Τοῦ κ. Β. Χαραλάμπους, θεολόγου
Ἡ Ἐκκλησία τῆς Κύπρου μπορεῖ νὰ συμβάλλει στὴν Ἐκκλησιαστικὴ ἑνότητα, ἡ ὁποία ἔχει διασαλευθεῖ λόγῳ τοῦ Οὐκρανικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ ζητήματος.
Ἡ στάση τὴν ὁποία τηροῦσε ἡ Ἐκκλησία τῆς Κύπρου, πρὶν τὴν αὐθαίρετη μνημόνευσῃ τοῦ μὴ ἀναγνωρισμένου ἀπὸ τὴν πλειοψηφία τῶν Τοπικῶν Ἐκκλησιῶν “Προκαθημένου Ἐπιφανίου”, ἀπὸ τὸν μακαριστὸ Ἀρχιεπίσκοπο Κύπρου Χρυσόστομο Β΄ καὶ τὴν ἀκολουθήσασα ἀλλαγὴ στάσης τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου στὸ θέμα τοῦτο, ἀναμφισβήτητα συνέβαλε στὴν Ἐκκλησιαστικὴ ἑνότητα.
Αὐτὸ κατεδεικνύετο καὶ ἀπὸ τὸ ἀνακοινωθὲν τῆς ἀπόφασης τῆς Ἔκτακτης Συνεδρίας τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου στὶς 18 Φεβρουαρίου 2019.
Σύμφωνα μὲ τὸ ἀνακοινωθὲν αὐτό, τονιζόταν μεταξὺ ἄλλων καὶ τὸ ἑξῆς: “Τὸ θέμα ποὺ ἀφορᾶ στὸ Αὐτοκέφαλο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας καὶ τὸ ὁποῖο, ὅπως ἔχει ἐξελιχθεῖ, ἅπτεται τοῦ θέματος τῆς ἑνότητος στοὺς κόλπους τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας…”.
Ἡ Ἐκκλησία τῆς Κύπρου ἔθετε στὸ ἀνακοινωθὲν αὐτό, τὴν προτεραιότητα τῆς Ἐκκλησιαστικῆς ἑνότητας. Μεταξὺ ἄλλων στὸ ἐν λόγῳ ἀνακοινωθέν, ἀνεφέρετο καὶ τὸ ἑξῆς: “Ἀναλογιζόμενη τὶς εὐθύνες τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, ὡς μιᾶς τῶν παλαιφάτων Αὐτοκεφάλων Ἐκκλησιῶν τῶν ἐχουσῶν τὸ Αὐτοκέφαλο ἀπὸ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο…”.
Ὁ τονισμός, “τῶν ἐχουσῶν τὸ Αὐτοκέφαλο ἀπὸ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο”, δὲν ἦταν λόγος ἐκ περισσοῦ, ἀλλὰ καταδείκνυε τὸν κανονικὸ τρόπο ἐκχώρησης τοῦ Αὐτοκεφάλου.
Εἶναι πολὺ σημαντικὸ, αὐτὸ τὸ ὁποῖο ἀναφέρει ὁ καθηγητὴς Βλάσιος Φειδᾶς στὴ μελέτη του, ἡ ὁποία τιτλοφορεῖται «Τὸ “αὐτοκέφαλον” καὶ τὸ “αὐτόνομον” ἐν τῇ Ὀρθοδόξῳ Ἐκκλησίᾳ» (Ἐν Ἱεροσολύμοις 1979). «Κανονικῶς ἁρμόδιον διὰ τὴν ἀνακήρυξιν τοῦ “αὐτοκεφάλου” ὄργανον εἶναι ἡ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος καὶ κατ’ ἀκολουθίαν διὰ τὴν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν ἡ Πανορθόδοξος Σύνοδος…», τόνιζε ὁ καθηγητὴς Βλάσιος Φειδᾶς.
Σημείωνε ἐπίσης καὶ τὰ ἀκόλουθα: “Ὁμόθυμος σύνοδος ἢ ὁμόθυμος συμφωνία πάντων τῶν πατριαρχικῶν θρόνων ἀποτελοῦν τὸ κανονικὸν ὄργανον ἀνακηρύξεως τοῦ αὐτοκεφάλου ἢ τοῦ αὐτονόμου ἐκκλησίας τινός, πᾶσα δὲ ἄλλη διαδικασία εἶναι ἀντικανονικὴ καὶ ὄχι μόνο δὲν ἐξυπηρετεῖ τὴν ἑνότητα, ἀλλὰ τουναντίον διὰ τῆς καταπατήσεως τῆς κανονικῆς παραδόσεως διαβιβρώσκει καὶ διασπᾶ τὴν ἐν τῇ ὀρθῇ πίστει καὶ ἀγάπῃ ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας”.
