Κατὰ τὸν πανηγυρικὸν τῆς Κυριακῆς τῆς Ὀρθοδοξίας ὁ Σεβ. Ἰλίου ἐδικαιολόγησε πλήρως τὴν παῦσιν τῆς Θείας Λειτουργίας, ἐνῷ «ἀνεμάσησε» τὰς κακοδοξίας τῆς «θεολογίας τοῦ προσώπου». Συμφώνως πρὸς τὸ ἀνακοινωθὲν τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος τῆς 21ης Μαρτίου 2021:
«Τὸν πανηγυρικὸ τῆς ἡμέρας, ἐκφώνησε ὁ Συνοδικὸς Μητροπολίτης Ἰλίου, Ἀχαρνῶν καὶ Πετρουπόλεως κ. Ἀθηναγόρας, ὁ ὁποῖος ἀναφέρθηκε στὴν σημερινὴ Περικοπὴ τῆς Καινῆς Διαθήκης -στὴν θεία κλήση τοῦ Κυρίου πρὸς τὸν Ναθαναὴλ- τονίζοντας ὅτι «ἡ Ἐκκλησιαστικὴ Παράδοση τὴν τοποθέτησε στὸ τυπικὸ τῆς Α΄ Κυριακῆς τῶν Νηστειῶν, γιὰ νὰ μᾶς βοηθήσει στὸ ταξίδι τῆς πίστης – ἐμπιστοσύνης μας στὴν ἀνακάλυψη τοῦ θεανδρικοῦ Προσώπου τοῦ Χριστοῦ… ἀπὸ τὸ 843 μ.Χ., ποὺ ἔγινε ἐπίσημα ἡ ἀναστήλωση τῶν ἁγίων Εἰκόνων μέχρι σήμερα ἡ Ἐκκλησία ὀνόμασε τὴν Κυριακὴ αὐτή, Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ καθιέρωσε νὰ ἑορτάζεται αὐτὸ τὸ γεγονὸς τῆς ἀνύψωσης τῶν θείων Εἰκόνων. Τὸ περιεχόμενο τῆς ἑορτῆς, ὅμως, ἀποκτᾶ ἀφενὸς τὸ συγκεκριμένο ἰδιαίτερο νόημα τῆς ἀποκατάστασης τῶν εἰκόνων στὴν προσκυνητή τους θέση καὶ ἀφετέρου ἕνα γενικότερο νόημα, δεδομένου ὅτι ἀφορᾶ στὴν νίκη τῆς ἀληθινῆς πίστεως, τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως, ἔναντι ὅλων τῶν αἱρετικῶν φρονημάτων. Εἶναι ἡ ἑορτὴ τῆς διὰ τῶν αἰώνων διαλεκτικῆς ἀποκαλύψεως τῆς ἀληθείας τοῦ Θεοῦ στὴν ἐν συνόδῳ συγκροτημένη Ἐκκλησία. Ἡ ἐπικράτηση αὐτή, τῆς ἀποκεκαλυμμένης Ἀληθείας (=Ὀρθοδοξίας) ἔναντι τοῦ ψεύδους καὶ τῆς πλάνης τῶν αἱρέσεων λογίζεται ἀπὸ τὸ ἐκκλησιαστικὸ πλήρωμα ὡς νίκη καὶ θρίαμβος. Ὡς ἐκ τούτου «ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει εἶδε φῶς μέγα, καὶ τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς». Τὸ γεγονὸς ὅτι κατὰ τὴν προσκύνηση τῶν Τιμίων Εἰκόνων ἡ προσκύνηση μεταβαίνει στὸ πρωτότυπο ποὺ ἁγιογραφεῖται σὲ αὐτές, φανερώνει ὅτι ἡ Ἐκκλησία καθιερώνει τὴν ἔννοια τοῦ προσώπου καὶ τῆς ὑποστάσεως καὶ ὅτι προσκυνοῦμε τὸ ἐξιστορημένο πρόσωπο, ποὺ φέρει τὰ συγκεκριμένα στοιχεῖα καὶ ὄχι ἕνα εἴδωλο ἢ κάποιο προσωπεῖο… ἡ κατανόηση τῆς περιόδου τῆς πανδημικῆς νόσου COVID-19 ποὺ ζοῦμε ἐπώδυνα, δὲν αἴρει τὴ δυνατότητα τοῦ ἀνθρώπου νὰ γίνει πρόσωπο καὶ νὰ βιώσει τὴν ὑπόσταση. Ἀντίθετα ἀποτελεῖ εὐκαιρία ἀνάδειξης τῆς προσωπικότητας τοῦ κάθε πιστοῦ καὶ τοῦ αὐθεντικοῦ τρόπου τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς. Ἡ αὐστηρὴ κριτικὴ ὅλων τῶν φορέων, γιὰ τὸν τρόπο διαχείρισης τῆς κρίσης, τὸ lockdown, ἡ χρήση τοῦ προσωπείου – μάσκας, ἡ ἔλλειψη ἐλεύθερων κλινῶν στὰ νοσοκομεῖα, ὁ οἰκονομικὸς ἀνταγωνισμὸς γιὰ τὰ ἐμβόλια, ἡ ἰδιοτέλεια πολλῶν ἐπικριτῶν, πυροδότησαν μία διαμάχη σὲ δύο κυρίως ἐπίπεδα. Τὸ πρῶτο ἐπίπεδο εἶχε νὰ κάνει μὲ τὴν «ἔκπληξη», ποὺ προκάλεσαν