Τοῦ κ. Ἀναστασίου Π. Πέτροβα, Διδάκτορος Παν/μίου Βόννης, Πρέσβεως ἐ.τ.
Σὲ πρόσθετο, μαζὶ μὲ τόσα ἄλλα, προβληματισμὸ μᾶς ἐμβάλλει δημοσίευμα τῆς «Καθημερινῆς» τῆς 27ης Νοεμβρίου, τῆς Δώρας Ἀντωνίου, τὸ ὁποῖο ἀναφέρεται σὲ πρόσφατη «κινητικότητα μεταξὺ Ἀθηνῶν, Φαναρίου καὶ ΗΠΑ γιὰ τὸν ρόλο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀμερικῆς». Γίνεται λόγος περὶ διχασμοῦ τῆς ὁμογένειας ΗΠΑ ὡς πρὸς τὸ πρόσωπο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἐλπιδοφόρου καὶ περὶ εἰδικῆς ἀποστολῆς τῆς ὑφυπουργοῦ Ἐξωτερικῶν κας Παπαδοπούλου στὸ Φανάρι γιὰ διευθέτηση, κατὰ τὸ δυνατόν, τῶν ἀνακυψάντων προβλημάτων. Σὲ μία λίαν κρίσιμη γιὰ τὸν Ἑλληνισμὸ περίοδο ὡς πρὸς τὰ ἑλληνοτουρκικὰ καὶ τόσα ἄλλα θέματα, διαφαίνεται μία ἀκόμη πληγή, στὴν διαχείριση τῆς ὁποίας προφανῶς τὸ Πατριαρχεῖο πρέπει νὰ ἐπιδείξει λεπτότητα χειρισμῶν. Γεννᾶται εὐλόγως τὸ ἐρώτημα, γιατί δημιουργήθηκε θέμα στὴν Ἀρχιεπισκοπή μας στὴν Ν. Ὑόρκη. Δὲν ἔχουμε ἤδη ἀρκετά; Δὲν γνωρίζουν ὅσοι πρέπει στὴν Ἐκκλησία καὶ στὴν Πολιτεία ὅτι οἱ καιροὶ εἶναι ὑπὲρ ποτὲ δυσοίωνοι; Ποιοὶ ἔχουν τὴν εὐθύνη στὸ θέμα; Διότι εὐθύνη ὑπάρχει. Εἴμεθα ἐπὶ ξυροῦ ἀκμῆς καὶ καλλιεργοῦμε πάλι τὸν διχασμό; Δὲν αἰσθάνονται ἅπαντες οἱ ἡγήτορες τοῦ ἔθνους ὅτι ἐπιβάλλεται προσυνεννόηση σὲ ὅλα τὰ σημαντικὰ σὲ πλῆρες βάθος, καὶ ἡ ἐξασφάλιση ἀπόλυτης σύμπνοιας; Μήπως πρὶν ἐκσπάσει ἡ κρίση, ἔπρεπε νὰ προσκληθεῖ ἤ νὰ μεταβεῖ ἡ κα ὑφυπουργὸς Ἐξωτερικῶν στὸ Πατριαρχεῖο;
Ὑπάρχουν ἤδη δίαυλοι ἐπικοινωνίας: Ἡ πρεσβεία μας στὴν Ἄγκυρα, τὸ γενικὸ Προξενεῖο στὴν Κωνσταντινούπολη, ἡ ἁρμόδια γιὰ σχετικὰ θέματα διεύθυνση στὸ ΥΠΕΞ. Ὑπάρχει Μητροπολίτης ἐκπρόσωπος τοῦ Οἰκ. Πατριάρχου στὴν Ἀθήνα. Τοὺς ἀξιοποιοῦν ἀμφότερες οἱ πλευρές; Οὐδείς, οὔτε ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία οὔτε ἡ πολιτική μας ἡγεσία, κυρίως στὴν κορυφή τους, διαθέτουν