Πρόσεχε τὰ μάτια σου
«καὶ εἰ ὁ ὀφθαλμός σου σκανδαλίζει σε, ἔξελε αὐτὸν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ· καλόν σοί ἐστι μονόφθαλμον εἰς τὴν ζωὴν εἰσελθεῖν, ἢ δύο ὀφθαλμοὺς ἔχοντα βληθῆναι εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός» (: Κι ἂν κάτι τόσο σπουδαῖο σὰν τὸ μάτι σου σοῦ γίνεται ἀφορμὴ ἁμαρτίας, βγάλ’ το καὶ ρίξ’ το μακριά. Εἶναι καλύτερο γιὰ σένα νὰ μπῇς στὴν αἰώνια ζωὴ μονόφθαλμος, παρὰ μὲ δύο μάτια νὰ ριχθῇς στὴ γέεννα τοῦ πυρός. Εἶναι καλύτερο νὰ χωρισθῇς ἀπὸ πράγματα ἢ πρόσωπα ποὺ σοῦ εἶναι χρήσιμα καὶ πολύτιμα σὰν τὸ μάτι σου, παρὰ νὰ ριχθῇς στὴν κόλαση μαζί μ’ αὐτά» (Μτθ., ιη΄ 10-15).
Ὅλες οἱ αἰσθήσεις, ἂν δὲν προσέξουμε, γίνονται θυρίδες τῶν παθῶν. Αὐτὸ συμβαίνει καὶ μὲ τὰ μάτια μας. Ὁ ἄνθρωπος χωρὶς μάτια μοιάζει μὲ τὸν κόσμο χωρὶς τὸν ἥλιο. Αὐτὸ δὲν μπορεῖ νὰ τὸ καταλάβη κάποιος ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπῆρξε τυφλός. Τὸ κατάλαβε καὶ τὸ ἔζησε ὁ ἐκ γενετῆς τυφλὸς τοῦ Εὐαγγελίου. Τὸ κατάλαβε ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στὴν Δαμασκό. Ὅμως μπορεῖ οἱ ὀφθαλμοὶ νὰ σὲ ὁδηγήσουν στὴν πνευματικὴ τυφλότητα (Ἰὼβ λα΄, 1): «Διαθήκην ἐθέμην τοῖς ὀφθαλμοῖς μου καὶ οὐ συνήσω ἐπὶ παρθένον». Δηλαδὴ ἔκανα συμφωνία μὲ τὰ μάτια μου καὶ δὲν θὰ κοιτάξω ἐπιθυμητικὰ σὲ παρθένα. Τί εἶπε ὁ Κύριος; «Ὁ βλέπων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι αὐτήν, ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ» (Ματθ. ε΄, 28).
Ἀναφέρεται γιὰ τὸν Μέγα Ἀλέξανδρο τὸ ἑξῆς: «Ὅταν ἔλαβε αἰχμάλωτη τὴ γυναῖκα τοῦ Δαρείου, περίφημη καὶ ὀνομαστὴ γιὰ τὴν ὀμορφιά της, ὄχι μόνο δὲν θέλησε νὰ τὴν δῇ μὲ τὰ μάτια του, ἀλλὰ οὔτε καὶ νὰ ἀκούσῃ τὴν φωνή της». Μήπως ὁ Μέγας Ἀλέξανδρος (ἄνθρωπος τῶν ἀρετῶν) εἶχε ἀκούσει τὴν ἐντολὴ τοῦ Κυρίου;
Ἔχουμε πολλὰ παραδείγματα πῶς πολλοὶ Ἅγιοι ἀντιμετώπισαν τοὺς πειρασμούς τούς προερχόμενους ἀπὸ τὰ μάτια. Ἀναφέρεται στὸ Λειμωνάριο Ἰ. Μόσχου ἡ ἀκόλουθος ἀξιοθαύμαστος ἐνέργεια κάποιας μοναχῆς:
