Οι εκλογές που διεξήχθησαν στο βόρειο Κόσσοβο σε τέσσερις δήμους με σερβική πλειοψηφία κατέγραψαν το χαμηλότερο ποσοστό συμμετοχής στην ιστορία της χώρας, μόλις 3,47%, προκαλώντας σκληρές δηλώσεις από τον πρόεδρο της Σερβίας Aleksander Vucic και καυστική κριτική προς την ΕΕ και τις ΗΠΑ από την πρωθυπουργό Ana Brnabic.
Συνολικά άνοιξαν 19 εκλογικά τμήματα στη Βόρεια Μιτρόβιτσα, το Ζούμπιν Πότοκ, το Ζβέτσαν και το Λεποσάβιτς, όπου 45.000 πολίτες του Κοσσόβου να έχουν δικαίωμα ψήφου. Όμως μόλις 1567 άτομα ψήφισαν, σύμφωνα με την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή (ΚΕΕ).
Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα δείχνουν ότι το κυβερνών Κίνημα Vetevendosje κέρδισε τους δήμους της Βόρειας Μιτρόβιτσα και του Λεποσάβιτς, ενώ το Δημοκρατικό Κόμμα του Κοσσόβου κέρδισε τους δήμους Ζβέτσαν και Ζούμπιν Πότοκ.
Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε μετά τη μαζική παραίτηση τον Νοέμβριο του 2022 Σέρβων αξιωματούχων και τοπικών πολιτικών λόγω της απόφασης της Πρίστινα να απαιτήσει από όλα τα αυτοκίνητα του Κοσσόβου να μη φέρουν πλέον σέρβικες πινακίδες, ένα προβληματικό αίτημα, καθώς πολλοί Σέρβοι του Κοσσόβου δεν αναγνωρίζουν την ανεξαρτησία της χώρας από τη Σερβία.
Οι εκλογές επρόκειτο αρχικά να διεξαχθούν στις 18 Δεκεμβρίου 2022. Παρόλα αυτά, λόγω του αποκλεισμού δρόμων και συνοριακών διαβάσεων από Σέρβους της εθνότητας, που υποδαύλισαν τους φόβους για επιστροφή στις συγκρούσεις μεταξύ των δύο χωρών, η διεθνής κοινότητα ζήτησε την αναβολή τους.
Η Σερβική Λίστα, το μεγαλύτερο κόμμα των Σέρβων στο Κοσσυφοπέδιο, επέλεξε να μποϊκοτάρει τις εκλογές και οι σερβικοί θεσμοί απηύθυναν επανειλημμένες εκκλήσεις προς τους τοπικούς Σέρβους να πράξουν το ίδιο. Εν τω μεταξύ, την Τρίτη, ο εκλεγμένος πρωθυπουργός του Κοσσυφοπεδίου Albin Kurti δήλωσε ότι το Βελιγράδι εκφοβίζει τους Σέρβους του βορρά για να μην συμμετάσχουν στις εκλογές.
Παρά ταύτα, ο επικεφαλής της ΚΕΕ, Kreshnik Radoniqi, δήλωσε ότι η ψηφοφορία διεξήχθη χωρίς προβλήματα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξέφρασαν τη λύπη τους για τη χαμηλή συμμετοχή των Σέρβων του Κοσσυφοπεδίου, αλλά δήλωσαν ότι θα αναγνωρίσουν τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας.
«Υποστηρίζουμε μια ποικιλόμορφη, χωρίς αποκλεισμούς και πολυεθνική δημοκρατία στο Κοσσυφοπέδιο και τις εκλογές που την υποστηρίζουν. Δυστυχώς, δεν χρησιμοποίησαν όλα τα κόμματα το δημοκρατικό τους δικαίωμα να συμμετάσχουν στις σημερινές εκλογές. Η συμμετοχή στις εκλογές συμβάλλει στη διασφάλιση ότι οι ηγέτες εκπροσωπούν τον πληθυσμό που υπηρετούν. Η ψήφος είναι μια σημαντική ελευθερία των δημοκρατικών κοινωνιών», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η αμερικανική πρεσβεία των ΗΠΑ στην Πρίστινα.
Ο Γάλλος πρέσβης Olivier Guerot δήλωσε ότι μια τόσο χαμηλή συμμετοχή δεν βοηθάει στην επίτευξη πολιτικών λύσεων στην περιοχή που έχει στιγματιστεί από τις πρόσφατες εντάσεις.
«Αυτές οι εκλογές με τόσο λίγους ψηφοφόρους δεν φέρνουν πολιτικές λύσεις. Λυπούμαστε για την έλλειψη συμμετοχής ορισμένων κομμάτων. Θετικό σημείο: ο επαγγελματισμός της αστυνομίας του Κοσσυφοπεδίου, της Kfor / EULEX» έγραψε στο Twitter.
Πριν από την ψηφοφορία, η ΕΕ εξέφρασε την απογοήτευσή της για το μποϊκοτάζ των εκλογών από τη Σερβική Λίστα, η οποία έχει την επίσημη υποστήριξη του Βελιγραδίου, και δήλωσε ότι οι Σέρβοι πρέπει να επιστρέψουν στους θεσμούς του Κοσσυφοπεδίου.
