Μια παράλογη παραγγελία 5.000 αγνώστων τίτλων από βιβλιοπωλείο στο Γκάλγουεϊ τροφοδοτεί υποψίες
Οι ανεξάρτητοι λιανοπωλητές λαμβάνουν τεράστιες παραγγελίες για άγνωστους τίτλους, τροφοδοτώντας υποψίες ότι οι εταιρείες τεχνολογίας τους χρησιμοποιούν για την εκπαίδευση της τεχνητής νοημοσύνης.
Ντέρεκ Σκάλεϋ
Από το Γκάλγουεϊ μέχρι το Βερολίνο και πέρα από αυτό, οι ανεξάρτητοι βιβλιοπώλες σε όλη την Ευρώπη συμφωνούν ότι κάτι πολύ παράξενο συμβαίνει.
Τον περασμένο Μάιο, ο Tomás Kenny του διάσημου βιβλιοπωλείου Kennys στο Galway έλαβε αυτό που περιγράφει ως παράλογη διαδικτυακή παραγγελία 5.000 βιβλίων. Αλλά αυτό που τράβηξε την προσοχή του δεν ήταν τόσο το μέγεθος της παραγγελίας όσο η εκλεκτική της ποικιλία.
«Μερικά ήταν υψηλής ποιότητας μη μυθοπλασίας, όπως η Ιστορία του Κονεμάρα, και το επόμενο πράγμα που θα ακολουθήσει ίσως είναι ο Οδηγός του Έντι Χομπς για την SSIA σας», είπε ο Κένι.
Οι μεγάλες παραγγελίες δεν είναι κάτι καινούργιο για τον ιστότοπο kennys.ie . Ήταν μόλις το δεύτερο βιβλιοπωλείο στον κόσμο που λάνσαρε ιστότοπο το 1994 και είναι δημοφιλές σε μεγάλα ιδρύματα, όπως ασιατικά πανεπιστήμια που επιδιώκουν να γεμίσουν ράφια σε νεοσύστατες αγγλικές βιβλιοθήκες.
Αλλά όταν επικοινωνούν μαζί του δημόσια χρηματοδοτούμενα ιδρύματα, συνήθως διαπραγματεύονται μια τιμή χονδρικής. Η ηλεκτρονική παραγγελία του Μαΐου – χωρίς παζάρια – έστειλε ένα δεύτερο προειδοποιητικό σημάδι.
Στο Βερολίνο, οι βιβλιοπώλες στη γερμανική πρωτεύουσα παλεύουν με μαζικές παραγγελίες παρόμοιου μεγέθους. Φτάνουν τη νύχτα μέσω email, είναι τόσο κερδοφόρες όσο και περίπλοκες, καθώς αφορούν σκονισμένα βιβλία που κανείς λογικός αναγνώστης δεν θα αγόραζε. Περάστε το τεστ οδήγησης, έκδοση 2018, ενδιαφέρεται κανείς;
Οι βιβλιοπώλες λένε ότι δεν είναι ασυνήθιστο αυτές οι παραγγελίες να κυμαίνονται από 10.000 έως 50.000 ευρώ, ένα ευπρόσδεκτο εισόδημα εν μέσω μιας συνεχιζόμενης κρίσης στον κλάδο τους εξαιτίας της Amazon και άλλων διαδικτυακώνς βιβλιοπωλών. Ωστόσο, πολλοί φοβούνται ότι, με αυτές τις μαζικές παραγγελίες, μπορεί να υπογράφουν τη δική τους θανατική καταδίκη.
Ως απόδειξη, επικαλούνται ένα δημοσίευμα της Washington Post τον Ιανουάριο σχετικά με ένα παρόμοιο φαινόμενο μαζικών παραγγελιών μεταξύ των παλαιοπωλείων στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με την εν λόγω έκθεση, ο γίγαντας της τεχνητής νοημοσύνης Anthropic βρισκόταν πίσω από το Project Panama, ξοδεύοντας «δεκάδες εκατομμύρια δολάρια για να αποκτήσει και να κόψει τις ράχες από εκατομμύρια βιβλία, προτού σαρώσει τις σελίδες τους για να τροφοδοτήσει με περισσότερη γνώση τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης πίσω από προϊόντα όπως το δημοφιλές chatbot του, Claude».
Λεπτομέρειες του αμερικανικού σχεδίου αποκαλύφθηκαν μέσω καταθέσεων που σχετίζονται με αγωγή πνευματικών δικαιωμάτων εναντίον της Anthropic. Η οποία κατέληξε σε διακανονισμό 1,5 δισεκατομμυρίου δολαρίων με τους συγγραφείς βιβλίων.
Ο Βερολινέζος έμπορος παλαιών βιβλίων Ούρμπαν Ζέρφας δεν έχει καμία αμφιβολία ότι ορισμένοι τεχνολογικοί γίγαντες εφαρμόζουν παρόμοια πρακτική στην Ευρώπη.
«Το σχέδιο της Anthropic είναι σαφές στα έγγραφα για τους επενδυτές του, εν τω μεταξύ η Amazon κερδίζει 20% από κάθε συναλλαγή», είπε.
Ο Σύνδεσμος Εκδοτών και Βιβλιοπωλών της Γερμανίας έχει χαρακτηρίσει τις πρακτικές μαζικής σάρωσης και εκτύπωσης ως καταστροφικές και παράνομες.
