Γιὰ περισσότερο ἀπὸ ἕνα αἰώνα, ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἔχει μιλήσει μὲ σαφήνεια καὶ συνέπεια γιὰ τὸν Τεκτονισμό. Τὸν Ἰούνιο τοῦ 1930, μία Πανορθόδοξη Σύνοδος ποὺ συγκλήθηκε ἀπὸ τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη Φώτιο Β΄ στὸ Ἅγιο Ὄρος (Μονὴ Βατοπαιδίου) – μὲ ἐκπροσώπους ἀπὸ ὅλες τὶς αὐτοκέφαλες Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες – ὁμόφωνα κήρυξε τὸν Τεκτονισμὸ ὡς ἕνα «ψευδὲς καὶ ἀντιχριστιανικὸ σύστημα» ἀσυμβίβαστο μὲ τὴν Ὀρθόδοξη πίστη. Αὐτὴ ἡ διδασκαλία δὲν ἔχει ποτὲ ἀναθεωρηθεῖ, ἀμβλυνθεῖ ἢ ἀντικρουστεῖ ἀπὸ καμία μεταγενέστερη σύνοδο.
Ἀπὸ ὀρθόδοξη ὀπτικὴ γωνία, ἕνα ἄτομο δὲν μπορεῖ ταυτόχρονα νὰ δώσει πίστη στὴ χριστιανικὴ πίστη καὶ στὸ φιλοσοφικὸ σύστημα τοῦ Τεκτονισμοῦ. Ὁ ἴδιος ὁ Χριστὸς διδάσκει ὅτι δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ ὑπηρετεῖ δύο κυρίους. Ματθ. 6:24· Λουκᾶς 16:13. Ἡ τεκτονικὴ ἔννοια ἑνὸς γενικοῦ «Ὑπέρτατου Ὄντος», τὴν ὁποία ἐπικαλεῖται καὶ ἡ AHEPA, ἔρχεται σὲ ἄμεση ἀντίθεση μὲ τὴν ὁμολογία τῆς Ἁγίας Τριάδας ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία. Οἱ περιστασιακὲς ἀναφορὲς τῆς AHEPA στὴ «θεότητα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ» δὲν ἐπιλύουν αὐτὴ τὴν ἀντίφαση, ἐπειδὴ ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἐπιβεβαιώνει πολὺ περισσότερα ἀπὸ μία γενικὴ ἀναγνώριση τῆς θεότητας τοῦ Χριστοῦ· Τὸν διακηρύσσει ὡς τὴν Ὁδό, τὴν Ἀλήθεια καὶ τὴ Ζωή. Ἰωάννης 14:16.
Τὰ θεμελιώδη κείμενα τῆς AHEPA, συμπεριλαμβανομένου τοῦ Ἐγχειριδίου AHEPA τοῦ George Demeter , παρουσιάζουν μία κοσμοθεωρία ποὺ διαμορφώνεται ἀπὸ Τεκτονικὲς κατηγορίες, ὅπως ὁ «Μεγάλος Ἀρχιτέκτονας τοῦ Σύμπαντος» καὶ «τρία ὑπέρτατα μνημεῖα – Ἀλήθεια, Τιμὴ καὶ Δικαιοσύνη». Αὐτὲς οἱ ἔννοιες δὲν εἶναι οὐδέτερες. Ἀντανακλοῦν ἕνα φιλοσοφικὸ σύστημα ποὺ ἰσχυρίζεται ὅτι ὑπερβαίνει ὅλες τὶς θρησκεῖες, συμπεριλαμβανομένου τοῦ Χριστιανισμοῦ, καὶ προτείνει μία παγκόσμια πνευματικὴ πορεία ξεχωριστὴ ἀπὸ τὴν ἀποκάλυψη τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ.
