Ὁ Ἅγιος Παΐσιος καὶ ἡ καῦσις τῶν νεκρῶν
«Οὕτω καὶ ἡ ἀνάστασις τῶν νεκρῶν, σπείρεται ἐν φθορᾷ, ἐγείρεται ἐν ἀφθαρσίᾳ·» (Α΄ Κορ. 15, 42). (: Ἔτσι κατ’ ἀναλογίαν θὰ γίνῃ καὶ ἡ ἀνάστασις τῶν νεκρῶν. Σπέρνεται τὸ σῶμα εἰς τὸν τάφον εἰς κατάστασιν φθορᾶς. Ἐγείρεται εἰς κατάστασιν ἀφθαρσίας).
Βλέπουμε τὶ λέει ὁ Ἀπ. Παῦλος; Καὶ φθάσαμε στὸ κατάντημα νὰ καῖμε πιθανὸν καὶ Ἅγια Λείψανα.
Ἡ καύση τῶν νεκρῶν, μὲ ὁποιοδήποτε τρόπο καὶ ἂν προβάλλεται, βρίσκεται ἔξω ἀπὸ τὴν ὀρθόδοξη διδασκαλία καὶ παράδοση.
Τὸ σῶμα δὲν περιμένει τὴν καταστροφή του, ἀλλὰ τὴν «ἑτέρα μορφή του» (Μᾶρκ. ιστ´ 12), τὴν ἀναμόρφωσή του «εἰς τὸ ἀρχαῖον κάλλος». Αὐτὴ εἶναι ἡ αἰτία ποὺ ἡ Ἐκκλησία προσεγγίζει τὸ σῶμα μὲ ἰδιαίτερο σεβασμὸ καὶ αἰσθήματα ἱερά. Δὲν καῖμε τοὺς ναούς, πολλῷ δὲ μᾶλλον τοὺς ἔμψυχους ναούς.
Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός μᾶς λέγει: «Σέβομαι λοιπὸν τὴν ὕλη καὶ τὴ θεωρῶ σὰν κάτι ἱερὸ καὶ τὴν προσκυνῶ, μιὰ καὶ μέσῳ αὐτῆς συντελέστηκε ἡ σωτηρία μου, καὶ τὴ σέβομαι ὄχι ὡς Θεό, ἀλλὰ ὡς κτίσμα γεμᾶτο θεία ἐνέργεια καὶ χάρη». Ἡ ὕλη εἶναι κάτι τὸ ἱερό. Αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι τὴν προσκυνοῦμε ὡς θεό, διότι τότε ὁδηγούμαστε στὴν εἰδωλολατρία, ἀλλὰ τὴν σεβόμαστε καὶ τὴν χρησιμοποιοῦμε σύμφωνα μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦτο, διότι δημιουργήθηκε ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Θεό, ἀλλὰ καὶ ἐπίσης διότι διὰ τῆς προσλήψεώς της ἀπὸ τὸν Θεὸ συντελέστηκε ἡ σωτηρία μας. Ὁ Λόγος «σάρξ ἐγένετο» (Ἰωάν. 1, 14) καὶ διὰ τῆς ἐνανθρωπήσεως ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ προσέλαβε ὑλικὸ σῶμα καὶ ἀνακαίνισε, ζωοποίησε, ἁγίασε, θέωσε, καταξίωσε τὴν ὑλική μας φύση.
Τὸ γεγονὸς τῆς Μεταμορφώσεως ὑπογραμμίζει τὴν σπουδαιότητα ποὺ ἔχει τὸ ἀνθρώπινο σῶμα. Ἡ Μεταμόρφωση ἀποτελεῖ τὴν τέλεια καταξίωση τοῦ αἰσθητοῦ καὶ τῆς ὕλης. Στὸ ὄρος Θαβώρ, ἡ δόξα τῆς θεότητας, ἐξ αἰτίας τῆς θείας ἐνσαρκώσεως, φανερώθηκε ὡς δόξα καὶ κάλλος τοῦ σώματος, δόξα καὶ κάλλος τῆς κτίσεως, ποὺ ὡς «δοχεῖο», δέχεται τὴν ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ. Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς ἀναφέρει ὅτι «προσκυνῶ πάντα ναὸν Θεοῦ ἅγιον καὶ πᾶν ἐφ’ ᾧ Θεὸς ὀνομάζεται οὐ διά τὴν αὐτῶν φύσιν, ἀλλ’ ὅτι θείας ἐνεργείας εἰσὶ δοχεῖο».
