Ἐπιβεβαιώνεται ὁ «Ο.Τ.» ποὺ ἔγραψε «Σύγκλισις Ὀρθοδοξίας καὶ Σιωνισμοῦ τὸ 2025» καθὼς κατὰ τὴν βράβευσίν του ἀπὸ τὴν Ἀμερικανοεβραϊκὴν Ἐπιτροπὴν ὁ Πατριάρχης Κων/λεως ἀνεφέρθη εἰς «κοινὴ βιβλικὴ κατανόηση τοῦ τί σημαίνει κατ’ εἰκόνα» καὶ παρέθεσεν ἀπὸ τὸ ἑβραϊκὸν βιβλίον «Μεγάλο Μιδρᾶς»! Νὰ τὸν χαίρωνται ἰδιαιτέρως οἱ Ἁγιορεῖται διὰ τὴν ἐκτίμησίν του πρὸς τοὺς Ἁγίους Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας! Παραθέτομεν τὴν ὁμιλίαν του τῆς 1ης Νοεμβρίου (μτφ. «Ο.Τ.»):
«Ἀγαπητὴ Harriet Schleifer, Ἀγαπητὲ Ραβίνε Νόαμ Μάρανς, Ἀγαπητὲ Bobi Baruch, Ἀγαπητοὶ φίλοι της Ἀμερικανοεβραϊκῆς Ἐπιτροπῆς, Κυρίες καὶ Κύριοι,
Εἶναι προνόμιο καὶ τιμὴ νὰ λαμβάνω, ἀπὸ τὰ χέρια τέτοιων ἀξιότιμων φίλων, αὐτὸ τὸ Βραβεῖο Ἀνθρώπινης Ἀξιοπρέπειας τῆς Ἀμερικανικῆς Ἑβραϊκῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐπιτρέψτε μας νὰ ἐκφράσουμε τὴ βαθύτατη εὐγνωμοσύνη μας γιὰ αὐτὴν τὴν ἔκφραση ἀγάπης καὶ φροντίδας, ὄχι μόνο πρὸς τὸ ταπεινό μας πρόσωπο, ἀλλὰ καὶ πρὸς αὐτὸ ποὺ πρεσβεύει τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο: διάλογο, συμφιλίωση καὶ καταπολέμηση τοῦ θρησκευτικοῦ ἐξτρεμισμοῦ, τοῦ μίσους καὶ τοῦ ἀντισημιτισμοῦ.
Ἀναλογιζόμενοι τὸν τίτλο τοῦ σημερινοῦ βραβείου, «Ἀνθρώπινη Ἀξιοπρέπεια», μᾶς ὑπενθυμίζεται ἡ κοινή μας βιβλικὴ κατανόηση τοῦ τί σημαίνει νὰ δημιουργηθεῖ κανεὶς κατ’ εἰκόνα καὶ καθ’ ὁμοίωσιν τοῦ Θεοῦ. Ἡ ἀξιοπρέπειά μας ὡς ἀνθρωπίνου ὄντος ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἱερότητα τῆς εἰκόνας τοῦ Θεοῦ μέσα μας.
Τὸ βιβλίο τῆς Γένεσης μᾶς ὑπενθυμίζει αὐτὰ τὰ λόγια τῆς δημιουργίας: «Ἂς φτιάξουμε τὴν ἀνθρωπότητα κατ’ εἰκόνα μας, καὶ καθ’ ὁμοίωσή μας». (Γέν. 1, 26) Ὅπως γνωρίζετε πολὺ καλά, καὶ οἱ δύο θρησκευτικές μας παραδόσεις ἔχουν ἐρευνήσει σὲ βάθος τὸ νόημα αὐτῆς τῆς φράσης. Σχολιάζοντας αὐτὸ τὸ ἀπόσπασμα, τὸ Μεγάλο Μιδρᾶς – ἐπίσης γνωστὸ ὡς Μίδρας Χὰ-Γκαντὸλ – προσφέρει μία ὄμορφη ἑρμηνεία, ὅτι ὁ Θεὸς συμβουλεύτηκε τὴν καρδιά Του, δηλαδή, συμβουλεύτηκε τὸν ἑαυτό Του, ἐνῶ δημιουργοῦσε τὴν ἀνθρωπότητα. Ἔτσι, τὸ imago Dei γίνεται ἡ σφραγίδα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ γιὰ ὁλόκληρο τὸν κόσμο. Ἡ πατερικὴ παράδοση οἰκοδόμησε ἀσφαλῶς πάνω σὲ αὐτὴ τὴν ἑρμηνευτική: ἡ ἀξιοπρέπειά μας ὡς ἀνθρώπινα ὄντα βασίζεται σὲ αὐτὸ τὸ θεϊκὸ ἀποτύπωμα σὲ κάθε ἄτομο ὡς τὸ πιὸ πολύτιμο δῶρο.
Ἑπομένως, ἐὰν αὐτὴ ἡ ἀνθρώπινη ἀξιοπρέπεια προέρχεται ἀπὸ τὴν κατανόηση τῆς εἰκόνας τοῦ Θεοῦ μέσα στὸν καθένα μας, πόσο περισσότερο πρέπει νὰ ἀγκαλιάσουμε καὶ νὰ νοιαζόμαστε τὸν συνάνθρωπό μας; Θὰ πρέπει νὰ μᾶς ἐμπνέει βαθιὰ ἡ αἴσθηση τοῦ ἱεροῦ ποὺ περικλείει ὁλόκληρη τὴ δημιουργία. Τὸ ἄρραφο ἔνδυμα τῆς δημιουργίας τοῦ Θεοῦ τοποθετεῖ τὸ ἀνθρώπινο πρόσωπο στὸ πλέγμα τῆς ἕνωσης τοῦ Δημιουργοῦ μὲ τὸ δημιούργημά Του. Θεϊκὸ καὶ ἀνθρώπινο συναντῶνται σὲ κάθε ὕπαρξη αὐτοῦ τοῦ δημιουργημένου κόσμου.
