«Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ.»

Τοῦ κ. Ἰωάννου Β. Κωστάκη

1. Ὁ Ἀγγελικὸς ὕμνος

1. Ἡ Βηθλεὲμ ἑτοιμάζεται. Τὸ «σπήλαιον εὐτρεπίζεται». Ἡ παρθένος, ἡ «ἀμνὰς» τοῦ Θεοῦ, φέρει «ἔμβρυον» τὸν Χριστόν.Ἡ σκέψη, ἡ φαντασία, ὁ στοχασμὸς ἀγκαλιάζει ὁλόκληρο τὸ σκηνικὸ τῆς θείας γέννησης. Ὁ ἀγγελικὸς ὕμνος διασχίζει τοὺς οὐρανοὺς καὶ ἀκουμπάει  τὴ γῆ. Δὲν εἶναι ἀνθρώπινο ἔργο, ἀλλὰ οὐράνιο ποίημα, ποὺ συνέθεσαν, μελοποίησαν καὶ ἔψαλλαν στόματα ἀγγελικά. Τὴ μαγικὴ ἐκείνη  «ἅγια νύκτα», «πλῆθος στρατιᾶς οὐρανίου» κατάπληκτος, γέμισε οὐρανὸ καὶ γῆ σαλπίζοντας τὸ «Δόξα ἐν Ὑψίστοις Θεῷ».

1. Ὁ ὕμνος αὐτὸς εἶνε ἔκφραση χαρᾶς ὁλόκληρου τοῦ ἀγγελικοῦ κόσμου, ποὺ «κυκλόθεν κύκλῳ» περιβάλλει τὸ θρόνο τοῦ Ὑψίστου, ψάλλοντας «ἀκαταπαύστοις στόμασι, ἀσιγήτοις δοξολογίαις» τὸν ἐπινίκιο ὕμνο: «Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος Κύριος…». Ποιοὶ εἶναι οἱ λόγοι τῆς Ἀγγελικῆς ἀγαλλίασης;

1. 2. Ἀνατροπὴ διαβολικοῦ ἔργου

1. Ἡ παρακοὴ τῶν πρωτοπλάστων, ἀνέτρεψε τὸ ἔργο τῆς θείας δημιουργίας. Τὸ φυσικὸ καὶ ἠθικὸ κακὸ εἰσῆλθε στὸν κόσμο. Ἡ φθορὰ καὶ ὁ θάνατος κυριαρχοῦν ὁριστικά. Ἐξ’ αἰτίας τῆς πτώσεως «τῇ ματαιότητι ἡ κτίσις ὑπετάγη» (Ρωμ, η΄, 20), ὄχι μὲ τὴ θέλησή της, ἀλλὰ ἐξ’ αἰτίας τοῦ ἀνθρώπου. Γι’ αὐτὸ «συστενάζει καὶ συνωδίνει», ἐλπίζοντας στὴν ἀπελευθέρωσή της. Ὥστε νὰ λάβει μέρος στὴν ἐλευθερία «τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ». (Ρωμ, η΄ 19-21).

1. Ὅταν λοιπὸν οἱ ἄγγελοι, ἔκπληκτοι βλέπουν τὸν ἄπειρο Θεὸ νὰ σαρκώνεται, τότε «χορεύουσιν πάντες ἐν οὐρανῷ καὶ ἀγάλλονται». Ξεχύνονται σὲ οὐρανὸ καὶ γῆ ὑμνώντας καὶ δοξολογώντας τὸ ἀνερμήνευτο γεγονός. Τὸ μυστήριο τῆς σαρκώσεως ξεπερνάει τὴν ἱστορία. Εἶνε πέρα καὶ πάνω ἀπὸ χῶρο καὶ χρόνο. Κατὰ παράδοξο τρόπο: «Θεὸς ἐπὶ γῆς παραγέγονε καὶ ἄνθρωπος εἰς οὐρανοὺς ἀναβέβηκε». Γι’ αὐτὸ ἀπὸ κοινοῦ «ἄγγελοι καὶ ἄνθρωποι πανηγυρίζουν».

1. Αὐτὸ ὅμως σημαίνει ἀνατροπή, κατάλυση τῆς κατεστημένης δυνάμεως καὶ ἐξουσίας τοῦ ἀνθρωποκτόνου διαβόλου. Ὁ κοσμοκράτωρ, ὁ «ἄρχων τοῦ σκότους τοῦ  κόσμου τούτου» μὲ τὴ σάρκωση τοῦ «υἱοῦ τοῦ Θεοῦ» , τοῦ Χριστοῦ «ἐκβάλλεται ἔξω».Ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐπεκτείνεται. Δικαίως λοιπὸν οἱ «ἄγγελοι τὸ βρέφος τὸ τεχθέν, θεοπρεπῶς δοξολογοῦσι».

