12ον
39. Πνευματικὸν φρόνημα
Σὲ νέους μὲ θρησκευτικὰ ἐνδιαφέροντα ὁ ἅγιος Παΐσιος διευκρίνισε ποιὸ εἶναι τὸ κοσμικὸ πνεῦμα καὶ ποιὸ εἶναι τὸ πνευματικό. Οἱ ἀπόψεις του εἶναι πάντα ἐπίκαιρες καὶ ὠφέλιμες σὲ ὅσους ἐπιλέγουν τὴν πνευματικὴ ζωή.
Εἶπε ὁ ἅγιος: «Ὑπάρχει τὸ πνευματικὸ καὶ τὸ κοσμικὸ πνεῦμα, ὅπως ὑπάρχουν τὰ πνευματικὰ καὶ τὰ κοσμικὰ κριτήρια στὴν κοινωνία μας. Βέβαια τὰ κοσμικὰ κριτήρια νικοῦν τὰ πνευματικά. Στὴν ἐποχή μας ὅποιος ἔχει πνευματικὰ κριτήρια, ἔχει λιγότερα δικαιώματα στὴν κοινωνία μας. Ἐνῶ ἀντίθετα, ὅποιος ἔχει κοσμικὰ κριτήρια, ἔχει περισσότερα δικαιώματα στὸν κόσμο. Ἔχει δύναμη νὰ κτυπάει, νὰ ἀδικεῖ, νὰ βρίζει, νὰ κάνει ὅ,τι θέλει καὶ νὰ πετυχαίνει ὅ,τι τοῦ ἀρέσει. Ὅμως ὁ ἄνθρωπος, ποὺ ἔχει πνευματικὰ κριτήρια, ἔχει καὶ πνευματικὴ λογική. Τὰ κριτήρια του πρέπει νὰ εἶναι πνευματικά, ὄχι κοσμικά. Ὁ πνευματικὸς ἄνθρωπος πρέπει νὰ εἶναι ἀδιάφορος γιὰ τὰ κοσμικὰ κριτήρια».
* * *
40. Ἡ προσευχὴ τῶν κοσμικῶν
Ὁ πνευματικὸς ἀγωνιστὴς προσπαθεῖ νὰ ἀποφεύγει τοὺς διάφορους πειρασμούς, ποὺ καθημερινὰ ἀντιμετωπίζει, ζώντας ἀνάμεσα σὲ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν καμιὰ σχέση μὲ τὴν Ἐκκλησία καὶ δὲν καθοδηγοῦνται ἀπὸ ἠθικὲς ἀξίες. Ἡ κατάσταση εἶναι ἀνυπόφορη καὶ οἱ κίνδυνοι πολλοί. Πρέπει νὰ βρίσκεται σὲ ἐγρήγορση καὶ νὰ καταφεύγει στὴν προσευχή, ἀφ’ ἑνὸς γιὰ τὴ δική του προστασία καὶ ἀφ’ ἑτέρου γιὰ τὴν ἀνάνηψη τῶν συνανθρώπων του. Ὁ ἅγιος Παΐσιος, ὅταν ἀπευθυνόταν σὲ κοσμικούς, ἔλεγε: «Ἐὰν ἐσεῖς οἱ λαϊκοὶ μπορούσατε νὰ συνειδητοποιήσετε τοὺς κινδύνους μέσα στοὺς ὁποίους ζεῖτε, θὰ προσευχόσαστε δέκα φορὲς περισσότερο ἀπὸ ἐμᾶς τοὺς μοναχούς».
41. Μία ὠφέλιμος ἀδιαφορία
Πολλοὶ ἄνθρωποι χάνουν εὔκολα τὴν ἐσωτερική τους γαλήνη, ἀπασχολούμενοι μὲ μικροϋποθέσεις, ποὺ δὲν ἔχουν κάποια ἀξία καὶ μποροῦν νὰ παραθεωρηθοῦν. Σκέπτονται καὶ ξανασκέπτονται ἀσήμαντες ὑποθέσεις, θορυβοῦνται καὶ γεμίζουν ἄγχος. Συχνὰ ἀσχολοῦνται καὶ μὲ ἀλλότριες ὑποθέσεις, χωρὶς νὰ ἔχουν κάποια ὑποχρέωση καὶ θέλουν ὅλα νὰ γίνονται σύμφωνα μὲ τὶς ὑποδείξεις τους καί, ὅταν αὐτὸ δὲν πραγματοποιεῖται, θεωροῦν τὸν ἑαυτό τους ἡττημένο, κάτι ποὺ τοὺς θλίβει καὶ συνάμα τοὺς ἐξοργίζει. Ὅλα αὐτὰ τοὺς «ἀρρωσταίνουν» καὶ βιώνουν δύσκολες καταστάσεις μὲ ἰσχυροὺς καὶ ἀδιάκοπους πονοκεφάλους. Ὁ ἅγιος Παΐσιος, σὲ ἐπισκέπτη, ποὺ τοῦ εἶχε ἐξιστορήσει ὑποθέσεις, ποὺ τὸν κατηγοροῦσαν ἀδίκως, εἶπε: «Νὰ προσέξεις πολύ. Μπορεῖ νὰ πάθεις τίποτα χειρότερο. Νὰ πᾶς στὸ σοῦπερ μάρκετ νὰ ἀγοράσεις λίγη ἀδιαφορία. Νὰ ξέρεις ἀκόμα ὅτι δὲν φτάνει ἡ πίστη μόνο. Χρειάζεται καὶ ἡ ἐμπιστοσύνη στὸ Θεό».
Πρεσβ. Διονύσιος Τάτσης