Τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου π. Διονυσίου Τάτση
Ἀνάμεσα στοὺς συνειδητοὺς χριστιανοὺς ὑπάρχουν πολλοί, ποὺ ἐνῷ εἶναι βαπτισμένοι, ἔχουν ἐχθρικὴ διάθεση ἀπέναντι στὴν Ἐκκλησία, τοὺς κληρικοὺς καὶ τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ἐπιμένουν νὰ ζοῦν σύμφωνα μὲ τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ. Εἶναι ἐπηρεασμένοι ἀπὸ διάφορες ἰδεολογίες καὶ ἔχουν ἐλλιπῆ γνώση γιὰ τὴ χριστιανικὴ πίστη. Κάποτε τὴ διαστρέφουν οἱ ἴδιοι. Καὶ ὄχι μόνο αὐτό. Ἰσχυρίζονται ὅτι ἡ Ἐκκλησία δηλητηριάζει τὸ λαό, δημιουργεῖ κοινωνικὰ προβλήματα καὶ ἀδιαφορεῖ γιὰ τὶς ἀνάγκες τῶν ἁπλῶν ἀνθρώπων, παρόλο ποὺ διαθέτει ἀμύθητη περιουσία, ὅπως ἀμαθῶς ἰσχυρίζονται, καὶ ὅτι οἱ κληρικοὶ εἶναι δυνάστες τοῦ λαοῦ. Ὅλες αὐτὲς οἱ θεωρίες δὲν εἶναι νέες. Ὑπῆρχαν καὶ παλιά. Κάποτε μάλιστα ὁδήγησαν καὶ σὲ φρικτοὺς διωγμοὺς τῶν χριστιανῶν, μὲ χιλιάδες ἀθῶα θύματα. Σήμερα οἱ διῶκτες περιορίζονται σὲ θεωρητικὸ πεδίο καὶ ἡ Ἐκκλησία τοὺς ἀντιμετωπίζει μὲ ἤπιες ἀντιδράσεις, ἀλλὰ κυρίως μὲ ἀξιοθαύμαστες πράξεις. Ἐκδηλώνει τὴν ἔμπρακτη ἀγάπη πρὸς τοὺς ἐχθρούς της καὶ ἐλπίζει ὅτι θὰ ἀναθεωρήσουν τὶς ἄθεες ἀπόψεις τους.
Τὸ πρῶτο μάθημα μᾶς τὸ ἔδωσαν οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι, οἱ ὁποῖοι εἶχαν τὸ ἰσχυρὸ ὅπλο τῆς ἀγάπης πρὸς ὅλους γενικά τούς ἀνθρώπους. Γι’ αὐτοὺς δὲν ὑπῆρχαν ἀντίπαλοι, ποὺ ἔπρεπε νὰ τοὺς νικήσουν ἢ νὰ τοὺς ἐξοντώσουν. Ἡ ἀγάπη τους καὶ τὰ καλά τους ἔργα ἦταν τὰ μέσα μὲ τὰ ὁποῖα ἐπιτελοῦσαν τὸ ἔργο πού τοὺς εἶχε ἀναθέσει ὁ Χριστός. Ὁ ὅσιος Φιλόθεος Ζερβάκος τόνιζε ὅτι οἱ Ἀπόστολοι ἐπηρέαζαν μὲ τὰ καλά τους ἔργα τοὺς ἀντιπάλους τους, χωρὶς αὐτὸ νὰ σημαίνει ὅτι ἀπέφευγαν τοὺς διωγμοὺς καὶ τὰ μαρτύρια. Ὑπῆρξαν ὡστόσο πολλοὶ διῶκτες τους ποὺ εἶχαν καλὴ προαίρεση καὶ ἔγιναν θερμοὶ χριστιανοὶ καὶ ἀξιοθαύματοι ὁμολογητὲς τῆς πίστεως.
