Μοναχοί της Ι. Μονής του Αγίου Πνεύματος στο Βίλνιους και ενορίτες της Αγίας Παρασκευής της πόλης λένε στο Κοινοβούλιο ότι δεν θα μεταβούν στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, ανεξάρτητα από το τι προβλέπουν τα νομοσχέδια που έχουν κατατεθεί στους νομοθέτες.
Και οι δύο κοινότητες έχουν υποβάλει προσφυγές στο Κοινοβούλιο σχετικά με δύο νομοσχέδια που θα ανοίξουν τον δρόμο για την κατάσχεση αρκετών αρχαίων εκκλησιών και του μοναστηριού από την Ορθόδοξη Εκκλησία της Λιθουανίας και θα μπορούσαν να της αφαιρέσουν το καθεστώς της ως παραδοσιακής θρησκευτικής κοινότητας, αναφέρει η Ορθόδοξη Εκκλησία της Λιθουανίας .
Οι αδελφοί απορρίπτουν οποιεσδήποτε τέτοιες πρωτοβουλίες, «βασισμένες σε πολιτικές υποψίες και φανταστικές κατηγορίες», αναφέρει η έκκληση της μονής. Τονίζει επίσης ότι οι μοναχοί δεν έχουν κανένα δικαίωμα ή πρόθεση να αλλάξουν την εκκλησιαστική τους δικαιοδοσία ή να μετακινηθούν στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.
Η έκκληση υπενθυμίζει ότι οι μοναχοί υποστήριξαν την ανεξαρτησία της Λιθουανίας στις αρχές της δεκαετίας του 1990, μαζί με τον τότε ηγούμενό τους, τον αείμνηστο Μητροπολίτη Χρυσόστομο (Μαρτίσκιν). Ποτέ δεν φαντάζονταν ότι οι Ορθόδοξοι πιστοί σε μια ελεύθερη, δημοκρατική Λιθουανία και μέλος της ευρωπαϊκής κοινότητας θα αντιμετώπιζαν ξανά απειλές που θυμίζουν το σοβιετικό παρελθόν, συμπεριλαμβανομένων πιέσεων στην Εκκλησία και προσπαθειών κατάσχεσης θρησκευτικής περιουσίας.
Η ενοριακή συνέλευση της εκκλησίας της Αγίας Παρασκευής έχει επίσης απευθυνθεί στο Κοινοβούλιο.
«Η ενορία μας είναι μια λιθουανόφωνη ορθόδοξη κοινότητα στην οποία οι λειτουργίες τελούνται στα λιθουανικά για περισσότερα από 20 χρόνια», αναφέρει η δήλωση της ενορίας. «Δηλώνουμε σαφώς και απερίφραστα ότι δεν έχουμε καμία πρόθεση να αλλάξουμε την τρέχουσα εκκλησιαστική (κανονική) υπαγωγή μας ή να υπαγάγουμε στη δικαιοδοσία άλλων Πατριαρχείων και εξαρχειών. Τέτοιες αποφάσεις δεν μπορούν να επιβληθούν ενάντια στη θέληση των ενοριτών ή με την άσκηση πίεσης σε αυτούς».
Ενορίτες άλλων εκκλησιών που κατονομάζονται στα νομοσχέδια σχεδιάζουν επίσης να προσφύγουν στο Κοινοβούλιο.
Ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Βίλνιους και Λιθουανίας Ιννοκέντιος απέστειλε επίσης επιστολή στους κορυφαίους ηγέτες της χώρας, εκφράζοντας την ανησυχία της Ορθόδοξης κοινότητας ότι η προτεινόμενη νομοθεσία δεν συμμορφώνεται με τους συνταγματικούς κανόνες.
Τα νομοσχέδια κατατέθηκαν από τους Audronius Ažubalis και Arvydas Anusauskas, μέλη του Κοινοβουλίου από την Ένωση Πατρίδας-Λιθουανών Χριστιανοδημοκρατών. Όπως σημείωσε νωρίτερα το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο , το ένα νομοσχέδιο θα επέτρεπε στην Λιθουανική Εξαρχία του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως να ορίζεται ως ο μοναδικός εκπρόσωπος των Ορθόδοξων πιστών στη χώρα, και το άλλο θα έθετε μια νομική βάση για την παραχώρηση των εν λόγω εκκλησιών και μοναστηριών.
Οι εκπρόσωποι της Εκκλησίας μίλησαν για το θέμα σε συνέντευξη Τύπου στις 20 Οκτωβρίου στον Καθεδρικό Ναό της Θεοτόκου στο Βίλνιους. Ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Τρακάι Αμβρόσιος, κοσμήτορας του Βίλνιους, παρουσίασε τη θέση της Εκκλησίας μαζί με τον τοπικό κλήρο.
Σύμφωνα με τον Επίσκοπο Αμβρόσιο, οι νομοθετικές πρωτοβουλίες κατά της Λιθουανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας θα διακιολογούνταν από απειλή για την εθνική ασφάλεια, αλλά δεν υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία που να επιβεβαιώνουν την ύπαρξη τέτοιας απειλής.
Τόνισε ότι η Εξαρχία Κωνσταντινουπόλεως στη Λιθουανία είναι ένα τεχνητό, πολιτικοποιημένο έργο που ξεκίνησε από πολιτικούς και πρώην κληρικούς της Λιθουανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, οι οποίοι ακολούθησαν το δρόμο του σχίσματος. Δεν απολαμβάνει ευρείας υποστήριξης από την ορθόδοξη κοινότητα της χώρας, είπε. Οι λειτουργίες που τελούνται από τους πρώην ιερείς, οι οποίοι έχουν καθαιρεθεί, προσελκύουν πολύ μικρά πλήθη. Εάν οι ορθόδοξες εκκλησίες παραδίδονταν στην Εξαρχία Κωνσταντινουπόλεως, οι ενορίτες θα τις εγκατέλειπαν και οι εκκλησίες θα παρέμεναν άδειες, τόνισε ο επίσκοπος.
Εξέφρασε επίσης ανησυχία για τις προσπάθειες εισαγωγής της ουκρανικής θρησκευτικής σύγκρουσης στη Λιθουανία και τόνισε ότι η Ουκρανία δεν μπορεί να χρησιμεύσει ως παράδειγμα για τη Λιθουανία όσον αφορά τον σεβασμό των δικαιωμάτων των πιστών.
Ο π. Σεργκέι Καζαρίνοφ, γραμματέας του Μητροπολίτη Ιννοκέντιου, υπενθύμισε στους παρευρισκόμενους ότι, σύμφωνα με το Συνταγματικό Δικαστήριο της Λιθουανίας, το κράτος δεν μπορεί να ανακαλέσει απόφαση που αναγνωρίζει μια θρησκευτική κοινότητα ως παραδοσιακή. Στην απόφασή του της 6ης Δεκεμβρίου 2007, το Δικαστήριο εξήγησε ότι το παραδοσιακό καθεστώς μιας θρησκευτικής κοινότητας δεν εξαρτάται από τη βούληση του νομοθέτη. Πρόκειται για μια ιστορικά διαμορφωμένη κατάσταση της σχέσης του θρησκευτικού οργανισμού με την κοινωνία, την οποία το κράτος αναγνωρίζει αντί να δημιουργεί.
Οι συμμετέχοντες στη συνέντευξη Τύπου επιβεβαίωσαν επίσης την αντιπολεμική θέση της Λιθουανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η συντριπτική πλειοψηφία των μελών της είναι Λιθουανοί πολίτες που είναι πατριώτες της χώρας τους.