τὰ νέα μέτρα μέσα στοὺς κόλπους τῆς Ἐκκλησίας. Τὰ μέτρα γιὰ τὴν διασφάλιση τῆς ὑγείας, ποὺ ἐπέβαλε ἡ Πολιτεία καὶ μὲ νηφαλιότητα καὶ ταπεινοφροσύνη ἀποδέχθηκε ἡ Ἐκκλησία, ἔδωσαν τροφὴ σὲ μία μερίδα χριστιανῶν, ἐγκλωβισμένων στὴ δική τους προβληματική, νὰ θεωρήσουν ὅτι ἔφθασε ἐπιτέλους ἡ ὥρα νὰ ἀναπετάξουν τὶς σημαῖες τῆς Ὀρθοδοξίας, νὰ ὁμολογήσουν καὶ νὰ διακηρύξουν τὴν πίστη τους, ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς βέβαια στὸ «βωμὸ» καὶ τὸν «ἄμβωνα» τῶν κοινωνικῶν δικτύων καὶ νὰ ἐκφωνήσουν «ἀρὲς» ἐναντίον ὅσων θὰ τολμοῦσαν νὰ ἀντιπαρατεθοῦν στὴν ἄποψή τους. Ἀπὸ τοὺς ἴδιους ἡ Ἐκκλησία, ὅταν διακριτικὰ σιωποῦσε, κατηγορήθηκε διότι σιωπᾶ. Κι ὅταν ὕψωνε λόγον ἀληθείας κατασυκοφαντήθηκε, διότι μιλοῦσε μὲ παρρησία καὶ εὐπρέπεια στήριζε τὸ ὑγιὲς πλήρωμά της. Τὸ δεύτερο ἐπίπεδο διαμάχης ἔχει νὰ κάνει μὲ τὴ στάση τῶν ἀνθρώπων, ποὺ πάντοτε ἀπαξίωναν τὴν Ἐκκλησία καὶ ποὺ περίμεναν καρτερικὰ νὰ ἀνυψώσουν τὰ βέλη ἀπὸ τὴ φαρέτρα τους, γιὰ νὰ ἐπιφέρουν θανάσιμες πληγὲς στὸ σῶμα της. Εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ ζητοῦσαν αὐστηρὴ χρήση τῶν μέτρων καὶ τῶν νομικῶν συνεπειῶν τους, γιὰ νὰ φιμώσουν κλῆρο καὶ λαό. Ἄλλοτε θέλησαν νὰ φέρουν σὲ συζήτηση καὶ ἀμφισβήτηση τὸ λειτουργικὸ καὶ μυστηριακὸ οἰκοδόμημα τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἐπιχείρησαν νὰ μετατρέψουν τὴν προστασία τῆς δημοσίας ὑγείας, μεταξὺ ἄλλων, καὶ σὲ θρησκευτικὸ ζήτημα… ἡ σημερινὴ ὅμως Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας μᾶς διακηρύττει ὅτι μέσα στὸ ἱστορικὸ γίγνεσθαι ἡ Ἐκκλησία πολεμᾶται καὶ ὅτι πολεμουμένη νικᾶ. Προφανῶς τὸ παραλήρημα τῆς καχυποψίας ἢ τῶν συνωμοσιῶν, τὰ ἀλλεπάλληλα fake news, ἡ ἐπιστράτευση τῆς παραπληροφόρησης, ἡ ἀπαξίωση καὶ κατασυκοφάντηση τῆς νηφάλιας στάσης τῆς Ἐκκλησίας ἀπέναντι σὲ αὐτὰ τὰ ζητήματα καὶ ἄλλα παρόμοια φαινόμενα, ποὺ ἀναδείχθηκαν τὴν χρονικὴ αὐτὴ περίοδο κατέστησαν περισσότερο φανερὴ τὴν ἀπουσία Ὀρθοδόξου Ἐκκλησιαστικοῦ φρονήματος… εἶναι ἡ πανδημία μία ἀφορμὴ νὰ ἀπελευθερωθοῦμε ἀπὸ τὸν ἀτομοκεντρικὸ τρόπο ζωῆς, ἀπὸ τὸν ἀτομοκεντρικὸ τρόπο σκέψης. Τὸ ἄτομο εἶναι κατηγορία κοινωνιολογικὴ καὶ βιολογική, ποὺ ἀνήκει ὁλότελα στὴ φύση. Εἶναι μέρος τοῦ φυσικοῦ ὅλου, ἀπὸ τὸ ὁποῖο ἀποκόβεται μὲ ἀντίθεση, μὲ ὁροθεσία, μὲ ἀπομόνωση. Ἂν τὸ ἄτομο μετασχηματισθεῖ σὲ πρόσωπο, τότε ἀπαιτεῖ τὸ πέρασμά του στὴν ὑπόσταση. Ἡ ὑπόσταση εἶναι κατηγορία πνευματική. Δὲν εἶναι μέρος, ἀλλὰ περιέχει μέσα της τὸ ὅλο καὶ τοῦτο ἐξηγεῖ τὴν ἱκανότητά της νὰ γίνεται ἐνυπόστατη. Εἶναι ἀφορμὴ ἡ πανδημία νὰ ἐλευθερωθοῦμε ἀπὸ τὸν στεῖρο καὶ μονολιθικὸ λόγο, ποὺ δὲν ἀντέχει τὸν διάλογο καὶ νὰ ἀποκτήσουμε τὴν ἐμπειρία τοῦ Προσώπου, ποὺ διαλέγεται… Τοῦ Προσώπου στὸ ὁποῖο ἀποκαλύπτει ὁ Θεὸς τὴν Ἀλήθειά Του».