Τὸ μάθημα τῶν ἁγίων Ἀποστόλων οἱ μὲν κοσμικοὶ δὲν τὸ ἔχουν ὑπόψη τους, οἱ δὲ περισσότεροι χριστιανοί, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ κληρικοί, τὸ ἔχουν λησμονήσει. Οἱ κοσμικοὶ συνήθως ἀρέσκονται νὰ κρίνουν τοὺς πολιτικούς, γιατί ἀποδεικνύονται ἀνεπαρκεῖς καὶ ἀνίκανοι νὰ λύσουν τὰ μεγάλα προβλήματα, ἀλλὰ καὶ τὰ μικρά, ποὺ τοὺς ἀπασχολοῦν. Αὐτὰ ποὺ ὑπόσχονταν προεκλογικὰ μὲ μεγάλη εὐκολία μετεκλογικὰ μένουν ἀδρανεῖς. Ὁ λαὸς εἶναι μονίμως ὀργισμένος ἐναντίον τους καὶ δὲν τοὺς ἔχει σὲ ὑπόληψη. Ἀπογοητευμένος εἶναι καὶ ἀπὸ τὴν εἰκόνα τοῦ κοινοβουλίου, ὅπου διαφωνοῦν καὶ ἀλληλοκατηγοροῦνται οἱ βουλευτές, χωρὶς νὰ σέβονται τὴν πραγματικότητα καὶ τὴν ἀλήθεια τῶν ὅσων συμβαίνουν στὴν κοινωνία καὶ χωρὶς νὰ ἀποφασίζουν γιὰ τὸ καλὸ τῶν ἁπλῶν ἀνθρώπων τοῦ δοκιμαζόμενου λαοῦ, ἐνῷ ἐνδιαφέρονται γιὰ τὰ συμφέροντα τῶν πλουσίων καὶ κατεχόντων τεράστιες περιουσίες. Ὅμως ὁ λαὸς εὔκολα ἀναθεωρεῖ τὶς πολιτικὲς του ἐπιλογὲς καὶ συνεχῶς πέφτει ἔξω. Τὴν ἀδυναμία του αὐτὴ τὴν ἐκμεταλλεύονται οἱ ἐπιτήδειοι πολιτικοί, ὅταν πλησιάζουν οἱ ἐκλογὲς, γιὰ νὰ ἀποσπάσουν τὴν ἐμπιστοσύνη του. Τὰ πράγματα γίνονται δυσκολότερα, ὅταν στὰ κόμματα δὲν ὑπάρχουν ὥριμοι καὶ ἱκανοὶ ἄνθρωποι, ποὺ νὰ τρέφουν εἰλικρινῆ ἀγάπη γιά τὴν πατρίδα καὶ δὲν ἔχουν πραγματικὸ ἐνδιαφέρον γιὰ τὴν εὐημερία τοῦ λαοῦ. Οἱ ἐκλογὲς βέβαια δίνουν τὴν εὐκαιρία στὸ λαὸ νὰ ἀλλάζει τοὺς πολιτικοὺς καὶ νὰ ἐλπίζει σὲ κάτι καλύτερο, παρόλο ποὺ γρήγορα ἀπογοητεύονται. Ἔτσι κυλάει ὁ χρόνος χωρὶς ἀποτελέσματα καὶ τὰ προβλήματα χρονίζουν καὶ πολλαπλασιάζονται!
