Τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτου Νικοπόλεως Μελετίου †
γ. Ἡ μαρτυρία τῶν ἀποστόλων
1. Κάθε ἄνθρωπος, ὅταν τοῦ μιλᾶνε γιὰ ἀνάσταση νεκρῶν, ὅσο καὶ ἂν εἶναι εὔπιστος, δυσκολεύεται νὰ δεχθῆ τέτοιες ἰδέες.
Μά, ἂν συμβῆ καὶ νὰ τοῦ ἐπιστήσουν τὴν προσοχή, πὼς κινδυνεύει νὰ πέση καὶ θῦμα ἀπάτης, τότε σταυροκουμπώνεται! Καὶ ὅσο κι ἂν εἶναι εὔπιστος, γίνεται πιὸ δύσπιστος. Θυμηθῆτε καὶ τὸν ἄπιστο Θωμᾶ! Καὶ διερωτᾶται:
• Μήπως δὲν ἀναστήθηκε ὁ Χριστός;
• Μήπως μᾶς ἀπατοῦν οἱ ἀπόστολοι;
2. Πόσο εὔκολο νὰ ὁδηγηθῆ κανεὶς στὶς σκέψεις αὐτές! Ἀλλὰ καὶ τί τραγικό, νὰ μὴν ξέρη νὰ τὶς ξεδιαλύνη! Ἀφοῦ
α. τὸ ζήτημα, ἂν πιστεύω στὴν ἀνάσταση, εἶναι τὸ πιὸ βασικὸ στὴν ζωή μας (βλ. εἰσαγωγὴ πάρ. 3-4), καὶ
β. ἀνάσταση νεκροῦ μπορεῖ νὰ γίνη μόνο μὲ τὴν δύναμη τοῦ Θεοῦ.
Γιὰ νὰ βοηθηθοῦμε νὰ τὶς ξεδιαλύνωμε, ἂς θυμηθοῦμε, ὅτι οἱ ἄνθρωποι συνήθως ἀπατοῦν·
• ἤ γιὰ χρήματα (= ὑλικὰ ἀγαθά),
• ἤ γιὰ ἡδονὲς καὶ ἀπολαύσεις,
• ἤ γιὰ δόξες καὶ τιμές.
3. Μποροῦμε νὰ ὑπαγάγωμε τοὺς ἀποστόλους σὲ κάποια ἀπὸ αὐτὲς τὶς κατηγορίες ἀπατεώνων;
Λαχτάρησαν γιὰ χρήματα, γιὰ ἀπολαύσεις, γιὰ τιμές; Πῶς ἔζησαν; Πῶς ἀπέθαναν;
Αὐτὰ μιλᾶνε πιὸ εὔγλωττα καὶ πιὸ πειστικὰ ἀπὸ τὶς ἐξυπνάδες τῶν στοχαστῶν.
1. Ἡ εἰλικρίνειά τους
1. Ὅποιος ψάχνει γιὰ δόξες καὶ τιμές, κρύβει τὰ ἐλαττώματά του, παρουσιάζει τὶς ἀρετές του καὶ βρίζει τοὺς ἄλλους. Ἔτσι ἐξυψώνεται.
Οἱ ἀπόστολοι παρουσιάζουν ὅλα τους τὰ ἐλαττώματα. Μιλοῦν ἤρεμα γιὰ τοὺς ἐχθρούς τους μὲ λόγια τιμητικά· δὲν βρίζουν. Δὲν κακολογοῦν κανένα!
2. Ὁ Πέτρος ἦταν ὁ ἔξαρχος τῶν ἀποστόλων. Πρωτοκορυφαῖος. Μὰ δὲν εὑρίσκομε πουθενὰ στὶς ἅγιες Γραφὲς καμμιὰ ἐξιδανίκευση τῆς προσωπικότητός του. Δὲν πλάθεται γιὰ αὐτὸν κανένας φωτοστέφανος δόξης καὶ ἁγιότητος. Ἀντίθετα, οἱ ἐλλείψεις του, οἱ ἁμαρτίες του, τὰ λάθη του, τὰ ἐλαττώματά του, ὅλα «στὴ φόρα» ὅλα στὸ χαρτί! γιὰ πάντα!
