Τοῦ κ. Β. Χαραλάμπους, θεολόγου
Τὸ πρόβλημα δυσλειτουργίας τῆς μορφῆς ὁμοσπονδιακῆς λύσης, ἡ ὁποία ἐπιχειρεῖται νὰ ἐπιβληθεῖ στὴν Κύπρο, παρὰ τὸ μέγεθός του δὲν τονίζεται, γιὰ τὸν λόγο ὅτι ἡ λύση αὐτὴ θεωρεῖται ὡς μονόδρομος. Παραθεωρεῖται τελικὰ τὸ πρόβλημα τῆς δυσλειτουργίας τοῦ ἐπιβληθέντος ὁμοσπονδιακοῦ συστήματος, πέραν φυσικά τοῦ ἄδικου μίας τέτοιας ἐπιβολῆς.
Ἕνα μεγάλο λάθος, τὸ ὁποῖο γίνεται ἀπὸ ὅσους προσπαθοῦν νὰ ἀπαμβλύνουν τὰ ἀρνητικὰ ἑνὸς τέτοιου πολιτειακοῦ συστήματος, εἶναι ἐκεῖνο τῆς παραγνώρισης τῆς ‘’δυναμικῆς’’ αὐτοῦ. Παραθεωροῦμε τὴ ‘’δυναμικὴ’’ μίας τέτοιας μορφῆς ὁμοσπονδιακῆς λύσης καὶ τὴν πιθανὴ παρεπόμενη μετεξέλιξή της, ἡ ὁποία ἀναγκαστικὰ θὰ ὁδηγήσει σὲ μία ὀδυνηρότερη μορφὴ πολιτειακοῦ συστήματος.
Ἡ δυσλειτουργία μίας τέτοιας μορφῆς λύσης, θὰ ὁδηγήσει ἀναπόφευκτα σὲ μία ὀδυνηρὴ μετεξέλιξή της, ὅσο κι ἂν τὸ παραγνωρίζουμε τοῦτο, θεωρώντας τὶς ὅποιες ἀναφορὲς σὲ αὐτὸ τὸ θέμα ὡς κινδυνολογία. Αὐτὸ τὸ βασικὸ πρόβλημα τῆς μορφῆς ὁμοσπονδίας, ἡ ὁποία ἐπιχειρεῖται νὰ μᾶς ἐπιβληθεῖ, θὰ ὁδηγεῖ ἀναπόφευκτα καὶ σταδιακὰ σὲ χαλάρωση τῶν ἐξουσιῶν τῆς κεντρικῆς κυβέρνησης, μετατρέποντάς την σὲ ὀδυνηρότερο σύστημα. Γιατί νὰ ἀποκλείεται ἡ ‘’δυναμικὴ’’ μετεξέλιξής της σταδιακά, σὲ συνομοσπονδιακὴ μορφὴ καὶ ὄχι μόνο;
Ἀμφιβάλλουμε ὅτι ἡ διαβλεπόμενη ἀπὸ ἀρκετοὺς δυσλειτουργία τοῦ συγκεκριμένου πολιτειακοῦ συστήματος, εἶναι ἕνα πρόβλημα τὸ ὁποῖο καραδοκεῖ καὶ ἀπὸ τὸ γεγονὸς τοῦ διοικητικοῦ ‘’διαχωρισμοῦ’’ τῶν δύο ὁμόσπονδων κρατιδίων μὲ βάση ἐθνοτικὰ κριτήρια. Ἔχει σημασία ἡ ‘’δυναμικὴ’’ μετεξέλιξης ἑνὸς πολιτειακοῦ συστήματος καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν πρέπει νὰ παραθεωρεῖται ἡ παράμετρος αὐτή.
Νὰ θυμίσουμε σὲ ἐπίπεδο ὅμως συνομιλιῶν, τὴν κατάληξη τῆς ἀποδοχῆς τῆς διπεριφερειακῆς ὁμοσπονδίας, ὅσο κι ἂν ἄλλοι λόγοι δὲν μᾶς ἀφήνουν νὰ δοῦμε τὴν πραγματικότητα. Ἀρχικὰ εἶχε γίνει ἀναφορὰ σὲ διπεριφερειακὴ ὁμοσπονδία, μὲ τὸν ‘’φραστικὸ χρωστήρα’’ τοῦ ἑνιαίου κράτους. Μετὰ τὴν ἀποδοχὴ τῆς διπεριφερειακῆς ὁμοσπονδίας, ἀρκεσθήκαμε ἐπακόλουθα στὴν δικοινοτικὴ ὁμοσπονδία, μὴ δεχόμενοι τὴ διζωνικὴ ὁμοσπονδία καὶ μάλιστα ἀποδίδοντες βαρεῖς χαρακτηρισμοὺς σὲ ὅποιον μιλοῦσε γι’ αὐτή.