Καὶ στὸ χῶρο τῆς Ἐκκλησίας δὲν εἶναι πάντα ρόδινα τὰ πράγματα. Ὑπάρχουν τὰ σκάνδαλα τῶν κληρικῶν, ποὺ δὲν τιμοῦν τὴν ἱερωσύνη τους. Οἱ πιστοί, καὶ ὄχι μόνο αὐτοί, βλέπουν τὸ σκανδαλώδη βίο τους καὶ συχνὰ ἀπομακρύνονται ἀπὸ τοὺς ναούς, ἀφοῦ δὲν μποροῦν νὰ κάνουν κάτι ἄλλο. Οἱ ἁρμόδιοι μητροπολίτες ἀποφεύγουν νὰ ἀσχολοῦνται μὲ τὸ «βίο καὶ τὴν πολιτεία» τῶν σκανδαλοποιῶν κληρικῶν, γιὰ νὰ μὴ γίνεται μεγαλύτερος σκανδαλισμός. Τυπικὰ τοὺς συμβουλεύουν, χωρὶς νὰ μαθαίνουν ποτὲ ἂν ἐκεῖνοι τηροῦν τὶς συμβουλές τους. Δὲν θέλουν νὰ ἐνοχλεῖται ἡ σεβασμιότητά τους μὲ τέτοια θέματα. Συνηθίζουν νὰ ἀναθέτουν τὶς ὑποθέσεις αὐτὲς σὲ κάποιον συνεργάτη τους καὶ οἱ ἴδιοι ἀσχολοῦνται μὲ ἄλλα κοσμικὰ θέματα, ὅπως εἶναι ἡ προβολή τους στοὺς ναούς, ἡ ἐπικοινωνία τους μὲ τοὺς πολιτικοὺς καὶ οἱ δημόσιες ἐμφανίσεις τους σὲ ἐκδηλώσεις, ποὺ δὲν ἔχουν κανένα πνευματικὸ περιεχόμενο. Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ τὰ σκάνδαλα τῶν ἀνάξιων κληρικῶν διατηροῦνται καὶ δημιουργεῖται ἡ ἐσφαλμένη ἐντύπωση ὅτι ὅλοι οἱ κληρικοὶ εἶναι τὸ ἴδιο. Τὴν ἄσχημη αὐτὴ πραγματικότητα τὴ γνώρισαν καὶ τὴν ἐπέκριναν οἱ ἐνάρετοι γέροντες καὶ ζητοῦσαν τὴν κάθαρση στὸν κλῆρο, γιὰ νὰ μὴ διασύρονται καὶ οἱ ἄξιοι κληρικοί, ποὺ ἀποτελοῦν τὴ μεγάλη κατηγορία.
Μεταφέρουμε ἐδῶ ἐνδεικτικὰ τί ἔγραφε ὁ ὅσιος Φιλόθεος Ζερβάκος γιὰ τοὺς σκανδαλοποιοὺς κληρικοὺς τῆς ἐποχῆς του:
«Λυποῦμαι γιὰ τὸ θλιβερὸ κατάντημα ἐνίων κληρικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐνῷ ἔπρεπε νὰ εἶναι τὸ φῶς τοῦ κόσμου μὲ τὰ καλά τους ἔργα, ἔγιναν σκότος… Ἡ ταπεινή μου γνώμη εἶναι, ὅτι μὲ κάθε θυσία πρέπει νὰ καθαριστεῖ ὁ κλῆρος καὶ οἱ μέλλοντες νὰ λάβουν χειροτονία νὰ ἐξομολογοῦνται σὲ ἔμπειρους καὶ ἐνάρετους πνευματικούς».
«Ἐὰν δὲν ληφθοῦν μέτρα αὐστηρότατα νὰ ἀπομακρυνθοῦν ἀπὸ τὴν ἁγία Ἐκκλησία καὶ νὰ ἐκδυθοῦν τὸ ἱερὸ ἔνδυμα οἱ ἀνόσιοι, οἱ βέβηλοι καὶ οἱ διεφθαρμένοι, ὁ ἱερὸς κλῆρος θὰ καταντήσει σὲ τέλεια καταφρόνηση καὶ ἀποσύνδεση». «Πολλοὺς ἀπὸ τοὺς σημερινοὺς ἐπισκόπους οὔτε ὁ Θεὸς τοὺς κάλεσε οὔτε οἱ ἄνθρωποι, ἀλλὰ εἰσῆλθαν ἀπὸ φιλοδοξία καὶ φιλαργυρία μὲ τὰ μέσα τῆς πολιτικῆς, δηλαδὴ μὲ τὴ μεσολάβηση βασιλέων, ὑπουργῶν, βουλευτῶν, ἐπαναστατῶν, κ.λπ. καὶ γι’ αὐτὸ βλέπουμε τὴ μεγάλη βλάβη καὶ σύγχυση ποὺ προξένησαν στὴν Ἐκκλησία μὲ τὶς καινοτομίες καὶ τὶς καταφρονήσεις ποὺ κάνουν στὶς ἱερὲς παραδόσεις».
«Τὸ νὰ ἱερωθεῖ κανεὶς ἀναξίως εἶναι ἴσον μὲ τὸ νὰ ἀγαπᾶ καὶ νὰ θέλει νὰ κερδίσει τὴν κόλαση. Ἂς μὴ μᾶς θαμπώνουν τὰ χρυσὰ καὶ μεταξωτὰ ἐνδύματα καὶ οἱ προσωρινὲς τιμὲς καὶ ἀναπαύσεις. Νὰ μὴ ἐπιθυμοῦμε τὰ πρόσκαιρα, ἀλλὰ τὰ αἰώνια».