Ἡ ἀνησυχία τῆς Ἐκκλησίας δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀφορᾶ τὴν προσωπικὴ εἰλικρίνεια τῶν μεμονωμένων Ἀχεπῶν. Πολλοὶ ἀναμφίβολα πιστεύουν ὅτι μποροῦν νὰ συμβιβάσουν τὴν ἔνταξή τους στὴν Ὀρθόδοξη πίστη τους. Τὸ ζήτημα, ὡστόσο, εἶναι ἡ δογματικὴ συνέπεια: δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ ἀνήκει ταυτόχρονα σὲ μία πίστη ποὺ διακηρύσσει τὴ μοναδικὴ ἀποκάλυψη τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ σὲ μία ὀργάνωση τῆς ὁποίας οἱ τελετουργίες καὶ οἱ διδασκαλίες ἔχουν τὶς ρίζες τους σὲ ἕνα θρησκευτικὸ φυσιοκρατισμό, ποὺ ἡ Ἐκκλησία ἔχει ἐπίσημα ἀπορρίψει .
Ὅπως ὅλες οἱ Τεκτονικὲς Στοές, ἡ AHEPA παρουσιάζεται ὡς μία ἀστική, φιλανθρωπικὴ καὶ πατριωτικὴ ἑταιρεία. Ἡ φιλανθρωπία καὶ ὁ πατριωτισμὸς εἶναι ἀρετὲς ποὺ ἡ Ἐκκλησία ὑποστηρίζει ὁλόψυχα. Ἀλλὰ αὐτὰ τὰ καλὰ ἔργα δὲν μποροῦν νὰ ἐπισκιάσουν τὴν Τεκτονικὴ δομή, τὸν συμβολισμὸ καὶ τὴν ἰδεολογία τῆς ὀργάνωσης – στοιχεῖα ποὺ ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἔχει ἐπανειλημμένα χαρακτηρίσει ὡς ἀσυμβίβαστα μὲ τὴ χριστιανικὴ πίστη. Ἡ κριτικὴ τῆς Ἐκκλησίας δὲν ἀφορᾶ τὶς φιλανθρωπικὲς δραστηριότητες· ἀφορᾶ τὸ πνευματικὸ πλαίσιο, στὸ ὁποῖο ἐνσωματώνονται αὐτὲς οἱ δραστηριότητες.
Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία δὲν ἔχει ποτὲ διστάσει στὴν ἐκτίμησή της: Ὁ Τεκτονισμὸς δὲν εἶναι ἁπλῶς μία ἀδελφικὴ λέσχη ἢ μία φιλοσοφικὴ στοά. Εἶναι ἕνα σύστημα μὲ θρησκευτικὲς ἀξιώσεις, τελετουργίες καὶ δόγματα ποὺ ἀντιβαίνουν στὴ χριστιανικὴ πίστη. Γιὰ τὸ λόγο αὐτό, ἡ Ἐκκλησία ἔχει ἐπανειλημμένα δώσει ὁδηγίες στοὺς πιστοὺς νὰ ἀποφεύγουν τὶς τεκτονικὲς ὀργανώσεις, συμπεριλαμβανομένων ἐκείνων ποὺ παρουσιάζονται κυρίως ὡς ἀστικὲς ἑνώσεις. Μόλις τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1996, ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος κατήγγειλε τὸν Τεκτονισμὸ ὡς «εἰδωλολατρικὴ θρησκεία» ἀσύμβατη μὲ τὸν Χριστιανισμό, χαρακτηριζόμενη ὡς «ἀντίχριστο σύστημα». [Ἐκκλησία, τ. 73 (1996), σελ. 673-74].
Οἱ πρόσφατες προσπάθειες νὰ παρουσιαστεῖ ἡ AHEPA ὡς «πυλώνας» τῆς Ἐκκλησίας ἢ νὰ ἐνσωματωθεῖ ὁ συμβολισμὸς ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴν Τεκτονικὴ ἐκκλησία στὴν Ὀρθόδοξη ζωή, ἔρχονται σὲ ἄμεση ἀντίθεση μὲ τὶς σαφεῖς καὶ ἔγκυρες ἀποφάσεις τῶν συνόδων τῆς Ἐκκλησίας. Κανένας μεμονωμένος κληρικὸς – εἴτε ἱερέας εἴτε ἐπίσκοπος – δὲν ἔχει τὴν ἐξουσία νὰ ἀνατρέψει τὴ συνοδικὴ διδασκαλία τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.