Ὁ ἐκκλησιαστικὸς αὐτὸς λόγος τοῦ καθηγητῆ Βλάσιου Φειδᾶ, τόνιζε τὸ πρώτιστο τῆς “οἰκουμενικῆς ἑνότητος τῆς Ἐκκλησίας”. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἑνότητα ἦταν καὶ τὸ κριτήριο τῆς στάσης τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, στὸ ἀνακοινωθὲν τῆς ἀπόφασης τῆς Ἔκτακτης Συνεδρίας τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου στὶς 18 Φεβρουαρίου 2019.
Ἂς ἀνατρέξουμε στὸ πῶς ἐπετεύχθη ἡ ἀλλαγὴ στάσης τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, μὲ τὴ “μὴ ἐναντίωση στὴν ἀπόφαση γιὰ μνημόνευση” ἀπὸ τὸν μακαριστὸ Ἀρχιεπίσκοπο Κύπρου.
Γιὰ ποιὸ λόγο ὁ μακαριστὸς Ἀρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β΄ δὲν ἀκολούθησε τὴν κανονικὴ ὁδὸ καὶ αὐθαίρετα μνημόνευσε τὸν μὴ ἀναγνωρισμένο ἀπὸ τὴν πλειοψηφία τῶν Τοπικῶν Ἐκκλησιῶν “Προκαθήμενο Ἐπιφάνιο”, κατὰ τὴν χειροτονία τοῦ Ἐπισκόπου Ἀρσινόης, Παγκρατίου στὶς 24 Ὀκτωβρίου 2020 στὴν Ἱερὰ Μονὴ Χρυσορροϊατίσσης;
Τὸ λεκτικὸ τῆς ἀπόφασης τῆς πλειοψηφίας τῶν Ἱεραρχῶν τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου “νὰ μὴν ἐναντιωθεῖ στὴ θέση τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου”, καταδεικνύει τὴ νέα αὐτὴ στάση τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου.
Κατὰ τῆς μνημόνευσης ὡς γνωστό, τάχθηκαν ἑπτὰ Ἱεράρχες τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, μὲ τὸν Μητροπολίτη Ταμασοῦ Ἡσαΐα νὰ συντάσσεται σὲ μεταγενέστερο στάδιο, μὲ αὐτοὺς ποὺ συνηγοροῦν σ’ αὐτή.
Τὰ περὶ κανονικότητας τῆς ἐκχώρησης τῆς Αὐτοκεφαλίας, τὰ ὁποῖα πρόβαλαν κάποιοι στήν Κύπρο, δημιουργοῦν ἐρωτηματικά, καθότι αὐτὸ τὸ καινοφανὲς “ἔθος”, τῆς χωρὶς τὴ συναίνεση τῶν Τοπικῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν ἐκχώρησης τῆς Αὐτοκεφαλίας, διαμφισβητεῖται καὶ ἀπὸ τὸ ἀκόλουθο ἐρώτημα, τὸ ὁποῖο συμπεριλαμβάνετο στὸ ἀνακοινωθὲν τῆς ἀπόφασης τῆς Ἔκτακτης Συνεδρίας τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου στὶς 18 Φεβρουαρίου 2019: “Ἂν ἡ συμφωνία, ἡ ὁποία ἐπετεύχθη στὴν Ε΄ Προσυνοδικὴ (Πανορθόδοξη) Διάσκεψη περὶ ἀνακηρύξεως τοῦ Αὐτοκεφάλου δὲν ἀκυρωνόταν, λόγῳ τῆς ἀποτυχίας συμφωνίας ἐπὶ τοῦ τρόπου ὑπογραφῆς τοῦ τόμου Αὐτοκεφαλίας, θὰ ὑπῆρχε τὸ σημερινὸ πρόβλημα;” Αὐτὸ γιατί τὸ ἀντιπαρέρχονται;
Ὅταν στὸν μακαριστὸ Ἀρχιεπίσκοπο Κύπρου, σὲ τηλεοπτικὴ συνέντευξή του, ἔγινε ἀναφορὰ ἀπὸ δημοσιογράφο στὸ γεγονὸς ὅτι, “ὁ Πατριάρχης Μόσχας δὲν τὸν μνημονεύει”, ἀπάντησε “δὲν μὲ ἐνδιαφέρει”. Ποιὸν ἀνέπαυσε ἡ ἀπάντηση αὐτή;
Ἡ Ἐκκλησία τῆς Κύπρου μπορεῖ νὰ συμβάλλει στὴν Ἐκκλησιαστικὴ ἑνότητα καὶ πολὺ μάλιστα, παρὰ τὶς ἀναμφισβήτητα μεγάλες δυσκολίες σὲ μια τέτοια προσπάθεια.