Α΄ ΜΕΡΟΣ
Μπροστὰ στὰ τόσα «ἔξυπνα» πράγματα ποὺ ἔχουμε στὴν ἐποχή μας, καλοί μου φίλοι, ὅπως τὰ «ἔξυπνα κινητὰ» γιὰ παράδειγμα, τώρα ἔρχονται νὰ προστεθοῦν καὶ τὰ «ἔξυπνα γυαλιά», τὰ ὁποῖα καὶ θὰ ἀντικαταστήσουν τὰ κινητά. Εἶναι ὑπερβολικὰ «ἔξυπνα» βλέπετε! Ἔχουν ἤδη ἐνσωματωμένη τεχνολογία τεχνητῆς νοημοσύνης καὶ ἐντάσσονται στὴν «ἀγορὰ τῆς ἐπαυξημένης πραγματικότητας», ὅπως λέγεται. Οἱ γνωστότατές μας πολυεθνικὲς τρίβουν τὰ χέρια τους γιὰ τὴν ἀνακάλυψη, ἡ Κίνα τὰ «φόρεσε» ἤδη στοὺς ἀστυνομικούς της, οἱ κίνδυνοι εἶναι πολὺ μεγάλοι, ὅπως καὶ οἱ ἀντιδράσεις ἀπὸ παντοῦ. Ἀξίζει νὰ τὸ δοῦμε …
* * *
Οἱ ἑταιρεῖες τεχνολογίας πάντα ψάχνουν γιὰ τὸ «ἑπόμενο θαῦμα», ποὺ θὰ φέρει ἐπανάσταση στὰ ἔσοδα καὶ ὄχι μόνο!
Ἐν προκειμένῳ ἡ Google, στὴν προσπάθειά της γιὰ ἕνα τεχνολογικὸ προϊὸν καθημερινῆς χρήσης, προχώρησε τὸ 2012 στὰ λεγόμενα «Google Glass», στὰ ὁποῖα ἀπέτυχε παταγωδῶς! Οἱ λάτρεις τῆς τεχνολογίας τὰ ὑποδέχθηκαν μὲ ἐνθουσιασμό, ὅμως συνέβη αὐτοὶ νὰ χλευαστοῦν ἀπ’ ὅλους! Τὴν ἑπόμενη χρονιὰ κυκλοφορεῖ τὰ «Explorer», τὰ ὁποῖα προκάλεσαν τεράστιο ἐνδιαφέρον, ἀλλὰ καὶ μεγάλες ἀντιδράσεις γιὰ τὴν παραβίαση τῆς ἰδιωτικότητας (οἱ χρῆστες ἀποκαλοῦνταν εἰρωνικὰ «τζαμότρυπες»!). Τὸ 2015 τὰ ἀπέσυρε ἀπὸ τὴν ἀγορά!
Τὴν σκυτάλη παίρνουν πλέον οἱ ἑταιρεῖες κοινωνικῆς δικτύωσης.
Ἔτσι τὸ 2016 ἡ Snapchat κυκλοφορεῖ τὰ «Spectacles», τὰ ὁποῖα ἑστίαζαν στὴν καταγραφὴ σύντομων βίντεο μὲ νεανικὸ καὶ διασκεδαστικὸ στύλ!
Τὸ 2021 ἡ Meta (Facebook κ.λπ.) συνεργαζόμενη μὲ τὴν γνωστὴ πολυεθνικὴ ὀπτικῶν Ray-Ban κυκλοφορεῖ τὰ μοδάτα «Ray-Ban Stories», τὰ ὁποῖα ἔμοιαζαν μὲ κανονικὰ γυαλιὰ ἡλίου! Τὸ δὲ 2023 κυκλοφορεῖ τὰ «Ray-Ban Meta» μὲ ἐνσωματωμένη γιὰ πρώτη φορὰ τεχνητὴ νοημοσύνη (στὰ ἑξῆς Τ.Ν.)! Ὁ ἴδιος ὁ Μ. Ζούκερμπεργκ τὰ φοράει συχνά, προβάλλοντάς τα! Ἐπιδιώκει μὲ αὐτὰ νὰ ἀντικαταστήσει τὰ smartphones, τὰ ὁποῖα, ὅπως οἱ ἴδιοι λένε δὲν εἶναι πλέον… συναρπαστικά! Τὸ παράδειγμα τῆς Meta ἀκολουθοῦν καὶ ἄλλες πολυεθνικές, ὅπως πιὸ κάτω θὰ δοῦμε.