• Δὲν κατάλαβε κάποτε μερικὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ. Ὁ Χριστὸς τὸν ὠνόμασε «χοντροκέφαλο» (βλ. Μάτθ.15,16)!
• Προσπάθησε νὰ ἐμποδίση τὸν Ἰησοῦ, νὰ μὴ πάη νὰ σταυρωθῆ. Ὁ Χριστὸς τὸν ἀπεκάλεσε «Σατανᾶ» (Ματθ. 16,23)!
• Ἀρνήθηκε τὸν Χριστὸ ἀπὸ δειλία. Τὸν βλασφήμησε. Καὶ τὸν «ἀναθεμάτισε» (Μάρκου 14,71, Ματθ. 26,74).
Ὅλα του τὰ μελανὰ σημεῖα – ὄντως μελανὰ – στὸ χαρτί!
3. Καὶ ἀντίθετα, τῶν ἐχθρῶν τους παρουσιάζουν ὅλα τὰ φωτεινὰ σημεῖα!
Περιγράφουν λεπτομερῶς ὅλους τοὺς ἠθικοὺς προβληματισμοὺς τοῦ Ἡρώδη (Μᾶρκ. 6,26, Λουκ. 18,23) τοῦ Πιλάτου (Ματθ. 27,15-26, Λουκ. 23,20, Ἰωάν. 18,28-19,16), τοῦ Καϊάφα (Ἰω. 11,50). Ὅποιος διαβάζει τὸ Εὐαγγέλιο αἰσθάνεται συμπάθεια γιὰ τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς ἡγέτες, ποὺ ἔχοντας καλὴ διάθεση δὲν μπόρεσαν νὰ ξεκαθαρίσουν μέσα τους ἕνα ἁπλὸ πρᾶγμα: ὅτι οἱ ἠθικοὶ προβληματισμοὶ δὲν ἀρκοῦν.
Οἱ ἀπόστολοι δὲν βρίζουν κανένα! Οὔτε τὸν ἀχάριστο λαό· οὔτε τοὺς ἀρχιερεῖς· οὔτε τοὺς ἄρχοντες[12].
4. Κάτι ἀκόμη πιὸ σημαντικό. Δὲν ἔχουν ἀγωνία νὰ ἐξιδανικεύσουν τὸ κέντρο τοῦ κηρύγματός τους, τὸν Ἰησοῦ Χριστό. Περιγράφουν μὲ ρεαλισμὸ τὴν ἀγωνία τοῦ Χριστοῦ μπροστὰ στὸν θάνατο (Λουκ. 22,44). Μὲ τὸν ἴδιο ὅμως ρεαλισμὸ περιγράφουν καὶ τὴν ὄντως μεγαλειώδη γαλήνη καὶ ἠρεμία τοῦ ἁγίου Στεφάνου, τὴν ὥρα ποὺ τὸν ἐλιθοβολοῦσαν (Πράξ. 7,54-60). Ὁ Στέφανος φαίνεται πιὸ μεγαλειώδης ἀπὸ τὸν Χριστό! Αὐτὸ δείχνει ὅτι:
• Γράφουν μὲ ὁδηγὸ τὴν ἱστορία, ὄχι τὴν καρδιά τους!
• Γράφουν αὐτὰ ποὺ εἶδαν, ὄχι ἐκεῖνα ποὺ ἐμεῖς φανταζόμαστε ὅτι ποθοῦσαν!
Πόση εἰλικρίνεια! Τί ἐκπληκτικὰ μοναδικὸ παράδειγμα! Μέσα σὲ ἕνα ἀτέρμονα ὠκεανὸ περιπτώσεων, πού:
• οἱ φίλοι βλέπουν μόνο φωτεινὰ σημεῖα· καὶ λιβανίζουν!
• οἱ ἐχθροὶ βλέπουν μόνο σκιερὰ σημεῖα· καὶ ὑβρίζουν!