«Η ΕΕ, μαζί με τους εταίρους μας, έχει δεσμευτεί και με τις δύο πλευρές να μειωθούν οι εντάσεις, για τους Σέρβους του Κοσσυφοπεδίου να εκπληρώσουν την υποχρέωσή τους από το διάλογο και να επιστρέψουν στους θεσμούς,αλλά και για το Κοσσυφοπέδιο, να καταστήσει δυνατή αυτή την επιστροφή. Μέχρι στιγμής, έχει σημειωθεί μικρή πρόοδος σε αυτό το σημείο. Είναι επιτακτική ανάγκη να επιστρέψουμε στην κατάσταση στην οποία οι Σέρβοι του Κοσσυφοπεδίου συμμετέχουν ενεργά στην τοπική αυτοδιοίκηση, την αστυνομία και τη δικαιοσύνη στο βόρειο Κοσσυφοπέδιο», δήλωσε ο εκπρόσωπος της ΕΕ, Peter Stano.
Ο Vucic καταδίκασε έντονα την ψηφοφορία πριν από το άνοιγμα των εκλογικών τμημάτων. Ανακοίνωσε το Σάββατο ότι οι Σέρβοι θα μποϊκοτάρουν τις εκλογές και είπε ότι η ψηφοφορία θα οδηγήσει σε «πλήρη εισβολή» [των Αλβανών πολιτικών] στο βόρειο τμήμα.
«Αύριο, ο λαός μας θα κοιτάξει με ηρεμία, υπευθυνότητα και περιφρόνηση αυτούς που έρχονται από τη Νότια Μιτρόβιτσα για να ψηφίσουν για να εκλέξουν νέα ηγεσία στη Βόρεια Μιτρόβιτσα, Ζούμπιν Πότοκ, το Ζβέτσαν και το Λεποσάβιτς. Αυτό που θα συμβεί στη συνέχεια θα είναι μια πλήρης εισβολή για την οποία οι πολίτες είναι ήδη έτοιμοι, έχουν συνηθίσει», δήλωσε στη σερβική πύλη Beta.
Ο ίδιος επέκρινε επίσης τη στάση της ΕΕ, δηλώνοντας ότι δεν πρέπει να διεξαχθεί καμία ψηφοφορία πριν από την ίδρυση της Ένωσης Σερβικών Δήμων, που αποτελεί βασικό σημείο διαφωνίας στον συνεχιζόμενο, υπό την αιγίδα της ΕΕ, διάλογο Κοσσυφοπεδίου-Σερβίας.
Η πρωθυπουργός Brnabic ήταν ακόμη λιγότερο μετρημένη στα σχόλιά της, χαρακτηρίζοντας τις εκλογές «παρωδία» που διευκολύνθηκε από τη Δύση.
«Να θυμάστε αυτή τη μέρα. Αυτή είναι η μέρα που το τελευταίο ευρωπαϊκό γκέτο νομιμοποιείται. Αυτές οι εικόνες απεικονίζουν πραγματικά το «κράτος δικαίου» και το πραγματικό νόημα των «δημοκρατικών εκλογών» στο Κοσσυφοπέδιο και τα Μετόχια, όπως υποστηρίζονται από την ΕΕ», έγραψε η Brnabic στο Twitter αντιδρώντας στις εκλογές.
Πρόσθεσε ότι δεν μπορούν να θεωρηθούν ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, καθώς πραγματοποιήθηκαν «σε προσωρινά κοντέινερ υπό την άμεση επίβλεψη των ενόπλων δυνάμεων. Εκλογές – ελεύθερες και δίκαιες, με ένοπλες δυνάμεις και τεθωρακισμένα οχήματα! Αυτή είναι η Ευρώπη του 21ου αιώνα».
Η Brnabic πρόσθεσε ότι οι εκλογές ήταν έργο των «δημιουργών της Δημοκρατίας του Κοσσυφοπεδίου» και τους αποκάλεσε «υποκριτές».
«Νιώστε περήφανοι! Γιορτάστε σήμερα τα επιτεύγματά σας. Απολαύστε τη δόξα αυτού που δημιουργήσατε», πρόσθεσε σαρκαστικά.
Την Κυριακή, ο εκπρόσωπος της ΕΕ για το διάλογο, Miroslav Lajcak, δήλωσε ότι στις 2 Μαΐου θα εξεταστεί το θέμα της σύνδεσης μαζί με τις υποχρεώσεις της Σερβίας έναντι των αγνοουμένων μετά τον πόλεμο του 1998-1999.
Είπε ότι η συνάντηση θα είναι «μια σημαντική συνάντηση για την εφαρμογή της συμφωνίας και του παραρτήματός της. Η ημερήσια διάταξη θα περιλαμβάνει την επίσημη έγκριση της Διακήρυξης για τους αγνοούμενους, την παρουσίαση του πρώτου σχεδίου καταστατικού της Ένωσης/Κοινότητας Δήμων με σερβική πλειοψηφία στο Κοσσυφοπέδιο από τη διαχειριστική ομάδα και τρέχοντα θέματα».
Ο κ. Lajcak δήλωσε ότι και οι δύο πλευρές πρέπει να είναι προετοιμασμένες και πλήρως αφοσιωμένες στη φάση της υλοποίησης.
euractiv.gr