«Ὅταν ἤμασταν στὴν Ἀλεξάνδρεια, μᾶς διηγήθηκε ὁ φιλόχριστος κάτι τέτοιο: “Κάποια μοναχή”, λέει, “καθόταν στὸ σπίτι της ἡσυχάζοντας καὶ φροντίζοντας γιὰ τὴν ψυχή της, ζώντας μὲ νηστεῖες καὶ προσευχὲς καὶ ἀγρυπνίες καὶ κάνοντας πολλὲς ἐλεημοσύνες. Ὁ διάβολος ὅμως, ὁ ὁποῖος πάντοτε πολεμᾶ τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων, μὴ ὑποφέροντας τὶς ἀρετὲς τῆς παρθένας, σήκωσε κουρνιακτὸ ἐναντίον της. Προξένησε δηλαδὴ σὲ κάποιο νέο σατανικὸ πόθο πρὸς αὐτήν. Περίμενε λοιπὸν ἔξω ἀπὸ τὸ σπίτι της ὁ νέος. Καὶ κάθε φορὰ ποὺ ἤθελε ἡ μοναχὴ νὰ βγῇ ἀπὸ τὸ σπίτι της, γιὰ νὰ πάῃ στὴν ἐκκλησία νὰ προσευχηθῇ, δὲν τὴν ἄφηνε ἥσυχη ὁ νέος, ἀλλὰ τὴν ἐνοχλοῦσε καὶ τὴ στενοχωροῦσε, ὅπως ταιριάζει σὲ ἐρωτευμένο μανιακά. Ἔτσι ἀναγκάστηκε ἡ μοναχὴ νὰ μὴ βγαίνῃ ἀπὸ τὸ σπίτι της, ἀπὸ τὴν ὄχληση τοῦ νέου. Μιὰ ἡμέρα λοιπὸν στέλνει ἡ μοναχὴ τὴν ὑπηρέτριά της στὸ νέο, ἡ ὁποία τοῦ λέει: ‘Ἔλα, σὲ θέλει ἡ κυρά μου’. Τότε ὁ νέος πῆγε πρὸς αὐτὴ χαρούμενος, γιατὶ τάχα πέτυχε τὸ σκοπό του. Ἡ μοναχὴ καθόταν στὸν ἀργαλειό της. Λέει λοιπὸν στὸ νέο: «Κάθισε». Κι ὅταν κάθισε κι αὐτή, λέει: «Εἰλικρινά, κύριε ἀδελφέ, γιατὶ μὲ στενοχωρεῖς τόσο καὶ δὲν μ’ ἀφήνεις νὰ βγῶ ἀπὸ τὸ σπίτι μου;» Ἀπάντησε ὁ νέος καὶ εἶπε: «Εἰλικρινά, κυρία μου, πολὺ σὲ ποθῶ· κάθε φορὰ ποὺ σὲ βλέπω, γίνομαι ὁλόκληρος σὰν φωτιά». Αὐτὴ εἶπε πρὸς αὐτόν: «Καὶ τί καλὸ μοῦ εἶδες καὶ μ’ ἀγαπᾶς τόσο;» Τότε ὁ νέος τῆς λέει: «Τὰ μάτια σου, γιατὶ αὐτὰ καὶ μὲ ἀπάτησαν». Ἡ μοναχὴ λοιπὸν μόλις ἄκουσε ὅτι τὰ μάτια της ἀπάτησαν τὸ νέο, κρατώντας τὴ σαΐτα της τρύπησε κι ἔβγαλε τὰ δυό της μάτια! Μόλις εἶδε αὐτὸ ὁ νέος, ὅτι ἐξ αἰτίας του ἔβγαλε ἡ μοναχὴ τὰ δυό της μάτια, ἦλθε σὲ κατάνυξη, πῆγε στὴ Σκήτη κι ἔγινε κι αὐτὸς ἐξαίρετος μοναχός”».
▪ Διαβάζουμε στὴν Γένεση τὸ ἑξῆς: «Ἰδόντες δὲ οἱ υἱοὶ τοῦ Θεοῦ τὰς θυγατέρας τῶν ἀνθρώπων, ὅτι καλαί εἰσιν, ἔλαβον ἑαυτοῖς γυναῖκας ἀπὸ πασῶν» (Γέν. στ΄, 2). Ποιοί εἶναι οἱ υἱοὶ τοῦ Θεοῦ; Ἀναφέρει ὁ Ἱερὸς Χρυσόστομος τοὺς υἱοὺς τοῦ Σὴθ γιὰ τὴν ἁγιότητα, τὴν δικαιοσύνη καὶ τὴν σωφροσύνη. Καὶ ὅμως τέτοιου Πατρὸς τέκνα ἐνικήθηκαν καὶ ἐγκρεμνίσθηκαν ἀπὸ τὴν ἀχαλίνωτη ὅραση τῶν ματιῶν.
