«Πολιτική: Ἕνας ἀγώνας συμφερόντων μεταμφιεσμένος σὲ διαγωνισμὸ ἀρχῶν» Ambrose Bierce
Ο ΚΟΣΜΟΣ πάντα χωριζόταν σὲ δύο εἴδη ἀνθρώπων: στοὺς πολίτες καὶ στοὺς πολιτικούς.
α) ΣΤΟΥΣ πολίτες ποὺ ἀγωνιοῦν γιὰ τὸ μέλλον τοῦ τόπου τους, ποὺ παλεύουν ἔντιμα γιὰ τὴν ἐπιβίωσή τους, ποὺ σιχαίνονται καὶ ἀηδιάζουν τὸ ψεῦδος, τὸν μιμητισμό, τὸ δῆθεν. β) Στοὺς πολιτικοὺς ποὺ ἀγωνιοῦν γιὰ τὸ μέλλον τους, ποὺ παλεύουν γιὰ τὴν πολιτικὴ ἐπιβίωσή τους, ἔχοντας ὡς ὅπλο καὶ σύνθημα τὴν ἀνοησία τῆς ψευτοφιλοσοφίας: «ὁ σκοπὸς ἁγιάζει τὰ μέσα». Στοὺς πολιτικοὺς ποὺ ἂν τύχει καὶ δὲν ἐκλεγοῦν, τοὺς φταίει ὁ λαός, τὸ σύστημα, οἱ ψηφοφόροι. Διότι οἱ πολίτες – ἐκλογεῖς θεωροῦνται δεδομένο ἄβουλο ποίμνιο.
– ΣΤΟΥΣ πολίτες οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι πιόνια, ἀλλὰ αὐτενεργεῖς ὑπάρξεις, αὐθεντικοὶ ἄνθρωποι, μὲ ἀγάπη, συμπόνια, δάκρυα, πόνο καὶ κατανόηση γιὰ τοὺς συνανθρώπους τους, ἀλλὰ καὶ ὀργή, ξέσπασμα, ἀγανάκτηση, γιὰ τὴν περιφρόνηση τῶν πνευματικῶν τους κεκτημένων καὶ τὴν καταπάτηση τῶν δικαιωμάτων τους, ἀπὸ τὴν καθεστηκυία τάξη τῶν ἡγητόρων τους. Στοὺς πολιτικοὺς – ὑπαλλήλους τῶν κάθε εἴδους συμφερόντων, στοὺς κατευθυνόμενους, στοὺς ἐντολοδόχους, στοὺς ἁπλοῦς ἐκτελεστές. Στὶς δύστυχες αὐτὲς ὑπάρξεις, μὲ τὴν ἴδια παγιωμένη ἔκφραση στὸ πρόσωπο, σὰν μόνιμο (μίζερο) πολυκαιρισμένο ροῦχο, ποὺ ἀλλάζει ἀνάλογα τὴν περίσταση. Προσποιητὸ χαμόγελο στὶς χαρές, συντριβὴ δῆθεν στὸν ἀνθρώπινο πόνο, σοβαροφάνειας, ἔναντι τῆς ὁποίας δύσκολα συγκρατεῖς τὸν γέλωτα. Θεωροῦν ὅτι θὰ ἐκτεθοῦν, ἂν ἀφήσουν τὰ πραγματικὰ αἰσθήματά τους νὰ ἐξωτερικευθοῦν, ὅπως πράττουν ὅλοι οἱ φυσιολογικοὶ καὶ πνευματικὰ ὑγιεῖς ἄνθρωποι.
