Ἐκκλησιασμός καί ἀνατροφή τῶν παιδιῶν
«καὶ οἱ πατέρες μή παροργίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν, ἀλλ’ ἐκτρέφετε αὐτὰ ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου».
(: Καὶ οἱ πατέρες μὴ ἐρεθίζετε καὶ μὴ προκαλεῖτε τὰ παιδιά σας νὰ θυμώσουν καὶ νὰ ὀργισθοῦν. Ἀλλὰ νὰ τὰ ἀνατρέφετε μὲ ἐπιμέλεια καὶ παιδαγωγία καὶ συμβουλές, ποὺ εἶναι σύμφωνες μὲ τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου).
Ποιὰ λοιπὸν εἶναι ἡ καλύτερη ἀνατροφὴ τῶν παιδιῶν; Αὐτὴ ποὺ γίνεται σύμφωνα μὲ τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου.
• Ὁ Ἅγιος Ἐφραὶμ ὁ Κατουνακιώτης τονίζει:
«Θέλουμε νὰ ποῦμε στὰ παιδιά: «Παιδιά, μή φεύγετε ἀπό τήν Ἐκκλησία, Νὰ πηγαίνετε κάθε Κυριακή στὴν Ἐκκλησία. Νὰ ἐκκλησιάζεστε. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι «τὸ ταμεῖον τῆς Χάριτος». Ἀπὸ κεῖ πηγάζει ὅλη ἡ εὐτυχία τοῦ ἀνθρώπου. Τήν εἰρήνη, τὴν ἀγάπη ἀπό τήν Ἐκκλησία θὰ τὰ πάρεις. Οὔτε στὰ παιχνίδια οὔτε μέσα στὴν κοινωνία θὰ τὰ βρεῖς αὐτά, ὅσο μέσα στήν Ἐκκλησία.
Ἐάν ἐσύ, αὐτόν τόν λόγο, τὸν ὁποῖον λές, δὲν τὸν ἔχεις σὲ πράξη, τὰ παιδιά δέν πληροφοροῦνται. Ὄχι. Πρέπει ἐσύ πρῶτος νὰ πᾶς στὴν Ἐκκλησία, νὰ γευθεῖς τὴν γλυκύτητα τῆς Ἐκκλησίας, οὕτως ὥστε, ὅταν τὸ πεῖς στὰ παιδιά, ἀπό μέσα «ἐρεύγεσαι» (= φανερώνεις, ἀποκαλύπτεις, βλ. Ματθ. 13, 35). Αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔχεις, τὸ λὲς καὶ στὰ παιδιά. Ὁπότε τὰ παιδιά πληροφοροῦνται.
Διότι αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔχεις, τό μεταδίδεις· βγαίνει μία ἀκτίνα Χάριτος ἀπό μέσα σου καί μεταδίδεται στὰ παιδιά. Τὰ παιδιά, τά ὁποῖα εἶναι βαπτισμένα καί σύ βαπτισμένος πληροφοροῦνται. Ὅταν ὅμως ἐσύ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λές, δὲν τὸ κάνεις, τὰ παιδιὰ δὲν πληροφοροῦνται, διότι ἀπό μέσα σου δέν βγαίνει Χάρις. Εἴτε τὸ ἄκουσες, εἴτε τὸ εἶδες, εἴτε τὸ καταφρόνησες. Καὶ τὰ παιδιὰ δὲν πληροφοροῦνται. Ὅταν ὅμως ἐσύ ὁ ἴδιος τὸ ἔχεις αὐτό, τό ὁποῖον λές, τότες τὰ παιδιά πληροφοροῦνται καί ἀκοῦνε. Μεταδίδεις, λέει, ἀπό τήν περιουσία σου, μεταδίδεις, τρόπον τινά, ἀπό αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔχεις καὶ τὸ ζεῖς καὶ τὸ τρῶς. Αὐτὸ μεταδίδεις καὶ στὰ παιδιά. Τὰ παιδιὰ πληροφοροῦνται.