τὸ ἀλάνθαστο καὶ τὸ ἀσυγχώρητο, ἰδιαίτερα ὅταν ἡ Ἐκκλησία μας εὑρίσκεται ἐγκατεστημένη βαθειὰ στὴν φωλιὰ τοῦ ἐχθροῦ καὶ ἡ πολιτική μας ἡγεσία χειρίζεται αὐτὴ τὴν στιγμὴ βαρειὰ θέματα μὲ τὴν Ἄγκυρα. Εἴμεθα ἀπὸ μακροτάτου χρόνου σὲ πτωτικὴ τροχιὰ ὡς γένος καὶ ἀμφότεροι, Πατριάρχης καὶ Πρωθυπουργός, τὸ γνωρίζουν πλήρως, ὁ τουρκικὸς παράγων παρακολουθεῖ τὰ πάντα καὶ τὰ ἀξιοποιεῖ, κατὰ τὰ συμφέροντά του, βεβαίως. Ἡ παρουσία τοῦ Πατριαρχείου στὴν Κωνσταντινούπολη εὐνοεῖ ἐν πολλοῖς τὴν Τουρκία. Εἶναι ἕνα ἀκόμη μεῖον στὶς σχέσεις μας. Ἂν μελετήσουμε τὸ πλαίσιο ἐπιλογῆς τοῦ Πατριάρχου καὶ τὸν σφιχτὸ «ἐναγκαλισμό» του ἀπὸ τοὺς Τούρκους, θὰ προβληματισθοῦμε ἀπὸ τὸ βάρος τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα γιὰ τὴν πατρίδα μας καὶ τὸν ἁπανταχοῦ ὀρθόδοξο Ἑλληνισμὸ καλεῖται νὰ χειρισθεῖ. Βεβαίως, τὸ Πατριαρχεῖο κρατεῖ ζωντανὸ ἕνα ὅραμα, θυμίζει τὰ μεγαλεῖα τῆς φυλῆς. Πλὴν ὅμως, ἡ Τουρκία εἶναι ἐκεῖ. Γιὰ ὅσα ἔμμεσα ἢ ἄμεσα ἐκπορεύονται ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο, οἱ Τοῦρκοι πάντοτε ἐξετάζουν καὶ ἔχουν δυνατότητα παρεμβάσεως. Πολλὲς σκέψεις ἤδη ἀπὸ τὸ παρελθὸν ὑφίστανται καὶ περαιτέρω διανοίγονται ὡς πρὸς τὴν δυνατότητα τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως νὰ διαδραματίσει πλήρως τὸν ρόλο ποὺ τοῦ ἀναλογεῖ στὰ ἐθνικά μας θέματα, δεδομένης τῆς ἀσφυκτικῆς παρουσίας τοῦ βαθέος τουρκικοῦ κράτους, τοῦ κλοιοῦ ἐλέγχου καὶ τῆς διαρκοῦς προσπάθειας ποδηγετήσεως τοῦ Οἰκ. Πατριάρχου ἀπὸ τὶς «ἁρμόδιες» ὑπηρεσίες τῆς γείτονος. Ἂς δοῦμε τὴν ἀλήθεια καὶ βάσει αὐτῆς νὰ σκεπτόμεθα καὶ νὰ πράττομε. Ἅπαντες. Ἦτο καὶ εἶναι εὐρέως γνωστὸς ὁ τρόπος δράσεως τῶν Τούρκων. Πλῆθος νομικοῦ περιτυλίγματος τουρκικῆς κατασκευῆς καὶ τουρκικῶν παρεμβάσεων στὸ ἔργο τοῦ Πατριαρχείου, στοιχεῖα τὰ ὁποῖα, βεβαίως, λειτουργοῦν εἰς βάρος τῶν ἐθνικῶν μας συμφερόντων.