«Σύμφωνα με τη γερμανική νομοθεσία, η σάρωση βιβλίων -ανεξάρτητα από τον σκοπό- δεν θα ήταν επιτρεπτή και θα συνιστούσε σαφή παραβίαση του νόμου περί πνευματικών δικαιωμάτων», δήλωσε ο Thomas Koch, εκπρόσωπος του συλλόγου. «Το γεγονός ότι αυτό συμβαίνει τώρα με μεταχειρισμένα βιβλία είναι ένα ακόμη εξαιρετικά ανησυχητικό παράδειγμα αυτής της πρακτικής».
Οι Γερμανοί βιβλιοπώλες έχουν βάλει τα δυνατά τους και υποψιάζονται ότι ολόκληρη η διαδικασία παραγγελίας εκτελείται αυτόματα, από ένα ρομπότ που λειτουργεί με τεχνητή νοημοσύνη, με έμφαση μόνο σε βιβλία με αριθμό ISBN, το σύστημα αναγνώρισης που εισήχθη το 1966
«Σήμερα, το ISBN επιτρέπει στα bots ή στην τεχνητή νοημοσύνη να καταγράφουν ποια βιβλία εξακολουθούν να λείπουν ή που δεν έχουν ακόμη σαρώσει», δήλωσε στην εφημερίδα Welt της Γερμανίας ο Markus Brandis, ιστορικός τέχνης αγοραστής στον οίκο δημοπρασιών Bassenge του Βερολίνου.
Το τι συμβαίνει και η νομιμότητά του εξαρτάται, ωστόσο, από το πού συμβαίνει. Οι Ευρωπαίοι βιβλιοπώλες λένε ότι έχουν παρατηρήσει μια μετατόπιση στις μαζικές παραγγελίες, μακριά από την δαπανηρή αποστολή τίτλων πέρα από τον Ατλαντικό σε διευθύνσεις σε όλη την Ευρώπη. Η υποψία είναι ότι πρόκειται για σημεία συλλογής βιβλίων, τα οποία στη συνέχεια αποστέλλονται χύμα σε εμπορευματοκιβώτια στις ΗΠΑ.
Εκεί, πιο φιλελεύθερες πολιτικές «δίκαιης χρήσης» καθιστούν νόμιμη για τον κάτοχο ενός βιβλίου τη σάρωση και την καταστροφή. Αυτή ήταν η βάση του νομικού διακανονισμού του 2025 μεταξύ της Anthropic και των συγγραφέων.
Σε δήλωσή του προς τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, η Anthropic ανέφερε ότι ο Claude εκπαιδεύτηκε σε ένα μείγμα «δημόσια διαθέσιμων δεδομένων ιστού, εμπορικά αποκτηθέντων συνόλων δεδομένων και δεδομένων που παράγουμε οι ίδιοι».
«Η αναζήτηση βιβλίων είναι μια ευρέως χρησιμοποιούμενη προσέγγιση για την εκπαίδευση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων σε ολόκληρο τον κλάδο της Τεχνητής Νοημοσύνης», ανέφερε. «Κανένα από τα προγράμματα συλλογής δεδομένων μας δεν αγοράζει και καταστρέφει σπάνια ή αρχαιολογικά βιβλία».
Οι Γερμανοί βιβλιοπώλες δεν έχουν πειστεί. Είναι βέβαιοι, με βάση τις τεράστιες παραγγελίες, ότι η διαδικασία λαμβάνει χώρα ούτως ή άλλως μέσω τρίτων παρόχων υπηρεσιών. Και ενώ η Anthropic έχει αποκαλυφθεί στο δικαστήριο, είναι πολύ πιθανό πολλοί τεχνολογικοί γίγαντες να εμπλέκονται σε παρόμοιες πρακτικές.
Και ποιος είναι ο τελικός στόχος, αφού εκπαιδευτεί η Τεχνητή Νοημοσύνη; Ο βιβλιοπώλης από το Βερλίνο, Ζέρφας, πιστεύει ότι οι συνέπειες είναι τεράστιες – πολύ περισσότερες από μια τελική καμπάνα θανάτου για βιβλιοπώλες σαν αυτόν.
«Για μένα, η πρόθεση εδώ είναι να κατακερματίσουν ακόμη περισσότερο την ανθρώπινη σκέψη», είπε, «ώστε να κάνουν τους ανθρώπους να αμφισβητήσουν ακόμη περισσότερο τις ικανότητές τους στην κριτική σκέψη».
Στο Γκάλγουεϊ, ο Κένι είναι λιγότερο φιλοσοφικός και περισσότερο πρακτικός, αλλά εξίσου ανήσυχος για το πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη «τρομοκρατεί τη βιομηχανία μας».
«Οι βιβλιοπώλες τείνουν να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή πολλών ηθικών διλημμάτων, καθώς και πολιτικών και ηθικών ζητημάτων. Στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν είναι δική μου ευθύνη να αποφασίσω», είπε. «Ωστόσο, αν παίρνουν ένα βιβλίο και το σαρώνουν με σκοπό να αποκτήσουν την πνευματική του κυριότητα, τότε δεν θέλουμε να συμμετέχουμε σε αυτό».