Ἔρχεται μία Κυριακή. Πάρ’ τή γυναικούλα σου, πάρ’ τὰ παιδάκια σου. Πήγαινε στήν Ἐκκλησία. Καί μετά ἀπ’ τὴν Ἐκκλησία, ὅταν θὰ πᾶς στὸ σπίτι σου, θὰ δεῖς· μία εἰρήνη βασιλεύει στὸ σπίτι, μία ἀγάπη ὅλη τὴν ἡμέρα, ἀλλά καί ὅλη τήν ἑβδομάδα. Τήν ἄλλη Κυριακή, μή πηγαίνεις στὴν Ἐκκλησία. Θὰ δεῖς ὅλη τήν ἡμέρα τῆς Κυριακῆς μαλώματα, γκρίνια μὲ τὰ παιδιά, φωνές, ἀντάρες, ὅλη τήν ἑβδομάδα. Τώρα διάλεξε ποιός δρόμος σοῦ ἀρέσει. Ποιό εἶναι το δικό σου συμφέρον. Να ζεῖς εἰρηνικά. Καὶ τὰ παιδάκια κατόπιν παίρνουν τή Χάρη ἀπ’ τὴν Ἐκκλησία καί εἶναι εἰρηνικά».
Ἐδῶ ἦλθε ἕνας πρωτοδίκης καί λέει:
«Ἔχω τώρα μία βδομάδα, πού ἐξέδωσα ἕνα διαζύγιο».
«Γιατί», τοῦ λέω.
«Γιατί εἴχανε καμιά δεκαπενταριά μέρες ἕνα ἀνδρόγυνο πού παντρεύτηκε καί ἤθελε ἡ γυναίκα κάτι κεφτεδάκια νά κάνει καί εἶπε ὁ ἄνδρας της: “κάνε κι αὐτό”. Διαφώνησαν λοιπόν καὶ χώρισαν».
«Δέ μοῦ λές, Πηγαίνανε στήν Ἐκκλησία».
«Ὄχι», μοῦ ἀπαντᾶ.
«Ἔ, νὰ τὰ ἀποτελέσματα τῆς Ἐκκλησίας. Νά τά ἀποτελέσματα τῆς Ἐκκλησίας». Ἐάν πήγαιναν στήν Ἐκκλησία, οὔτε πολιτικό γάμο θά ζητούσανε, οὔτε ναρκωτικά θά ζητούσανε, οὔτε μέ μαλώματα θά ζούσανε. Διότι ἡ Ἐκκλησία εἶναι πηγή τῆς Χάριτος. Ὅπου πηγάζει ἡ Χάρις ἐκεῖ εἶναι ὄντως ἄκρα εἰρήνη, ἄκρα γαλήνη, ἀγάπη, ἀδελφοσύνη, ὅλα. Ἐνῶ, ὅταν δέν πηγαίνουν στήν Ἐκκλησία, θέλουν ὅλα, καί τό ’να καί τ’ ἄλλο, ὅλα.
Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος πηγαίνει, στήν Ἐκκλησία, κάνει ἔκτρωση; Ἦλθε κάποιος καί μοῦ λέει: «Ἀρραβώνιασα τὸ κορίτσι μου μέ κάποιον. Ἔμεινε ἔγκυος. Δέν τήν θέλω, λέει ὁ γαμπρός. Δέν τήν θέλεις, τώρα τί θά κάνουμε; Λέει ὁ ἄνδρας στή γυναίκα του «Πάρ’ την καί πήγαινε στήν Ἀθήνα καί κάνε ἔκτρωση. Θὰ μᾶς πάρει ἡ ντροπή τοῦ κόσμου».
Ἔ, τήν πῆρε ἡ γυναίκα καί πήγανε στὴν Ἀθήνα. Μόλις πῆγε νὰ κοιμηθεῖ, βλέπει τὸν Ἅγιο Νεκτάριο μὲ τὸ μπαστούνι του.