– ΣΤΟΝ καθημερινὸ ἐργαζόμενο, μάχιμο καὶ νικητὴ τῆς ζωῆς πολίτη, ὁ ὁποῖος μοχθεῖ γιὰ τὴν οἰκογένειά του, σέβεται τὸν διπλανό του, ἀγαπᾶ τὸν γείτονα, δίνεται ὁλόκληρος στοὺς φίλους. Στὸν πολίτη ποὺ ἀντιμετωπίζει τὴ ζωή στὰ ἴσια, χωρὶς χαμαιλεοντισμούς, χωρὶς νὰ κρύβεται, χωρὶς νὰ μοιράζει στοὺς ἄλλους τὶς εὐθύνες ποὺ τοῦ ἀνήκουν. Στὸν πολίτη ποὺ ξέρει νὰ δίνει μάχες, νὰ πολεμᾶ καὶ νὰ κερδίζει τὴ ζωή. Στὸν πολιτικό, ὁ ὁποῖος προεκλογικὰ ὑπόσχεται τὰ πάντα καὶ πάνω στὸ πάθος του γιὰ ἐξουσία, ξοδεύει καὶ τὸν τελευταῖο κόκκο τῆς ἀξιοπρέπειάς του. Τῆς ἤδη ἐλλειμματικῆς ἀξιοπρέπειάς του. Καὶ τὴν ἑπομένη (τῶν ἐκλογῶν) ὁ μέχρι χθὲς ὑποσχόμενος καὶ δυνάμενος τὰ πάντα, μετατρέπεται ἔξαφνα σὲ ἕνα ἀνθρωπάκι ποὺ εἶναι ἀνακόλουθο ἀκόμα καὶ στὰ στοιχειώδη. Σὲ μία πολιτικὴ ἀσημαντότητα, ἀνήμπορος σὲ νεωτερισμούς, σὲ οὐσιαστικὲς τομὲς καὶ λύσεις, ἀνίκανος νὰ ἐμπνεύσει, θιασώτης τῶν παρελάσεων καὶ τῶν κοινωνικῶν ἐκδηλώσεων, παρὼν στοὺς γάμους, στὰ μνημόσυνα, μόνιμος πελάτης πάσης φύσεως τελετῆς καὶ φιέστας. Στὸν πολιτικό, ὁ ὁποῖος ἐπαίρεται γιὰ τὰ ἐλάχιστα, διατυμπανίζει μὲ φανφαρονισμοὺς τὰ αὐτονόητα, καυχιέται γιὰ τὰ προφανῆ. Καὶ ὅταν ἔρχονται τὰ δύσκολα, γνωρίζει πολὺ καλὰ νὰ ξεγλιστρᾶ, διότι πάντα εὐθύνονται οἱ τρίτοι.
– ΣΤΟΝ πολίτη ὁ ὁποῖος θεωρεῖ ἀνάσα ζωῆς τὴν ἐπικοινωνία μὲ τοὺς συνανθρώπους του μὲ γνησιότητα αὐθεντικότητα. Αὐτὸν ὁ ὁποῖος χαρίζει δυνατὰ καὶ μὲ καθαρὴ καρδιὰ τὴν καλημέρα του σὲ ὅλους καὶ τὴ συνοδεύει μὲ ἕνα γλυκὸ χαμόγελο, ποὺ βγάζει ζεστὸ καὶ γνήσιο μέσα ἀπὸ τὸ βάθος τοῦ εἶναι του. Στὸν πολιτικὸ ποὺ θεωρεῖ ὅτι