▪ Ἐπίσης ἀναφέρεται στὸν Προφήτη Δανιὴλ (κ΄, 13) τὸ ἑξῆς· Δύο γέροντες, πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ, βλέποντας τὴν Σωσάννα τὴν ἐπιθύμησαν καὶ ἔπεσαν σὲ ἀξιοδάκρυτη κατάσταση. Ὅταν δὲν δέχθηκε τὶς κακὲς προτάσεις τους, τὴν συκοφάντησαν. Ἀλλὰ ἀντί νά λιθοβολήσουν αὐτήν, λιθοβόλησαν αὐτούς.
▪ Ἄλλο παράδειγμα εἶναι ὁ γιὸς τοῦ Νῶε, ὁ Χάμ, ὁ ὁποῖος ἐπειδή τόλμησε νὰ σηκώσῃ τὰ μάτια του καὶ νὰ δῇ τὴν γύμνωση τοῦ πατέρα του, δέχθηκε τὴν κατάρα τοῦ πατέρα του ὄχι μόνο αὐτὸς ἀλλὰ καὶ ὁ υἱός αὐτοῦ Χαναὰν καὶ πρόσταξε νὰ εἶναι δοῦλος στ’ ἄλλα ἀδέλφια του. «Ἐπικατάρατος Χαναὰν παῖς· οἰκέτης τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ» (Γέν. θ΄, 25).
▪ Καί ὁ Προφήτης Δαυῒδ ἀπὸ τὴν ἀπροσεξία τῶν ματιῶν του ὑπέπεσε σὲ διπλὸ ἁμάρτημα:
Καλοκαίρι ἦταν. Ἀπομεσήμερο. Ὁ βασιλιὰς ξαφνικὰ τραντάζεται. Σὲ κάποια ὄμορφη, τεχνητὴ λίμνη εἶδε νὰ λούζεται μιὰ πανώρια ὕπαρξη. Τὸ μυαλό του θόλωσε, ἔχασε τὸν κυβερνήτη νοῦ, νικήσε ἡ σάρκα. Κάλεσε τοὺς αὐλικούς του καὶ ἔμαθε τὸ ὄνομα τῆς γυναίκας. Ἦταν ἡ Βηρσαβεέ, ἡ γυναίκα τοῦ στρατηγοῦ Οὐρία. Ὁ ἄρχοντας νικήθηκε, γιατὶ ἀμέλησε, γιατὶ ἄφησε τὸν θάνατο νὰ περάσῃ ἀπὸ τὰ παράθυρα τῶν ματιῶν του. Διπλὸ ἁμάρτημα διέπραξε. Ἔκαμε μοιχεία καὶ φόνο. Κατὰ διαταγή του ἐστάλη ὁ στρατηγὸς Οὐρίας νὰ σκοτωθῇ σὲ κάποια μάχη. Βαρὺ τὸ ἁμάρτημα, μεγάλη ἡ πτώση, γιατὶ ὁ βασιλιὰς ἦταν τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος, προφήτης, ἀσπρομάλλης γέροντας. Ἡ ἀμέλεια, ἢ ἀπροσεξία τὸν παρέσυρε. Ἦλθε ἡ πτώση. Ὁ κήρυκας τῆς ἀρετῆς, ἔγινε μοιχός, δολοφόνος.
