Στις 16 Μαΐου 1991 η Ομάδα Πρωτοβουλίας για την ίδρυση της ΟΜΟΝΟΙΑΣ απεύθυνε έκκληση προς όλους τους Έλληνες όπου αυτοί μένανε ή εργάζονταν. Ανάμεσα στ’ άλλα η έκκληση ανάφερε:
«Αγαπητά αδέρφια μας και αδερφές, μανάδες και πατεράδες.
Σήμερα η Ελληνική Μειονότητα στην Αλβανία ζει ιστορικές στιγμές. Σήμερα ο τόπος μας ζει την ώρα του αφανισμού, την ώρα της ύπαρξης. Δεν είναι μόνον το δράμα της φυγής που συγκλόνισε τόσο τον τόπος μας, που τον πλήγωσε, παρά η κάθοδος των Αλβανών από τα βόρεια της Αλβανίας.
Στα άδεια χωριά μας, στα χωριά που απόμειναν μόνον με γερόντους και γριές άρχισαν οι πιέσεις, οι φοβέρες και οι κλοπές από οργανωμένες ομάδες ληστών. Κλέβουν τα ζωντανά, φοβερίζουν τους κατοίκους, τα αδέρφια και πατεράδες μας, προσπαθούν να μας πάρουν τα σπίτια. Τίποτε δεν είναι τυχαίο. Οι προσπάθειες γίνονται να μας δημιουργήσουν ένα δύσκολο ψυχολογικό κλίμα, να αφήσουμε τον τόπο μας. Δε γνώρισαν ακόμα ότι, εμείς, οι Έλληνες μειονοτικοί, θα μείνουμε εδώ, στα πατρώα μας εδάφη. Ας ρωτήσουν την ιστορία…
Τα χωριά της Ελληνικής Μειονότητας στην Αλβανία απειλούνται. Άρχισαν οι πρώτες προσπάθειες από τη μέση Αλβανία να φέρουν Αλβανούς να κατοικήσουν τα άδεια σπίτια…
Οι γερόντοι και αδερφές σας που έμειναν στα χωριά πιστεύουν πως μια μέρα, σύντομα θα γυρίσετε. Θα συνδεθείτε τώρα με τα σπίτια σας και τα χωριά σας. Γνωρίζουν πως τα σπίτια μας, ο τόπος μας έχουν αφέντες. Ποιος δεν το ξέρει ας το μάθει.. Κι αν έχουν όπλα οι ληστές μπορεί να βρούμε και εμείς, για να υπερασπίσουμε τον τόπο μας. Και έχουμε δίκιο. Όποιος λησμονεί λαθεύει. Ποιος δεν ξέρει ας ρωτήσει την ιστορία. Ας διδαχτεί. Τα ειρηνόφιλα πολιτισμένα χωριά μας είναι για δημοκρατία και αδερφοσύνη…»
Αν θ’ αναλύσουμε την έκκληση αυτή κατά φράση, θα δούμε πως τα ίδια φαινόμενα συμβαίνουν και στις μέρες μας. Ο χώρος αδειάζει. Τα χωριά μας απειλούνται Ο τόπος μάς καλεί. Το κάλεσμά της είναι επίκαιρο όσο ποτέ. «Παιδιά της Ελληνικής Μειονότητας στην Αλβανία, όπου κι αν βρίσκεστε, φροντίστε τον τόπο σας και το λαό σας. Είναι η ώρα του χρέους. Η ώρα της ανταπόκρισης. Και χρέος θα πει να οργανωθούμε. Και ανταπόκριση θα πει να ακούσομε τη φωνή του τόπου. Να υπερασπίσουμε τα σπίτια μας. Να υπερασπίσουμε τους γονείς και αδερφές μας. Να υπερασπίσουμε εκείνη τη λίγη περιουσία που έχουμε στο πατρικό μας σπίτι. Ο όρκος μας είναι ένας: «ΟΛΟΖΩΗΣ ΕΔΩ ΣΤΑ ΧΩΜΑΤΑ ΜΑΣ!»
Βαγγέλης Παπαχρήστος