1. 3. Κατάλυσις τοῦ φραγμοῦ

1. «Ἁμαρτία, χωρισμὸς ἐστιν ἀπὸ Θεοῦ». Αὐτὸ εἶναι ἔργο τοῦ διαβόλου. Ἡ ἁμαρτία στὶς ποικίλες μορφές της ὑψώνει μεσότοιχο, ἐγείρει φραγμὸ ἀνάμεσα στὸ Θεὸ καὶ τὸν ἄνθρωπο. Ἡ ἐνανθρώπηση τοῦ Θεοῦ κατέλυσε τὸ μεσότοιχο καὶ διέλυσε αὐτὸν τὸ φραγμό. Γεφύρωσε τὸ χάσμα καὶ ἀποκατέστησε τὴν ἐπικοινωνία Θεοῦ καὶ ἀνθρώπου. Ἀκόμα ὁ Χριστὸς ἔγινε ὁ συνδετικὸς κρίκος καὶ τῶν ἀνθρώπων μεταξύ τους, ποὺ τοὺς χώριζε ἡ ἁμαρτία. Ἔτσι ὅσοι πιστεύουν σ’ Αὐτὸν «ἕν ὦσιν». Ἀποτελοῦν πιὰ μέλη ἑνὸς σώματος μὲ ὀργανικὴ ἔννοια καὶ συνέπειες.

1. Δημιουργεῖται ὁ «καινὸς ἄνθρωπος, ὁ κατὰ Χριστὸν κτισθείς». Ἡ ἀνθρώπινη φύση πλάστηκε ἀπ’ τὸ Δημιουργό της μὲ τὴν δυνατότητα ἀφθαρσίας καὶ ἀθανασίας. Ἀτυχῶς, ἐξ αἰτίας τῆς παρακοῆς παραδόθηκε στὴ φθορὰ καὶ ὑπέκυψε στὴν ἁμαρτία. Τὴν ἴδια αὐτὴ φύση ὁ Χριστὸς «ἑαυτῷ ἀνεστήσατο καὶ ἀνεπίδεκτον κατέστησε τῆς τοῦ διαβόλου παρατροπῆς».

1. 4 . «Θεὸς ὤφθη σαρκοφόρος».

1. Διὰ τῆς σαρκώσεως ὁ ἄγνωστος Θεὸς «ἐφανερώθη ἐν σαρκί». Ὁ ἴδιος ὁ Χριστὸς στὴν Ἀρχιερατικὴ προσευχή του διακηρύσσει: «ἐφανέρωσά σου τὸ ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις..». Ὁ πρὸ Χριστοῦ κόσμος ἦταν βυθισμένος στὸ πνευματικὸ σκοτάδι, τὴ σύγχυση καὶ τὴν ἄγνοια. Θεοποιοῦσε  καὶ λάτρευε τὸν ὑλικὸ κόσμο, καὶ τοὺς κατάφορτους ἀπὸ πάθη καὶ ἀδυναμίας ἀνθρώπους ἢ ἀκόμα καὶ θεούς.

1. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στὴν πρὸς Ρωμαίους ἐπιστολή του, κεφ. Α΄ δίδει ἀνάγλυφη τὴν εἰκόνα τῆς κατάπτωσης καὶ διαφθορᾶς τοῦ ἀρχαίου κόσμου. Ὅταν ὅμως ἔλαμψε τὸ ἄστρο τῆς Βηθλεὲμ τὸ σκοτάδι τῆς «πλάνης τῶν εἰδώλων» ὑποχωρεῖ. Τὸ φῶς τῆς Θεογνωσίας καταυγάζει τὴν οἰκουμένη.

1. 5. Ἡ θέωσις τοῦ ἀνθρώπου

1. Ὁ Μέγας Ἀθανάσιος σὲ μία φράση συμπυκνώνει τοὺς καρποὺς τῆς σαρκώσεως τοῦ Θεοῦ-Λόγου. «Ἄνθρωπος γίνεται Θεός, ἵνα Θεὸν τὸν ἄνθρωπον ἀπεργάσηται». Ἐκεῖνος «κατῆλθεν ἵνα ἡμεῖς ὑψωθῶμεν». Γιὰ τὸ δῶρο αὐτὸ τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν ἄνθρωπο, οἱ ἄγγελοι δὲν ζηλοφθονοῦν, ἀλλὰ εὐφραίνονται. Εἶναι λοιπὸν ἀπόλυτα δικαιολογημένη ἡ ἔκπληξη καὶ ἡ δοξολογία τῶν ἀγγέλων, κατὰ τὴ μεγάλη ἐκείνη νύκτα τῆς ἱστορίας. Ἀφοῦ κατὰ τὸν ἱερὸ ὑμνογράφο «οὐρανὸς καὶ γῆ ἡνώθησαν». Γι’ αὐτὸ καὶ ἡμεῖς μαζὶ μὲ τοὺς ἀγγέλους «βοήσωμεν Αὐτῷ: Δόξα ἐν Ὑψίστοις Θεῷ…».