Ὅταν ἀντιληφθήκαμε τὰ στοιχεῖα διζωνικότητας, τὰ ὁποῖα ἐνυπῆρχαν στὴ μορφὴ τῆς δικοινοτικῆς ὁμοσπονδίας, τὴν ὁποία εἴχαμε ἀποδεχθεῖ, ἡ διζωνικὴ ὁμοσπονδία δὲν ἔγινε μόνο δεκτῆ, ἀλλὰ καὶ παντιέρα ἐπίλυσης τοῦ Κυπριακοῦ προβλήματος. Ἐπακόλουθα ὁποιοσδήποτε ἀμφισβητοῦσε τὴ διζωνικὴ ὁμοσπονδία, εἶχε ὡς ἀντιμίσθιο τὸν χαρακτηρισμὸ ‘’ἀπορριπτικός’’.
Δὲν ἀντιληφθήκαμε ἴσως, τὸ ὅτι γιὰ τὴ διασφάλιση τῆς ‘’διοικητικῆς’’ ὀντότητας τοῦ καθενὸς τῶν δύο κρατιδίων ποὺ θὰ συναποτελοῦσαν τὸ ὁμόσπονδο κράτος, μὲ τὴ μορφὴ λύσης ποὺ τελικῶς θέλουν νὰ μᾶς ἐπιβάλουν, ἴσως εἶχε ἐπακόλουθη ἄλλη μορφὴ μετεξέλιξής της.
Ἴσως παραθεωρήσαμε τὴν παράμετρο τῆς ἐξασφάλισης ἀριθμητικῆς πλειοψηφίας, σὲ κάθε ἕνα ἀπὸ τὰ δύο ὁμόσπονδα κρατίδια μὲ ἐθνοτικὰ κριτήρια, ἡ ὁποία ἀποτελοῦσε καὶ ἀποτελεῖ βασικότατη ἐπιδίωξη καὶ θέση τῆς Τουρκίας. Ἡ ὑποχρεωτικὴ ἀριθμητικὴ πλειοψηφία μὲ ἐθνοτικὰ κριτήρια σὲ κάθε ἕνα ἀπὸ τὰ δύο ὁμόσπονδα κρατίδια, ποὺ θὰ συναποτελοῦν τὸ ὁμόσπονδο κράτος, πέραν τῆς κατάφορης ἀδικίας, συνεπάγεται καὶ μίαν ἄλλη ‘’δυναμική’’.
Μὲ τὰ πρῶτα σοβαρὰ δυσλειτουργικὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἀναπόφευκτα θὰ παρουσιαστοῦν, θὰ θεωρηθεῖ ἀναγκαία ἡ χαλάρωση τῶν ἐξουσιῶν τῆς κεντρικῆς κυβέρνησης, μετατρέποντας τὴ μορφὴ αὐτὴ τῆς ὁμοσπονδιακῆς λύσης σὲ ὀδυνηρότερο πολιτειακὸ σύστημα. Τὸ ἐθνοτικὸ κριτήριο στὴ μορφὴ διοίκησης τοῦ καθενὸς ἀπὸ τὰ δύο κρατίδια, θὰ καταστεῖ βασικὸς δυσλειτουργικὸς παράγοντας.
Ἂς μὴ ὑποτιμᾶται λοιπόν, ἡ ‘’δυναμικὴ’’ μετεξέλιξης τοῦ ἐπιβληθέντος πολιτειακοῦ συστήματος τῆς διζωνικῆς δικοινοτικῆς ὁμοσπονδίας. Ἂς μὴ λησμονεῖται ὅτι, αὐτὸ ἀγνοήσαμε καὶ μὲ τὴν ἀποδοχὴ τῆς διπεριφερειακῆς ὁμοσπονδίας σὲ ἐπίπεδο συνομιλιῶν, τὴν ὁποία σὲ ἀρχικὸ στάδιο ἀποδεχθήκαμε.