ἡ ἐπικοινωνία μὲ τὸν κόσμο πρέπει νὰ εἶναι μία πονηρὴ διαδικασία ἐξαπάτησης, μία εὐκαιρία παραπλάνησης, ποὺ ὡς σκοπὸ ἔχουν τὴν ἁλίευση, ἢ μᾶλλον τὴν ὑποκλοπὴ τῆς ψήφου. Κι αὐτὸ εἶναι μόνο ἕνα μέρος τοῦ δρόμου ποὺ ἐπέλεξε νὰ ἀκολουθήσει, γιὰ τὴν ἱκανοποίηση τῶν εὐτελῶν φιλοδοξιῶν του καὶ τοῦ ἐξέχοντος “ἐγώ” του, ποὺ προηγεῖται πάντων. Καὶ ἀπὸ πάνω, τοῦτο τὸν ἀπόλυτο ἐκπεσμὸ τὸν θεωρεῖ… τέχνη τῆς πολιτικῆς, ἢ ἐπὶ τὸ λαϊκότερον μαγκιὰ καὶ «καραμπουζουκλίκι»…
– ΣΤΟΝ πολίτη ποὺ ξέρει νὰ πίνει, νὰ χορεύει, νὰ διασκεδάζει μὲ ἀξιοπρέπεια, νὰ ρουφᾶ τὴ ζωή καὶ τὶς χαρές της, τὶς εὐλογημένες ἀπὸ τὸν Τριαδικὸ Θεό. Στὸν αὐθεντικὸ αὐτὸν ἄνθρωπο, ὁ ὁποῖος ἕλκει καὶ ἐμπνέει τοὺς γύρω του μὲ τὴ λεκτική του ἱκανότητα, μὲ τὴν προχωρημένη σκέψη του, μὲ τοὺς πιπεράτους πνευματώδεις ἀστεϊσμούς του. Στὸν πολιτικὸ ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἱκανὸς νὰ δραπετεύσει ἀπὸ τὰ στερεότυπα, ποὺ προκαλεῖ ἀνείπωτη ἀνία μὲ τὸν ἀπελπιστικὰ προβλέψιμο ξύλινο λόγο του, ποὺ διασκορπίζει θανάσιμη μελαγχολία μὲ τὰ ἴδια καὶ τὰ ἴδια, δεκαετίες καὶ δεκαετίες τώρα, ποὺ δημιουργεῖ μία μονοτονία χειρότερη καὶ ἀπὸ τοὺς τέσσερις τοίχους τῆς φυλακῆς. Σ’ αὐτὸν τὸν ἄνθρωπο, ὁ ὁποῖος φοβᾶται καὶ τρέμει νὰ τολμήσει ἀκόμα κι ἕνα βῆμα στὸ ἄγνωστο γι’ αὐτὸν πολιτικὸ – κοινωνικὸ πεδίο, σ’ αὐτὸν ποὺ σὲ κοιτάζει βαθιὰ ἀπορημένος, ἐνεὸς καὶ ἄφωνος, ὅταν τοῦ λὲς ὅτι τὸ θεωρούμενο ὡς ἀνέφικτο εἶναι θεόσταλτη πρόκληση γιὰ πρωτόγνωρη δημιουργία καὶ ὅτι ἡ ὁποιαδήποτε πτώση, ἧττα ἢ ἄρνηση μπορεῖ νὰ μετατραπεῖ σὲ μοναδικὴ εὐκαιρία ἀνάδειξης, σὲ εὐκαιρία ζωῆς.