* * *
Ἀλλὰ τί εἶναι ἀκριβῶς τὰ «ἔξυπνα γυαλιά»; Ἀντί, λέει, νὰ κυκλοφοροῦμε μ’ ἕνα ὑπερυπολογιστὴ στὴν τσέπη μας, θὰ τὸν ἔχουμε στὸ … πρόσωπό μας!
Πρόκειται, δηλαδή, γιὰ φορητὲς ἠλεκτρονικὲς συσκευὲς ποὺ δὲν διαφέρουν ἀπὸ γυαλιὰ ὁράσεως ἢ ἡλίου, κι εἶναι ἐφοδιασμένα μὲ ὑπολογιστικὴ ἰσχὺ καὶ προηγμένες ψηφιακὲς λειτουργίες. Ἔτσι μποροῦν νὰ μεταφέρουν πληροφορίες τόσο ἀπ’ τὸ «ἔξυπνο κινητὸ» ὅσο καὶ ἀπ’ τὸ διαδίκτυο, ἀπ’ εὐθείας στὰ μάτια τοῦ χρήστη!!
Οὐσιαστικὰ τὰ γυαλιὰ αὐτὰ εἶναι δύο κατηγοριῶν. Ἐκεῖνα ποὺ προβαίνουν στὴ λήψη φωτογραφιῶν καὶ βίντεο, τὴν παροχὴ μουσικῆς καὶ σὲ κλήσεις, χωρὶς ὅμως νὰ ἔχουν ὀθόνες. Κι ἐκεῖνα ποὺ διαθέτουν μικροσκοπικὲς ὀθόνες στοὺς φακούς, προβάλλοντας ψηφιακὰ στοιχεῖα πάνω στὸν πραγματικὸ κόσμο.
Ἐπιπλέον εἶναι ἐφοδιασμένα μὲ Τ.Ν. καὶ μποροῦν καὶ «βλέπουν» τὸ περιβάλλον μέσῳ τῆς κάμερας ποὺ διαθέτουν, ἀπαντοῦν σὲ ἐρωτήσεις γιὰ τὰ διάφορα ἀντικείμενα, κάνουν περιλήψεις κειμένων, μεταφράζουν, ἀνταποκρίνονται σὲ συνομιλίες, θυμοῦνται τί ἔχει δεῖ ὁ χρήστης, ἐνημερώνουν γιὰ τυχὸν μηνύματα, δίνουν ὁδηγίες GPS κ.λπ. Καὶ γενικὰ δίνουν πληροφορίες ποὺ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ προσφεύγει κανεὶς στὸ κινητό του.
Ἀκόμη διαθέτουν ἠχεῖα, μικρόφωνα καὶ κάμερες ὑψηλῆς ἀνάλυσης. Μποροῦν νὰ τραβήξουν μέχρι 35 σύντομα βίντεο ἢ 500 φωτογραφίες. Στὴ συνέχεια ὁ χρήστης μπορεῖ νὰ στείλει τὸ περιεχόμενο αὐτὸ καὶ σὲ ἄλλους, ὅπως καὶ στὰ κοινωνικὰ δίκτυα! Ἔχουν, λέει, κι ἕνα μικρὸ φωτάκι LED ποὺ ἀναβοσβήνει πάνω στὰ γυαλιά, ὥστε νὰ δείχνει στοὺς ἄλλους ὅτι ἡ κάμερα εἶναι ἐνεργή, γιὰ νά… παίρνουν τὰ μέτρα τους!!!
* * *
Ἡ ἀποκαλούμενη «ἀγορὰ ἐπαυξημένης πραγματικότητας» φαίνεται ὅτι εἶναι πολὺ μεγάλη. Πολλῷ δὲ μᾶλλον ὅταν ἔχει ὡς ἄμεσο στόχο τὴν ἀντικατάσταση τῶν «ἔξυπνων κινητῶν». Ἐκτιμᾶται ὅτι αὐτὴ θὰ φθάσει τὰ 200 δισεκ. δολλάρια ὥς τὸ 2040!
Ἑπόμενο εἶναι οἱ γνωστὲς πολυεθνικὲς τῆς τεχνολογίας νὰ ἀποβλέπουν σ’ αὐτὴν ἐπενδύοντας τεράστια ποσά! Μάλιστα ὁ Μ. Ζούκεμπεργκ χαρακτηρίζει τὰ «ἔξυπνα γυαλιὰ» ὡς μία ἀπ’ τὶς ταχύτερα ἀναπτυσσόμενες κατηγορίες τῆς «καταναλωτικῆς τεχνολογίας»!