«Βρὲ σύ, τὸ σκέφθηκες καλά αὐτό τό ὁποῖο θέλεις νὰ κάνεις; Τὸ βλέπεις αὐτό;». Ἔντρομη σήκωσε τὸ κορίτσι. «Ἐλᾶτε, ἐλᾶτε»…
Γύρισαν στὸ χωριό. «Τὴν παίρνω», λέει ὁ γαμπρός. Ὁ Ἅγιος Νεκτάριος ἐνήργησε καί τήν πῆρε. Βλέπεις, δηλαδή, ἡ ἔκτρωση εἶναι ἀπαίσιο πρᾶγμα. Ἡ μητέρα νὰ σκοτώνει τὸ παιδάκι της. Ναί, ἀλλά ὅταν δὲν πάει στὴν Ἐκκλησία, τὸ σκοτώνει! Ὅταν πάει ὅμως, δὲν τὸ σκοτώνει. Ζοῦνε εἰρηνικά καί ὁ ἄνδρας καί ἡ γυναίκα. Αὐτά εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῆς Ἐκκλησίας,
Ἀλλ’ ὅταν ὅμως καί ὁ δάσκαλος καί ἡ δασκάλα πηγαίνουνε στὴν Ἐκκλησία, τὰ παιδάκια ἀκοῦνε, πληροφοροῦνται, κατά πνευματικόν τρόπον. Ὅταν δέν πᾶνε στήν Ἐκκλησία;
Βρέ σύ, δέν πᾶς στήν Ἐκκλησία κι ἔρχεσαι ἐσύ νά διδάξεις ἐμένα Ἐκκλησία;
Γιατί δέν ἔχει τίποτε μέσα του. Τό ἄκουσε, τό διάβασε. Γι’ αὐτό τό λέει στά παιδιά κι αὐτά οὔτε κἄν πληροφοροῦνται. Ἔτσι εἶναι. Τά περισσότερα πράγματα ἔτσι εἶναι. Γι’ αὐτό σοῦ λέει τώρα νά πάω στό Ἅγιον Ὄρος, νά πάω σέ πνευματικούς ἀνθρώπους νὰ μοῦ ποῦνε. Κατ’ αὐτόν τόν τρόπο λύνονται τά προβλήματα…».
• Ὁ Ἅγιος Πορφύριος μᾶς συμβουλεύει γιὰ τὴν ἀνατροφὴ τῶν παιδιῶν:
«Αὐτὰ ποὺ θέλετε νὰ πεῖτε στὰ παιδιά σας, νὰ τὰ λέτε μὲ τὴν προσευχή σας. Τὰ παιδιὰ δὲν ἀκοῦν μὲ τὰ αὐτιὰ· μόνο ὅταν ἔρχεται ἡ Θεία Χάρις ποὺ τὰ φωτίζει, τότε ἀκοῦνε αὐτὰ ποὺ θέλουμε νὰ τοὺς ποῦμε. Ὅταν θέλετε νὰ πεῖτε κάτι στὰ παιδιά σας, πέστε το στὴν Παναγία κι αὐτὴ θὰ ἐνεργήσει. Ἡ προσευχή σας αὐτὴ θὰ γίνει ζωογόνος πνοή, πνευματικό χάδι, ποὺ χαϊδεύει, ἀγκαλιάζει, ἕλκει τὰ παιδιά».
Ὁ π. Πορφύριος πίστευε στὴν ἀξία, ποὺ ἔχει ἡ προσευχὴ γιὰ τὴν πνευματικὴ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου καὶ συμβούλευε τὰ πνευματικά του παιδιὰ πῶς νὰ προσεύχονται:
«Νὰ εὔχεσαι ἔτσι ἁπλά, ἁπλὰ καὶ ταπεινά, μὲ πίστη ἁπλή, χωρὶς νὰ περιμένεις νὰ σοῦ ἀπαντήσει ὁ Θεός. Χωρὶς νὰ δεῖς τὸ χέρι Του ἢ τὸ πρόσωπό Του ἢ τὸ φωτισμό Του. Τίποτα! Νὰ πιστεύεις! Ἐφ’ ὅσον μιλᾶς μὲ τὸ Θεό, μιλᾶς πραγματικὰ μὲ τὸ Θεό».
• Ὁ θεῖος Χρυσόστομος μᾶς λέγει:
«Ἀδιαφοροῦμε καί γιά τή σωτηρία τῶν παιδιῶν μας καί γιά τή δική μας, ἔχοντας ἕνα μόνο σκοπό, πῶς, γινόμενοι πλουσιότεροι, ν’ ἀφήσουμε τόν πλοῦτο στοὺς ἄλλους, καί ἐκεῖνοι πάλι σὲ ἄλλους, καί οἱ μετά ἀπό ἐκείνους στούς μετά ἀπ’ αὐτούς, καί γινόμαστε ἔτσι σάν κάποιοι μεταβιβαστές τῶν κτημάτων καί τῶν χρημάτων μας, ἀλλ’ ὄχι κύριοί τους».