– ΣΤΟΥΣ πολίτες οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐλεύθεροι, ποὺ δίνουν λόγο μόνο στὸν ἑαυτό τους (διότι προσπαθοῦν νὰ μὴ εἶναι ὑπόλογοι κανενός), ποὺ ἀπολαμβάνουν κάθε γουλιὰ τῆς ζωῆς, ποὺ γεύονται δυνατὰ ὅλες τὶς πλευρὲς καὶ ἐκφάνσεις της, ποὺ ζοῦν σύμφωνα μὲ τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου, ποὺ γερνοῦν χορτασμένοι. Στοὺς πολιτικοὺς οἱ ὁποῖοι, ὄντες αἰχμάλωτοι τῶν συμφερόντων, δέσμιοι τῶν ψεύτικων λόγων τους καὶ τῶν ἀνεκπλήρωτων ὑποσχέσεών τους, δοῦλοι τῆς συνεχοῦς ἀδολεσχίας καὶ κοροϊδίας τους, ψάχνουν φθηνοὺς καὶ ἀνέντιμους τρόπους νὰ ξεφύγουν, νὰ καλύψουν τὰ ψεύδη μὲ ἄλλα ψεύδη, καὶ μετὰ κι αὐτὰ μὲ ἄλλα, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμός. Στοὺς πολιτικοὺς ποὺ ὅλη τους ἡ λειτουργία, ὁλόκληρη ἡ ζωή τους, εἶναι μία διαρκὴς προσπάθεια προσποίησης. Ζωή βουτηγμένη στὴν ὑποκρισία. Πολιτικοὶ οἱ ὁποῖοι ὑποδύονται στὸν κόσμο (δίκην ἠθοποιῶν) κάτι ποὺ δὲν εἶναι αὐτὸ ποὺ θὰ ἤθελαν νὰ εἶναι. Ζωή ἄνοστη, φτιασιδωμένη, ἔτσι ποὺ νὰ ἀρέσει στοὺς ἄλλους ὄχι στοὺς ἑαυτούς τους. Ζωή ὑποταγμένη στὴν καθημερινὴ ἀναγκαιότητα τῆς ἀπόκρυψης τῶν σκέψεων, τῶν συναισθημάτων, τῆς ἀλήθειας, τῆς ὑπεκφυγῆς. Ζωή προσαρμοσμένη μόνο σ’ ἕνα στόχο: τὴν (ἐπαν)ἐκλογή. Ζωή τόσο ἀπόλυτα ἐξαρτημένη ἀπὸ τὸν θῶκο, διότι ἂν αὐτὸς πάψει νὰ ὑπάρχει, ἡ κοινωνικὴ ἐμβέλεια καὶ ἡ ἀποδοχὴ συρρικνοῦνται στὸ ἐλάχιστο, ἕως τὸ μηδέν. Τότε καταλαβαίνουν – ἀλλὰ συνήθως εἶναι ἀργὰ – πόσο λαϊκὴ ἀντιπάθεια καὶ κοινωνικὴ ἀποστροφὴ παρήγαγαν ἡ ὑπεροψία τους, ὁ ἡγεμονισμός τους, ὁ αὐταρχισμός τους καὶ οἱ ἀναλήθειές τους, στὰ χρόνια τῆς ἐξουσίας τους.
* * *
Ὁ ΚΟΣΜΟΣ πάντα χωριζόταν σ’ αὐτὲς τὶς δύο κατηγορίες ἀνθρώπων: στοὺς πολίτες καὶ στοὺς πολιτικούς. Ὅμως ποτὲ ξανὰ στὸ παρελθὸν δὲν ἦταν τόσο δυσθεώρητη ἡ ἀπόσταση, ἡ ὁποία χωρίζει τὶς δύο αὐτὲς κοινωνικὲς ὁμάδες. Ἀκριβῶς ὅσο ἀγεφύρωτο εἶναι τὸ χάσμα μεταξὺ ἀλήθειας καὶ ψεύδους, μεταξὺ ἀξιοπρέπειας καὶ ἀπαξίας, μεταξὺ ἐγκυρότητας καὶ ἀναξιοπιστίας.
ΕΥΛΟΓΩΣ θὰ ἐγείρει κάποιος τὸν ἀντίλογο ὅτι δὲν εἶναι ὅλοι οἱ πολιτικοὶ ἴδιοι. Βεβαίως καὶ συμφωνῶ. Ὅμως γιὰ τούτου τοῦ λόγου τὸ ἀληθές, εἶναι ἀπαραίτητες οἱ ἀποδείξεις. Ὄχι προφορικές, ἀλλὰ ἔμπρακτες. Καὶ αὐτὲς ἰσχύουν καὶ ἐπιβεβαιώνονται μόνο μὲ τὴν καθημερινὴ στάση τῆς ζωῆς μας.
ΝΙΚΟΛΑΟΣ Α. ΚΑΝΗΣ
Ἐκδότης ἐφημερίδος ΜΑΧΗΤΗΣ
Ἀγρίνιο
Αἰτωλοακαρνανία