Μετὰ τὴ Σταύρωση τὸ Πανάγιο Σῶμα τοῦ Κυρίου μας δὲν κάηκε ἀπὸ τὸν Ἰωσὴφ τὸν Ἀριμαθαίας καὶ τὸν Νικόδημο, ἀλλὰ ἐνταφιάστηκε μὲ ἰδιαίτερη τιμή, ἀφοῦ τὸ ἐνετύλιξαν μὲ καθαρὰ σινδόνη, «καὶ λαβὼν τὸ σῶμα ὁ Ἰωσὴφ ἐνετύλιξεν αὐτὸ σινδόνι καθαρᾷ καὶ ἔθηκεν αὐτὸ ἐν τῷ καινῷ μνημείῳ ὅ ἐλατόμησεν ἐν τῇ πέτρᾳ καὶ προσκυλίσας λίθον μέγαν τῇ θύρᾳ τοῦ μνημείου ἀπῆλθεν» (Ματθ. 27, 59-60). Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ δὲν ἦταν ἁπλὰ ἀνάσταση τοῦ πνευματικοῦ Του στοιχείου, ὅπως ὑποστηρίζουν κάποιοι αἱρετικοί, ἀλλὰ ἀναστήθηκε πραγματικά ὁ Χριστὸς μαζί μὲ τὸ ὑλικό του σῶμα, τὸ ὁποῖο ἔγινε βέβαια ἄφθαρτο. Τὸ Πανάγιο Σῶμα Του «διαφθορὰν οὐκ οἶδεν», ὅπως ψάλλουμε στὸν περίφημο κανόνα τὸ βράδυ τῆς Μεγάλης Παρασκευῆς, ἀλλὰ ἀφθαρτοποιήθηκε. Ὁ Πανάγιος τάφος, στὸν ὁποῖο ἐνταφιάστηκε, ἀπὸ τόπος θρήνου ἔγινε «ὄλβιος» καὶ ζωηφόρος, ἀπὸ σκοτεινός ἔγινε φωτεινός μετὰ τὸν ἐνταφιασμὸ τοῦ Κυρίου μας.
Ἡ σωτηρία δὲν ἀπευθύνεται μόνο στὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ καὶ στὸ σῶμα του, τὸ ὁποῖο πιστεύουμε ὅτι θὰ ἀναστηθῆ. «Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν».
- Τί ἀπαντοῦσε ὁ Ἅγιος Παΐσιος (Λόγοι Α΄) γιὰ τὴν καύση τῶν νεκρῶν;
– Γέροντα, σκέπτονται νὰ ἀρχίσουν νὰ καῖνε τοὺς νεκροὺς γιὰ λόγους ὑγιεινῆς καὶ γιὰ ἐξοικονόμηση χώρου.
– Γιὰ λόγους ὑγιεινῆς; Ἀκοῦς κουβέντα! Δὲν ντρέπονται ποὺ τὸ λένε; Ὅλη τὴν ἀτμόσφαιρα τὴν ἔχουν μολύνει, τὰ ὀστᾶ τοὺς πείραξαν; Τὰ ὀστᾶ στὸ κάτω-κάτω εἶναι καὶ πλυμένα! Καὶ γιὰ ἐξοικονόμηση χώρου; Ὁλόκληρη Ἑλλάδα μὲ τόσα ρουμάνια καὶ δὲν βρίσκουν χῶρο;
Ἔβαλα τὶς φωνὲς σὲ ἕνα καθηγητὴ τοῦ Πανεπιστημίου γι’ αὐτὸ τὸ θέμα.
Πῶς γιὰ τὰ σκουπίδια βρίσκουν τόσο τόπο καὶ γιὰ τὰ ὀστᾶ ποὺ εἶναι ἱερὰ δὲν βρίσκουν; Χάθηκε ὁ τόπος; Καὶ πόσα ὀστᾶ Ἁγίων μπορεῖ νὰ εἶναι ἀνάμεσα σ’ αὐτά! Τὸ σκέπτονται αὐτό;
Στὴν Εὐρώπη καῖνε τοὺς νεκρούς, ὄχι γιατί δὲν ὑπάρχει χῶρος νὰ τοὺς θάψουν, ἀλλὰ γιατί θεωροῦν πρόοδο τὴν καύση τῶν νεκρῶν.
Δὲν ἀνοίγουν κανένα δάσος, γιὰ νὰ κάνουν χῶρο, ἀλλὰ καῖνε τοὺς νεκρούς, τοὺς κάνουν σκόνη, γιὰ νὰ ἀνοίξουν χῶρο…
Βάζουν τὴν σκόνη σὲ ἕνα τόσο δὰ κουτάκι γιὰ περισσότερη εὐκολία καὶ αὐτὸ τὸ θεωροῦν πρόοδο. Τοὺς καῖνε τούς νεκρούς, γιατί θέλουν οἱ μηδενιστὲς νὰ τὰ διαλύσουν ὅλα, ἀκόμη καὶ τὸν ἄνθρωπο. Νὰ μὴ μείνη τίποτε ποὺ νὰ θυμίζει στοὺς ἀνθρώπους τοὺς γονεῖς, τοὺς παπποῦδες, τὴν ζωὴ τῶν προγόνων τους. Νὰ ξεκόψουν τοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ τὴν παράδοσή τους. Νὰ τοὺς κάνουν νὰ ξεχάσουν τὴν ἄλλη ζωὴ καὶ νὰ τοὺς δέσουν σ’ αὐτή».
Ἡ καύση τῶν νεκρῶν εἶναι ἔργο τοῦ κοσμικοῦ ἀνθρώπου τῇ συνεργείᾳ τοῦ διαβόλου.
Ἔτσι ὁ ἄνθρωπος θέτει ἐκτός Ἐκκλησίας τόν ἑαυτό του.