «ἐάν μή τις γεννηθῇ ἐξ ὕδατος καί Πνεύματος, οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ» Ἰωάν. 3,5. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δέν θά βαπτισθῇ, δέν ἔχει ἐλπίδα σωτηρίας. Ἡ δήλωσις τοῦ Κυρίου εἶναι γενική. Δὲν ἀπευθύνεται μόνον εἰς τούς ὡρίμους ἀνθρώπους, ἀλλά πρός ὅλους. Ἄρα καί πρός τά παιδία, διότι καί αὐτά ἔχουν ἀνάγκην σωτηρίας. Τά βρέφη λοιπόν ὡς φέροντα τό προπατορικόν ἁμάρτημα, ἐάν δὲν βαπτισθῶσιν, ἵνα ἀπαλλαγῶσιν ἐξ αὐτοῦ, δέν ἔχουσιν ἐλπίδα σωτηρίας. Ἰδού ἡ ρητή ἐντολή τοῦ Κυρίου.
Εὐαγγελικός: Εἴπατε, ὅτι καί οἱ Ἀπόστολοι ὁμιλοῦν περί τοῦ νηπιοβαπτισμοῦ.
Ὀρθόδοξος: Ἔχομεν καί ἐκεῖθεν ὑπαινιγμούς. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος εἰς τήν Α΄ Κορινθ. 1,16 λέγει: «ἐβάπτισα τόν Στεφανᾶ οἶκον» καί εἰς τάς Πράξεις ἐπίσης 16, 33 ἀναφέρεται «ἐλάλησα αὐτῷ τόν λόγον τοῦ Θεοῦ σύν πᾶσι τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ… ἐβαπτίσθη αὐτός καί οἱ αὐτοῦ ἅπαντες». Ὁλόκληροι οἶκοι ἐβαπτίσθησαν, δέν θά εἶχαν καί μικρά παιδία;
Εὐαγγελικός: Δὲν ἀποκλείεται, ἀλλά δέν εἶναι καί βέβαιον.
Ὀρθόδοξος: Μοῦ εἶναι ἀρκετόν ὅτι δέν ἀποκλείεις καί τοῦτο θεωρεῖς δηλ. πιθανόν. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος εἰς τήν Κολασσαεῖς ἐπιστολήν του 2, 11-12 λέγει ῥητῶς τοῦτο: «ἐν ᾧ περιετμήθηκε περιτομῇ ἀχειροποιήτῳ….συνταφέντες αὐτῷ διά τοῦ βαπτίσματος». Ἑπομένως ἡ περιτομή ἐγίνετο εἰς μικράν ἡλικίαν ὀκτώ ἡμερῶν ἔτσι καί τό βάπτισμα δύναται νά γίνεται εἰς μικράν ἡλικίαν.
Εὐαγγελικός: Βεβαίως δυνατόν εἶναι τοῦτο. Εἶναι ὅμως καί λογικόν; Εἶναι λογικόν νά λαμβάνεται ἡ χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος διά τοῦ βαπτίσματος ὑπό τῶν νηπίων ἀσυνειδήτως;
Ὀρθόδοξος: Νομίζω ὅτι δέν εἶναι παράλογον καί ἰδού διατί: Ἐκεῖνο τό ὁποῖον ἀποπέμπει τήν θείαν χάριν, εἶναι ὄχι ἡ παθητική ὑποδοχή, ἀλλά ἡ συνειδητή ἄρνησις, διότι ὁ Κύριος ἐδήλωσεν ὅτι «ὁ ἀπιστήσας κατακριθήσεται». Τό παιδίον λοιπόν δέν ἔχει τοιαύτην συνειδητήν ἄρνησιν. Ἑπομένως δέν εἶναι ἀνάξιον τῆς θείας χάριτος.
Εὐαγγελικός: Λογικόν εἶναι αὐτό.
Ὀρθόδοξος: Εἶναι καί κάποιο ἄλλο ἀκόμη λογικώτερον.
Εὐαγγελικός: Ποῖον εἶναι αὐτό;
Ὀρθόδοξος: Τό προπατορικόν ἁμάρτημα εἰσῆλθεν εἰς τό νήπιον ἐν ἀγνοίᾳ του, ἀσυνειδήτως. Δέν εἶναι λογικόν νά ἐξέλθῃ ἀσυνειδήτως ἐν ἀγνοίᾳ του διά τοῦ βαπτίσματος;
Εὐαγγελικόν: Λογικόν εἶναι καί αὐτό.
Ὀρθόδοξος: Ἄς συγκεντρώσωμεν τώρα τά λογικά καί τάς πιθανότητας τοῦ νηπιοβαπτισμοῦ βάσει τῆς Ἁγίας Γραφῆς. α) Ὁ Κύριος εὐλογεῖ τά παιδία ἄρα καί αὐτά πρέπει νά εἶναι μέτοχα τῆς θείας χάριτος. β) Ὁ Κύριος ῥητῶς καί γενικῶς δηλοῖ, ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν θὰ βαπτισθῇ δέν θά σωθῇ. Τά μικρά παιδία κινδυνεύουσι νά ἀποθάνωσι καί ὡς μέτοχα τοῦ προπατορικοῦ ἁμαρτήματος νά στερηθῶσι τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Διατί νά μή βαπτισθῶσι;
γ) Τά παιδία παρά τήν θέλησίν των καί ἐν ἀγνοίᾳ των εἶναι μέτοχα τοῦ προπατορικοῦ ἁμαρτήματος. Διατί καί ἐν ἀγνοίᾳ των νά μή ἐξέλθῃ διά τοῦ βαπτίσματος τό κακόν τοῦτο;
δ) Ἡ συνειδητή ἄρνησις ἀποπέμπει τήν θείαν χάριν. Τά παιδία στερούμενα συνειδητῆς ἀρνήσεως, διατὶ νὰ μὴ καθαρισθοῦν ψυχικῶς διά τοῦ βαπτίσματος; Μήπως καί σωματικῶς πολλάκις δέν καθαρίζονται ὑπό τῶν γονέων των παρά την θέλησίν των;
ε) Ὁλόκληροι οἶκοι ἐβαπτίσθησαν, ἡ περιτομή εἶναι τύπος τοῦ βαπτίσματος. Διατί λοιπόν νά ἀπορρίψωμεν τόν νηπιοβαπτισμόν;
Εὐαγγελικός: Λογικά, πιθανά εἶναι ὅλα αὐτά. Θά ἤθελα ὅμως περισσοτέρας βεβαιότητας νά ἀποκτήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ. Πῶς θά ἀποκτηθῇ ἡ βεβαιότης;