Ἅπασες οἱ πολυεθνικές, λοιπόν, εἶναι παροῦσες! Ἡ Google, ἡ Shap, ἡ Samsung, ἡ Apple, ἡ Amazon κ.λπ. Κι ἐπειδὴ θέλουν νὰ μονοπωλήσουν αὐτὴ τὴν ἀγορά, ἤδη κάνουν συμμαχίες μὲ τὶς ἄλλες πολυεθνικὲς τῶν ὀπτικῶν. Ἐπιθυμοῦν τὰ «ἔξυπνα γυαλιά» τους νὰ εἶναι κομψά, στυλάτα, ἄκρως γοητευτικά, γιατί μόνο ἔτσι θὰ τύχουν εὐρείας ἀποδοχῆς! Ἐκτιμοῦν ὅτι οἱ καταναλωτὲς θὰ εἶναι πιὸ πρόθυμοι νὰ τὰ φορέσουν μὲ τὴν ἐπωνυμία ἑνὸς οἴκου μόδας, παρὰ μὲ τὸ σῆμα τὸ δικό τους!!
* * *
Καὶ τώρα ἂς ἔλθουμε στὴν οὐσία. Τὰ γυαλιὰ αὐτὰ εἶναι ὄντως πρακτικὰ καὶ μοδάτα. Καὶ συνεπῶς ἀπολύτως γοητευτικὰ γιὰ τὴ νέα γενιά. Τόσο γοητευτικὰ ποὺ κρύβουν σὲ μεγάλο βαθμὸ τοὺς κινδύνους, τοὺς τόσους κινδύνους, ποὺ πραγματικὰ περιέχουν. Τέτοιοι εἶναι …
1. Ἡ καταπόνηση τῶν ματιῶν, καθ’ ὅσον τόσο ἡ ἑστίαση σὲ ψηφιακὰ στοιχεῖα ὅσο καὶ ἡ χρήση ὀθονῶν τόσο κοντὰ στὰ μάτια, προκαλεῖ ξηροφθαλμία, κόπωση καὶ προσωρινὴ θολὴ ὅραση.
2. Οἱ πονοκέφαλοι, οἱ ζαλάδες, ἡ ναυτία, ἀλλὰ καὶ τὰ μυοσκελετικὰ προβλήματα (αὐτὰ λόγῳ τῆς ἀσυνείδητης ἀλλαγῆς στὴ στάση τοῦ αὐχένα γιὰ καλύτερη θέαση μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἐπιβαρύνεται ἡ σπονδυλικὴ στήλη).
3. Ἡ διάσπαση τῆς προσοχῆς, ἐπειδὴ ἀναγκάζουν τὸν ἐγκέφαλο νὰ ἐπεξεργασθεῖ ταυτόχρονα δύο διαφορετικὰ ἐπίπεδα πραγματικότητας, δηλαδὴ τὸν φυσικὸ καὶ τὸν ψηφιακό. Μάλιστα ἡ συνεχὴς ροὴ πληροφοριῶν (ὅπως οἱ ἦχοι, οἱ εἰδοποιήσεις, οἱ φωνητικὲς ὁδηγίες τῆς Τ.Ν. κ.λπ.) συμβαίνει νὰ ὑπερφορτώνει τὴ μνήμη καὶ ὁ ἐγκέφαλος νὰ καθυστερεῖ πλέον νὰ ἀντιδράσει σὲ ξαφνικὰ γεγονότα. Εἶναι σαφῶς ἐπικίνδυνα γιὰ τὴν ὁδήγηση. Ἀκόμη καὶ γιὰ τοὺς πεζοὺς ποὺ μπορεῖ νὰ μὴ βλέπουν τὰ διάφορα ἐμπόδια στὸ δρόμο τους, καθ’ ὅσον ἀπορροφῶνται ἀπὸ τὸ ψηφιακό τους περιβάλλον.
4. Ἡ χειρότερη ἐπικοινωνία, ἐπειδὴ ὁ χρήστης μπορεῖ μὲν νὰ κοιτάζει τὸν συνομιλητή του, ἀλλὰ διαβάζοντας μία εἰδοποίηση γιὰ παράδειγμα, παρακολουθεῖ πλέον καὶ σκέπτεται αὐτή, ὅπως καὶ τὴν τυχὸν ἀπάντησή του!
5. Ἡ δημιουργία ψηφιακοῦ ἐθισμοῦ, ἐπειδὴ ἡ ἄμεση πρόσβαση στὸ διαδίκτυο χωρὶς τὴ χρήση τῶν «ἔξυπνων κινητῶν», ἐντείνει τὴ συνεχῆ σύνδεση στὸν ψηφιακὸ κόσμο!
(Ἀλλὰ θὰ συνεχίσουμε καὶ στὸ ἑπόμενο, στὸ ὁποῖο καὶ θὰ ὁλοκληρώσουμε τὸ θέμα μας).
Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλος