ΠΡΟΣ τὸν Ἀξιότιμον Ὑπουργὸν Παιδείας, Θρησκευμάτων καὶ Ἀθλητισμοῦ κ. Κυριάκον Πιερρακάκην
Κοιν.: 1. Τὴν Ἀξιότιμον Ὑφυπουργὸν Παιδείας κ. Ζέττα Μακρῆ.
2. Γενικὴν Γραμματείαν Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας Ἐκπαιδεύσεως καὶ Εἰδικῆς Ἀγωγῆς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων καὶ Ἀθλητισμοῦ.
3. Μακαριώτατον Ἀρχιεπίσκοπον Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος καὶ ἅπαντας τοὺς Ἀρχιερεῖς τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος.
Ἀξιότιμε κ. Ὑπουργέ,
Μὲ τὴν παροῦσα ἐπιστολή μας, ὡς Πανελλήνια Ἕνωση Θεολόγων, θέλουμε νὰ σᾶς παρακαλέσουμε στοὺς ἐπικείμενους διορισμούς, ποὺ πρόκειται νὰ ἀνακοινώσετε,νὰ καλυφθοῦν ὅλα τὰ κενὰ Θεολόγων, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν στὰ σχολεῖα.
Ἐπ’ αὐτοῦ σᾶς πληροφοροῦμε,ὅτι, σύμφωνα μὲ πληροφορίες ποὺ ἔχουμε ἀπὸ συναδέλφους, ἀρκετὲς ἀπὸ τὶς Διευθύνσεις τῶν Γυμνασίων καὶ τῶν Λυκείων δὲν ἐνημερώνουν τὴν ἁρμόδια ὑπηρεσία σας, ὡς ἔχουν καθῆκον, γιὰ τὰ πραγματικὰ κενὰ τῶν ὡρῶν διδασκαλίας τῶν σχολείων τους, ἀλλὰ τὰ ἀποκρύπτουν, γιὰ διάφορους ὑποκειμενικοὺς λόγους.
Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἔχουμε ἀρκετοὺς συναδέλφους ποὺ συνταξιοδοτοῦνται καθὼς καὶ ἀρκετὲς θέσεις Θεολόγων ἀκάλυπτες διορίζονται ἐλάχιστοι Θεολόγοι καὶ ἔτσι πολλὰ σχολεῖα μένουν γιὰ δεύτερη ἢ τρίτη χρονιά, χωρὶς θεολόγο.
Ἀναμένουμε, μετὰ ἀπὸ αὐτὴν τὴν παράκλησή μας νὰ μεριμνήσουν οἱ ὑπεύθυνοι τοῦ Ὑπουργείου σας, ἔτσι ὥστε νὰ βρεθεῖ ἕνας ἀντικειμενικὸς καὶ ἀκριβὴς τρόπους, γιὰ νὰ ἐντοπίζονται τὰ ἀληθινὰ κενὰ Θεολογικῶν ὡρῶν διδασκαλίας ἀνὰ σχολεῖο.
Μετὰ ἀπὸ πολλὲς μαρτυρίες, ποὺ ἔρχονται στὴν Ἕνωσή μας ἀπὸ διάφορες περιοχὲς τῆς χώρας, φαίνεται ὅτι κάποιοι Δ/ντὲς Σχολείων ἢ ἀκόμη καὶ Δ/νσεων Ἐκπαίδευσης ἀποσιωποῦν σκόπιμα, τὰ κενὰ τῶν θεολογικῶν ὡρῶν καὶ τὰ ἐμφανίζουν στοὺς ἀνωτέρους τους, ἀργότερα, ἀφοῦ γίνουν οἱ διορισμοὶ καὶ τῶν πρώτων ἀναπληρωτῶν, διότι ἔτσι θέλουν νὰ κρατοῦν αὐτὲς τὶς ὧρες καὶ νὰ τὶς παίρνουν κάποιοι ἡμέτεροι φιλόλογοι καὶ ἄλλες εἰδικότητες τοῦ σχολείου τους, προκειμένου νὰ καλύπτουν, μὲ ἀνάθεση ἢ ἀκόμη καὶ χωρὶς νὰ ὑπάρχει δικαίωμα ἀνάθεσης (σὲ οἰκονομολόγους ἢ γεωπόνους), αὐτὲς τὶς ὧρες, γιὰ νὰ καλύπτουν μὲ αὐτὲς τὸ ὑποχρεωτικό τους ὡράριο καὶ νὰ μὴ μετακινοῦνται σὲ ἄλλα σχολεῖα ἢ ἁπλῶς γιὰ νὰ καλυφθοῦν οἱ κενὲς ὧρες.