Τὸ κλειδὶ γιὰ τὴ διασφάλιση τῆς ἀνθρώπινης ἀξιοπρέπειας ὡς θεμέλιο τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης εἶναι ἡ ἐλευθερία. Εἶναι ἡ προσευχή μας στὸν παντοδύναμο Θεὸ νὰ ἀπολαύσουν ὅλα τὰ ἀνθρώπινα ὄντα τὸ μέγιστο βαθμὸ ἐλευθερίας, ὅπως μᾶς ὑπενθυμίζει ὁ Ἅγιος Παῦλος, καὶ νὰ χρησιμοποιήσουν αὐτὴ τὴν ἐλευθερία, γιὰ νὰ «ὑπηρετοῦν ὁ ἕνας τὸν ἄλλον μέσῳ τῆς ἀγάπης» (Γαλ. 5,13).
Εἴμαστε πεπεισμένοι ὅτι αὐτὲς εἶναι ἀρχὲς ποὺ μοιραζόμαστε μὲ τοὺς Ἑβραίους ἀδελφοὺς καὶ ἀδελφές μας γενικὰ καὶ μὲ τὴν Ἀμερικανικὴ Ἑβραϊκὴ Ἐπιτροπὴ εἰδικότερα. Θὰ θέλαμε νὰ συγχαροῦμε τὴν Πρόεδρο τοῦ AJC Harriet Schleifer, τὸν κ. David Harris, τὸν ραβίνο Noam Marans καὶ τὸν ραβίνο David Rosen γιὰ τὴν προώθηση τῆς διαθρησκειακῆς συνεργασίας καὶ κατανόησης, εἰδικὰ μεταξὺ τῶν ἑβραϊκῶν καὶ χριστιανικῶν ὀρθόδοξων παραδόσεων.
Ἀγαπητοὶ φίλοι καὶ φίλες,
Κλείνοντας, ἂς ἀναλογιστοῦμε τὰ λόγια τοῦ Μάρτιν Λοῦθερ Κὶνγκ Τζούνιορ: «Τὸ σκοτάδι δὲν μπορεῖ νὰ διώξει τὸ σκοτάδι. Μόνο τὸ φῶς μπορεῖ νὰ τὸ κάνει αὐτό. Τὸ μῖσος δὲν μπορεῖ νὰ σβήσει τὸ μῖσος. Μόνο ἡ ἀγάπη μπορεῖ νὰ τὸ κάνει αὐτό».
Γιὰ τὴν καταπολέμηση τοῦ ἀντισημιτισμοῦ, τοῦ μίσους καὶ τῶν διακρίσεων κάθε εἴδους, πρέπει ὅλοι νὰ ἐμπλακοῦμε. Ὁ ρόλος τῆς ἐκπαίδευσης καὶ τῆς οἰκογένειας εἶναι πράγματι πολὺ σημαντικός, ἀλλὰ οἱ θρησκευτικὲς κοινότητες ἔχουν ἐπίσης νὰ διαδραματίσουν βασικὸ ρόλο στὴν ἐξάλειψη τοῦ ρατσισμοῦ, τῆς ξενοφοβίας καὶ τοῦ ἀντισημιτισμοῦ. Ἐν μέσῳ τραγωδίας καὶ προκλήσεων, ὁ Θεὸς εἶναι ἕτοιμος νὰ ἀναζωπυρώσει κάθε καρδιὰ ποὺ εἶναι ραγισμένη καὶ νὰ ἀποκαταστήσει ὅσους ἔχουν ὑποστεῖ μεγάλο κακό.
Αὐτὸ ποὺ ἔγραψε ὁ σοφὸς Σολομὼν παραμένει ἀληθινό: «Τὸ μῖσος προκαλεῖ διαμάχες, ἀλλὰ ἡ ἀγάπη καλύπτει ὅλες τὶς ἁμαρτίες» (μῖσος ἐγείρει νεῖκος, πάντας δὲ τοὺς μὴ φιλονεικοῦντας καλύπτει φιλία) (Παρ. 10,12)
Ἡ ἀληθινὴ πίστη δὲν ἀπαλλάσσει τοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ τὴν εὐθύνη γιὰ τὸν κόσμο ἢ τὴν ὑποχρέωση τόσο νὰ σεβαστοῦν τὴν ἀνθρώπινη ἀξιοπρέπεια ὅσο καὶ ἀπὸ τὸν ἀγώνα γιὰ δικαιοσύνη καὶ εἰρήνη. Ἀντίθετα, ἐνισχύει τὴ δέσμευσή μας γιὰ δράση καὶ μεγιστοποιεῖ τὴ διαβεβαίωσή μας γιὰ ἐλευθερία καὶ ἀνθρώπινη ἀξιοπρέπεια.
Σᾶς εὐχαριστῶ καὶ πάλι γιὰ αὐτὴν τὴν τιμὴ σήμερα, γιὰ τὴν τιμὴ τῆς συναναστροφῆς καὶ τῆς φιλίας σας».