Τὰ σημεῖα αὐτὰ εἶναι πολὺ θετικὰ γιὰ τοὺς ἀποστόλους. Δείχνουν εἰλικρίνεια, ποὺ ἐμπνέει ἐμπιστοσύνη.
2. Τί ἐκέρδισαν· τί ἀπόλαυσαν.
1. Οἱ ἄνθρωποι ἀπατοῦν γιὰ κέρδη, ὀφέλη, ἀπόλαυση, ἡδονή, δόξα, τιμή, καλὴ καὶ ἄνετη ζωή.
Τί ἀπὸ αὐτὰ ἀπόκτησαν οἱ ἀπόστολοι στὴν ζωή τους;
Ἡ ἀπάντηση εἶναι: Πτώχεια. Πεῖνα. Ξύλο. Διωγμούς. Φυλακίσεις. Πίκρες. Βάσανα. Καὶ ἐπονείδιστο θάνατο.
2. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος γράφει:
«Ὁ Θεὸς ἐμᾶς τοὺς ἀποστόλους μᾶς ἔβαλε, σὲ ὅλη μας τὴν ζωὴ νὰ μοιάζουμε μὲ καταδίκους σὲ θάνατο, ποὺ περιμένουν τὴν ἐκτέλεση· σὰν νὰ εἴμαστε οἱ χειρότεροι ἄνθρωποι τοῦ κόσμου! Μέχρι τὴν στιγμὴ αὐτὴ δὲν ἔχομε ὄχι νὰ διασκεδάσωμε, ἀλλὰ οὔτε νὰ φᾶμε. οὔτε νὰ πιοῦμε, οὔτε νὰ ντυθοῦμε! Ἔχομε καταντήσει καρπαζοεισπράκτορες. Τρέχομε ἀπὸ τόπο σὲ τόπο. Καὶ ζοῦμε μὲ τὸν ἱδρώτα μας. Μὲ τὸν κόπο τῶν χειρῶν μας. Μᾶς βρίζουν. Μᾶς κατατρέχουν. Μᾶς βλασφημοῦν. Καταντήσαμε τὰ σκουπίδια τοῦ κόσμου. Ζοῦμε μὲ τὴν κοινὴ καταφρόνηση ὅλων. Σὰν νὰ εἴμαστε καθάρματα» (Α΄ Κορινθ. 4,9-13)!
Κάπως ἔτσι ἔζησαν οἱ ἀπόστολοι, ποὺ ἐπῆγαν νὰ κηρύξουν τὸ Εὐαγγέλιο στὰ πολιτισμένα μέρη τοῦ ἑλληνορωμαϊκοῦ κόσμου!
Ἐκεῖνοι ποὺ ἐπῆγαν στὴν Σκυθία, στὴν Αἰθιοπία καὶ στὶς Ἰνδίες, πόσο χειρότερο θὰ ὑπέφεραν!
Δὲν εἶναι ὑπερβολὴ νὰ εἰποῦμε: Ἔζησαν σὰν σκυλιά!
3. Καὶ πῶς ἀπέθαναν; Σὰν κακοῦργοι!
Ὅλοι μὲ οἰκτρὸ θάνατο. Καὶ ὅλοι προτίμησαν τὸν θάνατο, παρὰ νὰ ἀρνηθοῦν τὴν πίστη τους: Ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι ὁ Θεός. Ὅτι σταυρώθηκε γιά μᾶς. Ὅτι ἐτάφη. Ὅτι ἀνέστη ἐκ νεκρῶν. Ὅτι κάθεται ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρὸς . Ὅτι θὰ ἔλθη πάλι, νὰ κρίνη ζῶντας καὶ νεκρούς.
Ἀρκοῦσε νὰ ἀρνηθοῦν αὐτὴν τὴν πίστη, ὄχι μόνο γιὰ νὰ γλυτώσουν τὸν θάνατο, ἀλλὰ καὶ νὰ ζήσουν ζωὴ ἀνέσεως καὶ χαρᾶς. Μὰ ὅλοι προτίμησαν τὸν θάνατο. Ὅλοι!