Ἐμεῖς δὲν εἴμαστε κριτὲς κανενός, ἀλλὰ δὲν θὰ ἀνεχθοῦμε πλέον αὐτὴν τὴν ὑποτιμητικὴ στάση σὲ βάρος, πρῶτον, τοῦ κλάδου μας καὶ δεύτερον τοῦ Μαθήματός μας, καθὼς ἡ ἔλλειψη Θεολόγου διδάσκοντα, λόγω τῆς μαθησιακῆς ἰδιαιτερότητας καὶ τῶν εἰδικῶν ἐπιστημονικῶν ἀπαιτήσεων τοῦ μαθήματος ἔχει δύο ἐξίσου ἀρνητικὲς συνέπειες γιὰ τοὺς/τὶς μαθητὲς/τριες:
Εἴτε νὰ μὴ διδάσκεται κἄν τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν εἴτε νὰ διδάσκεται πλημμελῶς ἀπὸ κάποιον φιλόλογο ἢ ἄλλης εἰδίκευσης συνάδελφο. Ὅμως, ὀφείλουμε νὰ σᾶς ἐκφράσουμε τὶς ἐπιφυλάξεις μας ὡς πρὸς τὴν ποιότητα τῆς διδασκαλίας, διότι, ἔχει μὲν χορηγηθεῖ στοὺς φιλολόγους ἡ ἀνάθεση διδασκαλίας τοῦ Μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν ἢ δίνεται σὲ ἄλλες εἰδικότητες, ἀλλά,χωρὶς ἐπιστημονικὰ καὶ θεολογικὰ κριτήρια, διότι οἱ συνάδελφοι αὐτοὶ δὲν ἔχουν διδαχθεῖ στὰ Τμήματα ποὺ σπούδασαν κανένα σχετικὸ θεολογικὸ γνωστικὸ ἀντικείμενο, ποὺ νὰ τοὺς προσφέρει γνώσεις καὶ διδακτικὴ μεθοδολογία, γιὰ νὰ μποροῦν νὰ διδάσκουν ἀποτελεσματικὰ Θεολογία.
Ἀντίθετα, οἱ Θεολόγοι ἔχουν ὡς ἀνάθεση τὴν Ἱστορία, ἀλλὰ ἐκεῖνοι ἔχουν διδαχθεῖ πολλὰ μαθήματα Ἱστορίας στὶς Θεολογικές τους Σχολές.
Σὲ ἕνα σύγχρονο εὐρωπαϊκὸ σχολεῖο θεωρεῖται ἀπαραίτητο, ὅταν δίνεται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖο ἀνάθεση διδασκαλίας στοὺς καθηγητὲς μίας εἰδικότητας, γιὰ νὰ μποροῦν νὰ παίρνουν κάποιο μάθημα,νὰ ἐξετάζεται ἐὰν οἱ Καθηγητὲς αὐτῆς τῆς εἰδίκευσης ἔχουν καὶ τὶς ἀπαιτούμενες πανεπιστημιακὲς προϋποθέσεις γνώσεως τοῦ ἀντικειμένου ποὺ τοὺς ἀνατίθεται, ἔτσι ὥστε νὰ μποροῦν νὰ τὸ διδάσκουν μὲ ἀρτιότητα, πληρότητα, συνέπεια καὶ ἀποτελεσματικότητα.
Ὑπάρχει ὅμως καὶ κάτι ἄλλο σχετικὸ καὶ πολὺ σημαντικό, ποὺ ἀφορᾶ εἰδικὰ στὴ χορήγηση τῆς ἀνάθεσης τῆς διδασκαλίας τοῦ Μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν: Τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν εἶναι ἕνα μάθημα ἡ διδασκαλία τοῦ ὁποίου ἀναφέρεται ἐμμέσως πλὴν σαφῶς στὸ Ἑλληνικὸ Σύνταγμα, ἄρθρο 16, 2:
«Ἡ παιδεία ἀποτελεῖ βασικὴ ἀποστολὴ τοῦ Κράτους καὶ ἔχει σκοπὸ τὴν ἠθική, πνευματική, ἐπαγγελματικὴ καὶ φυσικὴ ἀγωγὴ τῶν Ἑλλήνων, τὴν ἀνάπτυξη τῆς ἐθνικῆς καὶ θρησκευτικῆς συνείδησης καὶ τὴ διάπλασή τους σὲ ἐλεύθερους καὶ ὑπεύθυνους πολίτες». Τὸ ΣτΕ, ἐπίσης, μὲ τέσσερις ἀποφάσεις του ((Ἀποφάσεις Ὁλομ. 926 καὶ 660 τοῦ 2018 καὶ 1749 καὶ 1750 τοῦ 2019), ποὺ ἀφοροῦν στὴ διδασκαλία τοῦ Μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν ἀποφάσισε ὡς πρὸς τὴ διδασκαλία τοῦ Μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν τὰ παρακάτω:
Τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν, σημειώνει τὸ ΣτΕ «ὑπηρετεῖ τὴ συνταγματικὴ ἀποστολὴ τῆς Παιδείας, ποὺ εἶναι ἡ ἀνάπτυξη τῆς ὀρθόδοξης χριστιανικῆς συνειδήσεως τῶν μαθητῶν». Τὸ ΣτΕ ἐπισημαίνει ἑρμηνευτικὰ ὅτι «ὡς ἀνάπτυξη τῆς θρησκευτικῆς συνείδησης νοεῖται ἡ ἐμπέδωση καὶ ἐνίσχυση τῆς συγκεκριμένης αὐτῆς θρησκευτικῆς συνειδήσεως τῶν μαθητῶν μὲ τὴ διδασκαλία τῶν δογμάτων, ἠθικῶν ἀξιῶν καὶ παραδόσεων τῆς Ἀνατολικῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ.Τὸ μάθημα, γιὰ νὰ ὑπηρετεῖ τὸν ὡς ἄνω σκοπὸ πρέπει νὰ διδάσκεται ἐπὶ ἱκανὸ ἀριθμὸ ὡρῶν διδασκαλίας ἑβδομαδιαίως, νὰ μὴ ὑποβαθμίζεται κατὰ τὴ διδασκαλία καὶ τὴν ἐξέταση, σὲ σχέση μὲ τὰ ἄλλα μαθήματα καὶ νὰ περιλαμβάνει, ὁπωσδήποτε, μὲ σαφήνεια καὶ πληρότητα, τὰ δόγματα, τὶς ἠθικὲς ἀξίες καὶ τὶς παραδόσεις τῆς Ἀνατολικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ, χωρὶς νὰ προκαλεῖ σύγχυση μὲ τὴ διδασκαλία ἄλλων δογμάτων καὶ θρησκειῶν».
