Τοῦ κ. Β. Χαραλάμπους, θεολόγου
Ἂν κάποιος παρακολουθοῦσε γνωστοὺς διαδικτυακοὺς ἱστότοπους Παπικῶν, θὰ διεπίστωνε χωρὶς ἰδιαίτερη δυσκολία, ὅτι προωθοῦσαν ἢ μᾶλλον ἀπεδέχοντο μία δυαρχία, μὲ παράλληλες δομὲς σὲ Δύση καὶ Ἀνατολή, ὅπως φυσικὰ τὴν ἐννοοῦν αὐτοί. Ἔτσι θὰ ἀπεφεύγετο γι’ αὐτοὺς τὸ ἐμπόδιο τῆς Συνοδικότητας καὶ θὰ ἐπέβαλαν ἀλλοτρόπως τὸ παπικὸ ἐξουσιαστικὸ πρωτεῖο καὶ δι’ αὐτοῦ τὸ ἐνισχῦον αὐτὸ “ἀλάθητο”. Τέτοιες ἀναφορὲς ἐπιβάλλουν μία πρακτικὴ παράλληλης “συνύπαρξης” χωρὶς νὰ χρειάζεται νὰ ἐγκαταλείψουν αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔγιναν αἰτία ἀποκοπῆς των ἀπὸ τὴν Μία Ἁγία Ἐκκλησία.
Νὰ θυμίσουμε αὐτὸ τὸ ὁποῖο ἀνεφέρετο σὲ ἄρθρο τοῦ Gianni Valente στὴ La Stampa (Vatican insider), ἡμερομηνίας 9 Δεκεμβρίου 2014, τὸ ὁποῖο τιτλοφορεῖτο «Ἰωάννης Περγάμου: τὸ Φανάρι σὲ μία “προκαταβολὴ” γιὰ τὴν πλήρη κοινωνία» (Ioannis di Pergamo: al Fanar un “anticipo” della piena comunione), ὅπου γινόταν ἀναφορὰ στὴν Παπική “’μεγαλοκαρδία”, μὲ τὸν τονισμό, «Ἡ Καθολικὴ Ἐκκλησία “δὲν προτίθεται νὰ ἐπιβάλει καμιὰ ὑποχρέωση”, γιὰ νὰ φτάσουμε στὴν πλήρη κοινωνία μὲ τοὺς Ὀρθόδοξους Χριστιανούς».
“Δυνατὰ τὰ λόγια αὐτὰ τοῦ Πάπα Φραγκίσκου”, ἦταν ὁ χαρακτηρισμὸς ἀπὸ τὸν μακαριστὸ Μητροπολίτη Περγάμου Ἰωάννη γιὰ τὶς δηλώσεις αὐτές. “Αὐτὰ τὰ λόγια, ποὺ διατυπώνονται ἀπὸ ἕνα Πάπα, εἶναι πολὺ δυνατὰ καὶ εἶναι σίγουρα ἕνα μεγάλο βῆμα πρὸς τὰ ἐμπρὸς καὶ ὅτι οἱ Ὀρθόδοξοι θὰ τὸ ἐκτιμήσουν. Ἐπειδὴ γιὰ πολλοὺς αἰῶνες οἱ Ὀρθόδοξοι πίστευαν ὅτι ὁ Πάπας ἤθελε νὰ τοὺς ὑποτάξει. Καὶ τώρα βλέπουμε ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι ἀλήθεια”.
Δὲν ἀποτελεῖ ἀκρότητα ἢ φανατισμὸ νὰ ποῦμε ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ ἀναλήθεια. Ἡ ὅποια ἁβρότητα ἐκ μέρους τοῦ Πάπα Φραγκίσκου, δὲν μποροῦσε νὰ ἀποτελέσει ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖο νὰ ἀναιρεῖ μία πικρὴ πραγματικότητα ἀπὸ τοῦ σχίσματος τοῦ 1054 μ.Χ. ἕως σήμερα.