Ἀναγεννᾶται ἀκέραιο τὸ ἐρώτημα, ἐὰν ἦταν τελικὰ πρὸς τὸ ἑλληνικὸ συμφέρον ἡ διατήρηση τοῦ Πατριαρχείου στὸ τουρκικὸ ἔδαφος. Τὸ θέμα δὲν εἶναι δογματικὸ ὅσο κυρίως πολιτικό. Δύσκολη ἡ ἀπάντηση. Ὄφειλε στὸ ὑπὸ κρίση θέμα ἡ ἑλληνικὴ Πολιτεία νὰ εἶχε λάβει ἀπὸ τότε στὴν σωστὴ στιγμὴ τὴν σωστὴ ἀπόφαση, μὲ βάθος σκέψεως γιὰ τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Ἀλλὰ ζούσαμε τὶς συνέπειες τῆς καταστροφῆς τοῦ 1922. Ἡ ἰσχὺς τοῦ Πατριαρχείου ὡς εἶναι σήμερα ἔν τινι μέτρῳ ἀπομειοῦται σὲ ὅσα ἐθνικὰ ζητήματα ἡ Τουρκία ἔχει δυνατότητα παρεμβάσεως. Λάθος τεράστιο ὅσων δημιούργησαν καὶ πάλι τὸ πλαίσιο γιὰ ἕνα ἀκόμη διχασμὸ στὸν Ἑλληνισμὸ τῶν ΗΠΑ. Ἡ κρίση περὶ τὰ ἐκκλησιαστικὰ στὶς ΗΠΑ, βεβαίως, ἀνάγεται σὲ θέματα πρωτοκαθεδρίας, ἀλλὰ βεβαίως ἀγγίζει καὶ οἰκονομικὰ συμφέροντα. Τὰ γνωρίζουμε. Τὰ ὅποια συμφέροντα ὅλων ὑποχωροῦν πρὸ τῆς ἀνάγκης ὁμονοίας καὶ συσπειρώσεως, τώρα ποὺ ἡ Τουρκία προελαύνει! Ἡ ὁμογένεια στὶς ΗΠΑ μᾶς εἶναι ὑπερπολύτιμη. Ὁ Ἑλληνισμὸς τῆς Ἀμερικῆς εἶναι δυνατός. Ἂς μείνουν μακριὰ τὰ κόμματα καὶ ἡ μικροπολιτικὴ τῆς Ἑλλάδος. Πολλοὶ Ἕλληνες ἦλθαν ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴ καὶ πολέμησαν στὸ παρελθὸν γιὰ τὴν πατρίδα, ὁρισμένοι ἐπὶ δεκαετία. Τὸ Ἰσραὴλ ἀξιοποίησε τοὺς Ἑβραίους τῆς Ἀμερικῆς. Ἐμεῖς τοὺς δικούς μας τοὺς διαιροῦμε. Ἀμφότερες οἱ πλευρές, Ἐκκλησία καὶ Πολιτεία, ἔχουν τὴν τεράστια ὑποχρέωση γιὰ τὴν συνεχῆ ἐνδυνάμωση τῆς ὁμογένειας μέσα στὸν χρόνο. Ἂς μὴ χρεωθοῦν τὴν Ἱστορικὴ εὐθύνη τῆς διασπάσεώς της σὲ κρίσιμες στιγμές, ὅπως ἔχει γίνει στὸ παρελθόν. Ὑπάρχουν εὐθύνες ἔνθεν κακεῖθεν του Ἀτλαντικοῦ. Ὁ νοῶν νοείτω. Ἂς ἀποδοθοῦν μὲ ἐσωτερικὲς διαδικασίες ὅσο, ἴσως, ὑπάρχει ὁ χρόνος. Θὰ εἶναι δυστύχημα τυχὸν διόγκωση τοῦ θέματος. Ἡ γνωστὴ σὲ ὅλους κρίση τοῦ 1996 στοὺς κόλπους τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς ΗΠΑ ἔπρεπε νὰ φωτίζει ἤδη τὴν σκέψη μερικῶν. Καὶ τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 2021 ὀλισθήσαμε. Καλῶς σπεύδει νὰ προλάβει τυχὸν ἐπιδείνωση ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὁ ὁποῖος ὄφειλε καὶ ἠδύνατο ἐκ τῶν προτέρων σὲ πολλὰ νὰ καθοδηγεῖ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο. Μὲ ὑπόγειες συνεννοήσεις, γιὰ τὰ συμφέροντα τῆς πατρίδος. Δὲν λησμονοῦνται οἱ κακὲς σχέσεις κατὰ τὴν περίοδο τῆς ἀνακηρύξεως τοῦ Αὐτοκεφάλου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ὅπως ἐπίσης οἱ κατὰ περιόδους διαφορὲς Πατριαρχείου καὶ Ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας. Στὸ πλαίσιο τῆς βαθειᾶς ἐποικοδομητικῆς συνεργασίας, θέση ὑποχρεωτικὰ ἔχουν τρεῖς: Ὁ Οἰκ. Πατριάρχης, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος καὶ ὁ Πρωθυπουργός. Ἡ ἠθελημένη ἐπιλογή τους στὶς θέσεις αὐτὲς σημαίνει ἐκ τῶν προτέρων τὴν ἀνάληψη τῆς βαρείας εὐθύνης. Στὴν Ἐκκλησία μας ὀφείλουμε ὡς λαὸς τὴν διατήρηση τοῦ γένους μας καὶ τὴν σωτηρία τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας. Ἡ Ἐκκλησία μας, ἀντίστοιχα, ὑποχρεοῦται νὰ μένει στὶς ἐπάλξεις τοῦ ἀγώνα γιὰ τὴν ἐπιβίωση τοῦ γένους. Τὴν Ἐκκλησία μας τὴν ἔχουμε ἀνάγκη ὅσο ποτέ! Καὶ αὐτὴ ἔχει ἀνάγκη ἀπὸ ἰσχυρὸ ποίμνιο. Καὶ ὁ ποιμένας ὑποχρεοῦται νὰ καθοδηγεῖ σωστά. Στὰ σύνορα τῆς «πολιτείας» κινοῦνται λύκοι! Ἂς ἀνανήψουν ἅπαντες! Ἔπρεπε ἤδη νὰ ἔχουν ἐξαχθεῖ διδάγματα.
Τόσο τὸ θρησκευτικὸ ὅσο καὶ τὸ ἐθνικό μας κέντρο βαρύνονται μὲ σοβαρὰ λάθη κατὰ τὸ παρελθόν. Οἱ κεφαλὲς τὰ γνωρίζουν σὲ πλῆρες βάθος. Ὁ πλανήτης μας εὑρίσκεται σὲ δραματικὴ περιδίνηση. Ἡ περιφέρειά μας, δυστυχῶς, εἶναι στὴν Α΄ κατηγορία κινδύνου.
Ἐπὶ τέλους, ὄχι ἄλλος διχασμός!
Ἂς ἐνθυμηθοῦν οἱ ἡγέτες τῶν ἡμερῶν τὴν θυσία τοῦ Μητροπολίτου Σμύρνης Χρυσοστόμου τὸ 1922 καὶ τὸ σάλπισμά της μέσα στὸν χρόνο.
Ἡ εἴσοδος τοῦ Χριστοῦ τιμωροῦ στὸν Ναὸ πολλὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς διδάσκει. Ἡμεῖς εἴμεθα ἐντὸς τοῦ Ναοῦ. Ἂς προλάβουμε πρὶν ὁ Χριστὸς εἰσέλθει πάλι μὲ τὸ φραγγέλιο ἀνὰ χεῖρας. Ὁ ἐξ Ἀνατολῶν ἐχθρὸς εἶναι παρών!
Πηγή: Ἐφημερὶς «Ἑστία», 11.12.2023.