«Σήμερα οἱ ἀληθινοὶ πνευματικοὶ πατέρες δὲν ὑπάρχουν. Οἱ παλαιοὶ πατέρες εἶπαν προφητικὰ ὅτι στὶς ἔσχατες πονηρὲς ἡμέρες δὲν θὰ βρίσκουν οἱ μοναχοὶ καὶ οἱ χριστιανοὶ ἄξιους πνευματικούς, κατάλληλους, ἔμπειρους, ἐπιστήμονες, ἁγίους, νὰ τοὺς καθοδηγοῦν καὶ ὁ σώζων σῴζει τὴν ψυχή του καὶ μέγας κληθήσεται. Πρέπει ὅμως νὰ ἐξομολογούμαστε στοὺς ὑπάρχοντες καὶ ὁ Θεὸς θὰ μᾶς δίνει τὴ συγχώρηση, ἀφοῦ τὰ μυστήρια καὶ μὲ ἀνάξιους ἱερεῖς τελοῦνται, ὅπως λέει ὁ θεῖος Χρυσόστομος καὶ ἄλλοι πατέρες».
Τὸ πρόβλημα τῶν ἀναξίων κληρικῶν εἶναι πολὺ σοβαρὸ γιὰ τὴν Ἐκκλησία. Ὅμως δὲν τὴν ἀπασχολεῖ στὸ βαθμὸ ποὺ θὰ ἔπρεπε. Ἴσως γιατί ἡ διοίκησή της δὲν ἔχει μελετήσει τὶς ἐπιπτώσεις του στὴ ζωὴ τῶν πιστῶν. Ἔχει διαπιστωθεῖ ὅτι ἕνας ἀνάξιος κληρικὸς μπορεῖ νὰ κατεδαφίσει τὸ πνευματικὸ ἔργο δέκα ἄξιων κληρικῶν! Ἐκεῖνος χωρὶς φόβο Θεοῦ, αὐτοὶ μὲ φόβο Θεοῦ καὶ ἱερὸ ζῆλο! Δυστυχῶς, ἕνα πρόσωπο μπορεῖ νὰ προκαλέσει τρικυμία καὶ στὴν πιὸ μεγάλη ἐνορία καὶ ὄχι μόνο ἐκεῖ. Τὰ μέσα ἐνημέρωσης μεταφέρουν παντοῦ τὰ «κατορθώματα» τοῦ ἀνάξιου κληρικοῦ, ἡ εἰκόνα τοῦ ὁποίου, ὅταν τὸν πλησιάσει κάποιος ἀνυποψίαστος εἶναι ἐντυπωσιακή, γιατί εἶναι τέλειος ὑποκριτής. Τὸν βλέπεις εὐλαβέστατο, εὐγενέστατο, κοινωνικότατο, συμπονετικότατο (καὶ ὅλα τὰ σχετικὰ ἐπίθετα σὲ ὑπερθετικὸ βαθμό). Ὅταν ὅμως βεβαιωθεῖ γιὰ τὰ ἄθλια γεγονότα μὲ πρωταγωνιστὴ τὸν συγκεκριμένο ἀνάξιο κληρικό, αἰσθάνεται πολὺ ἄσχημα καὶ θέλει νὰ κρυφτεῖ, γιὰ νὰ μὴ βλέπει καὶ νὰ μὴ ἀκούει.
Στὴν ἐποχή μας δὲν μπορεῖς νὰ ἐμπιστευθεῖς ἕνα κληρικό, ἂν δὲν τὸν ἔχεις γνωρίσει καὶ δὲν ἔχεις ἐπικοινωνήσει μαζί του γιὰ μεγάλο χρονικὸ διάστημα. Συνήθως, οἱ πρῶτες ἐντυπώσεις εἶναι καλές, ἐνῷ οἱ ἑπόμενες εἶναι κακὲς καὶ κατηγορεῖ τὸν ἑαυτό σου ποὺ τόσο εὔκολα παραπλανήθηκε.