Ὁ Gianni Valente στὸ ἄρθρο του, ἀνέφερε τότε τὰ ἀκόλουθα : «Εἰδικὰ ὅταν εἶπε ὁ Πάπας ὅτι, γιὰ νὰ ἐπιτευχθεῖ ὁ στόχος τῆς πλήρους ἑνότητας μὲ τοὺς Ὀρθόδοξους Χριστιανούς, «ἡ Καθολικὴ Ἐκκλησία “δὲν προτίθεται νὰ ἐπιβάλει καμιὰ ὑποχρέωση”, γιὰ νὰ φτάσουμε στὴν πλήρη κοινωνία μὲ τοὺς Ὀρθόδοξους Χριστιανούς», ὁ Σεβ. Περγάμου χαρακτήρισε ὡς δυνατὰ αὐτὰ τὰ λόγια, ποὺ εἶπε ὁ Πάπας στὸ Φανάρι.
Ἀκολούθως ὁ Σεβ. Περγάμου, ἀνέφερε ὅτι “εἶναι σημαντικὸ νὰ μοιράζονται τὴν ἴδια Πίστη. Τὸ μόνο θεμέλιο τῆς ἑνότητάς μας εἶναι ἡ ὁμολογία τῆς ἴδιας Πίστης”, καὶ ὅτι «τὸ ζήτημα εἶναι νὰ ἐπισημάνουμε τί εἶναι ἡ ἴδια Πίστη ποὺ πρέπει νὰ ὁμολογήσουμε μαζί, γιὰ νὰ ζήσουμε σὲ πλήρη κοινωνία”.
Τὰ περὶ ὁμολογίας τῆς ἴδιας Πίστης, τὰ ὁποῖα ἀνέφερε ὁ μ. Περγάμου εἶναι ὀρθότατα, ἀλλὰ δὲν μποροῦμε νὰ παραγνωρίσουμε τὴν ἀναφορά του “γιὰ νὰ ζήσουμε σὲ πλήρη κοινωνία”. Αὐτό σαφέστατα ὅτι ζοῦμε μαζί, ἀλλὰ ὄχι σὲ πλήρη κοινωνία. Αὐτὸ δυστυχῶς ἀποτελεῖ θεώρημα καὶ ἄλλων Ὀρθοδόξων Κληρικῶν καὶ λαϊκῶν θεολόγων, οἱ ὁποῖοι ἀναγνωρίζουν ἐκκλησιαστικότητα στὸν Παπισμό.
Καὶ κατόπιν ὁ ἀρθρογράφος Gianni Valente ρώτησε τὰ ἀκόλουθα: “Ποιὰ κριτήρια πρέπει νὰ ἀκολουθηθοῦν;” Στὸ ἐρώτημα τοῦτο, ἰδοὺ ἡ ἀπάντηση τοῦ Σεβ. Περγάμου: “Γιὰ μᾶς τοὺς Ὀρθοδόξους ἡ κοινὴ Πίστη ποὺ ἐπιτρέπει τὴν πλήρη μυστηριακὴ κοινωνία εἶναι αὐτὴ τῶν Ἑπτὰ Οἰκουμενικῶν Συνόδων τῆς πρώτης χιλιετίας”.
Ἡ ἀναφορὰ μεμονωμένα στὴν “πρώτη χιλιετία” δημιουργεῖ στρεβλὲς ἐντυπώσεις. «Ἡ Ἐκκλησιαστική μας Παράδοση, εἶναι ἡ ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας», ἀναφέρει ὁ Ἅγιος Σιλουανὸς ὁ Ἀθωνίτης, καὶ ἡ Ἐκκλησιαστική μας Παράδοση δὲν ἔχει διακοπεῖ ποτέ. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι Μία καὶ μοναδικὴ καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας.
Ὁ ἀρθρογράφος Gianni Valente ἔπειτα ἔκανε ἀναφορὰ στὰ λόγια τοῦ Πάπα Φραγκίσκου, κατὰ τὴν ἐπιστροφή του ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη, ὁ ὁποῖος τόνισε ὅτι, “ἂν πρέπει νὰ περιμένουμε τοὺς θεολόγους νὰ συμφωνήσουν, δὲν θὰ ἔλθει ποτὲ ἐκείνη ἡ μέρα”.
Καὶ ἡ ἀπάντηση τοῦ μ. Μητροπολίτη Περγάμου Ἰωάννη ἦταν ἡ ἑξῆς: “Ναί, αὐτὸ μπορεῖ νὰ εἶναι ἀλήθεια. Ἀλλὰ τὴν ἴδια στιγμή, γνωρίζουμε ἀπὸ τὴν ἱστορία ὅτι ἡ θεολογία ἔχει διχάσει τὴν Ἐκκλησία. Ἔτσι καὶ τώρα ἡ θεολογία θὰ βοηθήσει στὴν ἀνασκευὴ καὶ νὰ ἐνταχθοῦν στὴν Ἐκκλησία. Δὲν μποροῦμε νὰ ἀγνοήσουμε τὶς θεολογικὲς διαφωνίες, ποὺ ὁδήγησαν στὴ διαίρεση τῆς Ἐκκλησίας”.
Ἀξίζει νὰ ἀναφερθεῖ παρενθετικὰ ὅτι σὲ παλαιότερο ἄρθρο του ὁ Gianni Valente, στὶς 26 Φεβρουαρίου 2014 μὲ τίτλο «Μητροπολίτης Ἰωάννης Ζηζιούλας, “Κίνδυνος ἀποτυχίας θεολογικοῦ διαλόγου μὲ τοὺς Καθολικούς”», ὁ μ. Περγάμου εἶχε ἐκφράσει τὴν ἴδια ἀνησυχία γιὰ ἀποτυχία τοῦ διαλόγου.
Ἡ Ἐκκλησία παραμένει στὴν ἀληθινὴ Πίστη καὶ στὰ πατροπαράδοτα δόγματα τῆς Ἐκκλησίας, καθὼς καὶ στὸ ἀπαραχάρακτο Σύμβολο τῆς Πίστεως. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι Μία καὶ Μοναδική. Δὲν εἶναι διηρημένη μὲ δύο παράλληλες ἱεραρχικὲς δομές, ὅπως κάποιοι φρονοῦν.
Στὴν ἐρώτηση τοῦ ἀρθρογράφου Gianni Valente, “ἄν ἡ Πανορθόδοξη Σύνοδος, ἡ ὁποία θὰ συγκαλεῖτο τὸ 2016 θὰ ἀσχολεῖτο καὶ μὲ αὐτὰ ποὺ ἀφοροῦν τὴν “Καθολικὴ Ἐκκλησία” (Παπισμό)”, ἡ ἀπάντηση ἦταν ὡς ἑξῆς: “Ἴσως, ἀλλὰ μόνο σὲ γενικὲς γραμμές. Θὰ εἶναι μία εὐκαιρία νὰ ἐκτιμήσουν τὰ μεγάλα βήματα ποὺ ἔχουν γίνει. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἀσχοληθοῦν μὲ αὐτό. Ἡ προσοχὴ θὰ ἐπικεντρωθεῖ κυρίως στὰ ἐσωτερικὰ προβλήματα τῆς Ὀρθοδοξίας”.
Στὴν ἐρώτηση-ἀναφορὰ ὅτι «Ἡ τελευταία σύνοδος τοῦ θεολογικοῦ διαλόγου μεταξὺ “Καθολικῶν” καὶ Ὀρθοδόξων εἶχε πενιχρὰ ἀποτελέσματα, εἰδικὰ μὲ τὸ γεγονὸς ὅτι προέκυψαν διαιρέσεις μεταξὺ τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν. Πῶς τὸ ἐξηγεῖτε;», ἡ ἀπάντηση ἦταν ὡς ἑξῆς: «Εἶναι σημαντικὸ ὅτι οἱ Ὀρθόδοξοι εἶναι ἑνωμένοι μεταξύ τους. Δυστυχῶς βλέπω ὅτι κάποιοι Ὀρθόδοξοι ἐπιστρέφουν στὴν παλιὰ πολεμικὴ ἐναντίον τῆς Καθολικῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ Παπισμοῦ. Καὶ αὐτὸ σίγουρα δὲν βοηθᾶ».
Δὲν εἶναι ὀρθὸ νὰ διαγράφεται ἡ «ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας». Δεν πρέπει νὰ περιθωροποιεῖται καὶ νὰ καθίσταται δευτερεύουσα ἡ δογματικὴ διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, ἀλλὰ καὶ οἱ τόσες ἄλλες διαφορὲς μὲ τὸν Παπισμό.
Ἡ Ἐκκλησία εἶναι Μία καὶ εἶναι ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Ἡ Μία Ἁγία Καθολικὴ Ἐκκλησία, ἡ Ὀρθόδοξη δηλαδὴ Ἐκκλησία δὲν βρίσκεται σὲ μερικὴ κοινωνία μὲ τὸν Παπισμὸ καὶ ὡς ἐκ τούτου νὰ ἀναμένεται καὶ ἡ πλήρης κοινωνία μὲ αὐτόν.