Πρόσεξε τὸ ἁμάρτημα, παρατήρησε καὶ τὴν θεραπεία. Ὁ Θεὸς ἔστειλε προφήτη στὸν μεγάλο προφήτη. Ὁ γιατρὸς χρειάζεται ἄλλο γιατρό. Ὁ Προφήτης Νάθαν παρουσιάστηκε στὸν βασιλιὰ Δαυΐδ·
«Βασιλιά μου», ἄρχισε ὁ Νάθαν, «κάποτε σὲ μιὰ Πολιτεία ζοῦσαν δυὸ ἄνθρωποι, ἕνας πλούσιος καὶ ἕνας πάμπτωχος. Ὁ πλούσιος εἶχε πολλὰ πρόβατα καὶ γελάδια. Ὁ πτωχὸς εἶχε ἕνα μικρὸ μοσχαράκι ποὺ τὸ μεγάλωνε μὲ χίλια βάσανα. Κάποτε ἐπισκέφτηκε τὸν πλούσιο ἕνας φίλος του. Ὁ πλούσιος λυπήθηκε τὰ δικά του πρόβατα καὶ γελάδια καὶ ἅρπαξε τοῦ πτωχοῦ τὸ μονάκριβο μοσχαράκι, γιὰ νὰ φιλοξενήσῃ τὸν φίλο του».
Ὁ Δαυῒδ ἔγινε κατακόκκινος ἀπὸ τὸ θυμό του.
«Ὁρκίζομαι στὸ ζωντανὸ Θεὸ ὅτι αὐτὸς ποὺ ἔκαμε αὐτὸ πρέπει νὰ πεθάνῃ».
Ὁ Νάθαν ἤρεμα τοῦ λέει:
«Βασιλιά μου, ἐσὺ εἶσαι ὁ ἄνθρωπος αὐτός. Στὸ παλάτι σου εἶχες πλούτη, πολλὲς γυναῖκες, ὅ,τι ἤθελε ἡ ψυχή σου. Ἅρπαξες τὴν γυναίκα τοῦ στρατηγοῦ σου καὶ σκότωσες τὸν ἴδιο».
Ὁ Δαυῒδ τρέμει, συγκλονίζεται, συναισθάνεται, κραυγάζει:
«Ἁμάρτησα στὸν Κύριο».
Ὁ Νάθαν τοῦ λέει:
«Ἡσύχασε, ἠρέμησε. Ὁ Θεὸς παρέβλεψε τὸ ἁμάρτημά σου. Σὲ συγχώρησε. Δὲν θὰ πεθάνῃς, θὰ τιμωρηθῇς αὐστηρά. Τὸ παιδί σου θὰ πεθάνῃ».
Ἀπὸ ἐκείνη τὴ στιγμὴ ὁ Δαυῒδ συνεχῶς ἐπαναλάμβανε.
«Ἐλέησόν με ὁ Θεός, κατὰ τὸ μέγα ἔλεός Σου».
Ὁ Θεὸς δέχτηκε τὴν μετάνοια τοῦ Δαυΐδ, ὅπως δέχεται τὴν μετάνοια κάθε ἁμαρτωλοῦ. Ὅ,τι κι ἂν ἔχῃς κάμει, ὁ Θεὸς σὲ συγχωρεῖ. Τὸ ἔλεός του εἶναι ἀπέραντη θάλασσα. Ἡ ἁμαρτία σου μιὰ δακτυλήθρα ἀκάθαρτη. Πάρε τὸ δρόμο πρὸς τὸ Λυτρωτὴ Σου. Ἡ σωτηρία σὲ περιμένει. Σήμερα σήκω καὶ ἐξομολογήσου μὲ δάκρυα, συντριβή, κατάνυξη.
Ἔτσι καὶ ἐμεῖς ἂς μιμηθοῦμε τὴν μετάνοια τοῦ Δαυΐδ.
Λέγει ὁ ἱερός Ἰωάννης: «Ἀφοῦ ὁ Θεὸς σοῦ χάρισε τὰ μάτια, ποιό εἶναι λογικὸ, νὰ τὰ χρησιμοποιῆς γιὰ τὸν Θεὸ ἢ γιὰ τὸν διάβολο;»
Λέγουν οἱ Πατέρες: «Πρόσεξε τὰ μάτια σου. Ἡ ἀχαλίνωτη ὅραση σὲ ὁδηγεῖ στὴν ἀπώλεια».
Ἡ σοφία τοῦ λαοῦ λέγει: «Ἀπὸ τὰ μάτια πιάνεται, στὰ χείλη κατεβαίνει καὶ ἀπ’ τὰ χείλη στὴν καρδιὰ ριζώνει καὶ δὲν βγαίνει».