Καὶ τί θάνατο;
• Τὸν Πέτρο· τὸν ἐσταύρωσαν!
• Τὸν Ἀνδρέα· τὸν ἐσταύρωσαν.
• Τὸν Ματθαῖο· τὸν ἔκαυσαν ζωντανὸ σὲ ἕνα καμίνι.
• Τὸν Ἰάκωβο· τὸν ἔσφαξαν μὲ μαχαίρι.
• Τὸν Σίμωνα· τὸν Ζηλωτὴ τὸν ἐσταύρωσαν.
• Τὸν Φίλιππο· τὸν ἐκρέμασαν ἀνάποδα.
• Τὸν Ἰάκωβο τὸν τοῦ Ζεβεδαίου· τὸν ἔσφαξαν.
• Τὸν Βαρθολομαῖο· τὸν ἐσταύρωσαν.
• Τὸν Ἰούδα τὸν Θαδδαῖο· τὸν ἐσκότωσαν μὲ τόξα.
• Τὸν Θωμᾶ· τὸν ἐσκότωσαν στὸ σημάδι μὲ τόξα.
• Τὸν Ματθία· ἀπέθανε ἀπὸ βασανιστήρια.
Ὁ μόνος ποὺ πέθανε φυσικὸ θάνατο εἶναι ὁ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ὁ Θεολόγος.
Καὶ ἀπέθαναν ὅλοι ἤρεμα.
• Χωρίς νὰ ζητοῦν ἐκδίκηση.
• Χωρίς νὰ ὑψώνουν τὶς γροθιές τους, ἐναντίον τῶν βασανιστῶν τους.
• Χωρίς νὰ καταρῶνται.
Ἀντίθετα.
Συγχωροῦσαν ὁλοψύχως τοὺς ἐκτελεστές τους.
Καὶ προσεύχονται γιὰ αὐτούς, γεμᾶτοι ἀγάπη.
Γράφει ὁ μεγάλος Γάλλος Χριστιανὸς Φιλόσοφος Βλ. Πασκάλ:
Je crois volontiers les histoires, dont les temoins se font egorges! Δηλ. ἀποδέχομαι ἄνετα τὰ γεγονότα ἐκεῖνα, γιὰ τὰ ὁποῖα, ἐκεῖνοι ποὺ τὰ εἶδαν, δέχθηκαν νὰ πεθάνουν μὲ μαρτυρικὸ θάνατο.
4. Καὶ γιατί ἐπροτίμησαν νὰ πεθάνουν;
Γιὰ νὰ μὴ προδώσουν τὴν ἀλήθεια, ποὺ τοὺς ἐφανέρωσε ὁ Χριστός. Γιὰ νὰ φθάσουν στὸ βραβεῖο τῆς «ἄνω κλήσεως», δηλ. στὴν αἰώνια ζωὴ στὴν βασιλεία τοῦ Θεοῦ.
Μὲ ἐπίγεια κριτήρια κοντὰ στὸ Χριστὸ οἱ ἀπόστολοι ἐκέρδισαν:
• ἀτιμία καὶ καταφρόνηση·
• κατατρεγμούς καὶ ξυλοδαρμούς·
• ταλαιπωρίες καὶ στερήσεις·
• ἐπώδυνο καὶ ἐπονείδιστο θάνατο!
Ἂν δὲν ἐμπιστευθοῦμε στοὺς ἀποστόλους, σὲ ποιὸν θὰ ἐμπιστευθοῦμε;
Ἆραγε θὰ εὕρωμε, ὅσο καὶ νὰ ψάξωμε, ἄλλον ἄνθρωπο μὲ τόση εἰλικρίνεια καὶ φιλαλήθεια, ὅσο οἱ ἅγιοι ἀπόστολοι;
Σημείωσις:
[12] Γιαννακοπούλου, Ἰωὴλ (ἀρχιμ.) Χριστιανισμὸς-Λογική, Καλαμάτα 1953, σελ. 66-67.