Ἡ θέση τῆς Ἐκκλησίας δὲν εἶναι ἐξτρεμιστική, καινοτόμος ἢ περιθωριακή. Εἶναι ἡ μόνη θέση ποὺ ἔχει διατυπώσει ποτὲ ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία σχετικὰ μὲ τὸν Τεκτονισμό. Ἡ πιστότητα σὲ αὐτὴ τὴ διδασκαλία ἀπαιτεῖ σαφήνεια, συνέπεια καὶ ποιμαντικὴ μέριμνα γιὰ τὴν πνευματικὴ εὐημερία τῶν πιστῶν.
Τί πρέπει νὰ σκέπτονται οἱ Ὀρθόδοξοι πιστοί, ὅταν μία ὀργάνωση μὲ τεκτονικὴ δομή, ὅπως ἡ AHEPA γίνεται δεκτὴ στὴν Ἐκκλησία μας ὑπὸ τὴ σημαία ἑνὸς «μὴ αἱρετικοῦ Ὑπέρτατου Ὄντος» ποὺ ὑποτίθεται ὅτι ὑπερβαίνει τὸν Τριαδικὸ Θεό; Ἀναμένεται πραγματικὰ νὰ δεχθοῦμε ὅτι ἡ AHEPA εἶναι μία ἀκίνδυνη φιλανθρωπικὴ ἢ πατριωτικὴ ὀργάνωση, πόσο μᾶλλον ἕνας «δεύτερος πυλώνας» τῆς Ἐκκλησίας;
Πρέπει νὰ ἀφήσουμε στὴν ἄκρη τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ἀντ’ αὐτοῦ νὰ ἀναζητήσουμε πνευματικὴ καθοδήγηση ἀπὸ τὴν μακροχρόνια ἡγεσία τῆς AHEPA, τῆς ὁποίας οἱ ὑψηλότερες μασονικὲς διασυνδέσεις ἀναγνωρίζονται δημόσια, ἡ ὁποία γιορτάζει ἀνοικτὰ τὴν μασονικὴ προέλευση τῆς ὀργάνωσης καὶ ἡ ὁποία προεδρεύει ἑνὸς θεσμοῦ ποὺ χαρακτηρίζεται ἀπὸ ἀδιαφανῆ οἰκονομικὰ καὶ ἐξαιρετικὲς προσωπικὲς ἀποδοχές;
Πρέπει οἱ Ὀρθόδοξοι Χριστιανοὶ νὰ ὑποκλίνονται μπροστὰ σὲ τίτλους καὶ βαθμοὺς ποὺ προέρχονται ἀπὸ τεκτονικὲς τελετουργίες, σὰν νὰ μποροῦσαν αὐτὰ νὰ συνυπάρχουν μὲ τὴ λατρεία τοῦ ἑνὸς ἀληθινοῦ Θεοῦ;
Αὐτὰ δὲν εἶναι ἀφηρημένα ἐρωτήματα. Ὁρίζουν τὴν πνευματικὴ κρίση ποὺ ἀντιμετωπίζει ἡ Ἑλληνορθόδοξη Ἐκκλησία στὴν Ἀμερικὴ σήμερα. Ὅταν ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἡγεσία ἀσπάζεται ὀργανισμούς, τῶν ὁποίων οἱ ἀρχὲς ἔρχονται σὲ ἀντίθεση μὲ τὶς ἀποφάσεις τῶν Πανορθόδοξων συνόδων, οἱ πιστοὶ ἀναρωτιοῦνται ἂν οἱ ἴδιες οἱ διδασκαλίες τῆς Ἐκκλησίας ἐξακολουθοῦν νὰ διέπουν τὴ ζωή της. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἔχει μιλήσει ξεκάθαρα γιὰ τὸν Τεκτονισμό. Τὸ ἐρώτημα τώρα εἶναι ἂν θὰ παραμείνουμε πιστοὶ σὲ αὐτὴ τὴ διδασκαλία ἢ θὰ παραδώσουμε τὴν κληρονομιά μας σὲ δυνάμεις ποὺ βρίσκονται ἔξω ἀπὸ τὴν Πίστη τῶν Πατέρων μας.
Πηγή: helleniscope, 22/6/2026