Τὸ μάθημα, ἀκόμη, «πρέπει νὰ διατηρεῖ, ὡς προέχουσα καὶ κύρια μέριμνα, ὄχι τὴν παροχὴ πληροφοριῶν ἢ τὴν ἐπεξεργασία γνώσεων ἢ τὴν ἀνάπτυξη προβληματισμῶν ἱστορικῆς, θρησκευτικῆς ἢ κοινωνιολογικῆς φύσεως, ἀλλὰ τὴν καλλιέργεια τῶν κατάλληλων προϋποθέσεων, ὥστε νὰ μπορεῖ νὰ μεταδοθεῖ τὸ κατὰ τὸ σύνταγμα περιεχόμενό του».
Ἐπίσης, σύμφωνα μὲ τὸν ἰσχύοντα νόμο 1566/85, ἄρθρο 1, σκοπὸς τῆς Πρωτοβάθμιας καὶ Δευτεροβάθμιας Ἐκπαίδευσης εἶναι «νὰ ὑποβοηθεῖ τοὺς μαθητὲς νὰ ἐμπνέονται ἀπὸ ἀγάπη πρὸς τὸν ἄνθρωπο, τὴ ζωὴ καὶ τὴ φύση καὶ νὰ διακατέχονται ἀπὸ πίστη πρὸς τὴν πατρίδα καὶ τὰ γνήσια στοιχεῖα τῆς ὀρθόδοξης χριστιανικῆς παράδοσης».
Μετὰ ἀπὸ τὰ παραπάνω, εἶναι σαφὲς ὅτι τὸ Ὑπουργεῖο Παιδείας ἔχει τὴν εὐθύνη νὰ φροντίζει, μὲ πολλὴ ἐπιμέλεια καὶ προσοχή, γιὰ τὴν ἄρτια διδασκαλία τοῦ Μαθήματος, προκειμένου νὰ ὑπηρετεῖ, πλήρως καὶ μὲ ἀκρίβεια, τὸν σκοπὸ καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν ἀποφάσεων τοῦ ΣτΕ.
Γιὰ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους,παρακαλοῦμε νὰ μεριμνήσετε, μὲ τὶς ὑπεύθυνες ὑπηρεσίες τοῦ Ὑπουργείου σας, νὰ γίνουν μὲ τὴν ἀπαραίτητη ἐπιμέλεια οἱ ἀπαραίτητοι διορισμοὶ Θεολόγων, ἔτσι ὥστε,ἀφενός, νὰ ὑπηρετεῖται τὸ Σύνταγμα, ἀφετέρου, νὰ καλύπτονται πλήρως τὰ ὑπάρχοντα κενὰ θεολογικῶν ὡρῶν,μὲ Θεολόγους (Μόνιμους ἢ Ἀναπληρωτὲς) σὲ ὅλα τὰ σχολεῖα τῆς χώρας.
Πιστεύουμε καὶ ἐλπίζουμε ὅτι οἱ ἁρμόδιες ὑπηρεσίες τοῦ Ὑπουργείου σας, θὰ φροντίσουν νὰ μὴ παρουσιαστοῦν πάλι, κατὰ τὸ ἑπόμενο σχολ. ἔτος 2024 – 2025, σχολεῖα χωρὶς Θεολόγο ἢ πλῆθος σχολείων, στὰ ὁποῖα παραδόξως καὶ ἀνερμηνεύτως, νὰ μὴ διδάσκεται τὸ μάθημα ἀπὸ Θεολόγο, ἀλλὰ ἀπὸ Φιλόλογο ἢ ἄλλο συνάδελφο, διότι στὶς περιπτώσεις αὐτὲς θὰ βρεθοῦμε στὴν πολλὴ δυσάρεστη θέση νὰ τὸ ἀναδείξουμε καὶ νὰ τὸ καταγγείλουμε ἄμεσα.
Μὲ ἐκτίμηση
Γιὰ τὸ ΔΣ
Ὁ Πρόεδρος Ὁ Γ. Γραμματέας